II FSK 2550/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący - Sędzia NSA Beata Cieloch, Sędzia NSA Jacek Brolik, Sędzia WSA (del.) Alicja Polańska (spr.), , po rozpoznaniu w dniu 8 stycznia 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej skargi kasacyjnej S. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 14 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Op 341/17 w sprawie ze skargi E. S. i S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2011 r. oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 14 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Op 341/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu oddalił skargę E. S. i S. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lutego 2016 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania w podatku od nieruchomości na 2011 r. Podstawą prawną orzeczenia był art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz.1369 ze zm. ); dalej: "p.p.s.a.". Oddalając skargę, sąd pierwszej instancji wskazał, że kontrola zaskarżonej decyzji z dnia 29 lutego 2016 r. wydanej w wyniku uchylenia prawomocnym wyrokiem WSA w Opolu z dnia 28 listopada 2014 sygn. akt I SA/Op 665/14 poprzedniej decyzji tego organu z dnia 31 stycznia 2012 r., powinna uwzględniać kryteria wynikające z art. 153 p.p.s.a. Z mocy tego przepisu sąd, podobnie jak organ odwoławczy ponownie rozpatrujące sprawę, jest związany ocenami wyrażonymi w wyroku w sprawie I SA/Op 665/14, w którym było już oceniane działanie organu w przedmiocie ustalenia podatnikom podatku od nieruchomości na 2011 r. w następstwie i w zakresie określonym wiążącą, z mocy art. 190 p.p.s.a., oceną prawną wyrażoną z kolei w wyroku NSA z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 1848/13. Sąd pierwszej instancji wskazał na bezzasadność zarzutu przedawnienia prawa do wydania decyzji ustalającej wymiar podatku od nieruchomości na 2011 r. W sprawie należało zastosować art. 68 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.); dalej: "O.p.", przewidujący 5-letni termin do wydania i doręczenia decyzji ustalającej wysokość tego zobowiązania, a to nastąpiło przed upływem terminu przedawnienia (czyli przed dniem 31 grudnia 2016 r.), poprzez doręczenie stronom decyzji organu pierwszej instancji (15 lipca 2011 r.). Ze względu na rodzaj podjętego w sprawie rozstrzygnięcia (art. 233 §1 pkt 2 lit. a O.p.) sąd pierwszej instancji wskazał na brak przeszkód do rozpoznania przez organ odwoławczy odwołania w sprawie jego wymiaru, pomimo upływu terminu uprawniającego do ustalenia zobowiązania podatkowego. Zarówno decyzja organu odwoławczego utrzymująca w mocy decyzję organu pierwszej instancji, jak też decyzja zaskarżony akt zmieniająca, nie prowadzą do powstania nowego zobowiązania podatkowego. W ocenie sądu pierwszej instancji, przedstawione argumenty wskazują na bezzasadność podnoszonego zarzutu naruszenia przez organ odwoławczy przepisu art. 70 O.p. wskutek doręczenia decyzji 28 czerwca 2017 r. a więc po upływie 5-letniego terminu przedawnienia określonego w art. 70 § 1 O.p. Skoro zobowiązanie w podatku zostało ukształtowane przez wydanie i doręczenie, w odpowiednim terminie, decyzji organu pierwszej instancji, a organ odwoławczy zmodyfikował jego wysokość obniżając ją, to do tak powstałego zobowiązania nie ma zastosowania art. 70 § 1 O.p. rozumiany, jak błędnie to oceniają skarżący, jako przedawnienie prawa do wymiaru tego zobowiązania. Sąd pierwszej instancji uznał również, iż brak jest podstaw do uwzględnienia zarzutów związanych z obowiązkiem wydania decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe w roku, którego ona dotyczy, gdyż ustawa z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz. 844 ze zm.); dalej: "u.p.o.l.", nie określa organom podatkowym terminu do dokonania wymiaru podatku. Nadto, sąd pierwszej instancji, odwołując się do art. 153 p.p.s.a., uznał za niezasługujące na uwzględnienie zarzuty dotyczące braku przesłanek do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie ustalenia stronom zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. Również wydanie rozstrzygnięcia na danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków jest, w ocenie sądu, prawidłowe i nie stanowi o naruszeniu wskazanych w skardze przepisów postępowania. Oceniając zainicjowane przez skarżących postępowanie administracyjne przed Starostą N., dotyczące zmian w ewidencji gruntów i budynków, jak też wydany w związku z tym postępowaniem prawomocny wyrok WSA w Opolu z dnia 29 września 2015 r. sygn. akt II SA/Op 34/15, którego znaczenie dla tej sprawy eksponowali skarżący, sąd pierwszej instancji wskazał, że skutki zmian, jakie ewentualnie zostaną wprowadzone w ewidencji gruntów i budynków nie mają mocy wstecznej, a wskazanym prawomocnym wyrokiem sąd uchylił decyzję [...] z dnia 17 listopada 2014 r. wraz z poprzedzającą ją decyzją Starosty N. z dnia 18 lipca 2014 r. w przedmiocie zmian w ewidencji gruntów, wskutek czego sprawa powróciła na etap jej rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Skarżący S.S., reprezentowany przez doradcę podatkowego, wniósł skargę kasacyjną od wyroku sądu pierwszej instancji. I. Na podstawie art. 174 ust. 2 p.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj.: - naruszenie art. 233 § 1 ust. 2 lit. a w zw. z art. 234 O.p., ponieważ organ miał ustawowy obowiązek uchylając decyzję organu pierwszej instancji umorzyć postępowanie w tej sprawie, gdyż nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na podstawie art. 59 § 1 pkt 9 O.p. w zw. z art. 68 § 1 O.p. oraz organ orzekał o wysokości zobowiązania podatkowego w okresie przedawnienia, gdy nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania w całości, - naruszenie art. 194 § 1 O.p. w zw. z art. 21 i art. 64 i art. 87 ust. 1 i art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 7a ust. 2 pkt 2 u.p.o.l., ponieważ wymiaru podatku nie dokonano na podstawie danych podmiotu i przedmiotu podatku z ewidencji podatkowej nieruchomości prowadzonej przez Burmistrza N. według stanu prawnego z dnia 21 października 1999 r., tj.: zakupu przez małżonków E. i S. S. do majątku wspólnego nieruchomości - działki nr [...] od Gminy N. trzema aktami notarialnymi i na podstawie trzech dokumentów urzędowych - operatów ewidencyjnych pt. "Opis i mapa wypisu z rejestru gruntów" wydanych przez Burmistrza Miasta N., wpisanych i załączonych do aktów notarialnych, w treści których organ władzy publicznej - Burmistrz Miasta N. zaświadczył, że działki są wykorzystywane i użytkowane jako grunt, tj. "rodzaj użytku gruntu B", co oznacza, że małżonkowie zakupili grunty rolne zabudowane oznaczone symbolem B; - naruszenie art. 7a ust. 2 pkt 2 u.p.o.l. i art. 21, 20 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 i ust. 2, art. 22 ust. 1 i 2 i art. 23 ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne, ponieważ wymiar podatku od nieruchomości został wadliwie i błędnie ustalony, gdyż nie został ustalony wg stanu prawnego z dnia 21 października 1999 r., tj. zakupu nieruchomości, lecz wg stanu prawnego wykazanego przez organ podatkowy na podstawie informacji Starosty N. z ewidencji gruntów i budynków wg stanu na 18 kwietnia 2011 r. i wg pisma z dnia 9 lipca 2008 r. Starostwa Powiatowego w N.; - naruszenie art. 191 O.p., ponieważ organy podatkowe nie udowodniły żadnymi dowodami w sprawie zasadności wszczęcia postępowania podatkowego i zasadności prowadzenia postępowania podatkowego w okresie: 2011 r., 2012 r., 2013 r., 2014 r., 2015 r., 2016 r. i 2017 r., tj. przez 7 lat do dnia doręczenia zaskarżonej decyzji i nie udowodniły że w roku podatkowym 2011 grunty i budynki stanowiące majątek wspólny małżonków były związane z prowadzoną działalnością gospodarczą i, że w nich była prowadzona działalność gospodarcza; - naruszenie art. 21 i art. 64 Konstytucji RP, ponieważ organy podatkowe nie udowodniły, że stan prawny i prawa rzeczowe w sposobie korzystania i użytkowania nieruchomości wynikające z czynności prawnych dokonanych w formie aktów kiedykolwiek zostały ujawnione i zarejestrowane do ewidencji grantów i budynków i do ewidencji podatkowej nieruchomości, tj. grunty - rodzaj użytku gruntu B i nie udowodniły nigdy, pomimo kontroli organów, daty rozpoczęcia użytkowania budynku tzw. baraku i jego użytkowania na działce nr [...], ani jego złego stanu technicznego; - naruszenie art. 21 i art. 64 Konstytucji RP, tj. prawa własności i prawa rzeczowego we wszystkich wydanych decyzjach organów podatkowych, tj. decyzji Burmistrza N. z dnia 27 czerwca 2011 r., decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 31 stycznia 2012 r. [...] i decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lutego 2016 r. [...] wadliwie i błędnie określiły stan prawny i stan faktyczny użytkowania gruntów i budynków, który był powielany w różnych konfiguracjach w tych decyzjach i są niezgodne ze stanem prawnym trzech aktów notarialnych, i są niezgodne z treścią dokumentów urzędowych - operatów ewidencyjnych wpisanych i załączonych do tych aktów notarialnych; - organy podatkowe wadliwie i błędnie wykazały w decyzji Burmistrza N. z dnia 27 czerwca 2011 r. status nabywcy E. i S. S. wykazanych w trzech aktach notarialnych uznając stronę za "współwłaścicieli" i pomijając i nie ujawniając istotnego szczegółu, że są to "współwłaściciele łączni" i pomijając fakt istotny z treści aktów notarialnych, że wykazany sposób przeznaczenia tylko jednej działki nr [...] na teren przemysłowy nie stanowi o fakcie i zmianie sposobu korzystania, użytkowania nieruchomości, gdyż małżonkowie nigdy nie zmienili sposobu korzystania i użytkowania zakupionych gruntów z rodzaju użytku gruntu B na tereny mieszkaniowe B i na tereny przemysłowe Ba i na zurbanizowane tereny niezabudowane Bp i inne tereny zabudowane Bi; zmian tych dokonywał Starosta N. z naruszeniem art.21 i art 64 Konstytucji RP w ewidencji gruntów i budynków prowadzonej w systemie informatycznym bez wiedzy i zgody małżonków w zakresie ingerującym w prawa podmiotowe do rodzaju gruntów i budynków; - organy podatkowe wadliwie ustaliły i błędnie wykazały, że podatnicy są współwłaścicielami, zamiast "współwłaścicielami łącznymi"; - organy podatkowe wadliwie i błędnie wykazały w decyzji Burmistrza N. z dnia 24 czerwca 2011 r. status nabywców wykazanych w trzech aktach notarialnych uznając stronę za "współwłaścicieli", pomijając i nie ujawniając, że są to "współwłaściciele łączni" - organy podatkowe wadliwie ustaliły i błędnie wykazały w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lutego 2016 r. [...] stan sprawy, gdyż skarżący nigdy nie zostali wywłaszczeni wyrokiem sądu z prawa własności i z prawa rzeczowego ze sposobu korzystania i użytkowania gruntów z rodzaju użytku gruntu B zakupionych od Gminy N., dlatego nie jest zrozumiałe manipulowanie przez Starostę N. danymi co do sposobu korzystania i użytkowania gruntów i budynków, które nie są tożsame z danymi z operatów ewidencyjnych wpisanymi do aktów notarialnych i do nich załączone; - naruszenie art. 133 § 1 i § 2 O.p. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 p.p.s.a., gdyż istotną wadą prawną wszczętego postępowania podatkowego na 2011 r. jest to, że postanowienie Burmistrza N. z dnia 22 marca 2011 r. o wszczęciu postępowania podatkowego za lata 2009 r., 2010 r. i 2011 r. doręczono tylko jednej stronie, tj. skarżącemu będącemu współwłaścicielem łącznym majątku wspólnego małżonków i, że nie zostało doręczone to postanowienie współwłaścicielce łącznej E. S.; - naruszenie art. 3 ust. 1 i ust. 4 u.p.o.l. oraz art. 29 § 1 O.p., gdyż nieruchomości podlegające obowiązkowi podatkowemu z art. 6 O.p. stanowią współwłasność łączną małżonków i są majątkiem wspólnym małżonków, to obowiązkiem organu podatkowego jest wszczęcie jednego postępowania podatkowego w stosunku do obojga współwłaścicieli małżonków i jest ustawowym obowiązkiem doręczenie postanowienia każdemu współwłaścicielowi, a nie tylko jednemu z nich, bowiem obowiązek podatkowy ciąży solidarnie na wszystkich współwłaścicielach; - naruszenie art. 217 § 1 pkt 4 i pkt 5 i § 2 O.p. w związku z kontrolą sądu nad działalnością organu podatkowego z art. 3 § 1 i 2 p.p.s.a., ponieważ postanowienie Burmistrza N. z dnia 22 marca 2011 r. o wszczęciu postępowania podatkowego za lata 2009 r., 2010 r. i 2011 r. nie spełnia ustawowego wymagania ustawodawcy w tej normie prawnej i ją narusza tj.: - brak wskazania prawidłowej podstawy prawnej, co jest istotną wadą prawną, ponieważ wadliwie i błędnie organ wskazał na O.p. z roku 2005 r. która nie obowiązywała 7 kwietnia 2011 r., gdyż została zmieniona; - wadliwe jest doręczenie przez organ podatkowy postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego za 2011 r. tylko jednej ze stron współwłaścicieli łącznych majątku wspólnego małżonków z pominięciem prawa do uczestnictwa w tym postępowaniu drugiego małżonka współwłaściciela E. S., stanowiącą istotną wadę prawną kształtującą nieważność postępowania; - brak rozstrzygnięcia w tym postanowieniu w rozumieniu treści obowiązku wymienionego w art. 165 b. O.p., ponieważ organ podatkowy nie miał podstawy prawnej do wszczęcia postępowania na 2011 r., gdyż nie wykonał i nie przeprowadził ustawowego obowiązku kontroli podatników w okresie 6 miesięcy poprzedzających wszczęcie postępowania i nie wykazał żadnej nieprawidłowości co do wywiązywania się z obowiązków podatkowych przez podatników; - naruszenie art. 165 § 4 O.p., ponieważ nie zostało wszczęte postępowanie podatkowe wobec strony E. S. współwłaścicielki łącznej majątku małżonków, gdyż nie doręczono tej stronie postanowienia o wszczęciu postępowania; - naruszenie art. 165 § 5 pkt 1 O.p., ponieważ corocznie z winy organu podatkowego nie zostały wydane prawomocne decyzje podatkowe organu podatkowego za lata 2003-2010, gdyż Burmistrz N. corocznie wszczynał postępowania podatkowe na dany rok podatkowy, bez uzasadnienia prawnego, z naruszeniem art. 217 § 1 O.p.; - naruszenie art. 21§ 1 pkt 1 O.p. w zw. z art. 6 ust. 1 i 3 u.p.o.l. w zw. z art. 3 § 1 p.p.s.a., ponieważ nie zostało wykazane i udowodnione przez organ podatkowy zaistnienie zdarzenia i więzi nieruchomości małżonków z prowadzeniem działalności gospodarczej przez jednego z małżonków na gruntach i budynkach w N. w roku podatkowym 2011; - art. 6 ust. 1 i ust. 3 u.p.o.l., ponieważ nie wystąpiły okoliczności i przesłanki wymienione w tej normie prawnej w roku podatkowym 2011; - art. 165b § 1 O.p., ponieważ organ podatkowy nie miał podstawy prawnej do wszczęcia postępowania, gdyż nie wykonał ustawowego obowiązku kontroli podatników w okresie 6 miesięcy poprzedzających wszczęcie postępowania i nie ma takiego postanowienia z kontroli, w którym organ by wykazał nieprawidłowości co do wywiązywania się z obowiązków podatkowych przez podatników, które by uzasadniały wszczęcie postępowania, a w szczególności innego sposobu wykorzystania gruntów i budynków; - naruszenie art. 165 § 5 pkt 1 O.p., gdyż organ nie wydał i nie doręczył decyzji obojgu podatnikom do 1 marca 2011 r. wg art. 47§ 2 O.p.; - naruszenie art. 139 § 1 i § 2 O.p. w zw. z art. 3 § 1 i § 2 ust. 8 i 9 p.p.s.a., ponieważ wystąpiła w sprawie przesłanka nieuzasadnionej przewlekłości postępowania podatkowego, gdyż postępowanie podatkowe w sprawie wymiaru podatku za 2011 r. toczyło się od dnia 7 kwietnia 2011 r. i trwało do dnia 28 czerwca 2017 r.; - naruszenie art.140 § 1 i 2 O.p. w zw. z art. 165 § 5 pkt 1 O.p., ponieważ Burmistrz N. nigdy nie zawiadomił podatników o przyczynach i okolicznościach zwłoki i przyczynie niewydania decyzji podatkowej w roku podatkowym 2011 r.; - naruszenie art.141 O.p., ponieważ organ podatkowy i pracownicy tego organu nie ponieśli żadnej odpowiedzialności za nieterminowe załatwienie sprawy i trwającej przez 7 lat i dwa miesiące zwłoki postępowania podatkowego; - naruszenie art 31 Konstytucji RP, ponieważ przez 7 lat i dwa miesiące podatnicy mieli obowiązek zawiadamiania organów podatkowych o zmianie miejsca zamieszkania w związku z toczącym się postępowaniem, co stanowi rażące naruszenie prawa i jest dyskryminacją podatników zmuszanych z mocy ustawy do przebywania jak w więzieniu w miejscu zamieszkaniu w oczekiwaniu na korespondencję związaną w prowadzonym postępowaniem podatkowym za 2011 r. oraz innych trwających jednocześnie prowadzonych przez Burmistrza N. postępowań podatkowych za lata 2003-2015; - naruszenie art. 2 ust. 2 u.p.o.I., ponieważ niedopuszczalne było wydanie decyzji w sprawie na podstawie u.p.o.l., zamiast na podstawie ustawy o podatku rolnym; - naruszenie art. 59 § 1 pkt 9 O.p., ponieważ nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na skutek przedawnienia wobec współwłaścicielki łącznej małżonki E. S. w sprawie która dotyczy majątku wspólnego małżonków i dotyczy odpowiedzialności wspólnej za zobowiązania podatkowe, ponieważ wadą prawną jest to, że nie zostało jej doręczone postanowienie organu podatkowego o wszczęciu postępowania podatkowego na 2011 r.; - naruszenie art. 59 § 1 pkt 9 O.p., ponieważ nastąpiło wygaśnięcie zobowiązania podatkowego na wskutek przedawnienia wobec współwłaściciela łącznego S. S., gdyż wadliwie i błędnie zostało wszczęte postępowanie podatkowe tylko wobec S. S., co jest wadą prawną bowiem w sprawie która dotyczy majątku wspólnego małżonków i dotyczy odpowiedzialności wspólnej za zobowiązania podatkowe nie można pominąć drugiego małżonka podatnika E. S., której nie doręczono postanowienia organu podatkowego o wszczęciu postępowania podatkowego za 2011 r.; - naruszenie art. 139 § 1 i 2 i 3 O.p., ponieważ wadliwie prowadzone latami postępowania podatkowe razem z innymi trwającymi jednocześnie postępowaniami podatkowymi za lata 2004-2015 w ilości 12 sztuk z wykorzystaniem art. 1a ust.1 pkt 3 u.p.o.l.; - błędna jest ustalona wysokość podatku za 2011 r. w wysokości 4 532 zł, ponieważ wyliczona przez podatnika wysokość podatku na podstawie ustawy o podatku rolnym kształtuje się następująco: podatek od gruntu o [...] na rok wynosi 105,94 zł, podatek o powierzchni mieszkalnej budynków mieszkalnych na działce nr [...] wynosi 313,78 zł z uwagi na nieużytkowanie budynku tzw. baraku ze względu na zły stan techniczny, na działce nr [...] podatek wynosi 0,00 zł; razem, podatek obliczony przez podatnika wynosi 419,72 zł; organy zawyżyły podatek o kwotę 4 112,28 zł; - nie została wyjaśniona sprawa odsetek w decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lutego 2016 r. nr [...] i w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu wydanego z dnia 14 lutego 2018 r. sygn. akt I SA/Op 341/17, ponieważ w wyroku NSA z dnia 17 lipca 2014 r. sygn. akt II FSK 1848/13 na stronie 8 sąd orzekł, że na uwzględnienie zasługiwał zarzut naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt. 1 lit. a w zw. z art. 1 a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. w wyniku błędnej wykładni; sprawa naliczenia odsetek od należności podatkowej za 2011 r. nie została wyjaśniona i nie został wykazany okres naliczenia tych odsetek i kto będzie zobowiązany za zapłacenia tych odsetek, a wyjaśnienia wymaga sprawa naliczenia odsetek za okres ponad 7 lat, ponieważ to nie z winy podatników organ podatkowy prowadził przez 7 lat i dwa miesiące postępowania podatkowe z zastosowaniem art. 1a ust.1 pkt.3 u.p.o.l., a nadto, od wielu lat art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. ma charakter dyskryminujący dużą grupę obywateli Rzeczypospolitej Polskiej, prowadzących działalność gospodarczą jednoosobowo jako osoby fizyczne pod własnym imieniem i nazwiskiem, gdyż obciążana jest cała rodzina maksymalnym podatkiem od nieruchomości, nie uznając stanu prawnego i prawa własności, z naruszeniem art. 21 i art. 64 Konstytucji RP. II. Na podstawie art. 174 pkt. 1 p.p.s.a. skarżący zarzucił naruszenia prawa materialnego przez błędną jego wykładnię, tj.: - naruszenie prawa własności i prawa rzeczowego w sposobie korzystania z majątku wspólnego małżonków zakupionych nieruchomości działek nr [...] od Gminy N., podlegający ochronie z art. 21 i art. 64 Konstytucji RP gwarantowanej przymusem Państwa w związku z art. 3 k.r.o., gdyż podatek dotyczy majątku wspólnego małżonków, w związku z art. 16 ust. 1 i ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych, prawa rzeczowego do użytkowania gruntów jako grunt rolny zabudowany o symbolu B; - wadliwa i błędna jest wysokość podatku za 2011 r. ustalona w wysokości 4 532 zł, ponieważ wyliczona wysokość podatku na podstawie ustawy o podatku rolnym wynosi 419,72 zł; organy zawyżyły podatek o kwotę 4 112, 28 zł; - nie została wyjaśniona sprawa odsetek, ponieważ braku jest wykazania okresu naliczenia tych odsetek, co powoduje materialnoprawne konsekwencje dla podatników, kto będzie zobowiązany za zapłacenia tych odsetek, gdyż to nie z winy podatników organy podatkowe prowadziły przez 7 lat i dwa miesiące postępowania podatkowe z art. 1a ust. 1 pkt.3 u.p.o.l. Skarżący wniósł o orzeczenie, że zostały naruszone i ograniczone prawa korzystania z konstytucyjnych wolności podatnikom przez wadliwe i błędne, trwające ponad 7 lat, postępowanie podatkowe za 2011 r. i że nastąpiło przez to ograniczenie swobody poruszania się obywatela w zw. z art. 144 O.p. i w zw. z art. 150 § 2 O.p. i dyskryminacją obywatela naruszającą art. 31 ust. 3 i art. 32 Konstytucji RP . Nadto, skarżący wniósł o wystąpienie do Trybunału Konstytucyjnego z pytaniem prawnym o zgodność art. 1a ust. 1 pkt 3 u.o.p.l. z art. 2 i art. 32 i art.31 Konstytucji RP, ponieważ ta norma prawna stanowi o dyskryminacji określonej grupy obywateli, którzy prowadząc działalność gospodarczą jako osoba fizyczna pod własnym imieniem i nazwiskiem i posiadają nieruchomości stanowiące majątek wspólny małżonków, który to majątek nie wykorzystują do prowadzenia działalności gospodarczej, są opodatkowani najwyższą stawką podatkową tylko z samego faktu, że posiadają te nieruchomości, które są majątkiem wspólnym małżonków. Skarżący wniósł również o: - przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej jednocześnie oświadczając, że zrzeka się rozprawy, - na podstawie przepisów art.183-188 p.p.s.a. o rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej i wzięcie pod rozwagę nieważność postępowania, - o uchylenie w całości wyroku sądu pierwszej instancji i stwierdzenie nieważności decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lutego 2016 r. nr [...] wraz z decyzją Burmistrza N. z dnia 27 czerwca 2011 r. [...] w przedmiocie ustalenia zobowiązania podatkowego od nieruchomości na 2011 r., - na podstawie art. 203 pkt. 1 p.p.s.a. o zasądzenie kosztów sądowych i kosztów zastępstwa prawnego oraz kosztów opłaty skarbowej poniesionych przed sądami obu instancji. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, skarżący rozwinął argumentację podniesionych zarzutów. Odpowiedź na skargę kasacyjną wniosła uczestnik postępowania (żona skarżącego) E. S., która podniosła, że wniesiona skarga kasacyjna nie zawiera zarzutu, iż od 20 grudnia 2017 r. wszedł w życie i obowiązuje wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 12 grudnia 2017 r. sygn. akt SK 13/15. Uczestnik postępowania zarzuciła, że sąd nie rozpoznał wadliwość decyzji podatkowej dotyczącej nieruchomości będących majątkiem wspólnym małżonków i że organy podatkowe wadliwie i błędnie zastosowały przepisy prawa - art. 1a ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust.1 pkt 1 i nie zastosowały art. 2 ust. 2 u.p.o.l., w którym ustawodawca ustanowił, że grunt rolny nie podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości . Według uczestnika postępowania, organy podatkowe złamały nadrzędne przepisy Konstytucji RP, tj.: art. 2, art. 7 i art. 64 ust. 1 i 2 i art. 84 w zw. z art. 32 ust. 1 i art. 87 ust. 1, gdyż wymiar podatku od nieruchomości od działek nr [...] nie został ustalony wg stanu prawnego wywołanego czynnościami prawnymi, tj. aktami notarialnymi sprzedaży nieruchomości z dnia 21 października 1999 r.   Do odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestnik postępowania dołączyła kserokopię skargi adresowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z dnia 29 lutego 20116. nr [...] w przedmiocie zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2011 r. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: | Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu zaś| |bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Z akt sprawy nie wynika, aby zaskarżone orzeczenie zostało wydane w warunkach | |nieważności, której przesłanki określa art. 183 § 2 p.p.s.a. | |Rozpoznanie sprawy w granicach skargi kasacyjnej oznacza, że Naczelny Sąd Administracyjny związany jest wskazanymi w niej podstawami. | |Zgodnie z art. 174 p.p.s.a., skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną | |jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie; 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na | |wynik sprawy. | |Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że zarzuty sformułowane w rozpoznawanej skardze kasacyjnej nie zasługują na uwzględnienie, | |gdyż sąd pierwszej instancji nie dopuścił się opisanych w tychże zarzutach uchybień. | |Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej polega na tym, że jest on władny badać naruszenie jedynie tych| |przepisów, które zostały wyraźnie wskazane przez stronę skarżącą. Nie może we własnym zakresie konkretyzować zarzutów skargi | |kasacyjnej, uściślać ich, ani w inny sposób korygować. Nie jest władny badać, czy zaskarżony wyrok nie narusza innych przepisów niż | |wskazane w podstawach, na których środek oparto. Brak konkretnego i popartego stosowną argumentacją zakwestionowania stanowiska | |wyrażonego w danej kwestii przez wojewódzki sąd administracyjny powoduje związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego poglądem sądu | |pierwszej instancji w danym zakresie i niemożność zbadania jego zasadności. Zatem, Naczelny Sąd Administracyjny upoważniony jest do | |oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej. Stąd wnoszący skargę kasacyjną, | |dążąc do skutecznego podważenia zaskarżanego wyroku, powinien zachować dbałość o poprawne sformułowanie stawianych zarzutów oraz ich | |uzasadnienie. | |Celowość powyższego wywodu wynika z faktu, że autor skargi kasacyjnej nie dostrzegł, iż rozpoznanie aktualnie sformułowanych zarzutów | |skargi kasacyjnej (pkt 2), jak i kontrola realizowana w zaskarżonym wyroku przez sąd pierwszej instancji (pkt 1) jest implikacją | |znamiennej sytuacji procesowej. Rozstrzygnięcie organów podatkowych było już bowiem poddane kontroli sądowej, wyrażonej w prawomocnych| |wyrokach zarówno przez sąd pierwszej, jak i drugiej instancji (sygn. akt I SA/Op 665/14 i II FSK 1848/13). W aspekcie procesowym taki | |stan rodzi skutki określone m.in. w art. 190 p.p.s.a., jak i art. 153 p.p.s.a. oraz art. 170 p.p.s.a. Związanie wykładnią dokonaną w | |wyroku sądu kasacyjnego oznacza, że sąd administracyjny ponownie rozpoznając sprawę, która została mu przekazana przez sąd kasacyjny | |na podstawie art. 185 p.p.s.a., nie może stosować postanowień art. 134 § 1 p.p.s.a., a w skardze kasacyjnej nie powinny być podnoszone| |zarzuty sformułowane w oparciu o odmienną wykładnię prawa, niż dokonał tego NSA w orzeczeniu uchylającym orzeczenie sądu pierwszej | |instancji i przekazującym sprawę do ponownego rozpoznania. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy przez wojewódzki sąd administracyjny, | |"granice sprawy", o których mowa w art. 134 § 1 p.p.s.a., podlegają bowiem zawężeniu do granic w jakich rozpoznał skargę kasacyjną | |Naczelny Sąd Administracyjny i wydał orzeczenie na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. (por. wyroki NSA z dnia 2 grudnia 2014 r. sygn. akt| |I FSK 1448/13; z dnia 20 września 2006 r. sygn. akt II OSK 1117/05; z dnia 20 listopada 2014 r. sygn. akt I OSK 2214/14; z dnia 3 | |listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1702/11; z dnia 20 września 2006 r. sygn. akt II OSK 1117/05. | |Ograniczenia w zakresie formułowania zarzutów skargi kasacyjnej, jak i związanie sądu pierwszej instancji wykładnią prawa dokonaną | |przez NSA, wynikające z art. 190 p.p.s.a., są konsekwencją prawomocności orzeczeń NSA (art. 168 oraz art. 170-171 p.p.s.a). W związku | |z tym, merytorycznej ocenie podlegają jedynie te zarzuty skargi kasacyjnej, które dotyczą zawężonych po poprzednim wyroku NSA "granic | |sprawy". Zarzuty wykraczające poza kwestie będące przedmiotem rozważań NSA w poprzednim wyroku, nie mogą być uwzględnione, nawet bez | |merytorycznej ich oceny (wyrok NSA z dnia 8 kwietnia 2016 r. sygn. akt II FSK 905/14). Naczelny Sąd Administracyjny poddaje natomiast | |merytorycznej ocenie zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące zagadnień, w których nie wypowiedział się w poprzednim wyroku NSA, jeżeli po | |jego wydaniu doszło do ustalenia nowych okoliczności faktycznych, wskutek czego powstała możliwość sformułowania zarzutów, jakich | |wcześniej (tj. po wydaniu pierwszego wyroku przez wojewódzki sąd administracyjny) żadna ze stron postępowania sądowego nie mogła | |uwzględnić. | |Taka zaś sytuacja w sprawie nie zachodzi. | |Powyżej wskazanych skutków procesowych w żadnej mierze nie podważyli również skarżący w skardze kasacyjnej, nie stawiając zarzutów | |naruszenia powołanych przepisów. Zarzuty skargi kasacyjnej z szerokim odwołaniem się do norm konstytucyjnych zostały nakierowane | |natomiast ponownie na podważenie ustaleń organów podatkowych, które zostały dokonane na podstawie danych wynikających z ewidencji | |gruntów i budynków oraz na wykazanie przedawnienia zobowiązania. | |Według Naczelnego Sądu Administracyjnego, zarzuty te nie zasługują na uwzględnienie. | |Stosownie do brzmienia art. 21 Konstytucji RP, Rzeczpospolita Polska chroni własność i prawo dziedziczenia. Wywłaszczenie jest | |dopuszczalne jedynie wówczas, gdy jest dokonywane na cele publiczne i za słusznym odszkodowaniem. Z kolei, w przepisie art. 64 | |Konstytucji RP przewidziano, że każdy ma prawo do własności, innych praw majątkowych oraz prawo dziedziczenia (ust.1). Własność, inne | |prawa majątkowe oraz prawo dziedziczenia podlegają równej dla wszystkich ochronie prawnej (ust.2). Własność może być ograniczona tylko| |w drodze ustawy i tylko w zakresie, w jakim nie narusza ona istoty prawa własności (ust.3). | |Autor skargi kasacyjnej, powołując naruszenie wskazanych przepisów, podważył obowiązek organów respektowania przepisu art. 21 p.g.k., | |a dokładnie dokonywania wymiaru podatku na podstawie danych wynikających z ewidencji gruntów i budynków. W ocenie Naczelnego Sądu | |Administracyjnego, takie twierdzenie nie ma żadnego umocowania w tych przepisach, w żadnej mierze nie potwierdza też przejawu | |ograniczenia podatników w ich prawie własności. Podobnie, wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej, dokonywanie przez organy podatkowe | |ustaleń w zakresie sposobu użytkowania budynków z wykorzystaniem danych tej ewidencji, nie może być odczytywane jako naruszenie art. | |87 ust.1 i 217 Konstytucji RP. Zarówno przepisy u.p.o.l., jak i rozporządzenie wykonawcze w sprawie ewidencji gruntów i budynków, | |stanowią akty powszechnie obowiązującego prawa, wymienione w przepisie art. 87 ust.1 Konstytucji RP. Skarżący nie dostarczył też | |argumentów, dlaczego wymiar podatku od nieruchomości miałby się odbywać na podstawie innych aktów prawnych, niż u.p.o.l. i w czym | |upatruje naruszenia art. 217 Konstytucji RP. | |Wobec tego wskazać należy, że wszelkie kwestie związane z eksponowanym ponownie w skardze kasacyjnej charakterem budynku i | |przeznaczeniem gruntów zostały przesądzone już w sprawie wyrokiem NSA z dnia 17 lipca 2014 r. (sygn. akt II FSK 1848/13). Sąd ten | |stwierdził niezasadność zarzutów skargi kasacyjnej w tym względzie i wskazał, że z ewidencji gruntów i budynków wynika, iż budynek | |położony na działce nr [...] (barak) ma charakter niemieszkalny. Z kolei działka nr [...] została oznaczona w tej ewidencji jako inne | |tereny zabudowane (Bi), a działka [...] oznaczono jako zurbanizowane tereny niezabudowane (Bp). W wyroku tym podkreślono również, że | |unormowania art. 2 ust. 1 pkt 2 i art. 5 ust. 1 pkt 2 lit. a i e u.p.o.l. w zw. z przepisem art. 21 p.g.k. nie pozostawiają | |wątpliwości, że przy dokonywaniu wymiaru podatku od nieruchomości dla organów podatkowych wiążące są dane wynikające z ewidencji. | |Dysponując wiążącymi danymi z ewidencji, organy podatkowe nie miały podstaw do prowadzenia postępowania dowodowego mającego na celu | |wykazania innego charakteru nieruchomości niż wynikający z tej właśnie ewidencji. W kontekście powyższego dodać należy, że ten stan | |ewidencji na 2011 r. nie został w żadnej mierze w sposób formalny przez skarżących podważony. W przywołanym zaś wyroku NSA naprowadził| |skarżących, że jeżeli w postępowaniu administracyjnym przed właściwym starostą przeprowadzą skuteczny przeciwdowód przeciwko treści | |dokumentu urzędowego, jakim jest ewidencja gruntów i budynków, wówczas dopiero pojawi się możliwość zmiany sposobu opodatkowania | |spornych nieruchomości. Do czasu zmiany, obowiązujące w niej zapisy wiążą w tym przedmiocie wszystkie organy i sądy. | |Po raz kolejny również Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że nie zasługuje na uwzględnienie zarzut dotyczący przedawnienia | |przedmiotowego zobowiązania podatkowego. W tym zakresie również jest wiążąca ocena wyrażona w wyroku NSA w sprawie o sygn. akt II FSK | |1848/13, w którym stwierdzono, że decyzja organu pierwszej instancji została doręczona stronom 15 lipca 2011 r., czyli przed upływem | |terminu do wydania i doręczenia decyzji ustalającej zobowiązanie podatkowe (czyli przed 31 grudnia 2016 r.). | |Także kwestia uprawnienia organu podatkowego pierwszej instancji do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie wymiaru podatku za 2011 | |r. została prawomocnie przesądzona w przywołanych wyrokach, w których jednoznacznie stwierdzono, że organ ten był uprawniony do | |wszczęcia takiego postępowania na podstawie art. 165 § 1 O.p. | |Również, podnoszona w skardze kasacyjnej kwestia odsetek nie może być poddana ocenie przez Naczelny Sąd Administracyjny, bowiem ta | |kwestia nie była przedmiotem rozstrzygnięcia ani organów podatkowych, ani sądu pierwszej instancji. | |Podobnie, kwestia przewlekłości postępowania nie była przedmiotem postępowania, zatem zarzuty w tej kwestii wykraczają poza przedmiot | |rozpoznania sprawy. | |Nadto, zupełnie nieuprawnione i niezrozumiałe są zarzuty naruszenia prawa materialnego, w tym przepisów rangi konstytucyjnej, poprzez | |opodatkowanie w sprawie niektórych przedmiotów opodatkowania jako związanych z działalnością gospodarczą, bowiem organ odwoławczy w | |zaskarżonej do sądu pierwszej instancji decyzji (reformatoryjnej) zmienił wymiar podatku na korzyść skarżącego (i E. S.) z kwoty 6 782| |zł na kwotę 4 532 zł właśnie z uwagi na stwierdzenie braku związania nieruchomości z działalnością gospodarczą, co zaakceptował także | |sąd pierwszej instancji (str. 6 i 7 uzasadnienia wyroku). | |Naczelny Sąd Administracyjny, wbrew wnioskowi skargi kasacyjnej, nie dostrzegł również, aby przy rozpoznawaniu skargi wyłoniło się | |zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości, wymagające wystąpienia z wnioskiem do Trybunału Konstytucyjnego. | |Analogiczną ocenę jak wyżej przedstawioną wyraził także Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 20 czerwca 2018 r. sygn. akt II | |FSK 3675/17 w sprawie skarżącego (i E. S.) dotyczącej podatku od nieruchomości za 2006 r., w której skarżący podnosili analogiczne | |zarzuty, jak w tej sprawie. | |Z powyższych względów Naczelny Sąd Administracyjny - na podstawie art. 184 p.p.s.a. - oddalił skargę kasacyjną. | |Wszystkie ww. orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są w internetowej bazie orzeczeń NSA - http://orzeczenia.nsa.gov.pl. |