I OSK 349/16
PostanowienieNaczelny Sąd Administracyjny2017-12-01
Skład orzekający: Jolanta Rudnicka, Zbigniew Ślusarczyk, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy jednostka samorządu terytorialnego (miasto na prawach powiatu), której organ wydał decyzję w pierwszej instancji w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, ma legitymację procesową do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego do sądu administracyjnego?Ratio decidendi
Jednostka samorządu terytorialnego, której organ wydał decyzję w pierwszej instancji w sprawie ustalenia odszkodowania za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, nie posiada legitymacji procesowej do wniesienia skargi na decyzję organu odwoławczego do sądu administracyjnego. Powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w indywidualnej sprawie w formie decyzji administracyjnej wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy ustalenia odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną. Prezydent miasta odmówił przyznania odszkodowania, jednak Wojewoda uchylił tę decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę miasta na decyzję Wojewody. Miasto wniosło skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżony wyrok i odrzucono skargę Miasta [...]. Zwrócono Miastu [...] kwotę 200 zł tytułem wpisu od skargi. Odstąpiono od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jolanta Rudnicka, Sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk, Sędzia del. WSA Agnieszka Miernik (spr.), Protokolant starszy asystent sędziego Małgorzata Ziniewicz, po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2017 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Miasta [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 15 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1871/15 w sprawie ze skargi Miasta [...] na decyzję Wojewody M. z dnia [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania postanawia: 1. uchylić zaskarżony wyrok i odrzucić skargę, 2. zwrócić ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Miastu [...] kwotę 200 (dwieście) zł tytułem uiszczonego wpisu od skargi, 3. odstąpić od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1871/15 oddalił skargę Miasta Stołecznego [...] na decyzję Wojewody M. z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy ustalenia odszkodowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd podał następujący stan faktyczny i prawny:
Prezydent [...], po rozpoznaniu wniosku I. K., decyzją z [...] stycznia 2010 r. nr [...] zatwierdził projekt podziału nieruchomości uregulowanej w księdze wieczystej KW Nr [...] o powierzchni [...] ha, oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka nr [...] w obrębie [...] , położonej przy ul. [...] m.in. na działkę ewidencyjną nr [...] o powierzchni [...] ha. Decyzja została wydana na podstawie art. 93 ust. 1 - 3, art. 96 ust. 1 i art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 261 ze zm.), powoływanej dalej jako "u.g.n." Z decyzji wynika, że projektowana działka o nr [...] przeznaczona jest pod drogę oznaczoną na rysunku planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Z. i K., uchwalonego uchwałą Nr [...] Rady Gminy [...] z [...] czerwca 2002 r. (Dz. Urz. Woj. M. Nr [...] poz. [...]), symbolem [...]. Zgodnie z planem przedmiotowa działka znajduje się w liniach rozgraniczających ulicy głównej (ul. [...] ). Decyzja ta stała się ostateczna [...] lutego 2010 r.
I. K. w dniu [...] września 2010 r. zwróciła się do Prezydenta [...] o ustalenie i wypłatę odszkodowania za dwie działki ewidencyjne o nr: [...] o pow. [...] ha i o nr [...] o pow. [...] ha z obrębu [...] położone w Dzielnicy [...] przy ulicy [...] , w trybie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n.
Prezydent [...] decyzją z [...] lipca 2014 r. nr [...] odmówił ustalenia i przyznania odszkodowania za grunt położony w W., stanowiący działkę ewidencyjną nr [...] z obrębu [...] o powierzchni [...] m² wydzielony pod drogę oznaczoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego symbolem [...] ul. [...], pochodzący z księgi wieczystej KW Nr [...]. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że w sprawie nie znajduje zastosowania art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., gdyż nie doszło do pozbawienia I. K. praw do nieruchomości. Zdaniem organu, ograniczenie prawa własności, o którym mowa w ww. przepisie, może być konsekwencją uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wskazał także, że nieruchomość musi być wykorzystywana na cel publiczny, a nieruchomość objęta wnioskiem nie jest wykorzystywana na taki cel, tj. drogę publiczną. Z rejestru gruntów na dzień [...] czerwca 2014 r. wynika, że działka ewidencyjna nr [...] jest użytkowana jako grunt rolny. Z kolei z księgi wieczystej KW Nr [...] na dzień [...] czerwca 2014 r. wynika, że właścicielem nieruchomości stanowiącej działkę ewidencyjną nr [...] jest I. K. W konsekwencji organ uznał wniosek za bezzasadny, gdyż w sprawie nie doszło do pozbawienia I. K. praw do nieruchomości i może korzystać z niego w dotychczasowy sposób. Przyszłe zagospodarowanie przedmiotowego gruntu zostało określone poprzez uchwalenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Z. K. w dniu [...] czerwca 2002 r. Inwestycja obecnie nie jest realizowana.
I. K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji.
Wojewoda M. decyzją z [...] kwietnia nr [...] uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. Wojewoda wskazał, że przeznaczenie w decyzji podziałowej prywatnej działki pod drogę ogólnodostępną istotnie ogranicza właściciela w korzystaniu z nieruchomości, a zatem oznacza pozbawienie posiadania w rozumieniu art. 1 Pierwszego Protokołu do Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wolności (Dz. U. z 1995 r. Nr 36, poz. 175/1 ze zm.). Stanowisko organu pierwszej instancji pozostaje w oczywistej sprzeczności z fundamentalną zasadą publicznego prawa nieruchomości gwarantującego słuszne odszkodowanie za pozbawienie lub ograniczenie prawa do nieruchomości wskutek dokonanego podziału nieruchomości. Takie rozstrzygnięcie pozostaje także w oczywistej sprzeczności z art. 21 ust. 2 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej. Ponadto Wojewoda zakwestionował stanowisko organu pierwszej instancji, że brak wpisu we właściwej księdze wieczystej prowadzonej dla przedmiotowej nieruchomości, Miasta [...] jako właściciela nieruchomości, świadczy o braku obowiązku odszkodowawczego ze strony Prezydenta [...] . To ostateczna decyzja o zatwierdzeniu projektu podziału jest podstawą do dokonania zmian w księdze wieczystej oraz wprowadzenia zmian danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków. Przejście prawa własności następuje zaś z mocy prawa. W tej sytuacji ustawowy obowiązek wypłaty odszkodowania powstaje wtedy, gdy decyzja o zatwierdzeniu podziału dokonanego na wniosek właściciela lub użytkownika wieczystego nieruchomości stanie się ostateczna.
Miasto [...] wniosło skargę na powyższą decyzję, zarzucając naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2015 r. poz. 211 ze zm.), powoływanej dalej jako "K.p.a.", polegające na wydaniu przez organ odwoławczy decyzji uchylającej i przekazującej sprawę do ponownego rozpoznania w sytuacji, gdy brak było podstaw do zastosowania tego przepisu. Ponadto zarzucono naruszenie art. 129 ust. 5 pkt 3 u.g.n., poprzez przejęcie, że przepis ten może stanowić samoistną podstawę ustalenia odszkodowania. W konsekwencji powyższego skarżące Miasto wniosło o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i zasądzenie kosztów postępowania.
Wojewoda M. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 15 października 2015 r. sygn. akt IV SA/Wa 1871/15 oddalił skargę. W uzasadnieniu wyroku Sąd wskazał, że wpis w księdze wieczystej dotyczący działki oznaczonej numerem [...] ma charakter wyłącznie deklaratoryjny, gdyż nabycie gruntu przez odpowiednią jednostkę samorządu terytorialnego w powyższym trybie i na powyższej podstawie, następuje z mocy prawa. W okolicznościach przedmiotowej sprawy Wojewoda prawidłowo zatem ustalił, że zostały spełnione wszystkie przesłanki pozwalające przyjąć, że skoro działka nr [...] została wydzielona pod drogę publiczną to w rzeczywistości z mocy prawa stała się własnością Miasta [...]. Oznacza to, że I.K. przysługuje na odszkodowanie, o jakim mowa w art. 98 ust. 3 u.g.n. Ponadto, zgodnie z przepisami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego obszaru Z. i K. oraz decyzją podziałową z [...] stycznia 2010 r., przeznaczenie działki nr [...] pod drogę publiczną pozbawiło I. K. możliwości korzystania z tej nieruchomości. Sąd zaznaczył również, że decyzja Prezydenta pozostaje w sprzeczności z art. 1 Pierwszego Protokołu do Europejskiej Konwencji Praw i Podstawowych Wolności, zgodnie z którym każda osoba fizyczna i prawna ma prawo do poszanowania swego mienia. Wydzielenie działki nr [...] pod drogę publiczną stanowi ingerencję w prawo własności poprzez odjęcie tego prawa z dniem, w którym decyzja zatwierdzająca podział stała się ostateczna albo orzeczenie o podziale prawomocne. Odmowa wypłaty odszkodowania w okolicznościach przedmiotowej sprawy stanowi zatem naruszenie art. 98 ust. 3 u.g.n. Sąd wskazał także, że materialnoprawny obowiązek ustalenia odszkodowania w okolicznościach przedmiotowej sprawy wynika z art. 98 ust. 3 u.g.n., z uwagi na to, że wydzielona działka nr [...] w decyzji podziałowej przeznaczona została pod drogę publiczną. Miasto [...] stało się właścicielem działki nr [...] niezależnie od faktu wybudowania drogi i zakwalifikowania jej do odpowiedniej kategorii drogi publicznej. W sprawie zostało wykazane, że planowana ulica [...] będzie miała status drogi powiatowej. Brak wpisu Miasta [...] jako właściciela nieruchomości we właściwej księdze wieczystej prowadzonej dla działki nr [...] jest jedynie zaniedbaniem organu - Prezydenta [...].
Sąd podzielił stanowisko Wojewody, że w sprawie należy dokonać oceny materiału dowodowego stosownie do art. 6, art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a., a także sporządzić operat szacunkowy.
Miasto [...], reprezentowane przez radcę prawnego A. Z., wniosło do Naczelnego Sądu Administracyjnego skargę kasacyjną od powyższego wyroku. W skardze wniosło o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa materialnego:
– art. 98 ust. 1 u.g.n. przez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że w przedmiotowej sprawie działka o nr [...] przeszła na podstawie ww. przepisu na rzecz [...], w sytuacji, gdy z decyzji zatwierdzającej podział wynika, że nieruchomość ta była położona na terenie nie objętym planem zagospodarowania przestrzennego ani też decyzją o lokalizacji celu publicznego, a jedynie była objęta decyzją o warunkach zabudowy;
– art. 98 ust. 3 u.g.n. poprzez błędne zastosowanie polegające na przyjęciu, że za ww działkę w oparciu o ten przepis należy ustalić i wypłacić odszkodowanie, w sytuacji, gdy nie doszło do wywłaszczenia przedmiotowej nieruchomości na rzecz [...].
Jednocześnie strona skarżąca kasacyjnie wniosła, na podstawie art. 106 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", o przeprowadzenie dowodów uzupełniających z dokumentów, tj. decyzji nr [...] Prezydenta [...] o podziale nieruchomości, postanowienia Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2008 r. o pozytywnym zaopiniowaniu projektu podziału nieruchomości oznaczonej w ewidencji gruntów jako działka [...] z obrębu [...] oraz jako działka [...] z obrębu [...] oraz opinii Wydziału Architektury Urzędu [...] z [...] sierpnia 2009 r. dotyczącej projektowanego podziału.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu bierze pod rozwagę nieważność postępowania – z przyczyn wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a., które w tej sprawie nie wystąpiły. Odstępstwo od zasady związania granicami skargi kasacyjnej przewiduje też art. 189 P.p.s.a., zgodnie z którym, jeżeli skarga ulegała odrzuceniu albo istniały podstawy do umorzenia postępowania przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę lub umarza postępowanie. Przepis ten ma zastosowanie w tych sytuacjach, kiedy droga do wydania wyroku była zamknięta z powodu zaistnienia przesłanek wymienionych w art. 58 albo art. 161 § 1 P.p.s.a. Pozwala on Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu na ocenę, czy w dacie orzekania przed wojewódzkim sądem administracyjnym istniały podstawy do odrzucenia skargi lub podstawy do umorzenia postępowania przed tym sądem, niezależnie od tego, jak w tym zakresie orzekł Sąd pierwszej instancji (por. J. P. Tarno. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2008 r., str. (...) – 488, czy postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 20 maja 2011 r. sygn. akt II OSK 419/11).
Istota rozstrzygnięcia niniejszej sprawy sprowadzała się do odpowiedzi na pytanie czy Miasto [...] może występować w charakterze strony w sprawie, której przedmiotem jest odszkodowanie od Miasta [...] za nieruchomość wydzieloną pod drogę publiczną (powiatową) w wyniku zatwierdzenia projektu podziału nieruchomości oznaczonej ewidencyjnie nr [...] w obrębie [...], jeżeli decyzję o odmowie wypłaty odszkodowania za wydzieloną działkę nr [...] wydał [...] i w związku z tym, czy Miasto Stołeczne [...] miało legitymację do wniesienia skargi na decyzję Wojewody M. orzekającego jako organ drugiej instancji. W niniejszej sprawie Prezydent [...], działający jako starosta uznał, że brak jest przesłanek do ustalenia odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę. Wojewoda M. uchylił tę decyzję i sprawę przekazał do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji, a Sąd Wojewódzki oddalił skargę Miasta [...]. Od tego wyroku Miasto [...] wniosło skargę kasacyjną.
W rozpoznawanej sprawie zastosowanie ma pogląd wyrażony w uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 lutego 2016 r. sygn. akt I OPS 2/15, w której Sąd uznał, że "Powiat nie ma legitymacji procesowej strony w sprawie o ustalenie wysokości odszkodowania od powiatu za nieruchomość przejętą pod drogę publiczną, która stała się własnością powiatu, jeżeli decyzję wydaje starosta na podstawie art. 12 ust. 4a w związku z art. 11a ust. 1 ustawy z dnia 10 kwietnia 2003 r. o szczególnych zasadach przygotowania i realizacji inwestycji w zakresie dróg publicznych (Dz.U. z 2013 r. poz. 687 ze zm.) oraz art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz.U. z 2015 r. poz. 1445)". Nie ma przy tym znaczenia dla zastosowania poglądu wyrażonego w uchwale odmienna w niniejszej sprawie kontrolowana przez Sąd Wojewódzki podstawa prawna przejścia nieruchomości przeznaczonej pod drogę na własność Miasta [...] i ustalenia odszkodowania.
Uchwała powyższa odnosi się do organu administracji publicznej, który jednocześnie występuje w podwójnej roli, właściciela wydzielonego pod drogę gruntu oraz organu orzekającego w sprawie ustalenia odszkodowania za ten grunt. W sprawie odszkodowawczej orzekają dwa organy administracji publicznej, posiadające kompetencje władcze – w pierwszej i w drugiej instancji. Postępowanie to w pierwszej instancji prowadzi Starosta (w tym przypadku Prezydent [...] wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej), który wydając decyzję, stanowi gwarancję ochrony interesu publicznego. Organem drugiej instancji jest Wojewoda M., który zgodnie z art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z 23 stycznia 2009 r. o wojewodzie i administracji rządowej w województwie (Dz. U. z 2015 r. poz. 525), jest reprezentantem Skarbu Państwa, w zakresie i na zasadach określonych w odrębnych ustawach. Nie jest dopuszczalne zatem, aby przed sądem administracyjnym prowadziły spór organy obu instancji, oba reprezentujące Skarb Państwa. Prezydent [...], wykonujący zadania z zakresu administracji rządowej i jednocześnie reprezentujący w sprawie Skarb Państwa, który wydał decyzję w pierwszej instancji, działając w tym samym charakterze, nie ma legitymacji do wniesienia do sądu administracyjnego skargi na decyzję organu odwoławczego. Nie ma w tej sytuacji podstaw do wyprowadzenia interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a.
Powyższe potwierdza także art. 98 ust. 3 u.g.n. w zw. art. 129 ust. 1 i ust. 5 u.g.n., które zostały przyjęte przez Wojewodę M. i Sąd Wojewódzki jako podstawa prawna kwestionowanej decyzji. Stosownie do brzmienia tych przepisów decyzję ustalającą wysokość odszkodowania za nieruchomości, które stały się własnością powiatu (w niniejszej sprawie Miasta [...]), na podstawie decyzji wydanej na podstawie art. 98 ust. 1 u.g.n. wydaje starosta (w niniejszej sprawie Prezydent Miasta [...]). Oznacza to, że jest to sprawa z zakresu administracji publicznej, która należy do właściwości powiatu (w niniejszej sprawie Miasta [...]) w rozumieniu art. 38 ust. 1 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (Dz. U z 2017 r. poz. 1868), powoływanej dalej jako ".u.s.p.". W konsekwencji powierzenia tych zadań Staroście Powiat nie może w tej samej sprawie kwestionować rozstrzygnięcia Starosty, a tym samym być stroną postępowania dotyczącego ustalenia odszkodowania, którego wypłata obciąża Powiat (w niniejszej sprawie Miasto [...]).
Za takim stanowiskiem przemawiają również, jak to wskazano w powołanej uchwale, unormowania dotyczące miasta na prawach powiatu - art. 92 u.s.p. Prezydent miasta na prawach powiatu sprawuje funkcje organu powiatu, a więc wydaje także decyzje w indywidualnych sprawach z zakresu administracji publicznej należących do właściwości powiatu, zastrzeżone jako kompetencja starosty. Nie sposób przyjąć, że miasto na prawach powiatu mogłoby występować w takiej sprawie jako strona reprezentowana przez ten sam organ (prezydenta miasta na prawach powiatu), który wydał decyzję w pierwszej instancji.
Na gruncie niniejszej sprawy stwierdzić należy, że aktualna jest teza, że powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego i sądowoadministracyjnego. Rola jednostki samorządu terytorialnego w postępowaniu administracyjnym jest wyznaczona przepisami prawa materialnego. Może być ona – jako osoba prawna – stroną tego postępowania i wówczas organy ją reprezentujące będą broniły jej interesu prawnego, korzystając z gwarancji procesowych, jakie przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego przyznają stronom postępowania. Ustawa może jednak organowi jednostki samorządu terytorialnego wyznaczyć rolę organu administracji publicznej - w rozumieniu art. 5 § 2 pkt 3 K.p.a. Wtedy będzie on niejako bronił interesu jednostki samorządu terytorialnego w formach właściwych dla organu prowadzącego postępowanie. Z tego względu powierzenie organowi jednostki samorządu terytorialnego właściwości do orzekania w sprawie indywidualnej w formie decyzji administracyjnej, niezależnie od tego, czy nastąpiło to na mocy ustawy, czy też w drodze porozumienia, wyłącza możliwość dochodzenia przez tę jednostkę jej interesu prawnego w trybie postępowania administracyjnego, czy też sądowoadministracyjnego. Miasto [...] stanowi jednolity podmiot, niezależnie od tego jak wskazuje się jego sposób reprezentacji, nie zmienia to faktu, że decyzja wydana została w pierwszej instancji przez organ tego miasta. W demokratycznym państwie prawnym niedopuszczalna jest wykładnia przepisów prawa, zgodnie z którą jednostka samorządu terytorialnego realizując poprzez swoje organy powierzone jej zadania z zakresu administracji publicznej, najpierw jest władna w sposób władczy i jednostronny kształtować sytuację prawną podmiotów od niej niezależnych, a następnie jest uprawniona do wnoszenia środków zaskarżenia od podejmowanych przez te organy decyzji. Powyższa wykładnia, zwłaszcza w sprawach tego typu jak rozpoznawana, znajduje również potwierdzenie na gruncie reguł wykładni celowościowej. Gdyby przyjąć odmienne rozumienie przepisów normujących legitymację procesową Miasta [...] w sprawach, w których decyzje w pierwszej instancji podejmuje jego organ, to z jednej strony mielibyśmy do czynienia z właścicielem, który został pozbawiony własności nieruchomości z mocy prawa, z drugiej zaś z Miastem na rzecz którego przeszła własność tej nieruchomości, którego organ (Prezydent) jest właściwy do wydania decyzji w przedmiocie odszkodowania za tę nieruchomość i który jednocześnie miałby uprawnienie do zaskarżania kolejnych rozstrzygnięć zapadających w sprawie odszkodowania (por. postanowienie NSA z dnia 5 października 2016 r. sygn. akt I OSK 3008/14, http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Stosownie do art. 50 § 1 P.p.s.a. uprawnionym do wniesienia skargi jest każdy, kto ma w tym interes prawny. Jak wyżej wykazano Miasto [...] tej przesłanki w niniejszej sprawie nie spełnia, co oznacza niedopuszczalność wniesionej przez niego skargi. Sąd pierwszej instancji nie miał zatem podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi Miasta [...]. Skargę tę Sąd winien odrzucić stosownie do art. 58 § 1 pkt 6 P.p.s.a.
Zawarte w skardze kasacyjnej wnioski o przeprowadzenie dowodu uzupełniającego z dokumentów załączonych do skargi nie mogą mieć w tej sytuacji znaczenia w sprawie. Dokumenty te powinny być przedmiotem oceny w postępowaniu administracyjnym w sprawie odszkodowania za nieruchomość wydzieloną pod drogę w wyniku zatwierdzenia podziału nieruchomości. Związanie bowiem wykładnią prawa przez Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszym wyroku dotyczy wyłącznie art. 50 § 1 P.p.s.a., a nie oceny stanu faktycznego sprawy. Ponadto jeżeli zdaniem danej jednostki samorządu terytorialnego wydana przez starostę decyzja jest niezgodna z prawem, to może ona zwrócić się do prokuratury o zaskarżenie tej decyzji w drodze odwołania (art. 183 K.p.a.) lub sprzeciwu, w trybie określonym w art. 184 § 1 K.p.a., jeżeli decyzja jest ostateczna, a przepisy tego Kodeksu lub przepisy szczególne przewidują wznowienie postępowania, stwierdzenie nieważności decyzji albo jej uchylenie lub zmianę. Przy tym nie ulega najmniejszej wątpliwości, że prokuratorska kontrola jest kontrolą legalności, mającą stanowić jedną z gwarancji procesowych przestrzegania zasady praworządności w postępowaniu administracyjnym.
Z art. 189 P.p.s.a. wynika, że jeżeli skarga ulegała odrzuceniu przed wojewódzkim sądem administracyjnym, Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem uchyla wydane w sprawie orzeczenie oraz odrzuca skargę. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie, dlatego zaskarżony wyrok uchylono i skargę Miasta [...] odrzucono. O zwrocie wpisu od skargi postanowiono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Na mocy art. 207 § 2 P.p.s.a. Sąd odstąpił od zasądzenia zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, uwzględniając treść rozstrzygnięcia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło