VII SA/Wa 419/17
WyrokWSA w Warszawie2017-12-15
Skład orzekający: Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, Izabela Ostrowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego, wydana na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. w sytuacji braku dokumentacji potwierdzającej legalność budowy, może zostać uznana za wydaną z rażącym naruszeniem prawa w trybie stwierdzenia nieważności decyzji?Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że decyzja o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego, wydana na podstawie Prawa budowlanego z 1974 r. w sytuacji braku dokumentacji potwierdzającej legalność budowy, nie została wydana z rażącym naruszeniem prawa. W przypadku budynków wybudowanych przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1995 r., brak obowiązku przechowywania dokumentacji i brak tej dokumentacji w zasobach organów powinien być rozstrzygany na korzyść właściciela, a skutki społeczno-gospodarcze takiej decyzji nie są nieakceptowalne z punktu widzenia praworządności.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego, wskazując na jego nielegalne wybudowanie i naruszenie przepisów. Organ nadzoru budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności, uznając, że budynek, wybudowany przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1995 r., nie został wybudowany w warunkach samowoli budowlanej, a brak dokumentacji należy rozstrzygnąć na korzyść właściciela. Dodatkowo, w trakcie postępowania nastąpiła zmiana granic działek, co spowodowało, że odprowadzanie wód opadowych odbywa się na własny teren.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Jolanta Augustyniak-Pęczkowska, Sędziowie sędzia WSA Agnieszka Jędrzejewska-Jaroszewicz, sędzia WSA Izabela Ostrowska (spr.), Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Ciszek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi Z. W. i Z. W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] grudnia 2016 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji oddala skargę
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] grudnia 2016 r. znak: [...] Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, dalej jako GINB – działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Z. i Z. W. z dnia [...] listopada 2016 r. od decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, dalej jako WINB, z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...] – utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W sprawie ustalono następujący stan faktyczny.
Pismem z dnia [...] września 2014 r. Z. W. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...], z prośbą o przymuszenie M. i D. E. do założenia rynien i odprowadzenie wody z budynku gospodarczego i garażu.
Na skutek powyższego pisma PINB przeprowadził w dniu [...] listopada 2014 r. oględziny w sprawie prawidłowości odprowadzania wód opadowych z budynku gospodarczego i garażu zlokalizowanych na działce o nr ewid. [...] położonej w miejscowości [...] nr [...] gmina [...]. Podczas przedmiotowych czynności organ powiatowy ustalił, iż na nieruchomości stanowiącej własność M. i D. E. przy granicy z działką sąsiednią należącą do Z. W. znajduje się budynek gospodarczo-inwentarski o wymiarach 25,50 m x 6,0 m z dachem dwuspadowym pokrytym dachówką cementową z poddaszem nieużytkowym. Jedna z połaci dachowych budynku posiada spadek na działkę sąsiednią. Budynek nie posiada rynien dachowych i rur spustowych. Ponadto do budynku dobudowano budynek gospodarczy - murowany z cegły ze stropodachem żelbetowym pokryty papą. Spadek dachu skierowany jest w kierunku działki sąsiada. Budynek posiada wymiary 11,50 m x 6,0 m. i według oświadczenia obecnych właścicieli D. i M. E. został wybudowany około 70 lat temu przez poprzedniego właściciela – S. E. Budynek ten od początku nie posiadał rynien i rur spustowych od działki sąsiedniej.
PINB w [...] decyzją z dnia [...] lutego 2015 r., znak: [...] na podstawie art. 66 ust. 1 pkt 3 w związku z art. 5 ust. 2 Prawa budowlanego nakazał M. i D. E. usunięcie nieprawidłowości związanych z orynnowaniem połaci dachowej przedmiotowego budynku gospodarczego poprzez zamontowanie przy okapie połaci dachowej, posiadającej spadek na działkę sąsiednią o nr ewid. [...], rynny oraz rury spustowej, celem odprowadzenia wody opadowej na własny nieutwardzony teren.
[...] WINB po rozpatrzeniu odwołania M. i D. E., decyzją z dnia [...] marca 2015 r., znak: [...] uchylił zaskarżoną decyzję PINB w [...] z dnia [...] lutego 2015 r., i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2015 r., PINB na podstawie art. 56 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. (t. j. Dz. U. z 1974 r., nr 38, poz. 229 ze zm.), nakazał M. i D. E. przedłożenie oceny stanu technicznego wraz z inwentaryzacją budowlaną budynku gospodarczego o wym. w rzucie 6,00m x 11,50m, zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...], położonej w m. [...] nr [...], gm. [...] oraz aktualnego protokołu z badań i sprawdzeń instalacji elektrycznej wewnętrznej w obiekcie.
W trakcie postępowania administracyjnego prowadzonego przez PINB nastąpiła zmiana granicy pomiędzy nieruchomościami nr [...] i [...], którego skutkiem jest nowy podział nieruchomości oraz nadanie nowych numerów ewidencyjnych ([...] i [...]). W związku z powyższym przedmiotowy budynek gospodarczy nie jest zlokalizowany bezpośrednio na granicy lecz około 60 cm od granicy nieruchomości nr [...].
Następnie PINB decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. znak: [...] udzielił pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego na podstawie art. 42 ust 3 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974r.
Wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wnieśli Z. i Z. W.
Decyzją z dnia [...] listopada 2016 r., znak: [...], na podstawie art. 158 § 1 oraz 157 § 1 kpa WINB odmówił stwierdzenia nieważności decyzji nr [...] PINB z dnia [...] czerwca 2016 r., udzielającej M. i D. E. pozwolenia na użytkowanie budynku gospodarczego o wym. na rzucie 6,00m x 11,50m zlokalizowanego na działce o nr ewid. [...] położonej w [...] nr [...], gmina [...].
Na powyższą decyzję Z. i Z. W. z zachowaniem terminu ustawowego złożyli odwołanie.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego po przeanalizowaniu sprawy wydał w dniu [...] grudnia 2016 r. decyzję znak: [...], utrzymującą w mocy decyzję WINB z dnia [...] listopada 2016 r.
W uzasadnieniu organ podkreślił, że decyzja WINB z dnia [...] listopada 2016 r., została wydana w trybie nadzwyczajnym. Tryb ten ma charakter wyjątkowy, służy bowiem wyeliminowaniu z obrotu prawnego decyzji dotkniętych najcięższymi kwalifikowanymi wadami, których zamknięty katalog został zawarty w art. 156 § 1 kpa. Stwierdzenie nieważności decyzji stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznych wyrażonej w art. 16 § 1 kpa. W postępowaniu prowadzonym w trybie stwierdzenia nieważności, organ ma obowiązek rozpatrzyć sprawę w granicach określonych w art. 156 § 1 kpa, a zatem nie może rozpatrywać sprawy, co do jej istoty, tak jak w postępowaniu zwykłym.
GINB wskazał, że organ powiatowy wydając decyzję z dnia [...] czerwca 2016 r., zastosował się do zaleceń zawartych w decyzji WINB z dnia [...] marca 2015 r., które odnosiły się do ustalenia czy przedmiotowy budynek gospodarczy powstał leganie czy nielegalnie. Z akt przedmiotowej sprawy wynika, że brak jest dokumentów świadczących o posiadaniu pozwolenia na budowę przedmiotowego budynku gospodarczego. Natomiast z oświadczeń stron wynika, że wspomniany obiekt budowlany powstał w latach 60-tych, a inwestorem był poprzedni właściciel.
Organ wskazał na art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego zgodnie z którym przepisu art. 48 wspomnianej ustawy nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Organ powołał się na uchwałę z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt: II OPS 2/13 NSA wskazującą, że celem wprowadzenia tego przepisu było umożliwienie inwestorom, którzy dopuścili się samowoli budowlanej pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. skorzystania z mniej restrykcyjnych przepisów poprzedniej ustawy w zakresie legalizacji tej samowoli. Przepis art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r. w jego pierwotnym brzmieniu w przypadku samowoli budowlanej przewidywał bowiem bezwzględny nakaz rozbiórki obiektu budowlanego. Odesłanie w art. 103 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. do przepisów poprzednio obowiązujących ma ten skutek, iż w stosunku do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie tej ustawy, tj. przed 1 stycznia 1995 r. oraz w stosunku do obiektów, których budowa wprawdzie nie została zakończona przed wejściem w życie ustawy z 1994 r., lecz przed tą datą wszczęto postępowanie administracyjne w sprawie ich rozbiórki, skutki samowoli budowlanej należy likwidować używając środków prawnych przewidzianych w Prawie budowlanym z 1974 r. Należy przy tym mieć na uwadze, że przepisy Prawa budowlanego z 1974 r. mają zastosowanie również do likwidacji samowoli budowlanych powstałych przed dniem wejścia w życie tej ustawy, tj. przed 1 marca 1975 r., a więc także pod rządami ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 7, poz. 46 ze zm.) oraz rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 16 lutego 1928 r. o prawie budowlanym i zabudowaniu osiedli (Dz. U. z 1939 r., Nr 34, poz. 216 ze zm.). Zgodnie bowiem z art. 65 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. przepisy ustawy stosuje się również do spraw wszczętych przed dniem wejścia jej w życie, a niezakończonych decyzją ostateczną. Wprowadzając ustawę z 1974 r. ustawodawca zdecydował o stosowaniu nowej ustawy do zdarzeń prawnych powstałych przed jej wejściem w życie, nie przewidując w tym zakresie żadnych wyjątków.
Powołując się na dotychczasowe orzecznictwo organ stwierdził, że PINB dokonał błędnej kwalifikacji przedmiotowego budynku gospodarczego na działce nr ewid. [...] jako wybudowanego w warunkach samowoli budowlanej. W ocenie GINB ze względu na brak w Prawie budowlanym z 1974 r. regulacji analogicznej do art. 63 Prawa budowlanego, nie można domniemać, że ze względu na nieposiadanie pozwolenia na budowę przez właścicieli nieruchomości, przedmiotowy budynek gospodarczy został wybudowany nielegalnie. Postępowanie zostało wszczęte na wniosek Z. W. w sprawie prawidłowości odprowadzania wód opadowych z budynku gospodarczego-inwentarskiego oraz budynku gospodarczego i po ustaleniu okoliczności w kwestii legalności przedmiotowego budynku, PINB powinien zastosować odpowiedni tryb postępowania. GINB wskazał również, że skutki społeczno-gospodarcze wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie na podstawie art. 42 prawa budowlanego z 1974 r. są takie same jak w przypadku wydania decyzji umarzającej postępowanie. Ponadto według GINB istotną okolicznością jest fakt, że w trakcie postępowania prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego nastąpił nowy podział nieruchomości i przedmiotowy budynek nie jest zlokalizowany na granicy z nieruchomością nr ewid. [...]. W związku z powyższym wody opadowe odprowadzane są na własny nieutwardzony teren. Organ II instancji stwierdził, że przeprowadzone postępowanie legalizacyjne na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r. potwierdza, że przedmiotowy budynek jest zdatny do użytku oraz nie narusza uzasadnionych interesów osób trzecich, w tym właściciela działki sąsiedniej
Organ podkreślił, że w świetle art. 156 § 1 pkt 2 kpa do rażącego naruszenia prawa dochodzi w sytuacji, gdy w sposób oczywisty, bezsporny i niestwarzający odmiennej wykładni został naruszony przepis prawny.
Odnosząc się do zarzutów skarżących w kwestii nieuznania ich przez organ powiatowy za stronę postępowania co uniemożliwiło zaskarżenie decyzji oraz wydania rozstrzygnięcia na podstawie fałszywych dowodów, GINB wskazał, że są to przesłanki do wznowienia postępowania w trybie art. 145 Kpa, a nie do stwierdzenia nieważności decyzji.
GINB podzielił stanowisko WINB w kwestii odmowy stwierdzenia nieważności decyzji PINB z dnia [...] czerwca 2016 r. udzielającej M. i D. E. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego. W jego ocenie nie można na podstawie art. 156 § 1 pkt 2 kpa uznać w/w decyzji za rażąco naruszającą prawo. Została ona wydana przez właściwy organ, w oparciu o właściwą podstawę prawną, a także nie dotyczy sprawy już uprzednio rozstrzygniętej inną decyzją. Decyzja ta nie zawiera wady powodującej jej nieważność z mocy prawa, a jej wykonanie nie wywołałoby czynu zagrożonego karą i nie jest trwale niewykonalna.
Na powyższą decyzję GINB z [...] grudnia 2016 r. Z. i Z. W. pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji zaskarżonej oraz jej poprzedzającej oraz stwierdzenie nieważności decyzji PINB nr [...] PINB z dnia [...] czerwca 2016 r.
Pierwszym podniesionym zarzutem był błąd w ustaleniach faktycznych poprzez przyjęcie mylnego poglądu, że naruszone przez PINB przepisy prawa nie są rażące. Skarżący podnieśli, że pierwotną decyzją nr [...] PINB nakazał M. i D. E. usunięcie nieprawidłowości poprzez zamontowanie przy okapie połaci dachowej rynny oraz rury spustowej. Na skutek jej uchylenia przez WINB i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji PINB wydał decyzję o nr. [...] z dnia [...] czerwca 2016 r znak: [...] o pozwoleniu na użytkowanie budynku gospodarczego legalizując tym samym jego bezprawne wybudowanie. W ocenie skarżących było to obejście prawa, które powinno skutkować uchyleniem rażąco sprzecznej z prawem decyzji.
Wydanym decyzjom strona skarżąca zarzuciła również, że zostały oparte na nieprawdziwych i fałszywych zeznaniach dotyczących czasu wybudowania przedmiotowego budynku, ponadto przez inspektora który powinien zostać z mocy prawa wyłączony od prowadzenia postępowania z uwagi na zażyłość i znajomość jaka łączy go z jedną ze stron postępowania oraz odmowie uznania Z. i Z. W. jako strony postępowania co zamknęło im drogę do zaskarżenia decyzji w normalnym trybie.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. W świetle powołanego przepisu, do kompetencji sądu administracyjnego należy badanie aktów administracyjnych pod względem ich zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a., sąd uwzględnia skargę tylko w przypadku stwierdzenia naruszenia przepisów prawa materialnego lub istotnych, mających wpływ na wynik sprawy, wad w postępowaniu administracyjnym.
W niniejszej sprawie takie naruszenia i wady nie wystąpiły, dlatego skarga została oddalona.
Wskazać należy, iż zaskarżona decyzja Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2016r. wydana zostały w trybie stwierdzenia nieważności decyzji, który jest nadzwyczajnym trybem postępowania administracyjnego i którego przesłanki zastosowania zostały enumeratywnie wymienione w art. 156 § 1 k.p.a. Tryb ten jest wyjątkiem od wyrażonej w art. 16 k.p.a. zasady ogólnej trwałości decyzji administracyjnej, a organ administracji publicznej orzekający w tym trybie, posiada jedynie uprawnienia kasacyjne tzn. rozstrzyga tylko i wyłącznie w kwestii istnienia bądź nieistnienia - w dacie wydania kontrolowanej w trybie stwierdzenia nieważności decyzji - przesłanek z art. 156 § 1 k.p.a., nie rozstrzyga zaś o istocie sprawy będącej przedmiotem postępowania prowadzonego w trybie zwykłym.
Natomiast zgodnie z jednolitym stanowiskiem orzecznictwa i poglądem doktryny przyjmuje się, iż z zasady trwałości decyzji administracyjnych określonej w art. 16 § 1 kpa wynika, że przepisy, na podstawie których możliwe jest wzruszenie ostatecznej decyzji, nie mogą być w żadnym przypadku interpretowane rozszerzająco. Istotą postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji jest bezsporne ustalenie wyłącznie kwestii, czy dana decyzja jest dotknięta jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 kpa. Oznacza to, że w postępowaniu nadzorczym – odmiennie niż w postępowaniu toczącym się w trybie zwykłym - nie można rozpatrywać sprawy co do istoty. Przedmiotem postępowania nadzorczego jest bowiem decyzja, a nie sprawa. W postępowaniu nadzorczym są rozpoznawane kwestie prawne, a organ nadzoru działa wyłącznie jako organ kasacyjny.
Aby stwierdzić nieważność badanej decyzji organ zobowiązany jest bezspornie ustalić zaistnienie jednej z przesłanek enumeratywnie wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. . Organ administracji publicznej zobligowany jest do stwierdzenia nieważności decyzji, która m.in.: wydana została z rażącym naruszeniem prawa (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.) .
Rażące naruszenie prawa określane jest w orzecznictwie sądowoadministracyjnym jako oczywiste i bezsporne naruszenie przepisu prawa, a przy tym takie, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawa. Ponadto o tym, czy naruszenie prawa jest "rażące", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych jakie dane naruszenie za sobą pociąga (zob. np. wyrok NSA z dnia 20 października 2010 r., sygn. akt II OSK 1614/09, Lex nr 746680; wyrok WSA w Olsztynie z dnia 12sierpnia 2010 r., sygn. akt II SA/Ol 499/10, Lex nr 666071).
Poruszając się w zakreślonych wyżej granicach Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego, a także [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał prawidłowej oceny decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] czerwca 2016 r. udzielającej pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego na podstawie art. 42 ust 3 ustawy Prawo budowlane z 24 października 1974r.
Z faktu, że nie ma domniemania samowoli budowlanej, w stosunku do robót budowlanych realizowanych w czasie gdy nie obowiązywał odpowiadający treści art. 63 ust 1 Prawa budowlanego z 1994r. przepis nakładający na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego obowiązek przechowywania m.in. pozwolenia na budowę, można wyprowadzić wniosku, że odnośnie takich robót regułą jest domniemanie ich legalności. Podstawę ustaleń w tym zakresie powinna stanowić prawidłowa ocena wszystkich dowodów m.in. przy uwzględnieniu zasad doświadczenia życiowego i racjonalnego rozumowania. W odniesieniu do budynków wybudowanych przed wejściem w życie Prawa budowlanego z 1995 r. właściciele i inwestorzy obiektów budowlanych nie byli obowiązani do przechowywania dokumentacji dotyczącej tych obiektów (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 27 lutego 2007 r., II OSK 394/06, orzeczenia.nsa.gov.pl). Ustawa Prawo budowlane z 1974 r. nie zawierała bowiem regulacji odpowiadającej art. 63 Prawa budowlanego obowiązującego obecnie. Z tych względów należy przyjąć, że gdy w zasobach administracji publicznej brak jest materiałów pozwalających na ocenę legalności przystąpienia do użytkowania, to taki fakt może być podstawą umorzenia postępowania w sprawie tego obiektu.
Nie budzi wątpliwości, że w oparciu o ustawę poprzednio obowiązującą (art. 37 ust. 1 in fine ustawy z dnia z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) jak i obecną ( art. 48, 49 i art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane,) działania organów nadzoru budowlanego względem kontrolowanych obiektów polegają przede wszystkim na ocenie ich wybudowania zgodnie z projektem i przepisami prawa. Ocena taka – zdaniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego – powinna mieć jednak racjonalne granice i nie może polegać na prowadzeniu dowodów pośrednich mających na celu zakwestionowanie dochowania przez inwestora określonych czynności związanych z tym obiektem, w sytuacji gdy prawo zwalniało tego inwestora z obowiązku przechowywania dokumentacji obiektu. W przypadku weryfikacji obiektu budowlanego nie bez znaczenia pozostaje także to, jakiego charakteru stany faktyczne podlegają ocenie.
W ocenie Sądu Administracyjnego w okolicznościach niniejszej sprawy, zwłaszcza biorąc pod uwagę na brak możliwości udokumentowania przez D. i M. E. legalności przedmiotowego budynku gospodarczego (prawo nie nakładało na niego obowiązku przechowywania dokumentacji obiektu z lat 60 tych), a zarazem brak dokumentacji budynku w zasobach organów, uznać należało, że zaistniałe wątpliwości dotyczące legalności tego budynku należało rozstrzygnąć na korzyść jego właściciela. Domniemanie odwrotne, uchybiałoby bowiem standardom państwa prawa, gdyż zmuszałoby właściciela do dokumentowania okoliczności zaistniałych wiele dziesiątek lat temu, z których wykazania był w świetle obowiązującego wówczas prawa był zwolniony.
Z tych też względów na pełna aprobatę zasługuje stwierdzenie organów prowadzących postępowanie nadzorcze, iż po sprawdzeniu zgodności z prawem budowlanym przedmiotowego obiektu jak również jego zdatności do użytkowania , prawidłowym rozstrzygnięciem organu byłoby umorzenie postępowania administracyjnego na podstawie art. 105 § 1 kpa, prowadzonego w ramach nadzoru budowlanego, bowiem dalsze postępowanie tych organów, a przede wszystkim wydawanie rozstrzygnięcia stało się bezprzedmiotowe.
Nie ulega wątpliwości, że istotną okolicznością jest fakt, że w trakcie postępowania prowadzonego przed organami nadzoru budowlanego , w roku 2015, nastąpił nowy podział nieruchomości i przedmiotowy budynek nie jest zlokalizowany na granicy z nieruchomością nr ewid. [...], a w odległości około 60 cm od niej, a więc wody opadowe z tego budynku skierowane są na teren własny działki [...], co czyni niezasadnym domaganie jego orynnowania przez skarżących.
Jednocześnie Sąd wskazuje, iż podnoszona w skardze decyzja nr [...] PINB nakazał M. i D. E. usunięcie nieprawidłowości poprzez zamontowanie przy okapie połaci dachowej rynny oraz rury spustowej, zapadła w innym stanie faktycznym , a więc przed zmianą granicy działki i podziałem działek. Rozstrzygnięcie to zostało uchylone decyzją organu odwoławczego z dnia [...] marca 2015r. i pozostaje bez wpływu dla oceny legalności decyzji PINB z dnia [...] czerwca 2016 r. w świetle przesłanek o których mowa w art. 156 § 1 pkt 1 – 7 kpa.
Podkreślenia wymaga, że w orzecznictwie zwraca się uwagę, że ani oczywistość naruszenia przepisu, ani jego charakter nie są wystarczające do uznania, że miało miejsce rażące naruszenie prawa. Obok oczywistego naruszenia prawa i charakteru przepisu, który został naruszony, jako kryterium rażącego naruszenia prawa winny być traktowane społeczno-gospodarcze skutki wywołane wadliwą decyzją. Na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę m. in. w wyroku z dnia 25 września 2007 r. (sygn. akt II OSK 1111/06, Lex nr 494728), w którym to wskazał, iż "O tym, czy naruszenie prawa jest "rażącym", decyduje ocena skutków społeczno-gospodarczych, jakie dane naruszenie za sobą pociąga. Za "rażące" należy uznać wyłącznie takie naruszenie prawa, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia zasady praworządności. Utożsamianie zatem tego pojęcia z każdym naruszeniem jest oczywiście wadliwe. Nie każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa może być uznane za rażące, nie jest też decydujący charakter przepisu, jaki został naruszony. Przy kwalifikowaniu naruszenia prawa do kategorii naruszenia rażącego chodzi nie o sam fakt zachowania się organu niezgodnie z normą prawną, lecz o skutki, których dotkliwości dla strony niczym nie można usprawiedliwiać. Ponadto o "rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej (...)".
Zatem, jak wynika z powyższego, nawet ustalenie oczywistego naruszenia prawa nie przesądza jeszcze o zasadności zastosowania art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. Ocena, czy decyzja została wydana z rażącym naruszeniem prawa winna bowiem obejmować także to, jakie skutki społeczno-gospodarcze taka decyzja wywołuje i, czy skutki te są z punktu widzenia praworządności do zaakceptowania (tak też NSA w wyroku z dnia 14 listopada 2012 r., sygn. akt II OSK 18/12).
Skład orzekający całkowicie i w sposób nie budzący wątpliwości podziela ocenę organów nadzorczych, iż PINB z dnia [...] czerwca 2016 r. udzielająca pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku gospodarczego nie wywołuje skutków ani społecznych ani gospodarczych które byłyby nie do zaakceptowania z punktu widzenie praworządności, a w odniesieniu do skarżących skutki te są analogiczne do tych wywołanych decyzją o umorzeniu postępowania w ramach nadzoru budowlanego.
Nadmienić także należy , iż zarzut pozbawienia skarżących udziału w postępowaniu zakończonym decyzją z dnia [...] czerwca 2016r., może być rozpoznawany jedynie jako przesłanka wznowienia postepowania o której mowa w art. 145 § 1 pkt 4 kpa, nie stanowi natomiast przyczyny stwierdzenia nieważności decyzji administracyjnej. Również sformułowany w skardze zarzut wyłączenia pracownika organu od udziału w postępowaniu, może być rozpatrywany wyłącznie jako przesłanka wznowieniowa określona w art. 145 § 1 pkt 3 kpa i nie podlega ocenie w postępowaniu nadzorczym.
Uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia jest wszechstronne , rzetelne i zasługuje na aprobatę, zaś postawione zarzuty skargi stanowią jedynie polemikę z organem , uzasadnioną interesem skarżących.
Mając powyższe na uwadze, Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło