I SA/Gl 562/17
WyrokWSA w Gliwicach2017-10-23
Skład orzekający: Teresa Randak, Wojciech Gapiński, Dorota Kozłowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dzierżawa gruntu pod garaże, które nie są trwale związane z gruntem, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, uzasadniającą opodatkowanie gruntu stawką przewidzianą dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą?Ratio decidendi
Dzierżawa gruntu pod garaże, które nie są trwale związane z gruntem, prowadzona w sposób zorganizowany, ciągły i nastawiony na osiągnięcie zysku, stanowi działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy o podatkach i opłatach lokalnych. W związku z tym grunt taki powinien być opodatkowany stawką przewidzianą dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego (SKO), która uchyliła decyzję organu I instancji i ustaliła niższy wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. Organ I instancji opodatkował grunt podatników stawką przewidzianą dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, uznając, że wynajem gruntu pod garaże stanowi taką działalność. SKO uchyliło tę decyzję, uznając, że wynajem garaży przez osoby fizyczne nieprowadzące działalności gospodarczej jest jedynie czerpaniem pożytków cywilnych. Prokurator wniósł skargę na decyzję SKO, zarzucając błędne uznanie, że wynajem garaży nie jest działalnością gospodarczą.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Teresa Randak, Sędzia WSA Wojciech Gapiński (spr.), Sędzia WSA Dorota Kozłowska, Protokolant Specjalista Beata Kuziel, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 października 2017 r. sprawy ze skargi Prokuratora Prokuratury Rejonowej w M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w K. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie łącznego zobowiązania pieniężnego na 2016 r. uchyla zaskarżoną decyzję.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej – SKO, Kolegium) decyzją z dnia [...] r. nr [...], działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 613 z późn. zm. - dalej o.p.), art. 1 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (t.j. Dz.U. z 2015 r. poz. 1659 z późn. zm.) oraz § 1 pkt 12 lit. c rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada 2003 r. w sprawie obszarów właściwości samorządowych kolegiów odwoławczych (Dz.U. Nr 198, poz. 1925), po rozpoznaniu odwołania J. i J. S. (dalej – strona, podatnicy), uchyliło w całości decyzję Wójta Gminy C. (dalej – organ I instancji) z dnia [...] r. nr [...] ustalającą wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. w kwocie [...] zł; i ustaliło wymiar łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 w kwocie [...] zł.
Przedmiotowa decyzja zapadła w następującym stanie faktycznym i prawnym.
Organ I instancji decyzją z dnia [...] r. ustalił stronom wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego na rok 2016 w kwocie [...] zł. Wysokość podatku ustalono na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków - stosując stawki określone w aktualnie obowiązujących przepisach podatkowych oraz w uchwale nr XIII/78/2015 Rady Gminy Chełm Śląski z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie określenia stawek podatku od nieruchomości na 2016 r. (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z dnia 9 grudnia 2015 r. poz. 6724). W ocenie organu I instancji, zasadnie opodatkowano grunt podatników o powierzchni [...] m2 stawką przewidzianą dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, ponieważ przemawiają za tym ustalenia poczynione w toku postępowania podatkowego, w tym wyjaśnienia podatników oraz zebrane dokumenty. Organ I instancji przyjął, że skoro podatnicy dzierżawią grunt pod garaże osobom trzecim, to prowadzą działalność gospodarczą, a w konsekwencji działka nr [...] związana jest z działalnością gospodarczą. Uzasadnione jest zatem zastosowanie w odniesieniu do tej działki stawki podatku od nieruchomości przewidzianej dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą.
Pismem z dnia 4 sierpnia 2016 r. pełnomocnik podatników wniósł odwołanie od decyzji organu I instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie następujących przepisów:
1) art. 1a ust 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez uznanie, iż grunty będące własnością podatników, w tym m.in. działka nr [...], którą podatnicy wynajmują innym podmiotom pod garaże stanowią grunty związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że grunty te nie są w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą;
2) art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych, polegające na przyjęciu, że grunty będące własnością podatników były związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że grunty te nie znajdowały się w posiadaniu przedsiębiorcy, ani żadnej innej osoby prowadzącej działalność gospodarczą;
3) art. 1a ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych w związku z art. 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej, polegające na przyjęciu, że podatnicy prowadzili działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy, podczas gdy ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, iż działalność podatników nie ma charakteru zarobkowego i nie jest wykonywana w sposób zorganizowany;
4) art. 122 o.p. poprzez niewyjaśnienie przez organ podatkowy stanu faktycznego sprawy;
5) art. 187 § 1 o.p. poprzez niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego przedmiotowej sprawy;
6) art. 191 o.p. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów;
7) art 194 o.p. w związku z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne poprzez przyjęcie, że organ podatkowy nie jest związany w postępowaniu podatkowym danymi zawartymi w ewidencji gruntów i budynków oraz przyjęcie swobodnej i sprzecznej z prawem oceny, że przedmiotowe grunty są związane z prowadzoną działalnością gospodarczą.
Biorąc pod uwagę powyższe pełnomocnik skarżących wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i orzeczenie co do istoty sprawy, tj. ustalenie zobowiązania podatkowego z uwzględnieniem powierzchni gruntów (oznaczonej w zaskarżonej decyzji jako związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej) jako gruntów pozostałych - terenów mieszkaniowych, ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji.
Uwzględniając odwołanie SKO decyzją z dnia [...] r. uchyliło w całości zaskarżoną decyzję organu I instancji i określiło wysokość łącznego zobowiązania pieniężnego za 2016 r. w kwocie [...] zł.
Kolegium wskazało, że spór w sprawie dotyczy prawidłowości ustaleń faktycznych przyjętych za podstawę orzekania przez organ podatkowy I instancji, co do podstawy opodatkowania oraz zastosowanej stawki podatku od nieruchomości. Podatnicy kwestionują zasadność opodatkowania nieruchomości jako związanej z prowadzeniem działalności gospodarczej. Z akt sprawy wynikało, że organ I instancji opodatkował powierzchnię [...] m2 podatkiem od nieruchomości z zastosowaniem stawki podatku przewidzianą dla nieruchomości związanej z prowadzoną działalnością gospodarczą. Organ I instancji uznał bowiem, że w związku z tym, że podatnicy wynajmują grunt pod garaże kilkudziesięciu podmiotom, to grunt ten, tj. [...] m2 należy opodatkować według stawki przewidzianej dla gruntów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą. Ponadto działania te mają charakter ciągły, zorganizowany i zmierzają do osiągnięcia zysku. W ocenie natomiast Kolegium, zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie pozwalał na przyjęcie, że sporna nieruchomość gruntowa znajduje się w posiadaniu przedsiębiorcy ani innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą - nie można zatem uznać jej jako związaną z prowadzoną działalnością gospodarczą. Jak stwierdziło Kolegium, z akt sprawy wynika, że podatnicy są osobami fizycznymi nieprowadzącymi działalności gospodarczej - nie posiadają zatem statusu przedsiębiorcy. Materiał dowodowy nie daje podstaw do przypisania im także statusu innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Kolegium wskazało także na wyjaśnienia strony, z których wynikało, że właściciele nieruchomości nie prowadzą działalności gospodarczej, a dochody z najmu garażu opodatkowują na zasadach ogólnych. Z powyższego Kolegium wywiodło, że nie można uznać, aby przedmiotowa nieruchomość związana była z działalnością gospodarczą, jak również nie można przyjąć, aby była elementem przedsiębiorstwa. Grunt wynajmowany jest bowiem przez osoby fizyczne. Skoro skarżący nie prowadzą działalności gospodarczej w zakresie wynajmu, a grunt, który jest przedmiotem najmu, nie jest składnikiem majątku związanym z działalnością gospodarczą, to nieruchomość ta nie może zostać uznana za związaną z prowadzoną działalnością. SKO nawiązując do orzecznictwa sądów administracyjnych wskazało, że najem prywatny to najem poza działalnością gospodarczą, polegający jedynie na czerpaniu pożytków cywilnych z rzeczy, które ona przynosi na podstawie stosunku prawnego. Zarząd własnym majątkiem oraz pobieranie pożytków z nieruchomości na podstawie umowy najmu nie może zatem zostać uznane za prowadzenie działalności gospodarczej. Wobec powyższego Kolegium uchyliło decyzję organu I instancji i orzekło, co do istoty poprzez ustalenie wysokości łącznego zobowiązania pieniężnego.
Kwestionując prawidłowość decyzji Kolegium, organ I instancji pismem z dnia 28 listopada 2016 r. zwrócił się do Prokuratora Rejonowego w M., aby ten w trybie art. 53 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 718 z późn. zm. – dalej p.p.s.a.) złożył do sądu administracyjnego skargę na wskazane rozstrzygnięcie drugoinstancyjne.
Przychylając się do wniosku organu I instancji, Prokurator Prokuratury Rejonowej w M. (dalej – Prokurator) pismem z dnia 12 kwietnia 2017 r. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach skargę na decyzję Kolegium. W skardze zarzucono, że decyzja Kolegium wydana została z naruszeniem:
1) art. 1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 1a ust. 1 pkt 4 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez przyjęcie, że grunty wynajmowane innym podmiotom pod garaże nie stanowią gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej pomimo, że najem wykonywany jest w sposób zorganizowany, ciągły oraz w celu osiągnięcia zysku;
2) art.1a ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a) ustawy o podatkach i opłatach lokalnych poprzez opodatkowanie gruntów stawką jak dla gruntów pozostałych, podczas gdy grunt ten powinien być objęty stawką dla gruntów związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej;
3) art. 180 § 1, art. 181, art. 187 § 1, art. 191 o.p. poprzez stwierdzenie braku podstaw do przypisania podatnikom prowadzenia działalności gospodarczej w sytuacji, gdy materiał dowodowy zebrany przez organ I instancji jednoznacznie wskazywał, że podatnicy prowadzili działalność gospodarczą.
W obszernym uzasadnieniu skargi Prokurator przedstawił argumentację na poparcie zgłoszonych zarzutów. Podniósł, że powołany przez Kolegium wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 13 kwietnia 2016 r. sygn. akt III SA/Wa 1324/15 zapadł w sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych, przez co zawartych tam twierdzeń nie można odnosić do niniejszego postępowania. Wskazał także, że podatnicy wznieśli na spornej nieruchomości garaże, które wynajmują blisko 100 podmiotom i podejmują działania zmierzające do budowy kolejnych. Szeroko zaprezentowano orzecznictwo sądów administracyjnych dotyczące znaczenia wpisu do rejestru (ewidencji osób prowadzących działalność gospodarczą) dla uznania danego podmiotu za przedsiębiorcę. Podkreślono następnie, że działalność prowadzona przez podatników ma charakter ciągły i zorganizowany, co według Prokuratora wskazuje jednoznacznie na to, że badana aktywność jest działalnością gospodarczą. Za taką kwalifikacją przemawiało to, że podatnicy zawierają umowy, pobierają czynsze, uzyskują pozwolenia na budowę - "wykonują na rzecz swoich najemców usługę przygotowania stanu prawnego do wykonania inwestycji polegającej na budowie garażu". W skardze zakwestionowano jednocześnie przyjętą przez Kolegium ocenę dowodów sprowadzającą się do uznania, że zachowanie podatników stanowi wykonywanie prawa własności (pobieranie pożytków cywilnych z rzeczy).
Kolegium w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach zważył, co następuje:
W wyniku przeprowadzenia kontroli zaskarżonej decyzji stwierdzić należało, że skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności podnieść należy, że stan faktyczny sprawy nie budzi wątpliwości. Wobec czego nie jest celowe przytaczanie ustaleń poczynionych w postępowaniu podatkowym, które zostały przedstawione we wcześniejszej części uzasadnienia.
Zagadnieniem, które ma decydujące znaczenie dla sprawy, jest rozstrzygnięcie, czy dzierżawa gruntu pod garaże, które nie są trwale z nim związane, determinuje twierdzenie o tym, że nieruchomość związana jest z działalnością gospodarczą. Wyjaśnienie tego zagadnienia w dalszej kolejności pozwoli na stwierdzenie, czy organ II instancji zasadnie odmówił opodatkowania działki nr [...] o powierzchni [...] m2 stawką przewidzianą dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą. Dodać należy, że poza sporem jest kwestia prawidłowości naliczenia podatku od nieruchomości co do pozostałych gruntów i budynku, jak również naliczenie podatku rolnego.
Przystępując do rozważań przyjdzie przytoczyć uregulowania prawne, które znajdują zastosowanie w przedmiotowej sprawie. Otóż zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 849 z późn. zm. – dalej u.p.o.l.) opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości podlegają następujące nieruchomości lub obiekty budowlane: 1) grunty; 2) budynki lub ich części; 3) budowle lub ich części związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Natomiast podstawę opodatkowania stanowi: 1) dla gruntów - powierzchnia; 2) dla budynków lub ich części - powierzchnia użytkowa; 3) dla budowli lub ich części związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej, z zastrzeżeniem ust. 4-6 - wartość, o której mowa w przepisach o podatkach dochodowych, ustalona na dzień 1 stycznia roku podatkowego, stanowiąca podstawę obliczania amortyzacji w tym roku, niepomniejszona o odpisy amortyzacyjne, a w przypadku budowli całkowicie zamortyzowanych - ich wartość z dnia 1 stycznia roku, w którym dokonano ostatniego odpisu amortyzacyjnego (art. 4 ust. 1 u.p.o.l.).
W myśl art. 1a ust. 1 pkt 3 u.p.o.l. grunty, budynki i budowle związane z prowadzeniem działalności gospodarczej, to grunty, budynki i budowle będące w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą, z zastrzeżeniem ust. 2a. Ustawodawca uznał bowiem, że do gruntów, budynków i budowli związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej nie zalicza się:
1) budynków mieszkalnych oraz gruntów związanych z tymi budynkami;
2) gruntów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i d u.p.o.l., tj.:
– pod wodami powierzchniowymi stojącymi lub wodami powierzchniowymi płynącymi jezior i zbiorników sztucznych (lit. b);
– niezabudowanych objętych obszarem rewitalizacji, o którym mowa w ustawie z dnia 9 października 2015 r. o rewitalizacji (Dz.U. poz. 1777), i położonych na terenach, dla których miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego przewiduje przeznaczenie pod zabudowę mieszkaniową, usługową albo zabudowę o przeznaczeniu mieszanym obejmującym wyłącznie te rodzaje zabudowy, jeżeli od dnia wejścia w życie tego planu w odniesieniu do tych gruntów upłynął okres 4 lat, a w tym czasie nie zakończono budowy zgodnie z przepisami prawa budowlanego (lit. d).
3) budynków, budowli lub ich części, w odniesieniu do których została wydana decyzja ostateczna organu nadzoru budowlanego, o której mowa w art. 67 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r. poz. 290), lub decyzja ostateczna organu nadzoru górniczego, na podstawie której trwale wyłączono budynek, budowlę lub ich części z użytkowania.
Z przywołanych przepisów wynika, że grunt uznawany jest za związany z działalnością gospodarczą, gdy pozostaje w posiadaniu przedsiębiorcy lub innego podmiotu prowadzącego działalność gospodarczą. Taki stan rzeczy uznawany jest przez organy obu instancji, jak i skarżącego Prokuratura.
Przedsiębiorcą, w myśl art. 4 ust. 1 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1829 z późn. zm. – dalej u.s.d.g.), jest osoba fizyczna, osoba prawna i jednostka organizacyjna niebędąca osobą prawną, której odrębna ustawa przyznaje zdolność prawną - wykonująca we własnym imieniu działalność gospodarczą. Przy czym, co nie jest kwestionowane w sprawie, stosowny wpis nie jest warunkiem niezbędnym dla uzyskania statusu przedsiębiorcy, gdyż decyduje o tym jedynie faktyczne podjęcie i wykonywanie działalności gospodarczej (zob. wyrok SN z dnia 19 marca 2014 r. sygn. akt I CSK 364/13, Lex nr 1523432; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 14 grudnia 2009 r. sygn. akt I SA/Gl 462/09, Lex nr 2240832).
W art. 1a ust. 1 pkt 4 u.p.o.l. ustawodawca w kwestii definicji legalnej pojęcia "działalności gospodarczej" odsyła do ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, gdzie stwierdza się, że działalnością gospodarczą jest zarobkowa działalność wytwórcza, budowlana, handlowa, usługowa oraz poszukiwanie, rozpoznawanie i wydobywanie kopalin ze złóż, a także działalność zawodowa, wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły (art. 2 u.s.d.g.). Podkreślić należy, że definicja ta na gruncie ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podlega zawężeniu. Otóż w art. 1a ust. 2 tej ustawy wskazuje się, że za działalność gospodarczą w rozumieniu ustawy podatkowej nie uważa się:
1) działalności rolniczej lub leśnej;
2) wynajmu turystom pokoi gościnnych w budynkach mieszkalnych znajdujących się na obszarach wiejskich przez osoby ze stałym miejscem pobytu w gminie położonej na tym terenie, jeżeli liczba pokoi przeznaczonych do wynajęcia nie przekracza 5;
3) działalności, o której mowa w art. 3 pkt 4 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej.
Rozważania dotyczące rozumienia pojęcia "działalności gospodarczej" prowadzą do wniosku, że może być ona różnie pojmowana na gruncie poszczególnych ustaw (zob. wyrok NSA z dnia 11 sierpnia 2016 r. sygn. akt II FSK 1977/14, Lex nr 2087093). W niniejszym przypadku ustawodawca odsyłając do art. 2 u.s.d.g. (definicji działalności gospodarczej) wprowadził jednocześnie zastrzeżenie, które zostało powyżej wskazane. Tym samym działalność, która spełnia przesłanki, o których mowa w przytoczonym art. 2 u.s.d.g., nie zawsze będzie uznawana za noszącą cechy działalności gospodarczej na płaszczyźnie poszczególnych ustaw, w tym ustaw podatkowych.
Definicja legalna działalności gospodarczej wymaga, aby była ona wykonywana w sposób zorganizowany i ciągły, ale nade wszystko akcentuje przesłankę zarobkowego charakteru działalności gospodarczej, która jest "(...) spełniona wtedy, gdy jej prowadzenie przynosi rzeczywisty zysk, ale należy również uznać sytuację, gdy pomimo jego nieosiągnięcia, przedsiębiorca nastawiony był na uzyskanie dochodu. W tej mierze istotny jest wyznaczony przez przedsiębiorcę cel, który w każdym przypadku, poprzez realizację zamierzonych przedsięwzięć musi zakładać wynik finansowy. Zarobkowy charakter musi być nastawiony na zysk, który powinien co najmniej pokryć koszty założenia i prowadzenia przedsięwzięcia" (zob. wyrok SN z dnia 6 kwietnia 2017 r. sygn. akt II UK 98/16, Lex nr 2307127).
Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 5 października 2016 r. o sygn. akt III AUa393/16 (Lex nr 213444) stwierdził, że zorganizowanie jako cecha działalności gospodarczej oznacza, że jej wykonywanie jest zaplanowane pod względem prawnym i faktycznym. Podmiot wykonujący działalność gospodarczą musi podjąć wiele czynności o charakterze organizacyjnym, których celem jest przygotowanie do wykonywania tej działalności. Zatem jako zorganizowanie działalności gospodarczej należy rozumieć czynności zmierzające do jej podjęcia i wykonywania.
Ostatnia z cech, która warunkuje daną aktywność za działalność gospodarczą, to jej ciągłość. Cecha ta oznacza, że jest to względna stałość (stabilność) jej wykonywania, przy założeniu, iż nie jest to czynność jednostkowa, sporadyczna. Nie jest to także działalność wykonywana okresowo.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy stwierdzić należy, że podatnicy nie posiadają wpisu do stosownej ewidencji, który czyniłby zadość wymaganiom formalnym stawianym przez ustawę o swobodzie działalności gospodarczej. Zatem zachodzi konieczność wyjaśnienia, czy dzierżawa gruntu pod garaże, które nie stanowią własności podatników i, które nie są trwale związane z gruntem, nosi cechy działalności gospodarczej. Wiadomym jest, że na terenie działki nr [...] znajduje się przynajmniej 16 garaży blaszanych (według twierdzenia Prokuratora jest ich ok. 100). Każdy z właścicieli garażu zawarł z podatnikami umowę dzierżawy, która daje mu prawo do posadowienia na tym terenie garażu. Jednocześnie obliguje go do uiszczania miesięcznego czynszu. Umowy zawierane są na okres roku, przy czym odnawiają się na kolejny rok w następstwie wpłaty pierwszego czynszu najpóźniej do 15 marca. Podatnicy dbając o dochowanie wymaganiom prawa budowlanego występują do właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej celem uzyskania pozwolenia na budowę każdego z garażu, który znajduje się na ich nieruchomości.
W tak przedstawionym stanie faktycznym i prawnym, zdaniem Sądu, podatnicy są przedsiębiorcami, a tym samym działka nr [...] jest związana z działalnością gospodarczą. Nie podlega wątpliwości, że umowa dzierżawy gruntu jest umową odpłatną. § 3 pkt 4 umowy wyraźnie stanowi o obowiązku uiszczania przez dzierżawcę miesięcznego czynszu na rzecz podatników. Zasadnym jest wobec tego twierdzenie, że aktywność ta nie ma charakteru non profit, a ukierunkowana jest na osiągnięcie zysku.
Nie można również odmówić cech zorganizowania działalności prowadzonej przez podatników. Otóż angażują swe środki i czas podejmując czynności zmierzające do dopełnienia wymagań formalnych dla legalności posadowienia garażu na ich terenie. Mianowicie występują o pozwolenia na budowę dla poszczególnych garaży. Dowodzą tego znajdujące się w aktach sprawy dokumenty w postaci: decyzji nr [...] Starosty B. z dnia [...] r. zatwierdzającej projekt budowlany oraz udzielającej pozwolenia na budowę dla inwestycji pn. budowa zespołu 16 garaży przy ul. [...] w C. oraz zawiadomienie o zakończeniu budowy owego zespołu z dnia 25 czerwca 2015 r. Ponadto garaże nie są lokowane w sposób dowolny przez dzierżawców. Jak obrazują to fotografie wykonane w trakcie oględzin przeprowadzonych na gruncie w dniu 3 czerwca 2016 r., ustawione są one w sposób zorganizowany (w liniach prostych). Fotografie te pozwalają również na stwierdzenie, że część garaży wyposażona jest w dostęp do energii elektrycznej, co również wymagało uzyskania stosownych zezwoleń oraz rodzi po stronie podatników obowiązki ponoszenia z tego tytułu opłat. Także pozwalają one na stwierdzenie, że teren został utwardzony kruszywem.
Ostatnią cechą warunkującą stwierdzenie o tym, że mamy do czynienia z działalnością gospodarcza jest wykonywanie czynności w sposób ciągły. Zebrany w sprawie materiał dowodowy, a przede wszystkim kopia umowy dzierżawy - według oświadczenia podatników jest identyczna dla wszystkich dzierżawców - pozwala na przyjęcie wystąpienia tej przesłanki. Wynika z niej, że jest ona zawierana na rok, a następnie automatycznie ulega przedłużeniu na kolejny rok na skutek wniesienia pierwszego czynszu najpóźniej do 31 marca. Dzierżawa terenu pod garaże nie jest zatem sporadyczna, czy też jednostkowa. Z całą więc stanowczością można stwierdzić, że grunt udostępniany jest w sposób ciągły kilkudziesięciu osobom w sposób ciągły. Widoczna jest więc powtarzalność podejmowanych działań i ukierunkowanie ich na reguły racjonalnego gospodarowania.
Zwrócić należy także uwagę, iż do nieruchomość w postaci działki nr [...] nie znajduje zastosowania wyłączenie z art. 1a ust. 2 u.p.o.l., jak również nie jest objęta podatkiem rolnym.
W podobnym tonie wypowiedział się Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 27 stycznia 2016 r. o sygn. akt I SA/Gl 836/15 (Lex nr 1995506), gdzie rozstrzygany był problem zastosowania stawki podatku od nieruchomości dla części budynku, który w danym roku podatkowym nie był przedmiotem najmu, oraz dla gruntu, na którym budynek ten był posadowiony. Jednocześnie, co istotne, podatnik nie był formalnie wpisany do ewidencji działalności gospodarczej. Przyjęto w nim, że prowadzenie działalności (wynajem boksów i części powierzchni innym podmiotom) w celu zarobkowym, w sposób ciągły i zorganizowany przesądza o tym, że cały grunt i całą powierzchnię pawilonu należy uznać za "będącą w posiadaniu przedsiębiorcy", a skoro tak, należało je opodatkować stawką określoną w uchwale rady dla nieruchomości związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Zatem na podstawie tego wyroku można wyprowadzić ogólny wniosek, że jeżeli dany podmiot wykonuje we własnym imieniu działalność, która wypełnia warunki działalności gospodarczej w rozumieniu art. 2 u.s.d.g. (z zastrzeżeniem art. 1a ust. 2 u.p.o.l.), to grunt będący w jego posiadaniu należy traktować jako związany z prowadzeniem działalności gospodarczej.
Sąd nie przychyla się do twierdzenia Kolegium, że dzierżawa gruntu pod garaże jest czerpaniem jedynie pożytków z rzeczy w rozumieniu art. 53 § 2 Kodeksu cywilnego. O pożytkach rzeczy można mówić dopiero wtedy, gdy są one normalnym dochodem z rzeczy (wyrok SN z dnia 31 marca 1987 r. sygn. akt I CR 287/86, Lexis.pl nr 319349). Dochód normalny to taki, który ma charakter stałych lub okresowych przychodów, jakie rzecz przynosi według zasad prawidłowej gospodarki. Jednocześnie należy podnieść, że pożytki w rozumieniu wymienionego przepisu nie oznaczają dochodu z prowadzonej na nieruchomości działalności gospodarczej (zob. wyrok Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 9 lipca 2014 r. sygn. akt I ACa 90/14, Lex nr 1496485). O tym, że działania podatników noszą wszelkie cechy działalności gospodarczej była mowa we wcześniejszej części uzasadnienia, co już wyklucza poczynione przez Kolegium założenie. Ponadto trudno przyjąć, aby normalnym dochodem było dzierżawienie gruntu pod blisko 100 garaży. Nie można bowiem w tym przypadku tracić z pola widzenia skali prowadzonej przez podatników działalności, która ukierunkowana jest na odpłatne zaspokajanie potrzeb osób trzecich w zakresie dysponowania garażem. Brak jest zatem podstaw dla twierdzenia, że działka nr [...] wykorzystywana była na cele osobiste (prywatne) podatników.
W konsekwencji Sąd stanął na stanowisku, że działka nr [...] o powierzchni [...] m2 związana jest z prowadzoną przez podatników działalnością gospodarczą polegającą na dzierżawie gruntu pod garaże blaszane (nie związane trwale z gruntem), co uzasadnia jej opodatkowanie stawką przewidzianą dla gruntów związanych z działalnością gospodarczą, określoną w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. a u.p.o.l. w związku z § ust. 7 lit. a uchwały nr XIII/78/2015 Rady Gminy Chełm Śląski z dnia 26 listopada 2015 r. w sprawie określenia wysokości stawek podatku od nieruchomości na 2016 rok (Dziennik Urzędowy Województwa Śląskiego z dnia 9 grudnia 2015 r. poz. 6724). Z powodów wyżej opisanych Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. uchylił zaskarżoną decyzję. O kosztach nie orzeczono, gdyż Prokurator zwolniony jest z obowiązku uiszczania kosztów sądowych (art. 239 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło