II OSK 646/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-01-29
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Robert Sawuła, Anna Szymańska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, rozpatrując wniosek o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę, prawidłowo ocenił, czy doszło do rażącego naruszenia prawa, w szczególności art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, poprzez zapewnienie dostępu do drogi publicznej umożliwiającego prowadzenie dotychczasowej działalności gospodarczej?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dokonał należytej analizy materiału dowodowego w postępowaniu o stwierdzenie nieważności decyzji. Sąd podkreślił, że organ nadzoru powinien ocenić wszystkie dowody, w tym opracowania przedłożone przez strony, w kontekście potencjalnego rażącego naruszenia prawa, nawet jeśli zostały sporządzone po wydaniu decyzji objętej wnioskiem. Brak takiej oceny stanowił naruszenie przepisów postępowania, co uzasadniało uchylenie decyzji organu i poprzedzającej ją decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę linii kolejowej. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji, uznając, że nie doszło do rażącego naruszenia prawa, w tym art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego, w zakresie zapewnienia dostępu do drogi publicznej dla skarżących. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił decyzje organów, uznając, że organ nadzoru nie dokonał należytej analizy materiału dowodowego, w tym opracowania dotyczącego przejezdności drogi dojazdowej. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz /spr./ Sędziowie sędzia NSA Robert Sawuła sędzia del. WSA Anna Szymańska Protokolant starszy asystent sędziego Justyna Żurawska po rozpoznaniu w dniu 29 stycznia 2020 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej [...] S.A. z siedzibą w W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2850/16 w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. i W.C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. oddala skargę kasacyjną, 2. odstępuje od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości.
Wyrokiem z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2850/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie ze skargi [...] sp. z o.o. z siedzibą w P. i W.C. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r. znak [...],[...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji i zasądził od organu na rzecz skarżących solidarnie na kwotę 897 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Wyrok ten został wydany w następującym stanie sprawy:
Decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. nr [...] Wojewoda Pomorski zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] S.A. z siedzibą w W. pozwolenia na budowę dla inwestycji pn: przebudowa i rozbudowa linii kolejowej E-65, odcinek Warszawa-Gdynia, Etap I w Polsce, [...]. Obiekt Nr 8.2: Budowa wiaduktu kolejowego w km [ ...] linii kolejowej nr 9 relacji Warszawa Wschodnia Osobowa - Gdańsk Główny w miejscowości [...] - drogi dojazdowe.
Zarówno skarżąca Spółka jak i skarżący W.C. złożyli wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji.
Na skutek wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 393/15, po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...],[...], na podstawie art. 156 § 1 w zw. z art. 157 § 1 oraz art. 158 § 1 i art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj.Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.), zwanej dalej "k.p.a.", odmówił stwierdzenia nieważności decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2011 r. w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ciągu pieszo-jezdnego od zaprojektowanego ronda do działki o nr ewid. [...], a w pozostałym zakresie umorzył postępowanie.
Na skutek wniosku skarżących o ponowne rozpatrzenie sprawy, decyzją z dnia [...] października 2016 r., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 k.p.a., Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] sierpnia 2016 r. W uzasadnieniu zaskarżonej w tej sprawie decyzji organ wyjaśnił, że interes prawny wnioskodawców w kwestionowaniu decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2011 r. wynika z utrudnionego dostępu do drogi publicznej. A zatem w niniejszym postępowaniu weryfikacji podlega wyłącznie decyzja Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2011 r. w zakresie obejmującym budowę ciągu pieszo-jezdnego od ronda do działki o nr ewid. [...], tj. na działkach o nr ewid.: [...]. W pozostałej części postępowanie podlega umorzeniu z przyczyn podmiotowych stosownie do art. 105 § 1 k.p.a. Zdaniem organu brak było wskazań do stwierdzenia, że w przedmiotowej sprawie doszło do uchybienia w stopniu rażącym przywołanemu wyżej unormowaniu w zakresie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę ciągu pieszo-jezdnego od zaprojektowanego ronda do działki o nr ewid. [...]. Organ podkreślił, że z akt sprawy wynika, że inwestor legitymował się decyzją Ministra Środowiska z dnia [...] czerwca 2007 r. oraz poprzedzającą ją decyzją Wojewody Pomorskiego z dnia [...] marca 2007 r. określającą środowiskowe uwarunkowania zgody na realizację przedsięwzięcia pn.: "Przebudowa i rozbudowa (modernizacja) linii kolejowej E65 Warszawa-Gdynia w granicach województwa pomorskiego, tj. od km 236.900-328.120 0.00 - do km 26.00". W związku z powyższym, w ocenie organu, decyzja Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2011 r. nie narusza rażąco ww. decyzji środowiskowych oraz ww. decyzji lokalizacyjnych. Dodatkowo organ podkreślił, że dokonana analiza projektu budowlanego wykazała, że elementy inwestycji zlokalizowane w ciągu pieszo-jezdnym od ronda do działki o nr ewid. [...] nie naruszają rażąco wymogów przewidzianych w przepisach rozporządzenia Ministra Transportu i Gospodarki Morskiej z dnia 2 marca 1999 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać drogi publiczne i ich usytuowanie (tj.: Dz.U. z 2007 r. Nr 19, poz. 115 ze zm.) oraz w przepisach rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. Nr 75, poz. 690 ze zm.). Ostatecznie organ jednoznacznie stwierdził, że rondo zaplanowane na ul. [...] oraz ciąg pieszo-jezdny do działek wnioskodawców, spełniają wymogi określone w przepisach. Organ dodał również, że projektant dokonał nieistotnych zmian projektu, które miały ułatwić poruszanie się ponadgabarytowych pojazdów.
W ocenie organu analiza materiału zgromadzonego w sprawie nie wykazała, aby decyzja Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2011 r., w kontrolowanym zakresie, naruszała rażąco przepisy obowiązujące w dacie jej wydania, w tym przepisy ustawy Prawo budowlane oraz aktów wykonawczych. Nie stwierdzono by wydano ją z naruszeniem przepisów o właściwości lub bez podstawy prawnej. W ocenie organu nie dotyczyła ona w weryfikowanym zakresie sprawy rozstrzygniętej wcześniej inną decyzją ostateczną, jak również nie skierowano jej do osoby niebędącej stroną w sprawie. Decyzja ta, w kontrolowanej części, nie była niewykonalna w dniu jej wydania, zaś jej wykonanie nie wywołuje czynu zagrożonego karą, ponadto nie jest ona dotknięta wadą powodującą nieważność rozstrzygnięcia z mocy prawa.
Na powyższą decyzję z dnia [...] października 2016 r. wymienieni na wstępie skarżący wywiedli skargę, domagając się jej uchylenia oraz zasądzenia na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przewidzianych. W ocenie skarżących Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego naruszył art. 7 i 77 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
W ocenie Sądu wniesiona skarga zasługiwała na uwzględnienie, gdyż wydane w sprawie decyzje zapadły z naruszeniem art. 7 i 77 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Podstawę prawną uchylenia zarówno decyzji zaskarżonej, jak i poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] sierpnia 2016 r. stanowił art. 145 § 1 pkt 1 lit. c i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, zwanej dalej "p.p.s.a.". W uzasadnieniu Sąd wyjaśnił, iż zaskarżona decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego - trybie stwierdzenia nieważności decyzji oraz wyjaśnił jak należy rozumieć pojęcie rażącego naruszenia prawa w kontekście art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.
W ocenie Sądu Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dokonał należytej analizy części decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności. Dalej Sąd wskazał, że zarówno skarżąca Spółka, jak i skarżący posiadają tytuły prawne do działek nr [...] położonych w miejscowości [...] (Spółka) oraz nr [...] (W.C.). Zgodnie z zatwierdzonym projektem budowlanym połączenie działek skarżących z ul. [...] zaplanowano poprzez ciąg pieszo-jezdny od projektowanego ronda do działki drogowej o nr ewid. [...], do której przylegają bezpośrednio działki nr [...],[...] i [...]. Nie ulega także wątpliwości, iż skarżący prowadzą działalność gospodarczą uciążliwą wykorzystując pojazdy ciężarowe, a także pojazdy ponadnormatywne. Szerokość ciągu pieszo-jezdnego do działek skarżących według projektu wynosi 5,5 m - ciąg ten składa się z jezdni o szerokości 4 m z mijankami oraz poboczy szerokości 0,75 m, natomiast średnica ronda wynosi 26 m, a jego wyspy odśrodkowej 16 m (łącznie z 2m pierścieniem najazdowym). Dalej Sąd zauważył, że uznając potrzebę poprawienia warunków prowadzenia działalności gospodarczej, projektant dokonał nieistotnych zmian projektu, które mają ułatwić poruszanie się ponadgabarytowych pojazdów. Do tych zmian należą: zwiększenie najazdowego pierścienia centralnego ronda z 2 do 3m, wprowadzenie utwardzonej przejezdnej powierzchni na wyokrągleniu na dojeździe do posesji - [...], zwiększenie szerokości dróg dojazdowych do ronda z 5,5 do 6 m, zastosowanie wpuszczonych "krawężników drogowych". Jednakże z przedłożonego przez skarżących dokumentu wynika, że zaplanowana geometria ronda nie zapewnia wymaganych parametrów przejezdności ciężkich pojazdów miarodajnych w kierunku działki [...], natomiast zapewniona jest przejezdność dla pojazdów wyjeżdżających z działki [...] oraz, że zaplanowana geometria wjazdu (na teren działki tej działki) zapewnia przejezdność dla pojazdów wjeżdżających na działkę, lecz nie zapewnia przejezdności dla pojazdów wyjeżdżających.
W ocenie Sądu przedstawiona analiza powinna zostać potraktowana przez organ jako dowód na okoliczność prawidłowości zatwierdzonego projektu budowlanego i jako taki poddany ocenie w rozumieniu art. 80 k.p.a. Przy czym bez znaczenia pozostaje fakt, iż została ona sporządzona po udzieleniu pozwolenia na budowę, bowiem dotyczy kontrolowanego rozwiązania projektowego, a nie okoliczności związanych z jego realizacją. Zdaniem Sądu nie zasługuje na aprobatę, w rozumieniu art. 5 ust 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, rozwiązanie wskazane przez organ, że analiza "nie uwzględnia możliwości wysunięcia obrysu gabarytów pojazdu poza krawężnik, za którym nie ma żadnych naniesień". Takie rozwiązanie nie może być uznane za zapewniające skarżącym dostęp do drogi publicznej, biorąc pod uwagę prowadzoną działalność gospodarczą, na co zwrócił już uwagę tutejszy Sąd w prawomocnym wyroku z dnia 20 listopada 2015 r.
Formułując wytyczne Sąd wskazał, że przy ponownym rozpatrzeniu sprawy zadaniem organu będzie uzupełnienie oceny materiału dowodowego poprzez analizę przedłożonej przez skarżących ekspertyzy dołączonej do wniosku z dnia 6 maja 2013r. w kontekście naruszenia art. 5 ust 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w zakresie zapewnienia skarżącym dostępu do drogi publicznej umożliwiającego prowadzenie dotychczasowej działalności gospodarczej, a następnie ocena skutków społeczno-gospodarczych wywołanych kontrolowaną w trybie nadzoru decyzją.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodły [...] S.A. z siedzibą w W., zaskarżając wydany wyrok w całości. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.) tj.:
1/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 oraz art. 77 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane polegające na niewłaściwym zastosowaniu na skutek błędnego uznania, że organ w sposób niedokładny wyjaśnił stan faktyczny oraz w sposób niewyczerpujący zebrał i nie rozpatrzył całego materiału dowodowego z uwagi na brak oceny "Analizy przejezdności drogi dojazdowej w miejscowości [...] do posesji na ul. [...]" w kontekście zapewnienia dostępu do drogi publicznej umożliwiającego prowadzenie dotychczasowej działalności gospodarczej oraz oceny skutków społeczno-gospodarczych, podczas gdy Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał oceny ww. opracowania uznając, że jego treść pozostaje bez wpływu na treść zapadłego rozstrzygnięcia z uwagi na wprowadzone, nieistotne, zmiany w projekcie budowlanym, konkretnych przepisów prawa regulujących proces inwestycyjny, co doprowadziło do uchylenia zaskarżonej decyzji, w sytuacji kiedy brak było ku temu podstaw;
2/ art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegające na braku wskazania w uzasadnieniu wyroku Sądu pierwszej instancji na czym polegał istotny wpływ wskazanych jako naruszone przepisów na wynik sprawy;
3/ art. 151 p.p.s.a. poprzez jego niezastosowanie pomimo tego, że były podstawy aby skargę oddalić, gdyż zaskarżona decyzja nie narusza prawa;
Mając na uwadze powyższe skarżąca kasacyjnie Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi oraz zasądzenie od skarżących na rzecz Spółki kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Jednocześnie Spółka wniosła o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu zawarto argumenty na poparcie ww. podstaw kasacyjnych.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną skarżący w I instancji wnieśli o jej oddalenie w całości i zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania procesowego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę z urzędu nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a. i nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku. Wobec tego Naczelny Sąd Administracyjny przeszedł do zbadania zarzutów kasacyjnych, zaś tak rozpoznawana skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie, albowiem nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach.
Wyjaśniając przesłanki nieuwzględnienia wniesionego środka odwoławczego podkreślić należy, iż w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego na uwzględnienie nie zasługiwał zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 7 i art. 77 k.p.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w sposób opisany w punkcie 1 petitum skargi kasacyjnej.
Z motywów zaskarżonego wyroku uwzględniającego skargę wynika, iż w ocenie Sądu pierwszej instancji Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego nie dokonał należytej analizy kontrolowanej części decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2011 r. w kontekście rażącego naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Spór dotyczy bowiem tego czy rozpatrując sprawę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego zebrał i rozpatrzył w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy w ramach postępowania nieważnościowego w kontekście zapewnienia dostępu do drogi publicznej umożliwiającego skarżącym prowadzenie dotychczasowej działalności gospodarczej.
Na wstępie zaznaczyć trzeba, że kontrolowana decyzja została wydana w postępowaniu nadzwyczajnym – w trybie stwierdzenia nieważności decyzji. Celem postępowania nadzorczego jest wyłącznie ocena, czy decyzja objęta tym postępowaniem dotknięta jest jedną z wad kwalifikowanych, o których stanowi art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a. Katalog tych wad ma charakter zamknięty, co determinuje zakres procedowania organu administracyjnego. W toku rozważanego postępowania organ nie gromadzi materiału dowodowego, a co za tym idzie nie przeprowadza nowych dowodów, jak ma to miejsce w zwykłym postępowaniu administracyjnym. Jego rola ogranicza się wyłącznie do oceny, czy w świetle zgromadzonego w postępowaniu zwykłym materiału dowodowego i obowiązujących w dacie podjęcia decyzji przepisów prawa, jest ona dotknięta wadami skutkującymi jej nieważnością (por. wyrok NSA z 29 listopada 2019 r. II OSK 2922/18). Przedmiotem tego postępowania nieważnościowego jest zatem ustalenie ciężkiego, kwalifikowanego naruszenia przepisu prawa materialnego przy rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy decyzją administracyjną. Ciężkim, kwalifikowanym naruszeniem przepisu prawa materialnego jest też zastosowanie normy prawnej do stanu faktycznego niezapisanego w przepisie prawa materialnego. W takim zakresie ustalenie, że stan faktyczny sprawy nie odpowiada zapisanemu w normie prawa materialnego wymaga nie tylko ponownej pełnej oceny materiału dowodowego, ale też przeprowadzenia dowodów. Przyjęcie, że bezwzględnie obowiązuje reguła zakazu prowadzenia postępowania dowodowego w sprawie stwierdzenia nieważności pozostaje sprzeczna z zasadami ogólnymi, w tym zasadą prawdy obiektywnej i zasadą ogólną praworządności, nie naruszając zasady ogólnej trwałości decyzji. Ochrona trwałości decyzji wyznaczona jest granicą zgodności z prawem decyzji (art. 16 § 1 k.p.a.) – tak NSA w wyroku z dnia 21 stycznia 2010 r. sygn. akt II OSK 571/18. Tym samym nie jest wykluczone, iż w konkretnych warunkach sprawy dopuszczalne jest przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego na potwierdzenie zaistnienia ewentualnych przesłanek nieważności.
Załączone do wniosku z dnia 6 maja 2013 r. o stwierdzenie nieważności decyzji Wojewody Pomorskiego z dnia [...] stycznia 2011 r. opracowanie pn. "Analiza przejezdności drogi dojazdowej w miejscowości [...] do posesji na ul. [...]" zostało przedłożone przede wszystkim w celu wykazania okoliczności posiadania przez skarżących interesu prawnego w żądaniu stwierdzenia nieważności decyzji w określonej części. Nie budzi wątpliwości, że gdy wstępne badanie interesu prawnego w żądaniu uruchomienia postępowania nieważnościowego na datę składania wniosku potwierdzi jego oczywisty brak, to wówczas następuje odmowa wszczęcia takiego postępowania w trybie art. 61a § 1 k.p.a. Natomiast gdy badanie interesu prawnego następuje w postępowaniu rozpoznawczym (po wszczęciu postępowania), to organ nadzoru badając i oceniając interes prawny podmiotu występującego z wnioskiem o stwierdzenie nieważności decyzji, zobowiązany jest uwzględnić wszelkie zmiany zarówno stanu faktycznego, jak i prawnego, które nastąpiły w trakcie orzekania. W sprawie niniejszej kwestia interesu prawnego skarżących została już przesądzona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 listopada 2015 r. sygn. akt VII SA/Wa 393/15. W związku z powyższym przechodząc do oceny, czy decyzja objęta wnioskiem o stwierdzenie nieważności jest dotknięta wadą rażącego naruszenia prawa organ nadzoru winien wziąć pod uwagę także i materiał dowody zebrany w postępowaniu nieważnościowym.
W sprawie niniejszej, co potwierdzają akta przedmiotowej sprawy, rozwiązanie projektowe dotyczące dojazdu do nieruchomości przy ul. [...] budziło zastrzeżenia. W związku z powyższym na etapie realizacji inwestycji w celu poprawy warunków prowadzenia działalności gospodarczej, z wykorzystaniem pojazdów ciężarowych, w tym ponadnormatywnych, projektant dokonał nieistotnych zmian polegających na: zwiększeniu najazdowego pierścienia centralnego ronda z 2 do 3 m, wprowadzeniu utwardzonej przejezdnej powierzchni na wyokrągleniu na dojeździe do posesji, zwiększeniu szerokości dróg dojazdowych do ronda z 5,5 do 6 m oraz zastosowaniu "wpuszczonych" krawężników drogowych (zobacz: pismo inwestora z 19.11.2012 r., pismo Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w G. z 26.06.2013 r.). W toku postępowania administracyjnego zakończonego zaskarżoną decyzją oraz w skardze do sądu, skarżący nadal wskazywali na wadliwe rozwiązania projektowe dotyczące geometrii ronda w kierunku działki skarżących oraz wadliwą geometrię wjazdu dla pojazdów wyjeżdżających z posesji, co ich zdaniem stanowi rażące naruszenie art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane. Częścią argumentacji skarżących w tym zakresie jest właśnie opracowanie załączone do wniosku o stwierdzenie nieważności decyzji. Stwierdzenie przez organ, iż przedmiotowe opracowanie nie może mieć istotnego znaczenia dla wyniku postępowania prowadzonego w trybie nieważnościowym, gdyż zostało ono sporządzone już po wydaniu decyzji objętej wnioskiem o stwierdzenie nieważności, słusznie nie zostało podzielone przez Sąd pierwszej instancji, który stwierdził, że dokument ten powinien zostać poddany ocenie w rozumieniu art. 80 k.p.a. Naczelny Sąd Administracyjny stanowisko to podziela. Opracowanie to ma bowiem na celu wykazanie, że – w ocenie skarżących – zaskarżona decyzja obarczona jest wadą rażącego naruszenia prawa.
Również i to, że skarżący nie wskazali konkretnych przepisów które zostały naruszone przy projektowaniu układu drogowego zapewniającego dostęp do drogi publicznej, nie zwalnia organu administracji od oceny, czy kontrolowane rozwiązanie nie narusza prawa w sposób rażący. We wniosku skarżący wskazali na przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, podnosząc że planowane rozwiązanie projektowe uniemożliwia im prowadzenie dotychczasowej działalności gospodarczej z uwagi na braki w zakresie dostępu do drogi publicznej. Zdaniem skarżących zaprojektowane w zatwierdzonym projekcie budowlanym rozwiązania nie zapewniają prawidłowego dostępu do ich nieruchomości (działki nr [...]). Zaplanowana geometria ronda nie zapewnia wymaganych parametrów przejezdności dla przyjętych pojazdów miarodajnych w kierunku działki przy ul. [...], natomiast zapewniona jest przejezdność dla pojazdów wyjeżdżających z działki; zaplanowana geometria wjazdu na teren działki przy ul. [...] zapewnia przejezdność dla pojazdów wjeżdżających na działkę, lecz nie zapewnia przejezdności dla pojazdów wyjeżdżających.
Stosownie do treści art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane obiekt budowlany należy projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych, oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej. Dlatego też uchylając zaskarżone decyzje Sąd pierwszej instancji słusznie zalecił organowi uzupełnienie oceny materiału dowodowego poprzez analizę przedłożonego przez skarżących opracowania i dokonanie jego oceny w kontekście ewentualnego rażącego naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane, a następnie dokonanie oceny skutków społeczno-gospodarczych wywołanych kontrolowaną decyzją w trybie nadzoru.
W konsekwencji za niezasadny należało uznać także i zarzut naruszenia art. 151 p.p.s.a. Z rozważań wyżej zamieszczony wynika bowiem, że stanowisko Sądu pierwszej instancji co do naruszenia przez zaskarżoną decyzję przepisów postępowania w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. odpowiada prawu. Tym samym brak było podstaw do zastosowania konstrukcji prawej z art. 151 p.p.s.a. i oddalenia skargi.
Na uwzględnienie nie zasługiwał także i zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 141 § 4 p.p.s.a. polegającego na braku wskazania w uzasadnieniu wyroku na czym polegał istotny wpływ wskazanych jako naruszone przepisów na wynik sprawy. W orzecznictwie wskazuje się zasadniczo, że zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. może być skutecznie postawiony w dwóch przypadkach: gdy uzasadnienie wyroku nie zawiera wszystkich elementów wymienionych w tym przepisie i gdy w ramach przedstawienia stanu sprawy, wojewódzki sąd administracyjny nie wskaże, jaki i dlaczego stan faktyczny przyjął za podstawę orzekania (por. uchwałę NSA z 15 lutego 2010 r. II FPS 8/09, LEX nr 552012; wyrok NSA z 20 sierpnia 2009 r. II FSK 568/08, LEX nr 513044). Naruszenie to musi być przy tym na tyle istotne, aby mogło mieć wpływ na wynik sprawy, a samo uchybienie musi uniemożliwiać kontrolę kasacyjną zaskarżonego wyroku (por. wyroki NSA z 28 września 2010 r. I OSK 1605/09; z 13 października 2010 r. II FSK 1479/09, publik. CBOSA).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Sąd pierwszej instancji nie naruszył wskazanego przepisu w sposób mogący mieć wpływ na wynik sprawy. Uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera, w niezbędnym zakresie, wszystkie elementy przewidziane w art. 141 § 4 p.p.s.a., i poddaje się kontroli instancyjnej. Wprawdzie Sąd pierwszej instancji nie zawarł wprost stanowiska, że stwierdzone naruszenie przepisów postępowania mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, niemniej jednak konkluzja taka wynika z treści uzasadnienia.
Reasumując, żadna z podniesionych przez skarżącą kasacyjnie Spółkę podstaw kasacyjnych nie zasługiwała na uwzględnienie. Dlatego, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł o oddaleniu skargi kasacyjnej. Jednocześnie Naczelny Sąd Administracyjny w oparciu o normę art. 207 § 2 p.p.s.a odstąpił od zasądzenia na rzecz skarżących w I instancji od skarżącej kasacyjnie Spółki zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego w całości, z uwagi na minimalny nakład pracy pełnomocnika skarżących w związku z udzieloną odpowiedzią na skargę kasacyjną, albowiem w odpowiedzi na skargę kasacyjną ww. przytoczył w istocie uzasadnienie zaskarżonego wyroku i reasumując uznał, że zaskarżony wyrok jest zgodny z prawem.
Z tych powodów Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło