VII SA/Wa 2918/16

WyrokWSA w Warszawie2017-11-13

Skład orzekający: Włodzimierz Kowalczyk, Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Joanna Gierak-Podsiadły

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy właściciel lokalu w budynku wielorodzinnym, który na podstawie umowy quoad usum posiada wyłączne prawo do korzystania z miejsca postojowego w garażu stanowiącym nieruchomość wspólną, ma interes prawny do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego tego garażu i jego miejsc postojowych?
Ratio decidendi
Właściciel lokalu, który posiada wyłączne prawo do korzystania z miejsca postojowego w garażu stanowiącym nieruchomość wspólną na podstawie umowy quoad usum, nie posiada własnego, indywidualnego interesu prawnego do wszczęcia postępowania administracyjnego w sprawie stanu technicznego garażu i jego miejsc postojowych. Interes prawny w takich sprawach przysługuje wspólnocie mieszkaniowej, reprezentowanej przez zarząd. Ponadto, jeśli sprawa została już rozstrzygnięta w postępowaniu z urzędu, zachodzi powaga rzeczy osądzonej, co stanowi przesłankę do odmowy wszczęcia nowego postępowania.
Stan faktyczny
Wnioskodawca złożył wniosek o wszczęcie postępowania administracyjnego w sprawie oznaczenia miejsc postojowych w garażu oraz stanu technicznego sufitu. Organ nadzoru budowlanego odmówił wszczęcia postępowania, uznając, że wnioskodawca nie posiada interesu prawnego, ponieważ garaż stanowi nieruchomość wspólną, a sprawy dotyczące nieruchomości wspólnej leżą w kompetencji wspólnoty mieszkaniowej. Ponadto, organ wskazał, że sprawa została już rozstrzygnięta w postępowaniu z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę wnioskodawcy, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Włodzimierz Kowalczyk, , Sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska (spr.), Sędzia WSA Joanna Gierak-Podsiadły, , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 13 listopada 2017 r. sprawy ze skargi [...] na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania administracyjnego oddala skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z [...] października 2016r. [...], na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r., poz. 23) i art. 83 ust. 2 ustawy z 7.07.1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r., poz. 290), po rozpatrzeniu zażalenia [...]– utrzymał w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] nr [...] r. z [...] września 2016 r. odmawiające wszczęcia - na wniosek [...] - postępowania w sprawie stanowiska postojowego w garażu i stanu technicznego części sufitu w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] w [...] . Organ wskazał, że 2 września 2016 r. przeprowadzono kontrolę, w trakcie której ustalono, iż w ww. garażu wyznaczono 9 miejsc postojowych. Wymiary miejsca postojowego nr [...] (przeznaczonego do wyłącznego użytku każdoczesnego właściciela mieszkania nr [...] - obecnie [...] ) to ok. 2,48 m x 5m, od ściany zamocowano przewód stalowy typu "Z", który pomniejsza miejsce postojowe o ok. 0,20 m. Na stropie nad miejscami postojowymi widnieją suche ślady po zaciekach; pojedyncze rysy i odspojenia tynku w miejscach po zdemontowanych "hakach" nad miejscem postojowym nr [...]; na ścianach ubytki spoiwa, ślady po zaciekach, pojedyncze rysy i spękania. Nie stwierdzono zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia. Organ przytoczył art. 61 a § 1 Kpa i wyjaśnił, że negatywne rozpatrzenie wniosku o wszczęcie postępowania zapada w dwóch przypadkach: gdy wnioskujący nie posiada interesu prawnego, bądź zachodzą inne przyczyny do odmowy wszczęcia postępowania. Obie przesłanki mogą zachodzić jednocześnie. Tymi innymi przyczynami mogą być m.in. żądanie wszczęcia postępowania dotyczącego sprawy już rozstrzygniętej inną ostateczną decyzją lub postanowieniem, lub gdy rozstrzygnięcie nie należy do kompetencji organu nadzoru budowlanego. We wszystkich innych przypadkach, gdy dla wyjaśniania sprawy niezbędne jest przeprowadzenie postępowania dowodowego należy wszczynać postępowanie. W tej sprawie wystąpiły przesłanki z art. 61 a § 1 Kpa. Zgodnie bowiem z § 10 aktu notarialnego z [...].04.2008 r. rep A nr [...] garaż stanowi część wspólną budynku. W sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej skarżący jest reprezentowany przez Wspólnotę Mieszkaniową [...] . Stosownie do art. 6 ustawy z dnia 24.06.1994 r. o własności lokali ogół właścicieli, których lokale wchodzą w skład określonej nieruchomości, tworzy wspólnotę mieszkaniową. Wspólnota powstaje ex lege, tzn. z mocy samego prawa z chwilą, gdy w określonej nieruchomości powstają lokale zgodnie z regulacją ustawy o własności lokali. Zgodnie z wyrokiem NSA z 22.10.2015 r., sygn. akt IIOSK 2772/13 w sprawach dotyczących nieruchomości wspólnej interes właściciela lokalu, jako członka wspólnoty mieszkaniowej jest chroniony przez wspólnotę mieszkaniową, działającą poprzez zarząd lub zarządcę. Rozstrzygnięcia administracyjne załatwiające sprawy dotyczące nieruchomości wspólnej, odnoszą się do praw i obowiązków wspólnoty mieszkaniowej. Dotyczy to także spraw prowadzonych w oparciu o Prawo budowlane. Natomiast w sprawach dotyczących wyodrębnionych lokali koniecznym jest wykazanie interesu prawnego poszczególnych właścicieli. Stroną w postępowaniu dotyczącym stanu technicznego ww. garażu jest zatem Wspólnota Mieszkaniowa reprezentowana przez zarząd, a nie jej członkowie, bądź właściciele mieszkań. Nie było więc podstaw do wszczęcia postępowania z wniosku skarżącego. Ponadto, w tej sprawie z urzędu przeprowadzono postępowanie wyjaśniające, w wyniku którego nie stwierdzono niewłaściwego stanu technicznego garażu. Decyzję otrzymała Wspólnota Mieszkaniowa. Pozostawanie w obiegu prawnym rozstrzygnięcia merytorycznego w sprawie tożsamej przedmiotowo i podmiotowo z rozpatrywanym przypadkiem stwarza stan powagi rzeczy osądzonej. Wydanie decyzji w sprawie, która została już ostatecznie rozstrzygnięta jest niedopuszczalne. Odmowa wszczęcia postępowania była zatem zasadna również z innych przyczyn, gdyż sprawa garażu została rozstrzygnięta decyzją w innym postępowaniu. Dalej organ wyjaśnił, iż jak wynika z protokołu oględzin z 2.09.2016 r. szerokość miejsca postojowego wynosi 2,48 m, co jest zgodne z warunkami technicznymi. Ponadto organy nadzoru budowlanego nie mają kompetencji do rozstrzygania sporów miedzy współwłaścicielami nieruchomości co sposobu korzystania z części wspólnych budynku. Skargę na powyższą decyzję złożył [...] zarzucając naruszenie: 1. przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy: a) art. 7 k.p.a. oraz art. 77 §1 k.p.a., które miało istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie materiału dowodowego, niepodjęcie wszelkich niezbędnych czynności w celu dokładnego wyjaśnienie stanu faktycznego, niezałatwienie sprawy z uwzględnieniem słusznego interesu Skarżącego poprzez: - nieprawidłową ocenę § 10 cyt. aktu notarialnego i wskazanie, że skoro garaż stanowi część wspólną, to skarżący jest reprezentowany przez Wspólnotę Mieszkaniową, podczas gdy na podstawie § 3 i § 10 w/w umowy uzyskał on wyłączne prawo do korzystania z miejsca postojowego numer [...] (jeden) na pierwszej kondygnacji (quoad usum), co oznacza, że Skarżący ma interes prawny; - niedokonanie ocen dokumentów: umowy przedwstępnej z [...].07.2006 r. z planem podziału miejsc postojowych, z oznaczeniem wymiarów i wzajemnego ułożenia, załącznika do aktu notarialnego z [...].04.2008 r. Rep A nr [...] - planu podziału miejsc postojowych, dokumentacji fotograficznej, technicznej i powykonawczej, pism z: [...].01.2015 r., [...].02.2015 r., [...] .01.2015 r., protokołu nr [...] z 5- letniej kontroli budowlanej, KW [...] oraz [...] i przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje status strony, pomimo iż z dokumentów wprost wynika, że sprawa dotyczy nieruchomości będącej w wyłącznym władaniu skarżącego b) art. 28 k.p.a. poprzez, że to nie skarżącemu przysługuje status strony, lecz Wspólnocie Mieszkaniowej reprezentowanej przez Zarząd, w sytuacji gdy obok Wspólnoty może występować właściciel wyodrębnionego lokalu, skarżący wykazał swój indywidualny interes prawny; c) art. 61a § 1 k.p.a. poprzez: - przyjęcie, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony, a organy nadzoru nie mają podstaw prawnych do wszczynania postępowania podczas gdy jest on stroną, - utrzymanie w mocy postanowienia PINB, ze względu postępowanie zakończone z urzędu, podczas gdy w tamtym postępowaniu skarżącemu nie doręczono rozstrzygnięcia wskutek czego nie miał możliwości jego zakwestionowania; d) art. 16 § 1 k.p.a. poprzez uznanie, że istnieje powaga rzeczy osądzonej, bo sprawa tożsama przedmiotowo i podmiotowo z niniejszą została już rozstrzygnięta, w sytuacji gdy sprawa wszczęta z urzędu, nie była tożsama, bowiem skarżący nie był stroną. 2. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy: - art. 104 ust. 3 cyt. rozporządzenia podczas gdy skarżący nie wnosił o zbadanie szerokości miejsca postojowego, lecz o oznaczenie miejsc postojowych zgodnie z dokumentacją załączoną do wniosku i art. 104 ust. 3 cyt. rozporządzenia, który określa oprócz wymiarów, odległość między bokiem samochodu a ścianą; 1.1. art. 7 k.p.a. oraz art. 77 §1 k.p.a. We wniosku skarżący wnosił o oznaczenie miejsc postojowych nr [...] i nr [...] zgodnie z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym, dokumentacją powykonawczą, rzutami, planami i dokumentacją dołączoną do umów sprzedaży lokalu nr 9 poprzez utworzenie pasa oddzielającego miejsce postojowe nr [...] od miejsca nr [...] o szerokości 0,4 m równej szerokości słupa, jak i przywrócenie sufitu między ww. miejscami postojowymi do stanu poprzedniego i zgodnego z przepisami prawa budowlanego. 1.2. art. 28 k.p.a. Organ pominął okoliczność, iż w niektórych sytuacjach także i właściciel wyodrębnionego lokalu może występować obok Wspólnoty Mieszkaniowej, jako strona postępowania. W wyroku z dnia 30 czerwca 2010 r. (sygn. II OSK 729/09) NSA stwierdził, iż oceniając legitymację do wystąpienia w postępowaniu uprawnionych podmiotów, działania wspólnoty mieszkaniowej, reprezentowanej w okolicznościach niniejszej sprawy przez zarząd dotyczą, co do zasady nieruchomości wspólnej, określonej w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903) co wynika z art. 21 ust. 1 i art. 22 ust. 1 i ust. 3. Każdy właściciel wyodrębnionego lokalu może jednak mieć swój własny interes prawny, wynikający z prawa cywilnego, materialnoprawnych regulacji prawa administracyjnego. Nie można, więc wywodzić generalnego wniosku, iż we wszystkich sytuacjach i za wszystkich członków wspólnoty mieszkaniowej działa wyłącznie wspólnota. Na poparcie tego stanowiska skarżący powołał orzecznictwo. Dalej stwierdził, że wykazał swój własny i indywidualny interes prawny. Na podstawie umowy o podział nieruchomości wspólnej do korzystania (art. 206 k.c.) posiada bowiem wyłączne prawo do korzystania z części nieruchomości wspólnej - miejsca postojowego nr [...], do jego oznaczenia (zgodnie z art. 104 ust. 3 cyt. rozporządzenia) oraz przywrócenia sufitu przy ww. miejscu do stanu poprzedniego i zgodnego z prawem budowlanym (sufit nie był użytkowany zgodnie z art. 61 Pb.) Dodał, że w zakresie miejsca postojowego interes skarżącego jest inny niż Wspólnoty Mieszkaniowej, ponieważ Wspólnota może nie być zainteresowana poświęcaniem środków finansowych i czasu na poprawne wyrysowanie miejsc postojowych, natomiast wg. skarżącego, użytkownika miejsca postojowego nr 1 zasadnym jest dokonanie tych czynności. Obecny stan miejsc postojowych nr [...] i nr [...] był i jest niezgodny z dokumentacją techniczną budynku i planem podziału quoad usum z aktu notarialnego. Brak jest pasa oddzielającego miejsce postojowe nr [...] i nr [...], przez co miejsca te ze sobą graniczą. Ponadto, miejsce postojowe nr [...] ma szerokość większą niż wynika to z dokumentacji. Powyższe powoduje znaczne utrudnienia w poruszaniu się przy pojeździe na miejscu postojowym nr [...]. Na skutek parkowania pojazdu na miejscu nr [...] "na skos" na ciągu o szerokości słupa podporowego (0,4 m), utrudnione lub uniemożliwione są dostęp czy zajęcie miejsca w pojeździe. Ciąg komunikacyjny wykorzystywany był przez użytkowników miejsca postojowego nr [...] do przechowywania prywatnych rzeczy, np. podwieszonego na hakach pod stropem kajaka, co mogło stanowić zagrożenie dla zdrowia i życia skarżącego lub innych. Odnośnie stropu skarżący wskazał, że jego część znajduje się przy miejscu postojowym nr 1. Skarżący przemieszcza się pod prowizorycznie naprawionym stropem. Niewiadomej jakości, nieprofesjonalna i wykonana bez stosownego nadzoru i dokumentacji naprawa może powodować niebezpieczeństwo uszkodzenia mienia na miejscu postojowym nr 1 lub uszczerbek na zdrowiu. Przy montażu zaczepów do podwieszenia kajaka uszkodzono izolację części wspólnej nieruchomości, na co Wspólnota Mieszkaniowa nie zareagowała. 1.3. art. 61a § 1 k.p.a. Według skarżącego z pkt 1.1. i 1.2. skargi wynika, ze przysługuje mu status strony. W postępowaniu toczącym się z urzędu skarżącemu nie doręczono rozstrzygnięcia, w związku z czym nie miał możliwości ich zaskarżenia. Natomiast Wspólnota Mieszkaniowa go nie zaskarżyła bo nie wykazano nieprawidłowości, co jest wątpliwe z uwagi na materiał dowodowy. Zarówno w opracowaniach, rzutach, dokumentacji powykonawczej, miejsca postojowe nr [...] i [...], nr [...] i [...] oraz [...] i [...] były oddzielone pasem 40 cm z uwagi na znajdujący się tam słup. Na posadzce garażu nie wyznaczono linii oddzielającej i miejsca te bezpośrednio ze sobą sąsiadują. Dalej skarżący powtórzył argumentację dotyczącą stanu technicznego sufitu, dodając, że nieprawidłowo dokonano przywrócenia sufitu do stanu poprzedniego, wskutek demontażu haków, gdyż został on uszkodzony przez co stan techniczny nieruchomości nie jest odpowiedni. Okoliczności i dowody przedstawione przez skarżącego rzutują na trafność zapadłego rozstrzygnięcia z urzędu; 1.4. art. 16 § 1 k.p.a. Organ błędnie przy tym przyjął, iż doszło do powstania powagi rzeczy osądzonej ze względu na fakt, iż sprawa tożsama przedmiotowo i podmiotowo została już rozstrzygnięta. Tożsamość sprawy zachodzi bowiem wówczas gdy występują te same podmioty, dotyczy ona tego samego przedmiotu oraz tego samego stanu prawnego w niezmienionym stanie faktycznym sprawy. Na poparcie tego stanowiska skarżący obszernie powołał orzecznictwo sądów administracyjnych. Następnie ponownie zaznaczył, że postępowanie które toczyło się z urzędu nie było tożsame podmiotowo, gdyż nie był on jego stroną. Nie było też tożsame przedmiotowo, skoro nie stwierdzono niewłaściwego stanu technicznego nieruchomości, podczas gdy skarżący złożył materiał dowodowy świadczący o licznych nieprawidłowościach dotyczących miejsca postojowego i jego otoczenia. 2. prawa materialnego - art. 104 ust. 3 cyt. rozporządzenia. Organ nie uwzględnił, że we wniosku skarżący nie wnosił o zbadanie szerokości miejsca postojowego, lecz o jego oznaczenie zgodnie z dokumentacją i art. 104 ust. 3 rozporządzenia normującym nie tylko wymiary stanowiska postojowego, ale i odległość między bokiem samochodu, a ścianą lub słupem (0,5 m). W tej sytuacji ograniczenie się tylko do stwierdzenia, że szerokość miejsca postojowego wynosi 2,48 m jest niewystarczające. Nie są zachowane minimalne wymiary tj. odstęp od ściany budynku nie wynosi 0,5 m i brak jest wydzielonej przestrzeni na słup o szerokości 0,4 m. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Kontroli Sądu podlegało postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] października 2016r. utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. [...] z [...] września 2016 r. odmawiające, w trybie art. 61a § 1 k.p.a., wszczęcia - na wniosek [...] - postępowania w sprawie stanowiska postojowego nr [...] w garażu i stanu technicznego części sufitu w budynku wielorodzinnym przy ul. [...] . Organ wojewódzki zgodził się z argumentacją organu powiatowego, że skarżącemu w niniejszej sprawie nie przysługuje przymiot strony, a ponadto sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta w postępowaniu przeprowadzonym z urzędu, należało zatem odmówić wszczęcia postępowania na wniosek [...]. Przystępując do oceny zasadności powyższego stanowiska wyjaśnić na wstępie trzeba, że organ może odmówić wszczęcia postępowania w oparciu o powyższą regulację wyłącznie w sytuacji, gdy brak interesu prawnego po stronie wnioskodawcy jest oczywisty. Natomiast jeżeli ustalenie legitymacji wnioskodawcy wymaga przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego oraz szerszej analizy prawnej, to organ winien wszcząć postępowanie i we wszczętym postępowaniu okoliczność powyższą zbadać. Pogląd ten prezentowany jest w utrwalonym orzecznictwie sądów administracyjnych. Tym samym stosowanie omawianej instytucji powinno być ograniczone tylko do przypadków, gdy żądanie wszczęcia postępowania złożył podmiot oczywiście nieuprawniony i stwierdzenie tego faktu nie wymaga prowadzenia postępowania wyjaśniającego, bądź złożonego procesu wykładni przepisów prawa materialnego, albo zaszły inne przyczyny stanowiące podstawę do odmowy wszczęcia postępowania. W rozpoznawanej sprawie wystąpiła sytuacja uprawniająca do stwierdzenia oczywistego braku legitymacji [...]. Wskazać należy, że uprawnionym do reprezentacji Wspólnoty Mieszkaniowej jest jej zarząd, co wynika z art. 21 ust. 1 ww. ustawy o własności lokali. Prawa do skutecznego wszczęcia postępowania członek wspólnoty nie może zatem wywodzić tylko z faktu bycia współwłaścicielem nieruchomości wspólnej, skoro pozostaje ona w wyłącznym zarządzie wspólnoty tj. ogółu właścicieli lokali. Tylko w wyjątkowych sytuacjach członek wspólnoty może być stroną postępowania, to jest wówczas jeżeli wykaże indywidualny, aktualny, własny interes prawny (por. wyroki: NSA z 26 czerwca 2007 r., II OSK 627/06; WSA w W-wie z 1 grudnia 2005 r., VII SA/Wa 725/05; NSA z 4 marca 2011 r., II OSK 419/10; NSA z dnia 12 czerwca 2008 r., II OSK 650/07; NSA z 29 grudnia 2005 r., II OSK 363/05; WSA w W-wie z 4 października 2007 r.). Taka wyjątkowa sytuacja nie zachodziła jednak w niniejszej sprawie. Wyjaśnić bowiem trzeba, że zgodnie z art. 206 k.c. każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Uprawnienie to jest konsekwencją przyjętej w art. 195 k.c. koncepcji prawa współwłasności jako prawa własności przysługującego niepodzielnie kilku osobom. Prawo to cechuje jedność przedmiotu własności, wielość podmiotów i niepodzielność samego prawa. Niepodzielność prawa wyraża się w tym, że każdy ze współwłaścicieli ma prawo do całej rzeczy. Posiadanie rzeczy wspólnej przez każdego ze współwłaścicieli jest zatem posiadaniem właścicielskim i samoistnym, stanowi bowiem realizację jego niepodzielnego prawa do rzeczy. Oznacza to, że z faktu posiadania rzeczy przez współwłaściciela wynika jedynie to , iż korzysta on z tej rzeczy zgodnie z przysługującym mu prawem. Podział quoad usum nie ogranicza zatem sfery uprawnień właścicielskich w zakresie zarządu rzeczą wspólną, skoro określa jedynie sposób współposiadania i korzystania z rzeczy wspólnej przysługujący każdemu ze współwłaścicieli z mocy art. 206 k.c. W wyniku takiego podziału współwłaściciele, pozostając współposiadaczami samoistnymi rzeczy wspólnej, uzyskują w posiadanie zależne części rzeczy. Nie oznacza to jednak, że przysługuje im jakiekolwiek prawo rzeczowe do wydzielonej części rzeczy wspólnej (por. J. Ignatowicz (w:) Kodeks cywilny, Komentarz. 1972, s. 257). Dokonanie podziału quoad usum oznacza jedynie wewnętrzne określenie sposobu korzystania (przy współposiadaniu samoistnym) z rzeczy wspólnej. Każdy ze współwłaścicieli zachowuje jednak prawo, o jakim mowa w art. 209 k.c. Innymi słowy podział quoad usum nie znosi współwłasności, jest tylko i wyłącznie podziałem faktycznym, ułatwiającym korzystanie z rzeczy wspólnej i nadal żaden ze współwłaścicieli nie może samodzielnie rozporządzać częścią rzeczy wspólnej. Jak wskazuje praktyka umowy tego rodzaju dotyczą najczęściej miejsc postojowych w garażach budynków wielorodzinnych, które nie stanowią odrębnych nieruchomości i są zawierane przy pierwszym wydzieleniu i sprzedaży lokalu, jak to zapewne miało miejsce w rozpoznawanej sprawie. Natomiast interes prawny, o którym mowa w art. 28 k.p.a. dotyczy wyłącznie podmiotu, dla którego z przepisów prawa materialnego wynikają konkretne uprawnienia lub obowiązki powiązane z konkretną sprawą administracyjną. Interes prawny musi być własny, indywidualny i konkretny, dający się obiektywnie stwierdzić oraz aktualny. Od interesu prawnego trzeba odróżnić interes faktyczny, to jest stan, w którym dany podmiot jest bezpośrednio zainteresowany rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak tego zainteresowania poprzeć przepisami prawa powszechnie obowiązującego dającego podstawę skutecznego żądania stosownych czynności organu administracji. O tym, czy podmiot jest stroną postępowania administracyjnego, nie decyduje zatem jego wola, czy subiektywne przekonanie, ale to, czy istnieje przepis prawa materialnego pozwalający zakwalifikować interes tej osoby jako interes prawny. Musi istnieć norma prawa przewidująca w określonym stanie faktycznym i w odniesieniu do konkretnego podmiotu możliwość wydania określonego aktu. W świetle przedstawionych wyżej rozważań uprawnienie skarżącego wyłącznie do korzystania z miejsca postojowego nr [...] - na podstawie umowy podziału quoad usum nieruchomości wspólnej stanowiącej garaż podziemny w ww. budynku mieszkalnym - nie stanowi o jego własnym, indywidualnym interesie prawnym. Żaden przepis prawa administracyjnego materialnego nie przyznaje bowiem podmiotom tylko korzystającym z części nieruchomości wspólnej legitymacji do udziału w charakterze strony w postępowaniu dotyczącym stanowiska postojowego w garażu i stanu technicznego części sufitu w garażu stanowiącym nieruchomość wspólną. Odnosząc się natomiast do zarzutu błędnego przyjęcia przez organy, że doszło do powstania powagi rzeczy osądzonej powtórzyć trzeba, że tożsamość spraw wyraża się w tożsamości podmiotowej, przedmiotowej oraz podstawy faktycznej i prawnej żądania, jak też niezmienionego stanu prawnego i faktycznego sprawy nowej oraz poprzedniej, rozstrzygniętej decyzją ostateczną, co stanowi przeszkodę do wydania merytorycznego rozstrzygnięcia w nowej sprawie. Naruszałoby to bowiem zasadę trwałości decyzji administracyjnych, określoną w art. 16 § 1 k.p.a. i stanowiłoby w konsekwencji przesłankę do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie z art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Decyzja umarzająca postępowanie administracyjne, korzysta z takiej samej ochrony jak każda inna decyzja administracyjna, a zatem wydanie w tej samej sprawie nowej decyzji skutkuje tym, że jest ona nieważna z mocy art. 156 § 1 pkt 3 k.p.a. Niemniej zaznaczyć należy, że w przypadku gdy wcześniej prowadzone postępowanie zakończyło się decyzją o jego umorzeniu, to nie zawsze zachodzić będzie stan rzeczy osądzonej. W piśmiennictwie i orzecznictwie przyjmuje się, że ocena dopuszczalności ponownego rozstrzygania sprawy musi być podjęta z uwzględnieniem charakteru sprawy i okoliczności umorzenia postępowania. (por. Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz red. R. Hausera, M. Wierzbowskiego, Wydawnictwo C.H Beck, Warszawa 2015, str. 800; M. Jaśkowska, Komentarz aktualizowany do art. 156 Kodeksu postępowania administracyjnego, LEX/el. 2016, stan prawny 5 grudnia 2016 r.). Wyrażano również pogląd, że decyzje o umorzeniu postępowania nie zawsze stanowią przeszkodę do podjęcia czynności procesowych na nowo, ilekroć okaże się, że odnośna kompetencja organu wbrew przyjętej uprzednio ocenie jednak była i jest aktualna albo, że na skutek jakichś modyfikacji stanu prawnego lub faktycznego stała się aktualna później (Kodeks Postępowania Administracyjnego, Komentarz pod red. H. Knysiak-Molczyk, Wolters Kluwer 2015 - art. 156). Jak wynika z akt sprawy, decyzją z dnia [...] września 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. [...] ([...]) umorzył wszczęte z urzędu postępowanie w sprawie stanu technicznego garażu w ww. budynku, w związku z ustaleniem - w szczególności podczas kontroli przeprowadzonej w dniu [...] września 2016r. oraz na podstawie protokołu z pięcioletniej kontroli obiektu - że garaż znajduje się w dobrym stanie technicznym. Zatem charakter sprawy i okoliczności umorzenia postępowania wszczętego z urzędu podane w decyzji organu powiatowego stanowią przeszkodę w wydaniu ponownego rozstrzygnięcia w tym samym przedmiocie między tymi samymi stronami i powodują stan rzeczy osądzonej. Dodać trzeba, że legitymację do zakwestionowania prawidłowości tej decyzji w administracyjnym toku instancji - w świetle przedstawionej wyżej argumentacji - posiadała [...] Z podanych wyżej przyczyn zasadnie organy odmówiły wszczęcia postepowania, wobec ustalenia, że skarżącemu nie przysługuje przymiot strony, a ponadto sprawa została już prawomocnie rozstrzygnięta w postępowaniu przeprowadzonym z urzędu, a zatem zaszły obie przesłanki wymienione w art. 61a § 1 k.p.a. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny - na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1369) - orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło