VII SA/Wa 2850/16
WyrokWSA w Warszawie2017-11-10
Skład orzekający: Izabela Ostrowska, Ewa Machlejd, Maria Tarnowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o odmowie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę, wydana w trybie nadzwyczajnym, została wydana z naruszeniem przepisów prawa materialnego i proceduralnego, w szczególności w zakresie oceny interesu prawnego strony oraz zapewnienia dostępu do drogi publicznej?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego oraz poprzedzającą ją decyzję, uznając, że organy administracji nie dokonały należytej analizy materiału dowodowego w kontekście rażącego naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego. W szczególności, nieprawidłowo oceniono znaczenie analizy przejezdności drogi dojazdowej dla zapewnienia skarżącym dostępu do nieruchomości, umożliwiającego prowadzenie dotychczasowej działalności gospodarczej.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody z 2011 r. zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę linii kolejowej, w części dotyczącej ciągu pieszo-jezdnego. Organy administracji (Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego) odmawiały stwierdzenia nieważności, uznając brak rażącego naruszenia prawa. Skarżący zarzucali naruszenie przepisów postępowania administracyjnego oraz prawa materialnego, w szczególności w zakresie zapewnienia im dostępu do nieruchomości, co uniemożliwiałoby prowadzenie działalności gospodarczej. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję tego organu z dnia [...] sierpnia 2016 r. Zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), , Sędzia WSA Ewa Machlejd, Sędzia WSA Maria Tarnowska, Protokolant sekr. sąd. Katarzyna Zychora, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] i W. C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. znak [...], [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, II. zasądza od Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz skarżących [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] i W. C. kwotę 897 zł (osiemset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedmiotem skargi wniesionej przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz przez W. C. – [...] w [...] jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. znak: [...], [...], którą organ – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz.U.2017.1257 j.t.), po rozpatrzeniu wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy zakończonej decyzją Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...], [...], odmawiającą stwierdzenia, na wniosek [...] sp. z o.o. oraz W. C., nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., (zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] S.A. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę dla inwestycji pn: przebudowa i rozbudowa linii kolejowej [...], odcinek [...]-[...], Etap I w Polsce, LCS [...]. Obiekt Nr 8.2: Budowa wiaduktu kolejowego w km 306,386 linii kolejowej nr [...] relacji [...]- [...] w miejscowości [...] - drogi dojazdowe) w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ciągu pieszo-jezdnego od zaprojektowanego ronda do działki o nr ew. [...], a w pozostałym zakresie umarzającą postępowanie - utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Decyzja ta wydana została w następującym stanie faktycznym i prawnym sprawy:
Dnia [...] stycznia 2011 r. Wojewoda [...] wydał decyzję Nr [...], znak: [...], którą zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] S.A. z siedzibą w [...] pozwolenia na budowę dla inwestycji pn: przebudowa i rozbudowa linii kolejowej [...], odcinek [...]-[...], Etap I w Polsce, LCS [...]. Obiekt Nr 8.2: Budowa wiaduktu kolejowego w km 306,386 linii kolejowej nr [...] relacji [...]- [...] w miejscowości [...] - drogi dojazdowe.
[...] Sp. z o.o. oraz W. C. wystąpili o stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
W dniu [...] grudnia 2014 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wydał decyzję znak: [...], którą utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] września 2014 r., znak: [...], umarzającą, wszczęte na wniosek [...] Sp. z o.o. oraz W. C., postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności ww. decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...], znak: [...].
Na skutek wniesionej skargi w dniu 20 listopada 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 393/15 prawomocnym wyrokiem uchylił ww. decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2014 r., znak: [...], oraz poprzedzającą ją decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2014 r., znak: [...]. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 105 § 1 k.p.a. oraz stwierdził, że brak należytego dostępu do drogi publicznej świadczy o oddziaływaniu projektowanej inwestycji na sposób korzystania z nieruchomości skarżących. Sad podkreślił, że skarżący prowadzą na działkach działalność gospodarczą do której wykorzystują duże pojazdy ciężarowe oraz wskazał, że zgodnie z art. 140 Kodeksu cywilnego w granicach określonych przez ustawy i zasady współżycia społecznego właściciel może, z wyłączeniem innych osób korzystać z rzeczy zgodnie ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem swego prawa, w szczególności może pobierać pożytki i inne dochody z rzeczy. W ocenie Sądu ograniczenie prawa skarżących do korzystania z ich nieruchomości poprzez utrudnienie w dostępie do drogi publicznej przesądzało o istnieniu po stronie skarżących interesu prawnego w domaganiu się stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r.
Na skutek wyroku WSA w Warszawie, po ponownym rozpatrzeniu wniosku [...] Sp. z o.o. oraz W. C. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...], [...], odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...], znak: [...], w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ciągu pieszo – jezdnego od zaprojektowanego ronda do działki o nr ew. [...], a w pozostałym zakresie umorzył postępowanie.
W związku z powyższą decyzją skarżący złożyli do organu wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Na skutek jego rozpoznania organ wydał w dniu [...] października 2016 r. decyzję utrzymującą w mocy swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2016 r. odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r.
W uzasadnieniu decyzji z [...] października 2016 r. organ wskazał, że interes prawny wnioskodawców w kwestionowaniu decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., wynika z utrudnionego dostępu do drogi publicznej. W ocenie organu w związku z powyższym w niniejszym postępowaniu weryfikacji podlega wyłącznie decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., w zakresie obejmującym budowę ciągu pieszo- jezdnego od ronda do działki o nr ew. [...], tj. na działkach o nr ew.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. W pozostałej części postępowanie podlega umorzeniu z przyczyn podmiotowych stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. (gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części).
W kwestii oceny decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. w zakresie obejmującym budowę ciągu pieszo - jezdnego od zaprojektowanego ronda do działki o nr ew. [...] organ wskazał, że do stwierdzenia nieważności decyzji lub postanowienia może dojść wyłącznie w przypadku bezsprzecznego stwierdzenia istnienia którejkolwiek z przesłanek zawartych w art. 156 § 1 k.p.a.. Dodatkowo organ wskazał, że nie jest on związany zarzutami zawartymi we wniosku strony o stwierdzenie nieważności decyzji i jeśli nawet uważa, że podniesione przez wnioskodawcę zarzuty są niezasadne, to musi zbadać z urzędu, czy zaskarżona decyzja nie jest dotknięta chociażby jedną z wad określonych w art. 156 § 1 k.p.a.
Organ przeprowadził analizę akt sprawy, z której wynikało, że inwestor - [...] S.A.- wraz z wnioskiem z dnia [...] grudnia 2010 r. o wydanie pozwolenia na budowę spornej inwestycji złożył oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania na cele budowlane m.in. działkami o nr ew.: [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...], [...]. Zgodnie z przepisami (art. 32 ust. 4 pkt 1i 2 Prawa budowlanego) pozwolenie budowę może być wydane wyłącznie temu, kto złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym oraz temu kto złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Natomiast stosownie do treści art. 9p ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r., Nr 16, poz. 94, z późn. zm. - według stanu prawnego na dzień 19 stycznia 2011 r.), w przypadku robót budowlanych polegających na remoncie, przebudowie lub rozbudowie linii kolejowej, jeżeli powodują one zmianę sposobu zagospodarowania terenu, wymagane jest uzyskanie decyzji o ustaleniu lokalizacji linii kolejowej. GINB zaakcentował, że weryfikowana decyzja Wojewody [...] w kontrolowanej części została poprzedzona decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2005 r., znak: [...], ustalającą lokalizację inwestycji celu publicznego polegającej na "przebudowie i rozbudowie (modernizacja) linii kolejowej [...]- [...]" na obszarze województwa [...] oraz decyzją Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...], ustalającą lokalizację linii kolejowej dla inwestycji pn.: "Budowa skrzyżowania dwupoziomowego - wiaduktu kolejowego w km 306,386 linii kolejowej [...] - [...] w miejscowości [...] (sprostowaną postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] sierpnia 2010 r., znak: [...] oraz postanowieniem Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2010 r., znak: [...]).
Ponadto stosownie do brzmienia przepisu art. 35 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego właściwy organ sprawdza m. in. zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko.
W ocenie GINB brak było wskazań do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia w stopniu rażącym przywołanemu wyżej unormowaniu w zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ciągu pieszo-jezdnego od zaprojektowanego ronda do działki o nr ew. [...]. Organ podkreślił, że z akt sprawy wynika, że inwestor legitymował się decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2007 r., znak: [...] oraz poprzedzającą ją decyzją Wojewody [...] z dnia [...] marca 2007 r., znak: [...], określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "Przebudowa i rozbudowa (modernizacja) linii kolejowej [...]-[...] w granicach województwa [...], tj. od km 236.900-328.120 0.00 - do km. 26.00". W związku z powyższym w ocenie Organu decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., Nr [...], znak: [...], nie narusza rażąco ww. decyzji środowiskowych oraz ww. decyzji lokalizacyjnych. Dodatkowo GINB podkreślił, że dokonana analiza projektu budowlanego wykazała, że elementy inwestycji zlokalizowane w ciągu pieszo-jezdnym od ronda do działki o nr ew. [...] nie naruszają rażąco wymogów przewidzianych w przepisach rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (j.t.: Dz. U. z 2007 r., Nr 19, poz. 115, z późn. zm.) oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2002 r., Nr 75, poz. 690 z późn. zm.). Ostatecznie organ jednoznacznie stwierdził, że rondo zaplanowane na ul. [...] oraz ciąg pieszo - jezdny do działek wnioskodawców, spełniają wymogi określone w przepisach.
Organ zaakcentował również , że projektant dokonał nieistotnych zmian projektu, które miału ułatwić poruszanie się ponadgabarytowych pojazdów.
GINB odniósł się również do dołączonej przez skarżących do wniosku z dnia [...] maja 2013 r. "Analizy przejezdności drogi dojazdowej w miejscowości [...] do posesji na ul. [...]". W jego ocenie powyższa analiza została sporządzona w październiku 2012 r., a zatem po dacie wydania spornego pozwolenia na budowę, co sprawia, że przedmiotowa opinia techniczna nie może mieć istotnego znaczenia dla wyniku postępowania prowadzonego w trybie nieważnościowym. W ocenie GINB organ nadzorczy nie jest więc uprawniony do oceny kontrolowanego rozstrzygnięcia w oparciu o dokumentację lub informacje powstałe po tej dacie, którym to materiałem nie dysponował organ wydający kontrolowane rozstrzygnięcie, wobec czego złożona przez wnioskodawców analiza pozostaje bez wpływu na przedmiotowe postępowanie nieważnościowe. Mimo powyższego organ wskazał na pismo z dnia [...] kwietnia 2013 projektanta kwestionowanej inwestycji, który wyjaśnił, że analiza skarżących została przeprowadzona na nieaktualnej sytuacji bowiem w ramach nieistotnego odstąpienia od projektu budowlanego zwiększono szerokość pierścienia najazdowego wyspy z 2 do 3 m oraz wprowadzono utwardzoną przejezdną powierzchnię na wyokrągleniu z drogą dojazdową do posesji przy ul. [...] oraz który sporządził własną analizę symulacji przejezdności.
W ocenie organu w niniejszym postępowaniu nieważnościowym nie doszło do naruszenia powoływanych przez skarżących przepisów art. 7 i 77 k.p.a., decyzja GINB z dnia [...] sierpnia 2016 r., znak: [...], [...], została wydana po wnikliwej analizie akt sprawy, a przesłanki rozstrzygnięcia zostały szczegółowo omówione w jego uzasadnieniu.
Analizując materiał zebrany w sprawie organ nie stwierdził, aby decyzja Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r., w kontrolowanym zakresie, naruszała rażąco przepisy obowiązujące w dacie jej wydania, w tym przepisy ustawy Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych oraz nie stwierdził, iż wydano ją z naruszeniem przepisów o właściwości lub bez podstawy prawnej. W ocenie organu nie dotyczyła ona w weryfikowanym zakresie sprawy rozstrzygniętej wcześniej inną decyzją ostateczną, jak również nie skierowano jej do osoby niebędącej stroną sprawie. Decyzja ta w kontrolowanej części nie była niewykonalna w dniu jej wydania, zaś jej wykonanie nie wywołuje czynu zagrożonego karą, ponadto nie jest ona dotknięta wadą powodującą nieważność rozstrzygnięcia z mocy prawa.
Na powyższą decyzję GINB z dnia [...] października 2016 r. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] oraz W. C. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę, w której wnieśli o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, wraz z kosztami zastępstwa procesowego w tym postępowaniu, według norm przepisanych. Przedmiotowej decyzji skarżący zarzucili naruszenie art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 28 ust. 2 ustawy z dnia 8 lipca 1994 roku Prawo budowlane (Dz.U. z 2016r., poz. 290 z późn. zm.) poprzez zaniechanie wyjaśnienia istotnych okoliczności sprawy i nieuzasadnione przyjęcie, że brak jest podstaw do stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 roku, a w szczególności poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że zastosowane rozwiązania projektowe nie ograniczają dostępu skarżących do ich nieruchomości.
W uzasadnieniu skarżący zarzucili organowi, że nie przeprowadził on wszechstronnej analizy sprawy, czym naruszył art. 7 i 77 k.p.a. Zgodnie bowiem z art. 7 i 77 § 1 k.p.a. na organie spoczywa obowiązek wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności sprawy i dojścia do prawdy obiektywnej.
Skarżący kwestionują również ustalenia dokonane przez organ jakoby przy wydawaniu analizowanej przez organ decyzji nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego. Podnieśli oni, że już wcześniej szczegółowo wykazali, iż pozwolenie na budowę inwestycji dot. Modernizacji linii kolejowej [...]-[...], odcinek od km 287,700 do km 315,700 (obszar LCS [...]) — budowa wiaduktu kolejowego w m. [...] zostało wydane z naruszeniem ich uzasadnionych interesów. Podkreślili o fakcie przedłożenia opinii pochodzącej od uprawnionego podmiotu, która potwierdza, że przeprowadzana modernizacja uniemożliwia korzystanie z nieruchomości wnioskodawców zgodnie z ich przeznaczeniem (działalność gospodarcza uciążliwa). Wskazali, że wobec zrealizowania inwestycji zgodnie z obecnym zamysłem do przedmiotowych nieruchomości nie będą mogły dotrzeć nie tylko pojazdy ponadnormatywne ale nawet zwykłe pojazdy ciężarowe o długości do 16,5m. Dodatkowo w ocenie skarżących nie zasługuje na aprobatę stwierdzenie organu jakoby przedłożona przez skarżących opinia dotycząca dostępu do nieruchomości skarżących nie miała znaczenia, bo została wydana po dacie wydania decyzji. Przedmiotowa opinia ocenia rozwiązania projektowe, a zatem wskazywane w opinii wady tkwią w samym projekcie, a nie wynikają z opinii.
Skarżący podnieśli również, że organ oparł swoje rozstrzygnięcie na ocenie rozwiązań projektowych dokonanej przez samego autora projektu. Według skarżących taka ocena jest immanentnie dotknięta brakiem obiektywizmu, bowiem nie można oczekiwać aby autor projektu sam wynajdywał i wskazywał błędy w swoim opracowaniu. Skarżący zaakcentowali, że mimo powyższego projektant sam wskazuje na to, że w toku realizacji inwestycji dokonano odstępstw polegających na zwiększeniu gabarytów niektórych elementów drogowych. Gdyby rozwiązania projektowe były prawidłowe, to takie działania nie byłyby konieczne. Tym niemniej w ocenie skarżących, projektant przyznaje, że nawet po tych odstępstwach konieczne jest wysunięcie pojazdu poza krawężnik w celu dojazdu do nieruchomości skarżących. Skarżący powołali się również na prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2015 roku, sygn. akt 393/15, w którym stwierdzono, że: "sugestia wykraczania poza granice pasa drogowego na sąsiednią nieruchomość w celu pokonania zakrętu świadczy o tym, że skarżący nie posiadają należytego dostępu do drogi publicznej".
W dniu 16 grudnia 2016 r. na powyższą skargę Organ udzielił odpowiedzi, wnosząc o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.
W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady wystąpiły, dlatego skarga została uwzględniona.
Przedmiotem skargi wywiedzionej do tutejszego Sądu jest decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016r. utrzymująca w mocy własną decyzję organu z dnia [...] sierpnia 2016r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ciągu pieszo-jezdnego od zaprojektowanego ronda do działki o nr ew. [...], a w pozostałym zakresie umarzająca postępowanie.
Na wstępie wskazać należy, iż zaskarżona decyzja wydana zostały w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.
Natomiast zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa i poglądem doktryny przyjmuje się, iż z zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 kpa wynika, że przepisy, na podstawie których możliwe jest wzruszenie ostatecznej decyzji, nie mogą być w żadnym przypadku interpretowane rozszerzająco. Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa.
Organ administracji publicznej zobligowany jest do stwierdzenia nieważności decyzji, która m.in.: wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.).
Rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, Lex nr 746680; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12 sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 499/10, Lex nr 666071).
Poruszając się w zakreślonych wyżej granicach Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dokonał należytej analizy kontrolowanej w trybie nadzoru części decyzji Wojewody [...] w kontekście rażącego naruszenia art. 5 ust 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
W orzecznictwie Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wskazywano, że dla oceny, czy nie zostały naruszone uzasadnione interesy osób trzecich w rozumieniu art. 5 Prawa budowlanego, koniecznym jest ustalenie, czy wzniesienie danego obiektu budowlanego odpowiada normom Prawa budowlanego, warunkom techniczno - budowlanym i czy nie powoduje pogorszenia warunków sanitarnych oraz uciążliwości dla otoczenia. Przyjmuje się też, że ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich obejmuje w szczególności: ochronę przed uciążliwościami powodowanymi przez hałas, wibracje, ochronę przed zanieczyszczeniem powietrza, wody lub gleby, ochronę przed zalewaniem, zapewnienie dostępu do drogi publicznej, ochronę przed pozbawieniem możliwości korzystania z nieruchomości, ale także zapewnienie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. Jak wynika z powyższego ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich, o której mowa w art. 5 Prawa budowlanego, obejmuje m.in. ochronę przed pozbawieniem możliwości korzystania z własnej nieruchomości.
Przenosząc powyższe na grunt sprawy niniejszej należy wskazać, że [...] sp. z o.o jest właścicielką działek o nr ew. [...], [...], [...] oraz [...] położonych w miejscowości [...], zaś W. C. posiada tytuł prawny do działki o nr [...]. Zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym , połączenie działek skarżących z ul. [...] zaplanowano poprzez ciąg pieszo-jezdny od projektowanego ronda do działki drogowej o nr ew. [...], do której przylegają bezpośrednio działki [...], [...] i [...].
Nie ulega także wątpliwości, iż skarżący prowadzą działalność gospodarczą uciążliwą wykorzystując pojazdy ciężarowe, a także pojazdy ponadnormatywne.
Szerokość ciągu pieszo - jezdnego do działek skarżących według projektu wynosi 5,5 m - ciąg ten składa się z jezdni szerokości 4 m z mijankami oraz poboczy szerokości 0,75 m (rys. nr 8.2 PBID-02, plan sytuacyjny), natomiast œśrednica ronda wynosi 26 m, a jego wyspy œśrodkowej 16 m (łącznie z 2 m pierścieniem najazdowym).
Zauważyć należy, że uznając potrzebę poprawienia warunków prowadzenia działalności gospodarczej, projektant dokonał nieistotnych zmian projektu, które mają ułatwić poruszanie się ponadgabarytowych pojazdów. Do tych zmian należą: zwiększenie najazdowego pierścienia centralnego ronda z 2 do 3 m, wprowadzenie utwardzonej przejezdnej powierzchni na wyokrągleniu na dojeździe do posesji - [...], zwiększenie szerokości dróg dojazdowych do ronda z 5,5 do 6 m, zastosowanie wpuszczonych" krawężników drogowych".
Mimo to z przedłożonej przez skarżących ,analizy przejezdności drogi dojazdowej w miejscowości [...] do posesji na ul. [...]", sporządzonej przez Biuro Konsultacyjno-Projektowe [...] "[...]" s.c., wynika, że zaplanowana geometria ronda nie zapewnia wymaganych parametrów przejezdności ciężkich pojazdów miarodajnych w kierunku działki [...], natomiast zapewniona jest przejezdność dla pojazdów wyjeżdżających z działki [...] oraz, że zaplanowana geometria wjazdu (na teren działki [...]) zapewnia przejezdności dla pojazdów wjeżdżających na działkę lecz nie zapewnia przejezdności dla pojazdów wyjeżdżających.
W tym miejscu należy wskazać, iż zdaniem Sądu przedstawiona analiza powinna zostać potraktowana przez organ jako dowód na okoliczność prawidłowości zatwierdzonego projektu budowlanego i jako taki poddany ocenie w rozumieniu art. 80 kpa. Przy czym bez znaczenia pozostaje fakt, iż została ona sporządzona po udzieleniu pozwolenia na budowę, bowiem dotyczy kontrolowanego rozwiązania projektowego, a nie okoliczności związanych z jego realizacją.
Nie może zasługiwać na aprobatę, w rozumieniu art. 5 ust 1 pkt 9 Prawa budowlanego, rozwiązanie wskazane prze organ, że autorzy analizy " nie uwzględnia możliwości wysunięcia obrysu gabarytów pojazdu poza krawężnik , za którym nie ma żadnych naniesień".
Takie rozwiązanie projektowe nie może być uznane za zapewniające skarżącym dostęp do drogi publicznej , biorąc pod uwagę prowadzoną działalność gospodarczą, na co zwrócił już uwagę tutejszy Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 20 listopada 2015r w sprawie sygn.akt VII SA/Wa 393/15, stwierdzając w uzasadnieniu, że " sugestia wykraczania poza granice pasa drogowego na sąsiednią nieruchomość w celu pokonania zakrętu świadczy o tym, że skarżący nie posiadają należytego dostępu do drogi publicznej."
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy zadaniem organu będzie uzupełnienie oceny materiału dowodowego poprzez analizę przedłożonej przez skarżących ekspertyzę z dnia [...] maja 2013r. w kontekście naruszenia art. 5 ust 1 pkt 9 Prawa budowlanego w zakresie zapewnienia skarżącym dostępu do drogi publicznej umożliwiającego prowadzenie dotychczasowej działalności gospodarczej, a następnie ocena skutków społeczno –gospodarczych wywołanych kontrolowaną w trybie nadzoru decyzją.
Z tych względów należało uznać, iż zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca zapadły z naruszeniem art. 7, 77 kpa w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 kpa w zw. z art. 5 ust 1 pkt 9 Prawa budowlanego.
Z tych przyczyn, uznając, że sprawa nie została należycie rozpatrzona, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 oraz art. 200 oraz ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło