II SA/Rz 1052/17
WyrokWSA w Rzeszowie2017-12-19
Skład orzekający: Joanna Zdrzałka, Paweł Zaborniak, Maciej Kobak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy w przypadku budowy szklarni w warunkach samowoli budowlanej, która miała miejsce przed wejściem w życie ustawy Prawo budowlane z 1994 r., a której legalność jest badana po tej dacie, możliwe jest orzeczenie nakazu rozbiórki na podstawie przepisów ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jeśli nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 tej ustawy?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nawet jeśli budowa szklarni nastąpiła w warunkach samowoli budowlanej i naruszała przepisy techniczne obowiązujące w dacie jej budowy, to nakaz rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. może być orzeczony jedynie w przypadku zaistnienia konkretnych przesłanek: przeznaczenia terenu niezgodnego z zabudową lub spowodowania niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Ponieważ te przesłanki nie zostały wykazane, a szklarnia mieściła się w przeznaczeniu terenu zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego z daty budowy, a także nie stwarzała realnego zagrożenia, umorzenie postępowania było zasadne.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która uchyliła decyzję Powiatowego Inspektora i umorzyła postępowanie w sprawie legalności budowy szklarni z 1994 r. Powiatowy Inspektor umorzył postępowanie, uznając, że szklarnia została wybudowana w warunkach samowoli budowlanej, ale nie zachodzą przesłanki do nakazu rozbiórki ani wykonania robót budowlanych. Wojewódzki Inspektor, mimo wskazania błędów w ocenie przepisów technicznych przez organ I instancji, podtrzymał zasadniczo rozstrzygnięcie o umorzeniu, uznając, że nie zaistniały przesłanki do nakazu rozbiórki. Skarżący zarzucili wadliwe ustalenie stanu faktycznego, bezpodstawne umorzenie postępowania i błędną ocenę materiału dowodowego.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę na podstawie art. 151 P.p.s.a.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Joanna Zdrzałka /spr./ Sędziowie WSA Paweł Zaborniak WSA Maciej Kobak Protokolant specjalista Anna Mazurek -Ferenc po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 19 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi K. K. i R. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie budowy szklarni -skargę oddala-
II SA/Rz 1052/17
UZASADNIENIE
Przedmiotem skargi K.K. i R.K. jest decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], uchylająca decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...] i umarzająca w całości postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy szklarni usytuowanej na działce nr 1814 w S.
W podstawie prawnej tej decyzji wskazano art. 138 § 1 pkt 2 oraz art. 105 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r. poz. 1257) – dalej: "k.p.a.".
Z jej uzasadnienia i akt administracyjnych sprawy wynika, że w trakcie kontroli obiektów budowlanych zlokalizowanych na działce nr 1814 w S. pracownicy Powiatowego Inspektoratu Nadzoru Budowanego w [...] stwierdzili m. in. istnienie szklarni o wymiarach 3,70 m x 6,50 m, posadowionej na betonowej podmurówce. Obiekt zlokalizowany został w odległości 1,15 m od ogrodzenia pomiędzy działkami nr 1813 i 1814, a konstrukcja szklarni została wykonana jako stalowa, z dachem nad całością w układzie dwuspadowym.
Po przeprowadzeniu postępowania w sprawie legalności budowy tej szklarni, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego w [...], decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 105 k.p.a., umorzył postępowanie w tej sprawie.
Organ podał, że na podstawie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w tym przeprowadzonej rozprawy administracyjnej, ustalono, że przedmiotowa szklarnia została wybudowana w 1994 r. w warunkach samowoli budowlanej. Wobec powyższego, zgodnie z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1332 z późn. zm.), do rozpatrzenia opisywanej sprawy mają zastosowanie przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 1974 r. Nr 38, poz. 229 z późn. zm.). Organ I instancji podkreślił, że w jego ocenie, w realiach niniejszej sprawy nie zachodzą okoliczności obligujące do wydania nakazu rozbiórki, o których mowa w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Lokalizacja szklarni nie narusza bowiem obowiązujących w dacie jej budowy warunków technicznych rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. z 1980 r. Nr 17 poz. 62 z późn. zm.). Natomiast w świetle ustaleń Miejscowego Planu Ogólnego Zagospodarowania Przestrzennego dla Miasta [...], zatwierdzonego uchwałą Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1986 r. nr [...], działka nr 1814 położona była w obszarze oznaczonym symbolami D 51 MNj – "terenu z rozproszoną zabudową mieszkaniową zagrodową". Ponadto zdaniem organu, w opisywanej sprawie nie znajdują również zastosowania przepisy art. 40 lub art. 42 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., gdyż obiekt znajduje się w dobrym stanie technicznym i spełnia wymogi w zakresie jego utrzymania oraz jest użytkowany od 1994 r. Tym samym, brak jest podstaw prawnych do dalszego prowadzenia postępowania i rozstrzygania sprawy w oparciu o przepisy ustawy Prawo budowlane.
Odwołanie od tej decyzji wniosły K.K. i R.K., domagając się jej uchylenia i orzeczenia, że sporna szklarnia została zrealizowana z naruszeniem obowiązujących przepisów ustawy Prawo budowlane, względnie uchylenia i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Zdaniem odwołujących, brak było podstaw do wydania decyzji o umorzeniu postępowania, gdyż jego przedmiot – szklarnia zrealizowana w warunkach samowoli budowlanej, nadal istnieje. Niezależnie od powyższego odwołujące podniosły, że wskazany przez organ § 12 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki nie ma zastosowania do szklarni posadowionej na działce zlokalizowanej na terenie miasta, zaś § 13 tego rozporządzenia dopuszcza sytuowanie obiektów bezpośrednio przy granicy działki, niemniej wyłącznie za zgodą terenowego organu administracji państwowej. Przeznaczenie działki w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego pod budownictwo mieszkalne jednorodzinne wyklucza jej zabudowanie szklarnią. Stan taki wyczerpuje przesłankę, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., obligującą do wydania nakazu rozbiórki obiektu.
Wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] sierpnia 2017 r. nr [...], [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uchylił opisaną wyżej decyzję organu I instancji i umorzył w całości postępowanie administracyjne w sprawie legalności budowy szklarni usytuowanej na działce nr 1814 w S.
Zdaniem organu odwoławczego, decyzja organu I instancji została wydana w oparciu o właściwie ustalony i nie budzący wątpliwości stan faktyczny sprawy. W pełni zasadnie organ nadzoru budowlanego szczebla powiatowego uznał, że do rozstrzygnięcia opisywanej sprawy mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r., jak również, że brak jest podstaw tak do wydania nakazu rozbiórki zgodnie z art. 37, jak i nakazu wykonania określonych robót budowlanych w myśl art. 40 tej ustawy. Co prawda organ I instancji błędnie dokonał oceny stanu faktycznego w odniesieniu do przepisów technicznych - rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki, podczas gdy właściwym było zastosowanie przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015 r.,poz. 1422). § 12 tego rozporządzenia stanowi, że budynek na działce budowlanej należy sytuować w odległości od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie mniejszej niż 3 m - w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy. Z § 12 ust. 5 tego rozporządzenia wynika również, że odległość od granicy z sąsiednią działką budowlaną nie może być mniejsza niż 1,5 m do okapu, gzymsu, balkonu lub daszku nad wejściem, a także do takich części budynku jak galeria, taras, schody zewnętrzne, pochylnia lub rampa. Przepis § 12 został zatem naruszony, niemniej jednak przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustaw Prawo budowlane z 1974 r. nie można utożsamiać wyłącznie z naruszeniem warunków technicznych. Dla wydania nakazu rozbiórki niezbędne jest bowiem zaistnienie okoliczności wymienionych w tym przepisie, tj. niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, które to okoliczności nie zaistniały. Samo naruszenie przepisów technicznych nie stwarza automatycznie niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia.
Organ odwoławczy wskazał również, że szklarnia stanowi konstrukcję stalową wypełnioną szkłem, a więc materiałem nierozprzestrzeniającym ognia, a zatem nie stwarza ona zagrożenia pożarowego, a wody opadowe odprowadzane są na teren własnej działki, co jest zgodne z § 28 ww. rozporządzenia.
Organ zwrócił również uwagę, że szklarnia użytkowana jest od wielu lat i do tej pory nie interweniował żaden z właścicieli działek sąsiednich.
W tych okolicznościach [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego za odpowiadające prawu uznał – co do zasady – rozstrzygnięcie organu o umorzeniu postępowania podnosząc, że sentencja zaskarżonej decyzji wymagała reformacji poprzez wskazanie, że postępowanie zostało umorzone w całości.
K.K. i R.D. zaskarżyły tę decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, wnosząc o jej uchylenie i uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a ponadto o dopuszczenie wskazanych w skardze dowodów.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie:
1. art. 7, art. 8 i art. 77 § 1 k.p.a. poprzez wadliwe ustalenie stanu faktycznego sprawy, a w konsekwencji umorzenie postępowania be zajęcia merytorycznego stanowiska w sprawie legalności szklarni;
2. art. 8 k.p.a. poprzez bezpodstawne umorzenie postępowania administracyjnego, w którym – na podstawie wcześniejszej decyzji organu – miało nastąpić rozstrzygnięcie kwestii prawidłowości odprowadzania wód opadowych ze spornej szklarni;
3. art. 80 k.p.a. poprzez błędną ocenę zgromadzonego materiału dowodowego;
4. art. 105 k.p.a. poprzez bezpodstawne przyjęcie, że w opisywanej sprawie bezprzedmiotowość postępowania;
5. art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ustawy Prawo budowlane poprzez błędną ocenę zgodności tego budynku z przepisami o planowaniu przestrzennym;
6. art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. w zw. z art. 103 ustawy Prawo budowlane, poprzez niezastosowanie powyższego przepisu i niewydanie decyzji nakazującej doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami.
Skarżące wskazały, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] prowadził dwa odrębne postępowania: jedno – w sprawie legalności budowy szklarni, drugie – w sprawie odprowadzania wód opadowych z budynku gospodarczego i szklarni. W obu sprawach organ I instancji wydał decyzje, odpowiednio z dnia [...] kwietnia 2017 r. i [...] maja 2017 r., o umorzeniu postępowania. Po rozpatrzeniu odwołań skarżących, decyzją z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił ww. decyzje organu I instancji wydaną w sprawie odprowadzania wód opadowych, zaś zaskarżonym rozstrzygnięciem podtrzymał stanowisko organu I instancji o konieczności umorzenia postępowania w sprawi legalności spornej szklarni. Tym samym, w ocenie skarżących, PWINB zamknął drogę do merytorycznego rozstrzygnięcia w zakresie prawidłowości odprowadzania wód opadowych ze spornej szklarni, tworząc jednocześnie stan sprzeczności pomiędzy wydanymi decyzjami.
Niezależnie od powyższego skarżące podniosły, że nagromadzenie obiektów budowlanych na działce nr 1814, negatywnie wpływa na wartość nieruchomości skarżących. Obiekty te, a zwłaszcza sporna szklarnia, znajdują się z bliskim sąsiedztwie z granicą działki. Lokalizacja ta narusza obwiązujące przepisy oraz uniemożliwia zagospodarowanie działki skarżących poprzez jej ewentualną zabudowę. Woda opadowa oraz śnieg zsuwający się z dachu szklarni powoduje zalewanie i zasypywanie ogrodzenia działki, a w konsekwencji jego szybsze zużycie. Ponadto zdaniem skarżących, szklarnia powoduje zagrożenie pożarowe poprzez uniemożliwienie dojazdu do wszystkich zabudowań. Wobec powyższego nie sposób uznać, że obiekt budowlany stanowiący przedmiot postępowania administracyjnego nie powoduje uciążliwości dla nieruchomości sąsiedniej.
W odpowiedzi na skargę [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczas zajęte stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zważył, co następuje:
Sąd administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej, co wynika z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r. poz. 1066). Zakres tej kontroli wyznacza art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.) – zwanej dalej w skrócie P.p.s.a. Stosownie do tego przepisu Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Uwzględnienie skargi skutkujące wyeliminowaniem zaskarżonej decyzji lub postanowienia z obrotu prawnego w ramach sądowej kontroli może nastąpić wyłącznie przy spełnieniu warunków określonych w art. 145 § 1 P.p.s.a. Przepis ten obliguje Sąd do uchylenia decyzji bądź postanowienia lub stwierdzenia ich nieważności, ewentualnie niezgodności z prawem, gdy dotknięte są one naruszeniem prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszeniem prawa dającym podstawę do wznowienia postępowania, innym naruszeniem przepisów postępowania, jeśli miało ono istotny wpływ na wynik sprawy, lub gdy zachodzą przyczyny stwierdzenia nieważności wymienione w art. 156 k.p.a. lub w innych przepisach.
Dokonując takiej kontroli w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zaskarżona decyzja nie zawiera wad i uchybień wskazanych w art. 145 § 1 P.p.s.a., co przesądza o oddaleniu skargi.
Decyzja ta dotyczy legalności budowy szklarni na działce nr 1814 w S.
Niesporna jest data powstania tego obiektu – 1994 r. oraz zakwalifikowanie go jako obiektu budowlanego wymagającego uzyskania pozwolenia na budowę. Obowiązująca wówczas ustawa z dnia 24 października 1974 r. (Dz. U. Nr 38 poz. 229, ze zm.) wprowadzała generalną zasadę, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Zwolnione z jego uzyskania zostały obiekty i roboty wskazane w § 44 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz. U. Nr 8, poz. 48, ze zm.), wydanego na podstawie art. 28 ust. 4 ww. ustawy. Budowa szklarni nie została wymieniona w tym przepisie, a zatem inwestycja taka była objęta obowiązkiem uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę (taki pogląd zaprezentował też WSA we Wrocławiu w wyroku z dnia 28.04.2010 r., II SA/Wr 36/10).
Nie ulega również wątpliwości, że inwestorzy takiego pozwolenia nie uzyskali.
W świetle tych okoliczności organy nadzoru budowlanego zasadnie przyjęły, że do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy mają zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Zgodnie bowiem z art. 103 ust. 2 obecnie obowiązującej ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r., przepisu art. 48 (tj. przepisu normującego postępowanie legalizacyjne w sprawie samowolnej budowy obiektów budowlanych, na realizację których wymagane było uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę) nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Jak wskazano w ww. regulacji, do takich obiektów stosuje się "przepisy dotychczasowe". Nie ulega wątpliwości, że przepisami dotychczasowymi w rozumieniu art. 103 ust. 2 ustawy Prawo budowlane są przepisy ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Zasadą wynikającą z tych przepisów jest legalizacja samowoli budowlanej, a przymusowej rozbiórce określonej w art. 37 ust. 1 podlegają jedynie te obiekty budowlane lub ich części, wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie ich budowy, które:
1) znajdują się na terenie, który zgodnie z przepisami z o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powodują lub w razie wybudowania spowodowałyby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Regulacja ta pozostaje w ścisłym związku z art. 40, który stanowi, że w przypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy organ wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
Zastosowanie art. 37 ust. 1 Prawa budowlanego z 1974 r. wymaga zatem stwierdzenia przesłanek przewidzianych w pkt 1 i 2 tego przepisu, przy czym zaistnienie choćby jednej ze wskazanych przesłanek, obliguje organ nadzoru budowlanego do wydania decyzji o rozbiórce obiektu.
W odniesieniu do przesłanki, o której mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 tej ustawy, należy wskazać, że uchwałą składu siedmiu sędziów z dnia 16 grudnia 2013 r. II OPS 2/13 Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane w związku z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy.
W rozpoznawanej sprawie organ poczynił ustalenia w zakresie przeznaczenia terenu w miejscowych planach zagospodarowania przestrzennego obowiązujących od daty budowy szklarni. Z ustaleń tych wynika, że obecnie dla terenu obejmującego działkę nr 1814 w S. nie obowiązuje żaden miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. W dacie budowy szklarni obowiązywał natomiast Miejscowy Plan Ogólny Zagospodarowania Przestrzennego dla Miasta [...], zatwierdzony uchwałą Miejskiej Rady Narodowej z dnia [...] grudnia 1986 r. nr [...], z póżn. zm., w którym działka nr 1814 położona była w obszarze oznaczonym symbolami D 51 MNj – "w stanie istniejącym teren z rozproszoną zabudową mieszkalną zagrodową i jednorodzinną, w znacznej części zajęty pod sady i uprawy polowe. Projektuje się budownictwo jednorodzinne i małych domów mieszkalno – usługowych z usługami nieuciążliwymi".
W świetle tych ustaleń słuszna jest zatem konkluzja organu, że w rozpatrywanej sprawie nie zachodzi okoliczność wymieniona w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, bowiem przydomowa szklarnia bezsprzecznie mieści się w rodzaju zabudowy wskazanym w ww. planie miejscowym.
Słuszne jest również stanowisko [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, że w sprawie tej nie zaistniała przesłanka z art. 37 ust. 1pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Organ ten wywiódł, że choć usytuowanie istniejącej szklarni narusza normy odległościowe - wynikające z obecnie obowiązującego przepisu § 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (t.j. Dz.U. z 2015 r., poz. 1422), nakazujące sytuowanie budynku na działce budowlanej w odległości nie mniejszej niż 4m od granicy z sąsiednią działką budowlaną, a w przypadku budynku zwróconego ścianą bez otworów okiennych lub drzwiowych w stronę tej granicy - nie mniejszej niż 3 m, a także - z § 12 ust. 5 tego rozporządzenia, określającego odległość minimalną od granicy z sąsiednią działką budowlaną "wystających części" budynku - na nie mniej niż 1,5 m, to jednak nie zachodzi niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, które to okoliczności stanowią warunek nakazania rozbiórki obiektu z art. 37 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Sąd podziela konkluzję organu odwoławczego w tym zakresie, niemniej jednak podkreśla, że dla ustalenia czy zachodzą przesłanki określone w art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego z 1974 r. niezbędne było dokonanie oceny prawidłowości inwestycji z punktu widzenia przepisów obowiązujących w dacie realizacji obiektu. Takie stanowisko jest prezentowane w orzecznictwie od dawna, także w powołanych w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wyrokach, w których Sądy wyraziły wspólny pogląd, że samo stwierdzenie naruszenia przepisów technicznych, jakie obowiązywały w czasie dopuszczenia się samowoli przez inwestora, nie jest wystarczające, aby przyjąć, że to naruszenie automatycznie stwarza niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia (por. wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 14.10.2004 r., sygn. akt SA/Rz 753/03, ONSAiWSA 2005/4/84, wyroki WSA w Kielcach z dnia 8.07.2010 r., II SA/Ke 325/10, WSA we Wrocławiu z dnia 28.04.2010 r., II SA/Wr 36/10, i powołane w nim wyroki NSA z dnia 17.10.2007 r., II OSK 1398/06 oraz z dnia 4.08.2009 r., II OSK 1215/08) oraz wyroki WSA w Rzeszowie z dnia 28.06.2012 r., II SA/Rz 1108/11 i z dnia 22.08.2012 r., II SA/Rz 418/12, wszystkie powoływane orzeczenia dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl). Dotyczy to zarówno przepisów technicznych w odnoszących się do sytuowania budynków, jak i przepisów przeciwpożarowych.
Przepisy aktualne, obowiązujące w chwili wydawania decyzji organ stosuje natomiast w czasie badania przesłanek umożliwiających legalizację (nakazanie dokonania ewentualnych zmian lub przeróbek) samowolnie wybudowanego obiektu, gdyż proces legalizacji zawsze ma na celu doprowadzenie obiektu do stanu zgodnego z obowiązującym prawem (por. m. in. wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 24.04.2013 r., II SA/Bd 71/13).
W rozpoznawanej sprawie odległość szklarni od ogrodzenia działki nr 1814 wynosi 1,15 m, a odległość budynku skarżących od tegoż ogrodzenia wynosi 9 m. Obowiązujące w dacie budowy szklarni przepisy techniczne - rozporządzenie Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 7, poz. 62 z późn. zm.) zawierały podobne uregulowania jak obecnie, dotyczące sytuowania budynku - w odległości co najmniej 4m od granicy działki (3 m, jeżeli ściana budynku od strony sąsiedniej działki nie ma otworów okiennych lub drzwiowych) - § 12 ust. 1. Wyjątek od tej zasady wprowadzał § 12 ust. 2, dopuszczający zmniejszenie ww. odległości przy istniejącej zabudowie na sąsiedniej działce w odległości większej niż 4 m od granicy działki, z tym że odległość między budynkiem istniejącym a projektowanym powinna wynosić co najmniej 8 m.
W rozpoznawanej sprawie odległość pomiędzy szklarnią a budynkiem na działce sąsiedniej wynosi 10,15 m, a zatem odległość 8 m wynikająca z obowiązujących w dacie budowy szklarni przepisów technicznych została zachowana. Prawidłowa jest wobec tego konkluzja organu, że nie zachodzi również przesłanka rozbiórki wskazana w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Dodatkowa analiza kwestii niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia została przeprowadzona przez organ prawidłowo. Słusznie argumentuje organ II instancji, że szklarnia – obiekt o konstrukcji metalowej wypełnionej szkłem, a więc wybudowanej z materiałów nierozprzestrzeniających ognia, nie stwarza zagrożenia pożarowego. Słusznie też eksponuje organ, że budynek szklarni istnieje bezkolizyjnie od ponad 20 lat. Kwestia ta ma zdaniem Sądu istotne znaczenie w sytuacji gdy " samo wystąpienie jednej z okoliczności wymienionej w art. 37 ust. 1 pkt 2, tj. niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia musi być wykazane w sposób niebudzący wątpliwości. Nie wystarczy podanie, że wystąpiło samo zagrożenie, lecz należy je ściśle określić i podać, w jakich okolicznościach organ to zagrożenie upatruje. Zagrożenie musi być realne, a nie tylko teoretyczne" (wyrok WSA w Kielcach z dnia 8.07.2010 r., sygn. akt II SA/Ke 325/10).
W ocenie Sądu przeprowadzone postępowanie ani też argumentacja skargi nie zdołały wykazać, by takie realne okoliczności istniały w rozpoznawanej sprawie.
Odnosząc się do podniesionej w skardze sprawy odprowadzania wód ze szklarni należy przypomnieć, że organ odniósł się do tej kwestii w związku z analizą obowiązujących przepisów technicznych, których naruszenie mogło by stanowić podstawę do ewentualnego nakazania zmian lub przeróbek niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami, o których mowa w art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Stwierdzając odprowadzenie wód do pojemników na terenie własnej działki [...] Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] uznał brak naruszenia § 28 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z 2002 r. w tym zakresie. Należy podkreślić, że kwestia ta była częścią postępowania w niniejszej sprawie – tj. w sprawie legalności budowy szklarni, natomiast nie ma ona wpływu na toczące się postępowanie dotyczące odprowadzania wód opadowych z budynku gospodarczego i szklarni usytuowanych na działce nr 1814 w S., które ma integralny charakter. Nie mogły także odnieść zamierzonego rezultatu argumenty skargi wskazujące na brak zharmonizowania istnienia szklarni z zabudową sąsiednią w przypadku ustalenia, ze nie zachodzą przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Brak zaistnienia przesłanek zarówno z pkt 1, jak i pkt 2 art. 37 ust. 1 oraz brak konieczności wydania decyzji w oparciu art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nakazującej wykonanie określonych robót budowlanych, skutkował umorzeniem postępowania w sprawie legalności budowy szklarni, jako że brak jest podstaw do dalszego prowadzenia postępowania w oparciu o te przepisy.
Z wszystkich tych przyczyn, uznając że zaskarżona decyzja nie narusza prawa w stopniu określonym w art. 145 § 1 P.p.s.a., Sąd skargę oddalił na podstawie art. 151 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło