II SA/Sz 926/17
WyrokWSA w Szczecinie2017-11-09
Skład orzekający: Maria Mysiak, Renata Bukowiecka-Kleczaj, Marzena Iwankiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ pierwszej instancji (Prezydent Miasta) jest właściwy do uchylenia decyzji przyznającej zasiłek rodzinny i dodatki, jeśli w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a ojciec dziecka mieszka i pracuje za granicą?Ratio decidendi
Organ pierwszej instancji nie jest właściwy do uchylenia decyzji przyznającej zasiłek rodzinny i dodatki, gdy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. W takiej sytuacji właściwym organem do rozstrzygnięcia jest marszałek województwa. Uchylenie decyzji przez organ pierwszej instancji jest wówczas aktem porządkującym stan prawny i faktyczny, mającym na celu przekazanie sprawy do rozpoznania właściwemu organowi.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła uchylenia decyzji przyznającej zasiłek rodzinny i dodatki dla dziecka A. S. z powodu zastosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, gdyż ojciec dziecka J. S. mieszkał i pracował za granicą. Po uchyleniu pierwotnej decyzji przez Prezydenta Miasta i utrzymaniu jej w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, WSA uchylił te decyzje. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydent Miasta ponownie uchylił decyzję przyznającą świadczenia, a SKO utrzymało ją w mocy. Skarżąca E. S. zarzuciła naruszenie przepisów proceduralnych i materialnych, w tym niewłaściwe zastosowanie art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych i uchylenie decyzji z mocą wsteczną.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Mysiak, Sędziowie Sędzia WSA Renata Bukowiecka-Kleczaj (spr.), Sędzia WSA Marzena Iwankiewicz, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anita Jałoszyńska, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 26 października 2017 r. sprawy ze skargi E. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w S. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji w sprawie zasiłku rodzinnego i dodatku do tego zasiłku oddala skargę.
Prezydent Miasta S. decyzją z dnia [...] r., nr [...], wydaną na podstawie art. 4, art. 5, art. 6, art. 8 w zw. z art. 3 pkt 11, art. 20 ust. 3, art. 23a ust. 1, 2 i 5, art. 25 ust. 1 i art. 32 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2015 r.,
poz. 114), uchylił, od dnia [...] r., decyzję własną z dnia [...] r. przyznającą zasiłek rodzinny oraz dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia a także jednorazowy dodatek do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] na rzecz dziecka A. S. na okres od [...] r.
do [...] r.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w niniejszej sprawie – w okresie
od [...] r. do [...] r. - mają zastosowanie przepisy
o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z tego względu, w oparciu
o przepis art. 23 a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych należało uchylić decyzję przyznającą świadczenie od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, o którym mowa w ust. 1 tego przepisu.
Po rozpoznaniu odwołania E. S. od powyższej decyzji, Samorządowe Kolegium Odwoławcze rozstrzygnięciem z dnia [...] r. utrzymało wspomnianą decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji wskazało, że niewątpliwie w dniu wydania decyzji przez organ I instancji "brzmienie art. 23 a ustawy o świadczeniach rodzinnych nie mogło być podstawą do uchylenia decyzji poza brzmieniem zapisu art. 32 ustawy, jednakże w dniu rozpoznania odwołania przez Kolegium nowelizacja art. 23 ust. 1 i 2 ustawy daje podstawę do uchylenia decyzji w związku z zaistnieniem koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego".
Po rozpoznaniu skargi na powyższą decyzję, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wyrokiem z dnia 10 czerwca 2016 r. (sygn. akt II SA/Sz 314/16) uchylił zaskarżoną decyzję, jak również poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Sąd wskazał, że w niniejszej sprawie organy obu instancji poprzestały wyłącznie na treści pisma Marszałka Województwa Z. z dnia [...] r., które nie zawiera żadnego uzasadnienia dla wyrażonego w nim stanowiska. W rozpoznawanej sprawie J. S. wyjechał do [...] w [...] r. a zatem jeszcze przed wydaniem decyzji z dnia [...] r., zaś Marszałek Województwa Z. uznał, że przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego miały zastosowanie w wypadku rodziny E. i J. S. – od dnia [...] r. W piśmie stwierdzono jedynie, że J. S. mieszka w [...] od [...] r., zaś zatrudniony w tym kraju jest od [...] r. E. S. wraz z dzieckiem A. S. mieszkają w [...] od dnia [...] r. Powyższe dane nie pozwoliły na stwierdzenie, dlaczego przepisy dotyczące wspomnianej koordynacji zabezpieczenia społecznego miały zastosowanie właśnie od [...] r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Prezydent Miasta S., decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 4, art. 5, art. 6, art. 8, art. 23 a ust. 5 w zw. z art. 3 pkt 11, art. 20 ust. 3, art. 23 a ust. 1 i 2, art. 25 ust. 1 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1518 ze zm.), ponownie uchylił, od dnia [...] r., decyzję własną z dnia [...] r. przyznającą prawo do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkiem do zasiłku rodzinnego z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia na rzecz dziecka A. S. w okresie od [...] r. do [...] r. oraz jednorazowym dodatkiem do zasiłku rodzinnego z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...] na rzecz wymienionego dziecka.
Powołując się na pismo Marszałka Województwa Z. z dnia [...] r., organ wyjaśnił, że do dnia 30 kwietnia 2010 r. przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego obowiązujące w krajach Unii Europejskiej, Europejskiego Obszaru Gospodarczego i w Szwajcarii (rozporządzenie Rady i Parlamentu Europejskiego (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego zmienione rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 988/2009 z dnia 16 września 2009 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego oraz Rozporządzenie Rady i Parlamentu Europejskiego nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczące wykonywania rozporządzenia nr 883/2004) stosowało się do pracowników najemnych lub do osób prowadzących działalność na własny rachunek lub do studentów, którzy podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku Państw Członkowskich i byli obywatelami jednego z tych państw lub byli bezpaństwowcami lub uchodźcami, zamieszkałymi na terytorium jednego z Państw Członkowskich, jak i do członków ich rodzin i do osób pozostałych przy życiu po śmierci pracowników najemnych lub osób prowadzących działalność na własny rachunek lub studentów, którzy podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku Państw Członkowskich, niezależnie od obywatelstwa tych osób, o ile osoby pozostałe przy życiu były obywatelami jednego z Państw Członkowskich lub bezpaństwowcami lub uchodźcami zamieszkałymi na terytorium jednego z Państw Członkowskich. Natomiast od dnia 1 maja 2010 r. zmianie uległ zakres podmiotowy obowiązujących przepisów. Wskazane wyżej rozporządzenie nr 883/2004 obecnie odnosi się do obywateli Państwa Członkowskiego, bezpaństwowców i uchodźców mieszkających w Państwie Członkowskim, który podlegają lub podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku Państw Członkowskich oraz do członków ich rodzin i osób pozostających przy życiu. Wobec powyższego, przepisom dotyczącym koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia 1 maja 2010 r. podlegają także rodziny, w których żaden z rodziców nie wykonuje pracy zawodowej, a mieszkają w różnych krajach UE. W tej sytuacji organ nie był właściwy ani do prowadzenia postępowania w przedmiocie przyznanego świadczenia po dniu wystąpienia w sprawie przesłanki koordynacji, ani ustalenia wypełnienia przez stronę przesłanek warunkujących prawo do przyznanego świadczenia, ani też do weryfikacji prawidłowości jego realizacji czy badania czy i jakie świadczenia zostały przyznane w innym państwie. Od 1 maja 2010 r. organem właściwym do prowadzenia postępowania na terytorium RP stał się Marszałek Województwa Z., który zgodnie z art. 21 i art. 23 a ust. 4 – 5 i ust. 9 ustawy przejął kompetencje w sprawach, w których zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego i to właśnie ten organ winien rozstrzygać sprawę merytorycznie.
W odwołaniu od powyższej decyzji E. S. wniosła o jej uchylenie
w całości. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. naruszenie art. 107 k.p.a. w zw. z art. 23 a ust. 5 w zw. z art. 32 ustawy
o świadczeniach rodzinnych poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, brak wskazania w uzasadnieniu decyzji jednoznacznych i dostatecznie zrozumiałych dla stron przyczyn przyjęcia daty [...] r., od której organ uchylił decyzję,
2. naruszenie art. 7 oraz art. 77 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie,
3. naruszenie art. 32 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uchylenie decyzji z mocą wsteczną.
Zdaniem skarżącej, z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika w sposób wyczerpujący ani dostateczny dlaczego organ przyjął, że przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego mają zastosowanie od dnia [...] r. do dnia [...] r. ani dlaczego z datą [...] r. uchyla się decyzję z dnia [...] r. Organ podał jedynie, że uzyskał informację w przedmiocie dat dotyczących okresu objętego przepisami o koordynacji systemu zabezpieczenia społecznego od Marszałka Województwa Z., a nadto że oparto ją w istocie o dokumenty dostarczone przez samą skarżącą – co samo w sobie już wskazuje na brak dogłębnego zbadania przedmiotu postepowania. Uzasadnienie decyzji jest niejasne i nieprecyzyjne, brak w nim wyjaśnień dlaczego organ przyjął, że w tym samym okresie czasu skarżąca pobierała świadczenia zarówno z kraju zamieszkania, jak i z kraju pracy ojca dziecka. Nie ma żadnego wyjaśnienia, ani wskazania czy doszło do zbiegu pobieranych świadczeń i na jakiej podstawie organ przyjął, że do takiego zbiegu doszło.
Samorządowe Kolegium Odwoławcze, decyzją z dnia [...] r., nr [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 23 ust. 2, 3 i 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ wyjaśnił, że art. 32 ustawy
o świadczeniach rodzinnych nie był podstawą do wydania zaskarżonej decyzji przez organ I instancji, w związku z czym nie mógł on naruszyć go poprzez jego niewłaściwe zastosowanie. W przypadkach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego podstawą prawną w zakresie uchylenia decyzji organu, który nie będąc właściwym rzeczowo wydał w sprawie decyzje, jest art. 23a ust. 5 ustawy, będący regulacją szczególną względem przepisu art. 32 ust. 1 ustawy, mającego charakter ogólny.
Z obowiązujących przepisów (art. 23a ust. 2, 3 i 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych) wynika, że w sytuacji gdy członek rodziny przebywa w innym kraju,
w którym także mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, właściwym rzeczowo organem do wydania rozstrzygnięcia
w przedmiocie świadczeń rodzinnych jest wyłącznie marszałek województwa.
W związku z tym organ I instancji po uzyskaniu szczegółowo opisanej informacji (zawartej w pismach z dnia [...] r. oraz z dnia [...] r.)
o podleganiu przez rodzinę E. S. przepisom o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, zobligowany był do wydania decyzji o uchyleniu od dnia [...] r. decyzji z dnia [...] r. orzekającej o przyznaniu prawa do zasiłku rodzinnego wraz z dodatkami na rzecz dziecka A. S.. Decyzję w tym przedmiocie za okres od dnia [...] r. może bowiem wydać wyłącznie Marszałek Województwa Z..
E. S. powyższą decyzję zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wnosząc o jej uchylenie oraz o uchylenie decyzji organu I instancji. W uzasadnieniu skargi strona w znacznej mierze powtórzyła argumentację zawartą w odwołaniu od decyzji organu I instancji. Dodatkowo podniosła zarzut naruszenia art. 23 a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych poprzez jego niewłaściwą interpretację i niezbadanie przez organ I jak i II instancji, czy skarżąca lub członek jej rodziny pobierał jakiekolwiek świadczenia z kraju zatrudnienia ojca dziecka oraz uchylenie decyzji z mocą wsteczną. W jej ocenie, ustalenie podlegania ustawodawstwu, o którym mowa w art. 23a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych, należy rozumieć jako konieczność wskazania na przepis, który wyraźnie predestynuje pracownika przybywającego z innego Państwa Członkowskiego jako świadczeniobiorcę albo też jako konieczność wskazania aktu organu lub instytucji państwa obcego, która przyznała świadczenie zagraniczne wskutek skonkretyzowania takiego właśnie przepisu. Zdaniem skarżącej, organ zaniechał dostatecznego wykazania – bazując na konkretnym stanie faktycznym, dlaczego jako datę uchylenia decyzji przyjął datę wsteczną – generalną datę zmiany zakresu przedmiotowego przepisów – zaniechał wskazania rozstrzygnięcia organów prawa obcego, przyznającego świadczenie – celem skonkretyzowania tych właśnie przepisów i "wykazania podstaw owej daty". Strona podkreśliła, że świadczenia rodzinne, jakie pobierał ojciec dziecka były odpowiednio pomniejszane o świadczenia pobierane przez nią w Polsce. Nie doszło zatem do zbiegu świadczeń, a tym samym nie doszło do nienależnego pobrania świadczenia.
W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zajęte w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
W myśl art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne kontrolują działalność administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Nadto, zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), sąd wydaje rozstrzygnięcie w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Oznacza to, że sąd bierze z urzędu pod uwagę wszelkie naruszenia prawa proceduralnego i materialnego niezależnie od treści podnoszonych w skardze zarzutów, jednakże w zakresie oceny legalności nie może wykraczać poza sprawę, która była lub winna być przedmiotem postępowania przed organami administracji publicznej i której dotyczy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Skarga nie jest zasadna, bowiem zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego prawa nie narusza.
Materialnoprawną podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia stanowiły przepisy art. 23 a ust. 2 i ust. 5 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz.U. z 2016 r., poz. 1518). Zgodnie z art. 23 a ust. 2 tej ustawy, w przypadku przebywania członka rodziny poza granicami Polski w państwie, w którym mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego po wydaniu przez organ właściwy decyzji przyznającej świadczenia rodzinne, organ właściwy występuje do marszałka województwa o ustalenie, czy w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego. Z kolei, w myśl art. 23 a ust. 5 cytowanej ustawy, w przypadku gdy marszałek województwa ustali, że w sprawie mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, organ właściwy uchyla decyzję przyznającą świadczenia rodzinne, od dnia w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa, w którym przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, mają zastosowanie.
Zaskarżoną decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy orzeczenie organu pierwszej instancji, uchylające decyzję, mocą której E. S. przyznane zostało świadczenie w postaci zasiłku rodzinnego na dziecko A. S. wraz z dodatkiem z tytułu kształcenia i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego powyżej 5 roku życia za okres od [...] r.
do [...] r. i dodatkiem z tytułu rozpoczęcia roku szkolnego [...].
Z akt sprawy wynika, że Marszałek Województwa Z. pismem z dnia [...] r, nr [...] poinformował [...] Centrum Świadczeń, że w przypadku rodziny E. S. mają zastosowanie przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia
[...] r. do dnia [...] r., gdyż zgodnie z dokumentami zebranymi
w sprawie J. S., ojciec dziecka A. S., od [...] r. mieszka na terenie [...], zaś E. S. wraz z dzieckiem mieszkają na terenie [...] od [...] r. Powyższa informacja została dodatkowo uzupełniona (po uchyleniu decyzji Prezydenta Miasta S. z dnia [...] r. oraz Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie wyrokiem z dnia 10 czerwca 2016 r.) pismem z dnia [...] r., w którym Marszałek Województwa Z. wyjaśnił, że ojciec dziecka J. S. już od [...] r. zamieszkiwał na terenie [...], jednak przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w jego wypadku mają zastosowanie dopiero od [...] r. Od tego bowiem dnia zmienił się zakres podmiotowy obowiązujących przepisów, tj. rozporządzenie nr 883/2004 stosuje się do obywateli Państwa Członkowskiego, bezpaństwowców i uchodźców mieszkających w Państwie Członkowskim, którzy podlegają lub podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku Państw Członkowskich oraz członków ich rodzin i osób pozostałych przy życiu. Oznacza to, że przepisom rozporządzeń dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia [...] r. podlegają także rodziny, w których żaden z rodziców nie wykonuje pracy zawodowej, a mieszkają w różnych krajach Unii Europejskiej.
W oparciu o powyższą informację Prezydent Miasta S. zobowiązany był, w trybie art. 23a ust. 5 ustawy, do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji przyznającej opisane wyżej świadczenia na rzecz A. S. na okres od
[...] r. do [...] r., na podstawie decyzji tego organu z dnia [...] r. Fakt, że w konkretnym przypadku winny mieć zastosowanie przepisy dotyczące koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego determinował treść wydanego rozstrzygnięcia. Od tego momentu uznać należało, że właściwym w sprawie organem stał się marszałek województwa – obowiązany do ustalenia jakiego rodzaju świadczenia, w jakim okresie i czy w ogóle pobierał drugi rodzic dziecka. Marszałek województwa, zgodnie z art. 21 i art. 23a ust. 4, 5 i 9 ustawy, jest bowiem organem kompetentnym w sprawach, w których zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Zaznaczyć trzeba, że ojciec dziecka, niezależnie od tego czy utrzymuje z nim kontakt i czy przyczynia się do jego utrzymania, uznawany jest za członka rodziny,
a skoro tak, to w przypadku jego wyjazdu i podjęcia zatrudnienia, zastosowanie mają przepisy o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego, a właściwy organ, zgodnie z art. 23 a ust. 5 ustawy, zobligowany jest uchylić decyzję przyznającą świadczenia rodzinne od dnia, w którym osoba podlega ustawodawstwu państwa,
o którym mowa w ust. 1, w zakresie świadczeń rodzinnych w związku ze stosowaniem przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (por. wyrok WSA w Poznaniu z dnia 31 sierpnia 2011r., sygn. akt II SA/Po 399/11; wyrok WSA w Warszawie z dnia 17 września 2010r., sygn. akt I SA/Wa 1224/10).
Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 – obowiązującego do dnia 30 kwietnia 2010 r. - rozporządzenia Rady (EWG) nr 1408/71 z dnia 14 czerwca 1971 r. w sprawie stosowania systemów zabezpieczenia społecznego do pracowników najemnych, osób prowadzących działalność na własny rachunek i do członków ich rodzin przemieszczających się we Wspólnocie (Dziennik Urzędowy UE L 1971. 149.2) – niniejsze rozporządzenie stosuje się do obywateli Państwa Członkowskiego, bezpaństwowców i uchodźców mieszkających w Państwie Członkowskim, którzy podlegają lub podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku Państw Członkowskich oraz do członków ich rodzin i osób pozostałych przy życiu.
Powyższe rozporządzenie – zgodnie z treścią art. 96 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. dotyczącego wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (Dz.U.UE.L.2009.284.1) – utraciło moc ze skutkiem od dnia 1 maja 2010 r. Z tą też datą wszedł w życie przepis art. 2 rozporządzenia (WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. w sprawie koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego (DzU.UE.L.2004.166.1), zgodnie z którym –niniejsze rozporządzenie stosuje się do obywateli Państwa Członkowskiego, bezpaństwowców i uchodźców mieszkających w Państwie Członkowskim, którzy podlegają lub podlegali ustawodawstwu jednego lub kilku Państw Członkowskich oraz do członków ich rodzin i osób pozostałych przy życiu (w myśl art. 91 rozporządzenia nr 883/2004, stosuje się je od dnia wejścia w życie rozporządzenia wykonawczego).
Wobec powyższego nie ulega wątpliwości, że przepisom rozporządzeń dotyczących koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego od dnia 1 maja 2010 r. podlegają także rodziny, w których żaden z rodziców nie wykonuje pracy zawodowej, a mieszkają w różnych krajach Unii Europejskiej.
Za bezpodstawne zatem należy uznać zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia art. 23 a ust. 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych jak też braku wskazania w uzasadnieniu decyzji dostatecznie jasnych przyczyn uchylenia decyzji z dnia [...] r. oraz niewyjaśnienia czy doszło do zbiegu pobierania świadczeń. W świetle przytoczonych przepisów – w rozpoznawanej sprawie - okoliczność ta, podobnie jak i to czy ojciec dziecka był zatrudniony na terenie [...], ewentualnie w jakim charakterze był zatrudniony pozostaje bez znaczenia. Kwestie te nie mogły bowiem być badane przez Prezydenta Miasta S., a to z tego względu, że jak słusznie wskazano w zaskarżonej decyzji – organem właściwym do rozstrzygania powyższych kwestii jest obecnie Marszałek Województwa Z..
Podnoszona przez E. S. okoliczność, że świadczenia rodzinne pobierane przez ojca dziecka były odpowiednio pomniejszane o świadczenia pobierane przez nią w Polsce, winna być niewątpliwie wzięta pod uwagę przez wspomniany organ (Marszałka Województwa Z.). Jak słusznie zauważyło Kolegium, okoliczność, że konieczne stało się uchylenie decyzji przyznającej zasiłek rodzinny wraz z dodatkami od dnia [...] r. w żadnym razie nie jest równoznaczna z odmową przyznania tych świadczeń. Z powyższego wynika jedynie, że rozstrzygnięcie w tym zakresie musi być wydane przez organ rzeczowo do tego właściwy, czyli Marszałka Województwa Z..
Na uwzględnienie nie zasługuje także zarzut błędnego – zdaniem skarżącej – uchylenia decyzji z mocą wsteczną.
Wskazywane przez skarżącą na poparcie jej stanowiska w tym zakresie orzecznictwo sądowe ukształtowało się na tle art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych, który jednak nie miał w tym wypadku zastosowania. W orzecznictwie tym istotnie przyjęło się, że w sytuacji, kiedy upłynął okres, na jaki świadczenie zostało przyznane, brak jest podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji przyznającej świadczenie pielęgnacyjne w trybie art. 32 ust. 1 ustawy o świadczeniach rodzinnych (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2011 r. sygn. akt I OSK 1035/11, z dnia 19 stycznia 2009 r. sygn. akt I OSK 535/08). Jak już jednak zaznaczono, w niniejszej sprawie przepis ten nie miał zastosowania bowiem decyzja wydana została w oparciu o art. 23a ust. 2 i 5 ustawy o świadczeniach rodzinnych.
Należy podkreślić, że zaskarżona decyzja jest aktem, który nie rozstrzyga sprawy merytorycznie i nie przesądza o pozbawieniu skarżącej uprawnień przyznanych decyzją z dnia [...] r. Decyzja ta jest swego rodzaju aktem porządkującym stan faktyczny i prawny, powodującym przekazanie sprawy do rozpoznania organowi właściwemu, z uwagi na okoliczność stosowania przepisów o koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił skargę jako nieuzasadnioną.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło