II SA/Ol 627/17
WyrokWSA w Olsztynie2017-11-07
Skład orzekający: Marzenna Glabas, Beata Jezielska, Ewa Osipuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest uzasadnione w sytuacji, gdy kierowca nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, mimo że kwestionuje zasadność skierowania na to badanie oraz zarzuca podwójne karanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że cofnięcie uprawnień do kierowania pojazdami jest uzasadnione, gdy kierowca nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, nawet jeśli kwestionuje zasadność skierowania na to badanie. Decyzja o skierowaniu na badanie kwalifikacji, która stała się ostateczna i prawomocna po kontroli sądowej, wiąże organ prowadzący postępowanie o cofnięcie uprawnień. Brak poddania się badaniu w takiej sytuacji obligatoryjnie skutkuje cofnięciem uprawnień, a zarzuty dotyczące podwójnego karania lub zasadności wpisu punktów karnych nie stanowią zagadnienia wstępnego w tym postępowaniu.Stan faktyczny
Skarżący S. W. został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami kat. B z powodu nieprzystąpienia do egzaminu. Po utrzymaniu w mocy decyzji o skierowaniu przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze i oddaleniu skargi do WSA oraz skargi kasacyjnej do NSA, skarżący nadal nie poddał się badaniu. W związku z tym organ I instancji wydał decyzję o cofnięciu uprawnień, którą utrzymało w mocy SKO. Skarżący wniósł skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów KPA, w tym brak wyjaśnienia stanu faktycznego, przewlekłość postępowania oraz naruszenie zasady zakazu podwójnego karania. Sąd oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Marzenna Glabas Sędziowie sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) sędzia WSA Ewa Osipuk Protokolant sekretarz sądowy Marta Kudła po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 listopada 2017 r. sprawy ze skargi S. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia "[...]", nr "[...]" w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oddala skargę.
Decyzją z dnia "[...]" Prezydent O., na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4a ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym (t.j. Dz.U. z 2017r. poz. 1260 ze zm., dalej jako: P.r.d.), cofnięto S. W. uprawnienia do kierowania pojazdami w zakresie kat. B. W uzasadnieniu wskazano, iż zgodnie z powołanym przepisem decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 P.r.d. Podano, że na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w O., decyzją z dnia "[...]", utrzymaną w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. decyzją z dnia "[...]"., S. W. został skierowany na egzamin sprawdzający kwalifikacje kierującego pojazdem w zakresie kat. B, ale do egzaminu tego w wyznaczonym terminie nie przystąpił. W związku z tym wszczęto z urzędu postępowanie w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami kat. B. W toku tego postępowania zainteresowany złożył wniosek o zawieszenie postępowania. Postanowieniem z dnia "[...]" organ I instancji odmówił zawieszenia przedmiotowego postępowania, a po rozpatrzeniu zażalenia złożonego przez stronę na powyższe postanowienie, postanowieniem z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. stwierdziło niedopuszczalność zażalenia. W związku z powyższym orzeczono jak w rozstrzygnięciu.
S. W. złożył odwołanie od powyższej decyzji, podnosząc zarzut naruszenia norm prawa procesowego, tj.:
- art. 7 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak podjęcia wszelkich czynności niezbędnych do wyjaśnienia stanu rzeczy oraz niedostateczne wyjaśnienie okoliczności sprawy;
- art. 77 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a nadto brak odniesienia się do wszystkich zarzutów zgłoszonych przez odwołującego lub odniesienia się w sposób niepełny;
- art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów, przyjęcie dowolnej oceny dowodów w wyniku braku rozpatrzenia całego materiału dowodowego;
- art. 12 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez przewlekły i niewnikliwy sposób prowadzenia postępowania ze szkodą dla odwołującego;
- art. 8, art. 9 oraz art. 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie postępowania i wydanie decyzji niezgodnej z zasadą pogłębiania zaufania, udzielania informacji oraz wyjaśniania zasadności przesłanek;
- art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez jego niezastosowanie i wydanie postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania skutkującej wydaniem decyzji w przedmiocie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami mimo faktu, iż wydanie przedmiotowej decyzji zależało od wydania rozstrzygnięcia przez inny organ, tj. Wojewódzki Sąd Administracyjny.
Odwołujący się wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu podniósł, iż w jego ocenie decyzja I instancji jest decyzją przedwczesna, gdyż przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym będą rozstrzygane złożone przez niego skargi w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oraz w zakresie czynności polegającej na dokonaniu w dniu 17 lutego 2013r. nieprawidłowego wpisu punktów karnych. W związku z tym postępowanie w niniejszej sprawie powinno zostać zawieszone do czasu wydania orzeczeń w tych sprawach. Ponadto odwołujący zarzucił, że nie poczyniono wystarczających i wymaganych ustaleń, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Podał, iż w dniu "[...]" Prezydent O. wydał decyzję o umorzeniu postępowania w sprawie cofnięcia mu uprawnień do kierowania pojazdami, a następnie przez okres kolejnych trzech lat nie podejmował żadnych czynności. Dopiero w dniu 7 grudnia 2016r. wezwał odwołującego do sprawdzenia kwalifikacji do kierowania pojazdami. Takie działania organu w ocenie odwołującego stanowią szereg nieskoordynowanych działań, które powodują, iż zaufanie do organu jest wątpliwe, gdyż wykroczenie drogowe, którego odwołujący dopuścił się uległo już zatarciu. Działanie organu polegające na zwłoce w załatwieniu przedmiotowej sprawy jest niedopuszczalne, a organ przez okres 3 lat nie podejmował żadnych czynności. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności wydanie rozstrzygnięcia w postaci decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami jest całkowicie niezrozumiałe, a zarazem stanowczo przedwczesne, jak też pozwala na stwierdzenie, iż organ do chwili obecnej był w stanie bezczynności. W związku z tym doszło do naruszenia szeregu przepisów prawa, do których przestrzegania organ jest zobowiązany.
Decyzją z dnia "[...]" Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję. Wskazano, że materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) P.r.d., znajdujący zastosowanie w sprawie na mocy art. 136 ust. 1 ustawy o kierujących pojazdami. Zgodnie z brzmieniem art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) P.r.d. Prawo o ruchu drogowym decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy. Zatem rozstrzygnięcie sprawy w przedmiocie cofnięcia uprawnień na podstawie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) P.r.d. wymaga ustalenia, czy decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma walor ostateczności oraz czy skarżący takiemu kontrolnemu badaniu kwalifikacji się poddał. Podkreślono, że powołane powyżej przepisy mają charakter bezwzględnie obowiązujący, co oznacza, że w przypadku wystąpienia opisanych w nich przesłanek organ jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych wskazano, że przepis art. 114 ust. 1 pkt. 1 lit. b) P.r.d. stanowi wyłącznie o skierowaniu kierowcy na kontrolne sprawdzenie jego kwalifikacji i nie przewiduje terminu sprawdzenia kwalifikacji, ani też nie przyznaje organowi uprawnień do decydowania, w jakim czasie dana osoba zobowiązana jest poddać się stosownemu egzaminowi. Zgodnie jednak z art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) P.r.d. w razie niepoddania się obowiązkowi sprawdzenia kwalifikacji, organ wydaje decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, także nie określając terminu sprawdzenia kwalifikacji kierowcy. Jednakże zasady dotyczące wykonalności decyzji administracyjnej zawierają przepisy art.130 § 1 - 4 Kodeksu postępowania administracyjnego i wynika z nich, że decyzja staje się wykonalna - co do zasady, gdy stanie się ostateczna, chyba, że nadano jej rygor natychmiastowej wykonalności lub jej natychmiastowa wykonalność wynika z ustawy, ewentualnie gdy decyzja jest zgodna z żądaniem wszystkich stron. Zatem to właściwy do orzekania w trybie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) P.r.d. starosta każdorazowo jest zobowiązany ocenić, czy w okolicznościach konkretnej sprawy można mówić o niewykonaniu przedmiotowego obowiązku, a w konsekwencji kiedy zostaną spełnione przesłanki do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami, a strona powinna obowiązek, który na nią nałożono, wykonać w najszybszym możliwym terminie. Wskazano, że organ I instancji w sposób prawidłowy dokonał oceny istniejących przesłanek do cofnięcia odwołującemu uprawnień do kierowania pojazdami kat. B, bowiem decyzja Prezydenta O. z dnia "[...]" o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" i jest ostateczna, a odwołujący się, wbrew nałożonemu obowiązkowi, nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Wskazano przy tym, że nie uczynił tego również po tym, jak Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 16 września 2014r. (sygn. akt II SA/Ol 760/14) oddalił jego skargę na decyzję o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 października 2016r. (sygn. akt I OSK 3116/14) oddalił skargę kasacyjną w tej sprawie. Obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji odwołujący nie wykonał również pomimo "przypomnienia" o konieczności dopełnienia tego obowiązku w piśmie z dnia 7 grudnia 2016r. Wyjaśniono ponadto, że w postępowaniu dotyczącym cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami z uwagi na niepoddanie się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji nie bada się już zasadności podstaw faktycznych, które stanowiły przyczynę skierowania strony na badania kontrolne i nie prowadzi się w tym zakresie postępowania dowodowego. Zatem kwestionowanie na tym etapie liczby punktów karnych, przypisanych za naruszenie przepisów ruchu drogowego wykracza poza ramy kognicji organów rozstrzygających w sprawie. Dlatego też bezzasadny jest zarzut naruszenia art. 97 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez wydanie postanowienia o odmowie zawieszenia postępowania, gdyż podnoszone przez odwołującego kwestie dotyczące wniesienia skargi w przedmiocie niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o odmowie zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami oraz w zakresie czynności polegającej na dokonaniu w dniu 17 lutego 2013r. nieprawidłowego wpisu punktów karnych, nie stanowią w niniejszej sprawie zagadnienia wstępnego, o którym mowa w tym przepisie. Za bezzasadny uznano także zarzut strony dotyczący "przewlekłego" prowadzenia przez organ I instancji postępowania w niniejszej sprawie, gdyż to odwołujący od czasu, kiedy decyzja organu I instancji o skierowaniu go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami stała się ostateczna, nie poddał się temu egzaminowi. Natomiast co do zarzutu dotyczącego wydania przez organ I instancji w dniu "[...]" decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami wyjaśniono, że miało to miejsce w związku z tym, iż postępowanie w sprawie cofnięcia stronie uprawnień do kierowania pojazdami stało się bezprzedmiotowe z uwagi na to, że z dniem 8 listopada 2013r. upłynął orzeczony wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia 7 lutego 2013r. środek karny zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych na okres 1 roku. Dotyczyło to zatem innego postępowania i innych podstaw prawnych ewentualnego wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Natomiast postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie zostało wszczęte w dniu 27 stycznia 2017r. i dotyczy cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami z powodu niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji. Wyjaśniono ponadto, że zgodnie z treścią art. 103 ust. 3 ustawy o kierujących pojazdami w sytuacji, kiedy odwołujący podda się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji i uzyska pozytywny wynik tego egzaminu, organ przywróci mu uprawnienia.
S. W. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na powyższe rozstrzygnięcie, zarzucając naruszenie:
- art. 2 Konstytucji RP, art. 4 Protokołu nr 7 do Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności w zw. z art. 14 pkt 7 Międzynarodowego Paktu Praw Obywatelskich i Politycznych poprzez całkowite pominięcie w toku trwającego postępowania zasady zakazu podwójnej karalności, gdyż sankcja utraty prawa jazdy poprzez orzeczenie zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych ma charakter karny, a zatem orzekanie jej w połączeniu z karą administracyjną w postaci wydania decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w rzeczywistości stanowi duplikację prowadzonych postępowania karnych, gdyż kary administracyjne są uznawane w istocie rzeczy jako karne z uwagi na surowość zastosowanej sankcji;
- art. 7, art. 77 i art. 80 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez zaniechanie przeprowadzenia przez organ II instancji postępowania uwzględniającego całokształt okoliczności, w tym zgłaszanych przez stronę zastrzeżeń, skutkujące błędnym ustaleniem stanu faktycznego, a w konsekwencji wydaniem rozstrzygnięcia w oparciu o niepełny i wybiórczo oceniony materiał dowodowy;
- art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez naruszenie zasady obiektywnej oceny stanu faktycznego i prawnego sprawy i oparcie się wyłącznie na nieistotnych przesłankach a pominięcie przesłanek kluczowych dla rozstrzygnięcia sprawy;
- art. 9 oraz art. 11 Kodeks postępowania administracyjnego poprzez prowadzenie postępowania i wydanie decyzji niezgodnej z zasadą pogłębiania zaufania, udzielania informacji oraz wyjaśniania zasadności przesłanek;
- art. 12 Kodeks postępowania administracyjnego poprzez powierzchowny sposób prowadzenia postępowania ze szkodą dla skarżącego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości. W uzasadnieniu podniósł, że dokonanie wpisu 2 punktów do ewidencji punktów karnych w dniu 17 lutego 2013r. było czynnością nieprawidłową, gdyż w tym dniu skarżący posiadał jedynie status "kierującego pojazdem" a nie " kierowcy" i nie istniała podstawa prawna do dokonania wpisu punktów ostatecznych. Skarżący odniósł się również do zasady zakazu podwójnego karania wskazując, że postępowanie administracyjne zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji należy traktować jako ponowne prowadzenie postępowania w tej samej sprawie, gdyż w 2012 roku wobec skarżącego orzeczono już sankcję w postaci zakazu prowadzenia pojazdów mechanicznych. Podniósł, iż w świetle orzecznictwa TK oraz Europejskiego Trybunału Praw Człowieka kary administracyjne mają w istocie charakter karny i tym samym doprowadzają do zjawiska podwójnej karalności, gdyż stanowią powielenie prowadzonych postępowań karnych. Taki stan rzeczy w ocenie skarżącego stwarza obowiązek umorzenia pozostałych toczących się postępowań w tej samej sprawie. Ponadto skarżący podniósł, że pozbawienie go prawa jazdy w trybie administracyjnym po prawie 5 latach od skazania w trybie karnym poddawać musi w wątpliwość prewencyjny charakter takiego środka. Skarżący podniósł także, że od momentu uzyskania wiedzy o dokonaniu wpisu w dniu 17 lutego 2013r. podważał ten wpis i skierował wymagane wezwanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji w O., a następnie skargę do sądu, co jednak nie zostało uznane za zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie. Dlatego najpierw sąd winien rozpoznać dwie wspomniane wyżej skargi, dotyczące – zdaniem skarżącego - zagadnienia głównego, jakim jest utrata uprawnień do kierowania pojazdami wskutek błędnego wpisu punktów karnych i w konsekwencji przekroczeniem ich dopuszczalnego limitu. Skarżący podniósł, że wydanie decyzji o umorzeniu postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami nie dotyczyło innego postępowania i innych podstaw prawnych, gdyż dotyczyło środka karnego w postaci orzeczonego zakazu prowadzenia wszelkich pojazdów mechanicznych oraz wpisu punktów karnych do właściwej ewidencji, a te dwa zagadnienia są ściśle ze sobą powiązane. Zatem postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie stanowi jedynie kontynuację pierwotnie wszczętego postępowania w sprawie. Zdaniem skarżącego względy bezpieczeństwa pozwalają na to, aby uznać, że przedawnienie karalności wykroczenia drogowego automatycznie pozwala na umorzenie postępowania w sprawie skierowania kierowcy na ponowny egzamin.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Dodatkowo wskazano, iż wyrokiem z dnia 22 czerwca 2017r. (sygn. akt II SA/Ol 451/17) Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie oddalił wniesioną przez skarżącego skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]" w przedmiocie zawieszenia postępowania w sprawie cofnięcia uprawnień do kierowania pojazdami.
Na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 7 listopada 2017r. skarżący wyjaśnił, że nie poddał się kontrolnemu badaniu kwalifikacji i nie ma takiego zamiaru.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016r. poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności organów administracji publicznej. Kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017r., poz. 1369, dalej jako: p.p.s.a.). Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Skarga wniesiona w niniejszej sprawie nie zasługuje na uwzględnienie.
Jak słusznie wskazało Kolegium materialnoprawną podstawę rozstrzygnięcia wydanego w niniejszej sprawie stanowi przepis art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) P.r.d. Zgodnie bowiem z art. 136 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011r. o kierujących pojazdami (t.j. Dz.U. z 2016r., poz. 627 ze zm.) w stosunku do osób, które dopuściły się naruszeń przepisów ruchu drogowego przed dniem 4 czerwca 2018r. i naruszenia te skutkowały przekroczeniem liczby 24 punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, a w przypadku kierowców, którzy dopuścili się tych naruszeń w okresie jednego roku od wydania po raz pierwszy prawa jazdy - liczby 20 punktów, stosuje się tryb postępowania oraz skutki według stanu prawnego na dzień popełnienia naruszenia powodującego przekroczenie dopuszczalnej liczby punktów. Wynika to zresztą także z treści art. 139 pkt 3 ustawy o kierujących pojazdami, w którym odroczono datę wejścia w życie stosownych przepisów do dnia 4 czerwca 2018r.
Zgodnie art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) P.r.d. decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym wydaje starosta w razie niepoddania się sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 P.r.d. Zasadnie zatem wywodzi Kolegium, że w niniejszej sprawie wyjaśnienia wymaga tylko okoliczność, czy decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji jest decyzją ostateczną oraz czy osoba skierowana poddała się temu badaniu. Jak bowiem wskazał Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 22 grudnia 2016r. (sygn. akt II SA/Gl 821/16, LEX nr 2187756) w przypadku gdy osoba skierowana na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji nie wykona nałożonego na nią obowiązku i nie podda się egzaminowi to stosownie do art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) P.r.d. starosta wydaje decyzję o cofnięciu uprawnienia do kierowania pojazdem silnikowym. Decyzja ta ma charakter decyzji związanej, co oznacza że organ administracyjny nie działa w ramach uznania administracyjnego. Przy stwierdzeniu okoliczności, o których mowa powyżej, organ administracyjny zobowiązany jest bowiem do cofnięcia uprawnień osobie, która pomimo skierowania nie zgłosiła się na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, a tym samym stwarzać może zagrożenie zarówno dla siebie, jak i innych uczestników ruchu drogowego. Wyjaśniono przy tym, że brak podstawy prawnej do wyznaczenia w decyzji kierującej na sprawdzenie kwalifikacji okresu, w którym skierowany zobligowany jest poddać się egzaminowi nie oznacza, że strona nie jest związana żadnym w tym zakresie terminem. Przeciwnie, niedopuszczalność wskazania terminu takiego w decyzji kierującej na egzamin oznacza, że stosowane w tej mierze winny być ogólne unormowania w zakresie wykonalności ostatecznych decyzji. Oznacza to, że niezwłocznie z chwilą otrzymania ostatecznej decyzji kierującej na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji strona winna podjąć czynności zmierzające do poddania się takiemu egzaminowi. Niepodjęcie czynności takich i niepoddanie się egzaminowi obliguje bowiem organ do wydania decyzji o cofnięciu uprawnień. Podobnie Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 6 października 2016r. (sygn. akt I OSK 2715/14) stwierdził, że organ zobligowany jest wydać decyzję o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami w razie niepoddania się przez zainteresowanego sprawdzeniu kwalifikacji w trybie określonym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b P.r.d., zgodnie z którym kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji podlega osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, skierowana decyzją starosty na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji, w razie przekroczenia 24 punktów otrzymanych na podstawie art. 130 ust. 1 P.r.d. Jego wydanie musi więc zostać poprzedzone przeprowadzeniem odrębnego postępowania administracyjnego w toku którego organ dysponuje wyłączną kompetencją do orzekania o skierowaniu zainteresowanego na sprawdzenie kwalifikacji, zakreślając jego zakres. Wydane zaś w tym przedmiocie prawomocne orzeczenie ma charakter wiążący. Naczelny Sąd Administracyjny wskazał ponadto, że zagadnienia skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji oraz cofnięcia uprawnienia do kierowania pojazdami są rozstrzygane w dwóch odrębnych postępowaniach administracyjnych, przy czym organ, orzekając o cofnięciu stronie prawa jazdy był zobligowany wziąć pod uwagę treść wydanej - na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 p.r.d. - decyzji. Jeżeli zatem skarżący kwestionował zasadność skierowania go na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, to okoliczność tę powinien był kwestionować już w toku wcześniejszego postępowania, nie zaś w postępowaniu w przedmiocie cofnięcia prawa jazdy, na którego etapie oczekiwanie od organu jej badania było bezskuteczne.
W niniejszej sprawie skarżący został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji na podstawie decyzji Prezydenta O. z dnia "[...]", która została utrzymana w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z dnia "[...]". Co więcej decyzja ta została poddana kontroli sądowej, w wyniku czego Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 września 2014r. (sygn. akt II SA/Ol 760/14) oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 11 października 2016r. (sygn. akt I OSK 3116/14) oddalił skargę kasacyjną wywiedzioną od tego wyroku. W związku z tym decyzja o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji ma nie tylko walor ostateczności, ale także prawomocności. Pomimo jednak nałożonego obowiązku skarżący nie poddał się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, a co więcej z oświadczenia złożonego na rozprawie przed tut. Sądem w dniu 7 listopada 2017r. wynika, że w ogóle nie ma takiego zamiaru. W tej sytuacji decyzja o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami jest całkowicie uzasadniona i zgodna z obowiązującymi przepisami.
Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze dotyczących podwójnego karania wyjaśnić należy, że postępowanie prowadzone w niniejszej sprawie nie było wynikiem orzeczenia sądu karnego o zakazie prowadzenia pojazdów mechanicznych, a wyłącznie brakiem wykonania obowiązku poddania się kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji, nałożonego w drodze decyzji administracyjnej. W związku z tym wszelkie argumenty odnoszące się do wydanego wyroku karnego nie mają znaczenia w niniejszej sprawie. Ponadto należy podkreślić, że prawidłowość wydania decyzji o skierowaniu na sprawdzenie kwalifikacji była kontrolowana przez sądy administracyjne, z Naczelnym Sądem Administracyjnym włącznie. Zgodnie zaś z art. 170 p.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Tym samym ani organ administracji, ani sąd orzekający w mniejszej sprawie nie mogą ponownie ustalać, czy w ogóle zasadne było skierowanie skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, co podnosi skarżący. Natomiast brak poddania się temu sprawdzeniu, z uwagi na jednoznaczną treść art. art. 140 ust. 1 pkt 4 lit. a) P.r.d., musiał skutkować wydaniem decyzji o cofnięciu uprawnień do kierowania pojazdami. Z tych samych powodów nie ma znaczenia toczące się – jak podaje skarżący - postępowanie dotyczące zasadności wpisu punktów do ewidencji. Prawidłowo zatem organ uznał, że nie jest to zagadnienie wstępne w niniejszej sprawie i zasadnie odmówił zawieszenia postępowania z tego powodu.
W tym stanie rzeczy na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło