I SA/Wr 820/17

WyrokWSA we Wrocławiu2017-11-08

Skład orzekający: Marta Semiczek, Barbara Ciołek, Maria Tkacz-Rutkowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może wydać decyzję o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na majątku podatnika, jeśli istnieje uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane, nawet jeśli wysokość tego zobowiązania nie została jeszcze ostatecznie określona w postępowaniu wymiarowym?
Ratio decidendi
Organ podatkowy ma prawo wydać decyzję o zabezpieczeniu zobowiązania podatkowego na majątku podatnika, jeśli istnieje uzasadniona obawa, że zobowiązanie nie zostanie wykonane. Postępowanie zabezpieczające ma charakter pomocniczy i nie wymaga pełnego postępowania dowodowego; organ musi jedynie uprawdopodobnić kwotę zobowiązania oraz obawę jego niewykonania. Określenie przybliżonej kwoty zobowiązania w decyzji zabezpieczającej ma charakter informacyjny i nie jest ostateczne.
Stan faktyczny
Spółka A została objęta kontrolą podatkową w zakresie podatku od towarów i usług za okres od sierpnia do listopada 2014 r. Organ I instancji zakwestionował faktury sprzedaży towarów, uznając je za dokumentujące transakcje fikcyjne i wszczął postępowanie zabezpieczające, określając przybliżoną kwotę podatku do zapłaty oraz odsetek. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu I instancji, uznając, że istnieją podstawy do zabezpieczenia zobowiązania ze względu na obawę jego niewykonania, wynikającą m.in. z analizy finansowej spółki i jej majątku. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów dotyczących zabezpieczenia i błędne określenie wysokości zobowiązania.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Marta Semiczek Sędziowie: Sędzia WSA Barbara Ciołek (sprawozdawca) Sędzia WSA Maria Tkacz-Rutkowska Protokolant: Paweł Poźniak po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 8 listopada 2017 r. sprawy ze skargi A na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej we W. z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za miesiące od lipca do listopada 2014 r. oddala skargę w całości. Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Administracji Skarbowej we W. (dalej: DIAS, organ II instancji, organ odwoławczy), działając na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 33 § 1, § 2 pkt 2, § 3 i § 4 pkt 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (t.j. w Dz.U. z 2017 r. poz. 201 ze zm.; dalej: O.p.), utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego w O. (dalej: organ I instancji, NUS) z dnia [...] [...] określającą A (dalej: spółka, skarżąca) przybliżoną kwotę podatku podlegające zapłacie na podstawie art. 108 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 710 ze zm., dalej: uVAT) za miesiące: sierpień 17.568 zł, wrzesień 338.954 zł, październik 203.639 zł, listopad 694.399 zł wraz z odsetkami za zwłokę odpowiednio za ww. miesiące w wysokości 3.520 zł, 65.302 zł, 37.938 zł, 124.193 zł oraz orzekającą o zabezpieczeniu na majątku spółki wykonanie powyższego podatku i odsetek. Z akt wynika, że organ I instancji wszczął wobec spółki kontrolę podatkową w zakresie weryfikacji rozliczenia w podatku od towarów i usług za miesiące od sierpnia do listopada 2014 r. W świetle poczynionych w toku kontroli ustaleń, organ I instancji uznał za konieczne dokonanie zabezpieczenia z uwagi na to, że spółka wystawiała faktury dokumentujące transakcje fikcyjne, niepotwierdzające rzeczywistego obrotu gospodarczego (olejem rzepakowym), w których strona była brokerem, nabywającym towary od buforów, dokonującym następnie wewnątrzwspólnotowych dostaw towarów i występującym o zwrot podatku niezapłaconego na poprzednich etapach dystrybucji. Organ I instancji zakwestionował faktury sprzedaży towarów nabytych od firmy B, które sprzedawane były do firm C, D. Spółka C była jedynym dostawcą oleju rzepakowego surowego do spółki E, natomiast spółka E była jedynym dostawcą dla B, która następnie fakturowała sprzedaż tego samego oleju na rzecz strony. Powołał się organ na informacje pozyskane od innych organów podatkowych dotyczące m.in. firmy B, która uczestniczyła w procederze wyłudzania podatku. Zdaniem organu faktury wystawione przez stronę, które nie dokumentują faktycznych zdarzeń gospodarczych skutkują zaistnieniem obowiązków z art. 108 ust. 1 uVAT. Organ I instancji obok ww. okoliczności wskazał, że za zastosowaniem instytucji zabezpieczenia przemawia dysproporcja pomiędzy kwotami podatku, a majątkiem spółki oraz nieuiszczanie wymagalnych zobowiązań. W wyniku wniesionego odwołania DIAS zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy wskazał, po powołaniu treści art. 33 § 1, § 2 pkt 2 i 3, § 3 i § 4 pkt 2 O.p., że ustalenia poczynione w trakcie kontroli dotyczące transakcji spółki w zakresie obrotu olejem rzepakowym i jej kontrahentów (opisano je w uzasadnieniu decyzji), wysokość podatku oraz sposób działania spółki, tj. wystawianie fikcyjnych faktur VAT nieodzwierciedlających rzeczywistych transakcji handlowych, podejrzenie występowania spółki w łańcuchu transakcji ukierunkowanych na oszustwa podatkowe w podatku od towarów i usług, rażąca dysproporcja pomiędzy wartością posiadanego majątku, a kwotą podatku i odsetek dawały podstawę do uznania, że zachodzi uzasadniona obawa, iż zobowiązanie może nie zostać wykonane, a przyszła egzekucja należności może być utrudniona lub udaremniona. Organ odwoławczy argumentował, że sytuacja finansowa spółki uzasadnia zastosowanie zabezpieczenia. Dokonał DIAS analizy sytuacji finansowej spółki w latach 2014-2015 (za 2016 r. nie zostało złożone sprawozdanie) na podstawie danych wykazanych w rachunkach zysków i strat, bilansach oraz deklaracjach, z której wynikało, że za lata 2014-2015 strona wykazywała dochód, ale już za 2016 r. w deklaracji wykazano stratę, a z deklaracji Vat wynika, że spółka wykazywała coraz niższe obroty. Dokonał organ analizy wskaźników finansowych: kapitał pracujący, wskaźnik bieżącej płynności, płynności pieniężnej, z których wynikało, że są one niższe aniżeli pożądane. Dokonał organ analizy majątku spółki, według ustaleń wartość ruchomości spółki (samochody) to kwota 160.000 zł, spółka nie posiada nieruchomości. Zaznaczył DIAS, że strona dokonywała również sprzedaży majątku w 2016 r. - samochodów ([...], [...], [...]), które z uwagi na to, że w dniu sprzedaży były dwu-, trzy-, czteroletnie miały znaczną wartość. Sprzedaż była dokonywana w trakcie trwania kontroli. DIAS wyjaśnił, że organ I instancji nie badał, czy sprzedaż była działaniem celowym zmierzającym do wyzbycia się majątku, jednak argumentował, że nawet jeżeli sprzedaż takiego charakteru nie miała, to jednak znacznie zmniejszyła możliwość zaspokojenia Skarbu Państwa. Podzielił natomiast organ II instancji zarzut strony, że organ I instancji nieprawidłowo powołał się na przesłankę trwałego nieuiszczania zobowiązań, niemniej brak tej przesłanki nie pozbawia decyzji waloru legalności. Ponadto organ odwoławczy w odniesieniu do zarzutu odwołania dotyczącego naruszenia art. 33 § 1 O.p. stwierdził, że podstawą do wydania decyzji o zabezpieczeniu, może być domniemany udział spółki w karuzeli podatkowej, współpraca z fikcyjnymi podmiotami, działanie zmierzające do zminimalizowania obciążeń podatkowych. Zawarte w art. 33 § 1 O.p. sformułowanie "w szczególności" wskazuje bowiem, że dokonanie zabezpieczenia mogą uzasadniać okoliczności inne, niż określone w tym przepisie. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że postępowanie w sprawie zabezpieczenia zobowiązania podatkowego jest postępowaniem odrębnym od wymiarowego, gdyż ma ono na celu zabezpieczenie przyszłych interesów wierzyciela. W postępowaniu w zakresie zabezpieczenia obowiązują więc odformalizowane reguły dowodzenia, co oznacza, że organ podatkowy ma obowiązek jedynie uprawdopodobnić kwotę zobowiązania oraz obawę jego niewykonania. Nie jest zatem zasadnym szczegółowe wykazywanie wszystkich dokumentów, które organ kontrolujący zakwestionował lub przyjął. Wątpliwości podatnika co do prawidłowości ustaleń organu kontrolnego powinny bowiem być rozstrzygane w postępowaniu wymiarowym. Podsumowując, organ odwoławczy stwierdził, że organ I instancji przeprowadził prawidłowo analizę stanu faktycznego i wykazał spełnienie przesłanki uzasadnionej obawy. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego (WSA) we Wrocławiu na ww. decyzję organu odwoławczego, spółka wniosła o uchylenie decyzji organów obu instancji i zarzuciła naruszenie: - art. 33 § 2 pkt 2 w zw. z art. 33 § 1 O.p. w zw. z art. 72 § 1 pkt 1 O.p. i art. 108 ust. 1 uVAT przez błędną wykładnię i uznanie, że w sprawie zachodzi uzasadniona obawa, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane przez podatnika przy jednoczesnym błędnym określeniu wysokości tego zobowiązania; - art. 120 i 121 O.p. przez wydanie decyzji bez podstawy prawnej, w szczególności przez nieuprawnione twierdzenia o nieprawidłowych rozliczeniach podatnika chociaż brak w tym zakresie dokumentu urzędowego np. w postaci ostatecznej i prawomocnej decyzji podatkowej, czym również naruszono zasadę zaufania do organów. Uzasadniając zarzuty, skarżąca wskazała, że nieprawidłowe jest stanowisko organu, że zapłacony przez nią podatek na podstawie deklaracji pozostaje bez wpływu na wysokość określonego w decyzji zobowiązania. Zdaniem strony organ przy wyliczeniu podatku powinien uwzględnić kwotę już zapłaconą przez stronę, brak ujęcia dokonanej już wpłaty oznacza, że wystąpiła nadpłata. Nie zgadza się również strona na wywodzenie przesłanek zabezpieczenia z przypuszczeń o okolicznościach transakcji w miejsce istnienia ostatecznego i prawomocnego aktu stwierdzającego wystąpienie danych okoliczności. Dalej strona zarzuciła, że organ podatkowy dokonał wyliczenia wskaźników ekonomicznych prawie jak bank udzielający kredytu. Zdaniem strony instytucja zabezpieczenia nie znajduje zastosowania w każdej sytuacji, kiedy przewidywana kwota zobowiązania jest wysoka. Według strony również analiza wartości ruchomości i jej wpływ na realizację zobowiązania stanowi nadużycie przy zastosowaniu instytucji zabezpieczenia. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje. Skarga nie jest uzasadniona. W toku kontroli legalności zaskarżonej decyzji, Sąd nie stwierdził naruszenia przepisów prawa czy to procesowego, czy materialnego, mającego wpływ na wynik postępowania, ani mogącego mieć wpływ na wynik sprawy. Spór w sprawie dotyczy zaistnienia podstaw do wydania decyzji w trybie art. 33 § 1 - 4 O.p., a zatem kluczowym jest wyjaśnienie celu zastosowania tych przepisów w sprawie, a przede wszystkim tego, czy zasadne było ich zastosowanie w stosunku do skarżącej. Zgodnie z brzmieniem § 1 art. 33 zd. pierwsze O.p., zobowiązanie podatkowe przed terminem płatności może być zabezpieczone na majątku podatnika, a w przypadku osób pozostających w związku małżeńskim także na majątku wspólnym, jeżeli zachodzi uzasadniona obawa, że nie zostanie ono wykonane, a w szczególności, gdy podatnik trwale nie uiszcza wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym lub dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję. Z kolei w myśl § 2 pkt 1 – 3, zabezpieczenia w okolicznościach wymienionych w § 1, można dokonać również w toku postępowania podatkowego lub kontroli podatkowej, przed wydaniem decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, określającej wysokość zobowiązania podatkowego albo określającej wysokość zwrotu podatku. Wedle zaś § 3, w przypadku, o którym mowa w § 2 pkt 2 (dot. zabezpieczenia przed wydaniem decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego), zabezpieczeniu, z zastrzeżeniem art. 54 § 1 pkt 1, podlega również kwota odsetek za zwłokę należnych od zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu. Natomiast § 4 pkt 2 określa, że w przypadku, o którym mowa w § 2, organ podatkowy na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania określa w decyzji o zabezpieczeniu przybliżoną kwotę zobowiązania podatkowego oraz odsetek za zwłokę należnych od tego zobowiązania na dzień wydania decyzji o zabezpieczeniu, jeżeli zabezpieczenie następuje przed wydaniem decyzji, o której mowa w § 2 pkt 2 (określającej wysokość zobowiązania podatkowego). Przepis art. 33 O.p. reguluje szczególne postępowanie, które pozwala organom na zabezpieczenie zobowiązania, a więc zabezpieczenie przyszłych interesów wierzyciela podatkowego, jeszcze przed wydaniem właściwej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe. Postępowanie zabezpieczające ma zatem charakter pomocniczy względem postępowania egzekucyjnego. Przy czym nie dąży ono do wykonania zobowiązania podatkowego, gdyż jego celem jest zagwarantowanie środków na zaspokojenie należności podatkowych, których właściwa wysokość na tym etapie nie jest jeszcze znana. Organ podatkowy ma natomiast prawo do określenia przybliżonej kwoty zobowiązania. Stosownie do art. 33 § 4 O.p., określenie kwoty odbywa się, jak wskazuje przepis, na podstawie posiadanych danych co do wysokości podstawy opodatkowania. To zaś oznacza, że organ podatkowy ma obowiązek uprawdopodobnienia, że zobowiązanie w przybliżonej wysokości istnieje, z tym zastrzeżeniem, że postępowanie zabezpieczające nie ma charakteru zastępczego wobec postępowania wymiarowego. Sformułowanie "na podstawie posiadanych danych" przesądza bowiem o charakterze i zakresie ustaleń dokonywanych przez organ podatkowy w postępowaniu zabezpieczającym, zawężając zakres tych ustaleń właśnie do posiadanych danych. Przy czym, zakres ich weryfikacji również jest zawężony. W jego toku nie przeprowadza się więc pełnego postępowania dowodowego. W konsekwencji, określenie w decyzji zabezpieczającej przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego ma charakter informacyjny w tym znaczeniu, że wskazuje kwotę podlegającą zabezpieczeniu na majątku podatnika. Nie oznacza to jednak, co podyktowane jest ograniczonym zakresem ustaleń, że jest to kwota rzeczywiście obciążającego go zobowiązania, to bowiem określi dopiero decyzja wymiarowa po przeprowadzeniu postępowania podatkowego, do którego mają zastosowanie w sposób kompleksowy, w przeciwieństwie do postępowania zabezpieczającego, przepisy Działu IV Ordynacji podatkowej "Postępowania podatkowe", w szczególności w zakresie postępowania dowodowego. Tak ukształtowany charakter postępowania zabezpieczającego skutkuje natomiast tym, że podatnik nie może w toku tego postępowania domagać się od organu je prowadzącego, przeprowadzenia wszystkich dowodów. Również Sąd kontrolując tego rodzaju decyzję nie może poddawać ocenie postępowania dowodowego w takim zakresie, jak ma to miejsce w postępowaniu zwykłym (wymiarowym). To zaś oznacza, że kwestie związane z wymiarem podatku nie mogą być przedmiotem szczegółowej analizy w postępowaniu dotyczącym zabezpieczenia zobowiązania. W konsekwencji, wszystkie zarzuty skargi i ich argumentacja, podważające stanowisko organów podatkowych odnośnie do oceny transakcji skarżącej i znamion udziału w tzw. karuzeli podatkowej, uznać należy za pozostające bez wpływu na treść rozstrzygnięcia. Jak bowiem wskazano powyżej, w decyzji wydanej w trybie art. 33 O.p., organ podatkowy określa jedynie przybliżoną wysokość zobowiązania podatkowego wraz z odsetkami za zwłokę. W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie zastosowanie ww. przepisów i określenie przybliżonej kwoty podatku nastąpiło w sposób prawidłowy. Należy zauważyć, że organ powołując się na ustalenia poczynione w toku kontroli podatkowej wykazał, że skarżąca w badanym okresie dokonała nieprawidłowego rozliczenia poprzez uwzględnienie faktur sprzedaży nieodzwierciedlających rzeczywistych zdarzeń gospodarczych. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał na okoliczności, z których wywodzi swoje twierdzenia, tj.: - strona według organu podatkowego pełniła rolę podmiotu wydłużającego łańcuch transakcji (brokera); - organ zakwestionował sprzedaż na rzecz firm F, C, G. Opisał przy tym organ podatkowy łańcuchy transakcji, w których dokonywano obrotu olejem rzepakowym, jak wskazano strona kupowała towar od jednego dostawcy firmy B, która to firma według informacji od Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w Ł. uczestniczyła w procederze wyłudzania podatku VAT (pośredniczyła między znikającym podmiotem a podmiotami dokonującymi wewnątrzwspólnotowej dostawy –WDT oleju), strona dokonywała WDT na rzecz słowackiej firmy C wykazując podatek do zwrotu. Ustalono, że firma C dokonywała dostawy oleju na rzecz firmy E, a ta firma z kolei dokonywała dostawy do B (dostawcy strony). Jednocześnie strona wydłużała łańcuch dostaw poprzez dostawy krajowe ze stawką 23% na rzecz firm F oraz G. W zaskarżonej decyzji organ podatkowy opisał okoliczności dotyczące funkcjonowania poszczególnych podmiotów z łańcucha transakcji świadczące o ich fikcyjnej działalności. Wskazał organ, że w wyniku przeprowadzonych czynności ustalono, że w miejscu, gdzie miała być prowadzona działalność przez firmę F jest budynek z lokalami mieszkalnymi, z firmą nie ma kontaktu, z kolei spółka C wyzerowała swoje deklaracje dotyczące WDT do polskiej spółki E. Powołał organ podatkowy również zeznania świadków w tym Prezesa strony, który w różnych postepowaniach składał sprzeczne zeznania odnoście firmy B (str. 17 decyzji organu I instancji). Zdaniem Sądu, wymienione okoliczności, niewątpliwie stanowiły wystarczającą podstawę do przyjęcia, że została uprawdopodobniona, stosownie do art. 33 § 4 pkt 2 O.p., przybliżona wysokość podatku za wskazane okresy. Podziela Sąd pogląd, że przybliżona kwota zobowiązania do zapłaty na podstawie art. 108 ust. 1 u.p.t.u. podlega zabezpieczeniu w trybie art. 33 O.p. (za wyrokiem NSA, sygn. akt II FSK 1948/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, dalej: CBOSA). Nie podziela przy tym Sąd twierdzenia strony, że organ podatkowy zobowiązany był do rozliczenia kwot już wpłaconych przez podatnika w ramach złożonej deklaracji. Przede wszystkim wskazać trzeba, że w trybie art. 33 § 1 O.p. organ dokonuje określenia przybliżonej kwoty zobowiązania podatkowego, a nie dokonuje wyliczenia przybliżonej wielkości zaległości podatkowej, a zatem organ nie rozlicza strony w zakresie dokonanych wpłat do urzędu skarbowego i nie określa wielkości jaką strona po uwzględnieniu wpłat powinna wpłacić, ale zajmuje się określeniem wysokości zobowiązania podatkowego i to przybliżonej. Nadto, co słusznie wyjaśnił DIAS kwota wynikająca z rozliczenia w trybie art. 108 ust. 1 uVAT nie jest uwzględniana w rozliczeniu dokonywanym w ramach deklaracji podatkowej. Podatek z art. 108 ust. 1 uVAT z tytułu wystawienia faktury niedokumentującej rzeczywistego zdarzenia gospodarczego nie jest objęty mechanizmem rozliczenia podatku od towarów i usług ujmowanego w deklaracji podatkowej. Obowiązek zapłaty podatku wynikającego z faktury z art. 108 ust. 1 uVAT stanowi zabezpieczenie dla uchronienia się przez Skarb Państwa przed odliczeniem podatku naliczonego wynikającego z takiej faktury, nie jest to natomiast element rozliczenia rzeczywistego obrotu dokonanego przez podatników VAT. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji Sąd stwierdził również, że organ odwoławczy wypełnił także wymóg wynikający z art. 33 § 1 O.p., tj. wykazał przesłankę zaistnienia uzasadnionej obawy, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Wyjaśnić w tym miejscu należy, że choć wskazana obawa niewykonania zobowiązania podatkowego, nie została przez ustawodawcę zdefiniowana, to – jak słusznie zauważył organ odwoławczy – zdarzenia wymienione w art. 33 § 1 in fine O.p. są, poprzez określenie "w szczególności", jedynie przykładami zachowania sugerującego zaistnienie przesłanki ustawowej. Są nimi: "trwałe zaprzestanie regulowania wymagalnych zobowiązań o charakterze publicznoprawnym" lub "dokonywanie czynności polegających na zbywaniu majątku, które mogą utrudnić lub udaremnić egzekucję". Co za tym idzie - skoro ustawodawca tak sformułował treść przepisu, organ podatkowy może w istocie przytaczać także inną argumentację i wykazywać inne okoliczności, które w jego ocenie, na gruncie konkretnej sprawy, będą wskazywać na wystąpienie obawy niezapłacenia podatku przez podatnika, uzasadniającej sięgnięcie do instytucji zabezpieczenia zobowiązania podatkowego. Tak też przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych. Wynika z niego, że decyzja o zabezpieczeniu może być wydana np. wówczas, gdy podatnik nierzetelnie prowadzi księgę przychodów i rozchodów, gdy dokonuje oszustw podatkowych, np. w zakresie nieuprawnionego zwrotu podatku VAT, gdy nierzetelnie prowadzi ewidencje służące do kontroli wykonania przez niego obowiązków podatkowych (por. np. wyroki: WSA w Poznaniu z 4 września 2012 r. sygn. akt III SA/Po 15/12, WSA w Bydgoszczy z 16 listopada 2011 r. sygn. akt I SA/Bd 724/11, NSA z 27 marca 2013 r. sygn. akt I FSK 761/12 – dostępne w CBOSA na stronie internetowej: orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia przy tym wymaga, że ocenę, czy w konkretnym przypadku istnieje obawa niewykonania zobowiązania, ustawodawca pozostawił uznaniu organu podatkowego. Ustawodawca w art. 33 O.p. wskazuje bowiem, że zobowiązanie podatkowe "może być zabezpieczone" (§ 1), czy "zabezpieczenia (...) można dokonać) (§ 2). Podkreślić również trzeba, że uznanie to nie może oznaczać dowolności działania, lecz powinno być oparte na takich okolicznościach, które w sposób przekonujący potwierdzają wystąpienie obawy, o jakiej mowa wyżej. W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie organ podatkowy w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji przytoczył okoliczności faktyczne na potwierdzenie istnienia przesłanki "uzasadnionej obawy niewykonania zobowiązania". Nie można więc zgodzić się z zarzutem skargi co do naruszenia art. 33 § 1 O.p. poprzez przyjęcie w sposób dowolny przesłanek uprawdopodabniających obawę, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane, w tym błędną ocenę i nie mająca odzwierciedlenia w decyzji wymiarowej co do przebiegu transakcji oraz błędną ocenę jej aktualnej sytuacji finansowej. Organ odwoławczy przytoczył szereg okoliczności ustalonych w toku kontroli podatkowej, mianowicie: wskazał na ustalenia kontroli podatkowej przeprowadzonej u skarżącej, z których wynika, że skarżąca dokonała rozliczenia podatku od towarów i usług w sposób nierzetelny, gdyż wystawione faktury VAT nie odzwierciedlały rzeczywistego przebiegu zdarzeń gospodarczych, a wysokość nieuregulowanego podatku za przedmiotowe okresy jest wysoka i wynosi ponad 1.200.000 zł plus odsetki za zwłokę. Z ustaleń wynika, że skarżąca nie posiada majątku. W skład jej majątku wchodzą bowiem tylko dwa samochody o wartości 160.000 zł. Wbrew zarzutom skargi organ w ramach czynionych ustaleń jest uprawniony do przeanalizowania składanych przez stronę rozliczeń i sprawozdań, w tym przy pomocy wskaźników ekonomicznych. Organ podatkowy dysponuje w tym zakresie kompetencjami. W sprawie organy podatkowe poddały pod ocenę składane przez stronę deklaracje, bilanse, sprawozdania. Nie znajduje Sąd podstaw, aby poczynione przez organ wywody zakwestionować. Sama strona również nie podaje żadnych konkretnych informacji wskazujących na to, że jej sytuacja finansowa (w porównaniu z kwotą podatku) daje gwarancję zapłaty podatku. Organy podatkowe wzięły pod uwagę dostępne dane wykazane w zeznaniach podatkowych o wysokości uzyskanych dochodów w latach 2014-2015, wskazały organy na pogarszającą się sytuację finansową spółki, na brak nieruchomości oraz zmniejszenie się majątku ruchomego – sprzedaż samochodów. Podziela Sąd argumentację organu podatkowego, że sprzedaż samochodów znacznej wartości, która uszczupla majątek spółki, niewątpliwie ma wpływ na ograniczenie możliwości spółki w spłacie jej zobowiązań wobec Skarbu Państwa. Prawidłowo zatem przyjęto w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że istnieje rażąca dysproporcja pomiędzy kwotą przybliżonego zobowiązania a majątkiem skarżącej. Okoliczności te były wystarczające do skutecznego wykazania, że istniała "uzasadniona obawa" stanowiąca przesłankę zastosowania art. 33 § 1 O.p. Podsumowując, organ odwoławczy, utrzymując w mocy decyzję organu I instancji, prawidłowo uznał na podstawie zebranego w sprawie materiału dowodowego, że istnieje obawa co do tego, że wysokie, prognozowane zobowiązanie wraz z odsetkami za zwłokę, nie zostanie przez skarżącą wykonane. Przede wszystkim świadczy o tym charakter dokonanych czynności leżący u podstaw prowadzonej u skarżącej kontroli oraz przedstawiona analiza sytuacji finansowo-majątkowej skarżącej. Organ podjął więc wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w zakresie koniecznym do wydania zaskarżonej decyzji. Uwzględniając powyższe, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 718, poz. 1369 ze zm.) orzekł o oddaleniu skargi w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło