I SA/Wa 1268/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Lenart Sędziowie WSA Magdalena Durzyńska (spr.) WSA Bożena Marciniak Protokolant starszy sekretarz sądowy Katarzyna Krynicka po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi E. K., M. L., G. W., Z. W., W. W., W. D., G. O., M. W. i M. W. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 240/14 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 (trzy tysiące) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Prezydenta [...] na rzecz E. K., M. L., G. W., Z. W., W. W., W. D., G. O., M. W. i M. W. solidarnie kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Wyrokiem z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 240/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku z dnia 10 października 2013 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...], ozn. jako "[...]" stanowiącą obecnie działkę nr [...] z obrębu [...], w terminie dwóch miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. W dniu 5 listopada 2014 r. akta sprawy wraz z prawomocnym ww. wyrokiem wpłynęły do Prezydenta [...]. Zatem termin wyznaczony przez Sąd upłynął w dniu 5 stycznia 2015 r. Wyrokiem z dnia 14 lipca 2016 r., sygn. akt I SA/Wa 449/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1500 zł za niewykonanie ww. wyroku Sądu z dnia 24 lipca 2014 r. Jednocześnie Sąd uznał, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Kolejnym wyrokiem z dnia 10 lutego 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 1911/16, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wymierzył Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 3000 zł za niewykonanie ww. wyroku 24 lipca 2014 r. Jednocześnie Sąd stwierdził, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Pismem z dnia 14 lipca 2017 r. E. K., W. D., M. W., M. L., G. W., Z. W., W. W., G. O. i M. W. (dalej jako: skarżący) wezwali Prezydenta [...] w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: ppsa), do wykonania ww. wyroku z dnia 24 lipca 2014 r. Następnie pismem z 24 lipca 2017 r. skarżący wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na niewykonanie przez organ ww. wyroku z dnia 24 lipca 2014 r, wnosząc o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny, rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym oraz zasądzenie na ich rzecz kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W odpowiedzi na skargę Prezydent [...] wniósł o jej oddalenie, wyjaśniając, że w toku postępowania podjęto szereg czynności mających na celu skompletowanie całości materiału dowodowego niezbędnego do oceny, czy teren objęty roszczeniem spełnia przesłanki z art. 215 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm., dalej jako: ugn). Organ wskazał, że teren objęty roszczeniem o przyznanie odszkodowania stanowi fragment tabeli likwidacyjnej o ogólnej powierzchni ok. 40406 m2 i co do której toczy się niezależnie od siebie kilka postępowań w różnych organach. W zbliżonym terminie co przedmiotowy wniosek z dnia 10 października 2013 r. o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość zostały złożone również wnioski do pozostałej części tej tabeli. Organ podał, że jednocześnie przed Ministrem Infrastruktury i Rozwoju toczyło się postępowanie o stwierdzenie nieważności decyzji Prezydium Rady Narodowej [...] z dnia [...] grudnia 1971 r. ustalającej odszkodowanie za fragment ww. gruntu o pow. 13022 m2 oznaczony jako projektowany hip. [...]. Postępowanie to zakończone zostało decyzją Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia [...] września 2015 r., nr [...] o stwierdzeniu nieważności. Organ zauważył, że pismami z dnia 22 kwietnia 2015 r., 4 listopada 2015 r., 13 czerwca 2017 r., 22 sierpnia 2017 r. występowano do Ministerstwa Infrastruktury o zwrot akt administracyjnych (19 teczek akt własnościowych) – przesłanych przy piśmie z dnia 4 września 2012 r. – informując o licznych wystąpieniach stron postępowania o przyznanie odszkodowania oraz o skargach na bezczynności Prezydenta [...] w przedmiocie ich rozpoznania. Prośby do dnia sporządzenia odpowiedzi na skargę pozostały bez odpowiedzi. Organ zaznaczył również, że z uwagi na ilość postępowań prowadzonych w Biurze Spraw Dekretowych, skomplikowany charakter przedmiotowej sprawy, brak konicznych akt własnościowych oraz krótki okres, w którym organ był w posiadaniu dokumentacji dotyczącej wniosku o przyznanie odszkodowania, spowodowanej koniecznością jej ponownego przesłania do WSA w Warszawie wraz z odpowiedzią na skargę nie było możliwości rozpatrzenia wniosku z dnia 10 października 2013 r. o przyznanie odszkodowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: ppsa), w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. Sąd może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. (art. 154 § 2 ppsa). Z kolei grzywnę, o której mowa w § 1, wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 ppsa). Jak wskazano wyżej, przed wniesieniem skargi na niewykonanie wyroku z dnia 24 lipca 2014 r. po wyroku tut. Sądu, który zapadł w dniu 10 lutego 2017 r. skarżący po raz kolejny pismem z dnia 14 lipca 2017 r. wezwali Prezydenta do jego wykonania. Procesowy wymóg wniesienia skargi został zatem spełniony. Przez niewykonanie wyroku należy rozumieć pozostawanie w bezczynności w podjęciu lub kontynuacji postępowania administracyjnego mającego na celu zakończenie sprawy decyzją administracyjną lub w innej formie przewidzianej prawem (por. wyrok NSA z dnia 22 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 578/12, Lex nr 1252111). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że ukaranie Prezydenta grzywną w wysokości 3000 zł stanowi adekwatną sankcję za niewykonanie prawomocnego wyroku z dnia 24 lipca 2014 r., uwzględniając przy tym, że jej wysokość mieści się w granicach określonych przez art. 154 § 6 ppsa Wymierzając grzywnę w takiej kwocie Sąd wziął pod uwagę blisko trzyletni okres niewykonania przez organ prawomocnego wyroku z dnia 24 lipca 2014 r., jak również to, że mimo wymierzenia organowi grzywny prawomocnymi wyrokami tut. Sądu z dnia 14 lipca 2016 r. i z dnia 10 lutego 2017 r. odpowiednio w wysokości 1500 zł i 3000 zł, Prezydent nadal nie wydał decyzji odszkodowawczej. Sąd, wymierzając grzywnę w wysokości nie wyższej niż orzeczona w poprzednim wyroku, miał na względzie również to, że w jednym tygodniu wymierzono organowi trzema wyrokami o sygn.: I SA/Wa 1268/17, I SA/Wa 1269/17 i I SA/Wa 1270/17 grzywny w sumie 8000 zł w sprawach ze skarg skarżących na niewykonania wyroków tut. Sądu dotyczących różnych działek wchodzących w skład większej nieruchomości ozn. jako "[...]". Sąd podkreśla, że niewykonanie wyroków sądów w demokratycznym państwie prawa stanowi szczególnie istotne uchybienie w działaniu organu administracji, godzi bowiem w zasady ogólne postępowania administracyjnego, w tym w szczególności w zasadę praworządności zawartą w art. 7 kpa oraz zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie jego uczestników do władzy publicznej, wyrażoną w art. 8 kpa. Wymierzenie grzywny organowi na podstawie art. 154 § 1 ppsa ma za zadanie nie tylko skłonienie organu do wywiązania się z nałożonego na niego w prawomocnym wyroku obowiązku, ale zawiera też element represyjny, stanowiący w istocie sankcję za ignorowanie przez zobowiązane organy orzeczeń sądowych. Zgodnie z art. 154 § 2 zd. 2 ppsa Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W ocenie Sądu, bezczynność organu, która wystąpiła po wyroku z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt I SAB/Wa 240/14, nie ma charakteru rażącego naruszenia prawa. Dokonując takiej oceny Sąd wziął pod uwagę zawieszenie postępowania przez Prezydenta [...] w okresie od 17 kwietnia 2015 r. do 4 listopada 2015 r. z uwagi na konieczność rozpatrzenia wniosku z dnia 31 stycznia 1949 r. o przyznania prawa użytkowania wieczystego za nieruchomość ozn. jako "[...]" stanowiącą obecnie działkę nr [...] z obrębu [...]. Z akt sprawy wynika, że skarżący wystąpili z wnioskiem o odszkodowanie pomimo iż nie został wówczas rozpoznany "dekretowy" wniosek o przyznanie prawa własności czasowej (użytkowani wieczystego). Dopiero cofnięcie tego wniosku i umorzenie w stosownym trybie postępowania dekretowego dało podstawę do procedowania w sprawie o przyznanie odszkodowania. Sąd miał również na względzie niedysponowanie przez organ aktami własnościowymi nieruchomości, które zostały wypożyczone do Ministra Infrastruktury i Rozwoju i nie zostały dotychczas Prezydentowi zwrócone oraz aktywną postawę organu, który pismami z 22 kwietnia 2015 r., 4 listopada 2015 r., 13 czerwca 2017 r., 22 sierpnia 2017 r. zwracał się do Ministra o ich zwrot. Sąd miał na uwadze także skomplikowany pod względem prawnorzeczowym stan sprawy. Ponadto jak wynika z akt administracyjnych organ orzekający aktualnie w sprawie uznał za konieczne porównanie opracowań geodezyjnych sporządzonych na potrzeby postępowania prowadzonego w tej sprawie z opracowaniem sporządzonym przez Ministra Infrastruktury i Rozwoju orzekającym o nieważności decyzji odszkodowawczych z lat 70 tych. Wydanie rozstrzygnięcia w kontrolowanej sprawie uzależnione jest zatem od współdziałania innego organu administracji. Z powyższych względów, w pkt 1 i 2 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 i art. 154 § 2 ppsa. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 2 ppsa oraz § 14 ust. 1 pkt 1 lit c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1804 ze zm.) (200 zł tytułem wpisu od skargi, 480 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego).