IV SA/Wr 724/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący: Asesor WSA Wojciech Śnieżyński po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. R. na decyzję Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr 1 w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia [...], nr [...] w przedmiocie zasiłku okresowego postanawia: I. oddalić wniosek o przyznanie prawa pomocy; II. odrzucić skargę; III. odrzucić wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Pismem z dnia 27 października 2016 r. Z. R. (dalej: skarżący) wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu skargę na decyzję "Kierownika Zespołu Terenowej Pracy Socjalnej nr 1 w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej we W. z dnia 5 sierpnia 2013 r. – [...]; [...] oraz [...] o odmowie przyznania zasiłku okresowego i celowego na wniosek z 2 lipca 2013 r. Utrzymanych decyzjami Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. z dnia 16 grudnia 2013 r. nr [...], [...], [...] odmawiających stwierdzenia nieważności decyzji MOPS i odmawiających wszczęcia postępowania w sprawie weryfikacji decyzji MOPS w oparciu o art. 154 k.p.a.". W odpowiedzi na niniejszą skargę organ wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalnej i wniesionej po upływie terminu. Uzasadniając ten wniosek, wskazano, że skarżący wniósł skargę na 46 decyzji. Każda z nich zawierała pouczenie o terminie i sposobie wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. jako organu właściwego. Wobec tego zarzut błędnego pouczenia skarżącego o możliwości odwołania jest niezasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu zważył, co następuje: Działając na podstawie art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) - dalej p.p.s.a., Sąd orzekł w punkcie pierwszym postanowienia o oddaleniu wniosku o przyznanie prawa pomocy. Jak bowiem stanowi art. 247 p.p.s.a. prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. O oczywistej bezzasadności skargi można mówić, gdy bez potrzeby głębszej analizy prawnej nie ulega najmniejszej wątpliwości, że nie może ona zostać uwzględniona. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym utrwalony jest pogląd, że art. 247 p.p.s.a. znajduje zastosowanie, m.in. gdy są podstawy do odrzucenia skargi przewidziane w art. 58 § 1 p.p.s.a. (vide np. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 700/14). W rozpoznawanej sprawie należało stwierdził, że zaistniała podstawa do odrzucenia skargi jako niedopuszczalnej, o której mowa w art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. W konsekwencji uznać należało, że zaistniała przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, która - w myśl art. 247 p.p.s.a. - wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. Podkreślić przy tym należy, że Sąd nie badał sytuacji finansowej strony i jej możliwości płatniczych. Dodatkowo należy wskazać, że w sprawach z zakresu pomocy i opieki społecznej – na mocy art. 239 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczania kosztów sądowych. Zgodnie z art. 52 § 1 p.p.s.a., skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. Przez wyczerpanie środków zaskarżenia należy rozumieć sytuację, w której stronie nie przysługuje żaden środek zaskarżenia, taki jak zażalenie, odwołanie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, przewidziany w ustawie (art. 52 § 2 p.p.s.a.). Jak wynika z akt sprawy przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest akt podjęty przez organ pierwszej instancji, od którego – jak wskazano prawidłowo w pouczeniu - przysługiwało skarżącemu prawo wniesienia odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. w terminie czternastu dni od daty jej doręczenia, co też skarżący uczynił. Stwierdzenie powyższego oznacza, że skarga, której przedmiotem jest decyzja wydana przez organ I instancji jest niedopuszczalna. Przysługiwałaby ona dopiero na orzeczenie organu II instancji, tj. Samorządowego Kolegium Odwoławczego we W. Z powyższych względów orzeczono na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. jak w punkcie drugim sentencji postanowienia. Przyjęcie przez Sąd, że zaskarżona decyzja jest orzeczeniem wydanym przez organ I instancji, sprawia, że wniosek skarżącego o przywrócenie terminu do wniesienia skargi należało uznać za niedopuszczalny. Należy zauważyć, że wobec strony nie zaczął biec termin do wniesienia skargi, gdyż od nieostatecznej decyzji przysługiwało odwołanie. Dopiero zatem po wydaniu ostatecznej decyzji przez organ odwoławczy i jej doręczeniu skarżącemu, rozpoczną się bieg terminu do wniesienia skargi. Nie można zatem przyjąć, że strona uchybiła terminowi do wniesienia skargi na nieostateczną decyzję wydaną przez organ pierwszej instancji, a tylko to uzasadnia wniesienie wniosku o przywrócenie terminu (postanowienie NSA z 9 września 2008r., I GZ 191/08, z dnia 18 września 2008 r., II FZ 391/08 i z 23 czerwca 2008 r., I OZ 405/08). Przepis art. 86 ust. 1 p.p.s.a. stanowi bowiem, że jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Postanowienie o przywróceniu terminu albo odmowie jego przywrócenia może być wydane na posiedzeniu niejawnym. W myśl art. 88 zdanie pierwsze p.p.s.a. spóźniony lub z mocy ustawy niedopuszczalny wniosek o przywrócenie terminu sąd odrzuci na posiedzeniu niejawnym. W tym stanie rzeczy Sąd uznał wniosek strony o przywrócenie terminu za niedopuszczalny z mocy ustawy i na podstawie art. 88 p.p.s.a. odrzucił go, o czym orzeczono w punkcie trzecim sentencji postanowienia. Z przedstawionych powyższej powodów rozpoznanie wniosków skarżącego o uzupełnienie zaskarżonej decyzji o dodatkowe pouczenia co do prawa wniesienia powództwa do sądu powszechnego oraz przeprowadzenie mediacji w trybie art. 115 p.p.s.a. w przedmiocie rozstrzygającym spór kompetencyjny pomiędzy organami administracji państwowej, z racji braku możliwości zaskarżenia przedmiotowej decyzji do sądu administracyjnego, stało się bezprzedmiotowe.