II SA/Wr 36/10
WyrokWSA we Wrocławiu2010-04-28
Skład orzekający: Mieczysław Górkiewicz, Andrzej Cisek, Zygmunt Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o umorzeniu postępowania administracyjnego w sprawie budowy szklarni z 1982 r. była prawidłowa, w szczególności czy organ prawidłowo ustalił stan faktyczny i zastosował przepisy prawa budowlanego dotyczące samowoli budowlanej oraz wymogów planowania przestrzennego?Ratio decidendi
Sąd uchylił decyzję organu I instancji oraz decyzję organu odwoławczego z powodu naruszenia przepisów postępowania administracyjnego polegającego na braku należytego ustalenia stanu faktycznego, w szczególności nieustalenia położenia szklarni względem wszystkich sąsiednich obiektów oraz braku oceny zagrożeń wynikających z jej usytuowania. Sąd wskazał, że organ powinien był przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe, w tym ponowne oględziny i ekspertyzę biegłego, aby prawidłowo ocenić przesłanki do umorzenia postępowania lub nakazu rozbiórki zgodnie z przepisami prawa budowlanego z 1974 r. oraz zasadami planowania przestrzennego obowiązującymi w dacie budowy.Stan faktyczny
W 1982 r. na działce przy ul. Z. we Wrocławiu wybudowano szkieletową konstrukcję szklarni o wymiarach około 7,95x3,03 m. Organ nadzoru budowlanego umorzył postępowanie administracyjne dotyczące tej budowy, uznając, że nie wymagała ona pozwolenia na budowę i nie stwarza zagrożenia dla otoczenia. Skarżąca A. K. zarzuciła organowi błędy w ustaleniu stanu faktycznego, w tym brak pomiarów odległości szklarni od wszystkich sąsiednich obiektów oraz nieuwzględnienie zagrożeń pożarowych i instalacji elektrycznej. Skarżąca podniosła również, że szklarnia powoduje pogorszenie warunków użytkowych i zdrowotnych otoczenia.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia; stwierdził, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; zasądził od organu na rzecz skarżącej kwotę 757 zł tytułem kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mieczysław Górkiewicz Sędzia WSA Andrzej Cisek (spr.) Sędzia NSA Zygmunt Wiśniewski Protokolant Patrycja Kikosicka-Jędrzejczak po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 28 kwietnia 2010 r. sprawy ze skargi A. K. na decyzję D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie budowy szklarni I. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, II. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. zasądza od D. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we W. na rzecz skarżącej kwotę 757 zł (słownie: siedemset pięćdziesiąt siedem zł) tytułem kosztów postępowania sądowego
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W. decyzją z dnia [...] r. (Nr[...]) umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budowy szklarni przy ulicy Z. [...] we W. ze względu na jego bezprzedmiotowość.
W uzasadnieniu wskazano, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla miasta W., na podstawie wniosku A. K., wszczął postępowanie administracyjne w sprawie budowy szklarni przy ulicy Z. [...] we W.. W dniu [...]r. i [...]r. - po uprzednim zawiadomieniu stron - pracownicy przeprowadzili oględziny wykonanej konstrukcji, w efekcie których stwierdzono, że na działce przy ul. Z.[...], w jej południowej części, wykonana została szkieletowa konstrukcja stalowa o wymiarach w rzucie: 7.95x3.03m, wysokości ścian bocznych - 2.00m, wysokości w kalenicy (mierzona od progu fundamentu konstrukcji) - 3.06m. Obiekt powyższy usytuowany jest w odległościach: od działki przy ul. Z. [...] - 2.15m od strony południowej (mierzonej w środku muru będącego podstawą ogrodzenia), 2.05m od strony północnej (obiekt nie jest usytuowany równolegle do granicy działki, odległość mierzona do środka fundamentu ogrodzenia), od działki przy ul. Z. [...] odległość wynosi 0.84-0.90m, od działki przy ul. K. [...] odległość wynosi 4.70m (mierzona do środka fundamentu ogrodzenia), odległość od budynku mieszkalnego przy ul. Z. [...] wynosi 16.15m. Słupy nośne konstrukcji wykonano z kształtowników stalowych gorącowalcowanych L50 w rozstawie ok. 2m. Konstrukcja dachu wykonana jest również z profili L50, a jego wypełnienie wykonano w postaci kratownic o prostopadłym układzie prętów z profili stalowych T35 zimnogiętych w rozstawach ok. 50cm. Cała konstrukcja jest połączona poprzez spawanie oraz zabezpieczona antykorozyjnie poprzez pomalowanie minią ołowiową i farbą ftalową. Przestrzenie pomiędzy elementami stalowymi wypełnione są zaś szkłem płaskim o gr. 4 mm, a wejście do obiektu stanowią drzwi stalowe wykonane z tych samych elementów co szklarnia, usytuowane w ścianach szczytowych obiektu. Ustalono także, że obiekt został wybudowany z materiałów niepalnych, niezagrażających życiu lub zdrowiu ludzi oraz nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia ani nie przyczynia się do pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia. W toku oględzin nie stwierdzono także żadnych nieprawidłowości w stanie technicznym obiektu.
W dalszej części uzasadnienia wskazano, że na podstawie materiału dowodowego ustalono, że przedmiotowa szklarnia została zrealizowana w 1982 r. , co oznacza, że zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 2 obowiązującej obecnie ustawy -Prawo budowlane, do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie ustawy (tj. 1 stycznia 1995 r.) zastosowanie mają przepisy dotychczasowe - obowiązujące w dacie wzniesienia obiektu, tj. ustawa z dnia 24 października 1974 - Prawo budowlane oraz rozporządzenie Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. o nadzorze urbanistyczno-budowlanym (Dz.U. z 1976 r., nr 1, poz. 9).
Powołując się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu (sygn. akt II SA/Wr 1392/03) podniesiono, że z obowiązującego w dacie budowy przepis § 44 powyższego rozporządzenia wynika, że budowa szklarni nie wymagała uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę, oraz w dalszej części: przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 ze zm.); w art. 28 wprowadziły zasadę, że roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę (ust. 1). Pozwolenia na budową wymagało też wznoszenie lub wykonywanie w miejscach publicznych pomników, posągów, wodotrysków i innych obiektów malej architektury ogrodowej, urządzeń wpływających na wygląd obiektów budowlanych oraz kapliczek i innych obiektów kultu religijnego (ust. 3). Również przepisy przywołanego wyżej rozporządzenia z dnia 20 lutego 1975 r., wydanego na podstawie delegacji ustawowej, upoważniającej do określenia zakresu, warunków i trybu uzyskiwania pozwoleń na budową, rodzaju robót budowlanych zwolnionych od obowiązku zgłoszenia, prowadzą do zbieżnego poglądu prawnego. (§ 44 w/w rozporządzenia)
W związku z powyższym organ I instancji podniósł, iż nie dopatrzył się braku legalności w budowie szklarni, a więc i możliwości orzekania o rozbiórce obiektu na podstawie przepisów dotyczących przymusowej rozbiórki obiektów wybudowanych bez wymaganego prawem pozwolenia, w stosunku do obiektu, którego budowa takiego pozwolenia nie wymagała. Biorąc jednak pod uwagę okoliczność, iż wybudowanie obiektu, na który nie jest wymagane pozwolenie na budowę nie zwalnia inwestora od wykonania obiektu zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi organ nadzoru budowlanego wyjaśnił, iż w przypadku obiektów budowlanych lub ich części, będących w budowie lub wybudowanych niezgodnie przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy zastosowanie ma art. 40 i art. 37 ustawy z dnia 24 października 1974 - Prawo budowane, stanowiący, iż obiekt budowlany wybudowany niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy podlega przymusowej rozbiórce, jeżeli: po pierwsze - znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudową, po drugie - powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Dla zastosowania tego przepisu niezbędne jest więc wykazanie, że spełnione zostały równocześnie obie przesłanki. Wystąpienie tych przesłanek powinno być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, przy czym nie wystarczy podać, że nastąpiło na przykład pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, lecz niezbędne jest podanie, w jakich okolicznościach organ upatruje tego pogorszenia.
Podkreślono również, iż z materiałów uzyskanych z Wydziału Architektury i Budownictwa Urzędu Miejskiego W. stwierdzono, że obiekt znajduje się na obszarze, dla którego brak jest miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, co oznacza brak zapisów, które wykluczałyby możliwość wybudowania szklarni na działce przy ul. Z. [...] we W. Wskazano przy tym, że powyższy teren objęty był planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta W. przyjętym uchwałą Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] r., (Nr[...]) uznając tym samym, iż był on przeznaczony pod zabudowę. Przywołując natomiast orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 4 lipca 2005 r., (sygn. akt SA/Sz 270/03) podkreślono, że przeznaczeniem działki budowlanej zabudowanej domem jednorodzinnym jest zaspokajanie bieżących potrzeb socjalno-bytowych życia codziennego rodziny, związanych z zamieszkiwaniem w tym domu. Stąd przeznaczenie działki pod budownictwo mieszkaniowe (prywatne czy też o niskiej intensywności zabudowy) nie sprzeciwia się wznoszeniu na takiej działce innych obiektów mających zaspokoić bieżące potrzeby osób tam zamieszkujących, chyba że z planu zagospodarowania przestrzennego wynika zakaz wznoszenia na takiej działce poza domem mieszkalnym pomocniczych budynków gospodarczych. W wyniku zaś dowodu z oględzin nie stwierdzono, aby wybudowany obiekt stanowił zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi, nie stwierdzono również pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
W dalszej kolejności organ nadzoru budowlanego podniósł, iż dla ustalenia standardów, jakim ze względu na bezpieczeństwo oraz warunki zdrowotne i użytkowe dla otoczenia powinna odpowiadać istniejąca szklarnia, zastosowanie znajdują przepisy zarządzenia nr [...] Ministra Budownictwa i Przemysłu Materiałów Budowlanych z dnia 29 czerwca 1966 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane budownictwa powszechnego (Dz. Bud. Nr 10, poz. 44 ze zm.), którego § 3 ust. 1 pkt 1 do materiałów niepalnych zalicza (sztuczne i naturalne nieorganiczne materiały, np.: kamień, ceramika, beton, stal itp.), uznając przy tym, iż przedmiotowa szklarnia spełnia wskazany warunek.
Mając na względzie powyższe okoliczności stwierdzono, iż w niniejszej sprawie nie zachodzą przesłanki opisane w art. 37 Prawa budowlanego z roku 1974. Przywołując zaś przepis z art. 40 powyższej ustawy wyjaśniono, iż obliguje on organ administracji państwowej do wydania inwestorowi decyzji nakazującej wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami. Przepisy techniczno-budowlane określone zaś w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. (Dz. U. Nr 17, poz. 62) w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, obowiązujące w dacie wzniesienia szklarni, dopuszczały sytuowanie bezpośrednio przy granicy działki budynków gospodarczych ze ścianami z materiałów niepalnych (§ 13 rozporządzenia). Określone zostały jedynie odległości budynków inwentarskich, stodół, suszarni oraz podobnych budynków gospodarczych od innych budynków. Odległość ta, wskazana w tabeli w § 14 wspomnianego rozporządzenia, wynosi 15m w sytuacji gdy budynek gospodarczy wybudowany jest z materiałów niepalnych, a inny budynek ma ściany z materiałów niepalnych i dach o pokryciu z materiałów palnych - pokrycie papowe stropodachu. Jak wykazano w dowodzie z oględzin odległość szklarni od budynku mieszkalnego przy ul. Z. [...] wynosi 16,15 m.
Na koniec organ I instancji wskazał, iż zapewniając stronom czynny udział w prowadzonym postępowaniu - przed wydaniem decyzji oraz umożliwiając wypowiedzenie się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań zawiadomił strony pismem z dnia [...] roku o powyższych uprawnieniach. Strony jednakże nie skorzystały z przysługujących im praw.
Odwołanie od powyższej decyzji złożyła A. K. wnosząc o uchylenie kwestionowanego rozstrzygnięcia i orzeczenie co do istoty sprawy.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenie przepisów postępowania tj. art. 7 KPA i 77 KPA poprzez niepodjęcie przez organ I instancji wszelkich kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i zaniechanie zebrania w sposób rzetelny i wyczerpujący materiału dowodowego.
Motywując zasadność powyższego zarzutu wskazano na brak ustaleń przez organ I instancji odnośnie położenia szklarni w stosunku do wszystkich istniejących w sąsiedztwie obiektów budowlanych, w tym i do obiektu skarżącej, ograniczenie się w pomiarach dokonanych podczas oględzin tylko - do ustalenia odległości wybudowanej szklarni od budynku mieszkalnego inwestorów J. C. i J. C. oraz tylko do granic działek pozostałych stron. Oznacza to więc, iż nie doszło do zbadania przez organ I instancji w pełni sprawy pod kątem spełnienia wymogów usytuowania szklarni względem innych niż tylko należących do inwestora obiektów budowlanych - zwłaszcza w zakresie odpowiedniego zabezpieczenia pożarowego - zawartych w § 12-14 "warunków technicznych" rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62), których naruszenie przy wznoszeniu obiektu przez inwestora może stwarzać realne niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
Nadto podniesiono brak ustaleń organu I instancji i odniesienia się do wskazanego we wniosku o wszczęcie postępowania, elementu samowolnie wzniesionej szklarni w postaci niezabezpieczonej linii napowietrznej - w kontekście odpowiedniego wyposażenia wzniesionego obiektu w instalację dostosowaną do funkcji i przeznaczenia budynku, spełniającą wymagania przepisów dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać instalacje elektroenergetyczne i oświetleniowe, w tym § 102.1 powyższego rozporządzenia. Wskazano przy tym, iż istotnym w tej sprawie staje się również przeprowadzenie odpowiednich czynności procesowych pod kątem zbadania wyposażenia tego obiektu w instalację dostosowaną do jego funkcji i przeznaczenia, a tym samym spełniania przez wyposażenie tego obiektu wymagań przepisów dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać instalacje elektroenergetyczne i oświetleniowe (§ 102.1 rozporządzenia). Funkcjonowanie szklarni w sąsiedztwie budynku A. K. z niezabezpieczoną instalacją stwarza bowiem np. w przypadku jej zerwania - poważne zagrożenie dla życia i zdrowia jej oraz domowników oraz samego inwestora a także stwarza realne zagrożenie pożarowe dla okolicznych budynków w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego.
W ocenie strony odwołującej się szklarnia z niezabezpieczoną instalacją elektryczną stwarza poważne zagrożenie dla życia i zdrowia a także zagrożenie pożarowe dla okolicznych budynków i zamieszkujących w nich mieszkańców w rozumieniu art. 37 ust 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Podniesiono więc, iż w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji organ ograniczył się tylko do stwierdzenia, że sporna szklarnia nie "przyczynia się do pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia". Zaniechano jednak już poczynienia przez ten organ jakichkolwiek rzeczowych ustaleń faktycznych na wskazaną okoliczność, podczas gdy posadowienie przez J. i J. C. na sąsiednim gruncie w odległości niewiele ponad 2 metrów od granicy działki skarżącej - szklarni o wymiarach 7,95 x 3,03, przeznaczonej pod produkcję pomidorów, powoduje niemożliwość spokojnego wypoczynku, zaburza w okolicy prawidłową cyrkulację powietrza w związku z unoszącą się wokół emisją bardzo nieprzyjemnych zapachów spowodowaną wykorzystywaniem tego obiektu przez inwestora do produkcji rolnej, a przede wszystkim pozostaje w oczywistej opozycji do przewidzianej w § 36 ust 1 pkt 9 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. - zasady wznoszenia budynku w sposób zharmonizowany z sąsiednią zabudową (w tym przypadku zabudową szeregową o charakterze ekstensywnym - z jak najmniejszą liczbą innych zabudowań i jak największą zielenią), a które to okoliczności niewątpliwie świadczą o istotnym wpływie tej samowolnej inwestycji na pogorszenie walorów użytkowych dla otoczenia.
Zarzucono także naruszenie przez organ nadzoru budowlanego I stopnia przepisów prawa materialnego to jest art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane w związku z art 103 ust 2 obecnie obowiązującej ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, w wyniku dokonania wadliwej wykładni, niezastosowania tych przepisów przez organ I instancji do okoliczności rozpoznawanej sprawy i uznania, że szklarnia przy ul. Z. [...] we W. została wybudowana przez inwestorów zgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jej budowy tj. że nie wymaga pozwolenia na budowę oraz, że tak wybudowany obiekt budowlany nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (brak przesłanek do nakazania przymusowej rozbiórki tej szklarni),podczas gdy szklarnia ta wymagała pozwolenia na budowę a jej wzniesienie na działce przy ul. Z. [...] spowodowało niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia oraz niedopuszczalne pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia.
Mając na uwadze powyższe uchybienia strona odwołująca wniosła, na podstawie art. 136 KPA, o uzupełnienie przez organ I instancji postępowania wyjaśniającego, w tym na podstawie art. 75 § 1 KPA w zw. z art. 78 § 1 KPA o przeprowadzenie dowodu z ponownych oględzin szklarni przy ul. Z. [...] we W., uwzględniających tym razem w sposób pełny i rzetelny spełnienie przez nią: wymogów przewidzianych przepisami rozporządzenia z dnia 3 lipca 1980 r., w szczególności w zakresie:
a) dopuszczalności sytuowania i odległości samowolnie wzniesionego obiektu od obiektów sąsiednich w zakresie przestrzegania zasad ochrony przeciwpożarowej,
b) wyposażenia szklarni w odpowiednią instalację dostosowaną do funkcji i jej przeznaczenia, w tym spełnienia przez wyposażenie przedmiotowej szklarni wymagań przepisów dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać instalacje elektroenergetyczne i oświetleniowe, a także
c) zachowania zasady wznoszenia budynków w sposób zharmonizowany z sąsiednią zabudową i faktycznego wpływu tej inwestycji na niedopuszczalne pogorszenie się warunków użytkowych dla jej otoczenia (na wskazaną okoliczność wniesiono również o dopuszczenie dowodu z przesłuchania wszystkich stron postępowania).
Strona odwołując wniosła także o przeprowadzenie dowodu z ekspertyzy biegłego specjalisty z zakresu ochrony przeciwpożarowej, która przesądziłaby o istnieniu ze strony wskazanej inwestycji zagrożenia dla życia i zdrowia mieszkańców okolicznych budynków i ich mienia.
W dalszej części uzasadnienia podkreślono, że w niniejszej sprawie brak było podstaw faktycznych jak i prawnych do umorzenia postępowania w niniejszej sprawie. Z uwagi bowiem na to, że budowa przedmiotowej szklarni została zrealizowana w 1982 r. to zgodnie z dyspozycją art. 103 ust. 2 obowiązującej obecnie ustawy - Prawo budowlane, do obiektów, których budowa została zakończona przed wejściem w życie tej ustawy (t.j. 01.01.1995 r.) zastosowanie będą miały przepisy dotychczasowe - obowiązujące w dacie wzniesienia tego obiektu tj.
- przepisy ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane wraz z wydanymi, w wykonaniu zawartej w tej ustawie delegacji, upoważniającej do określenia między innymi zakresu, warunków i trybu pozwoleń na budowę: przepisami rozporządzenia Ministra Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 20 lutego 1975 r. o nadzorze urbanistyczno -budowlanym (Dz. U. z 1976 r. Nr I poz. 9), a także przepisami techniczno - budowlanymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz. U. Nr 17 poz. 62). I tak zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego z 1974 r. obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce, gdy właściwy organ stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Orzeczenie rozbiórki na tej podstawie prawnej jest więc między innymi obligatoryjne wtedy, gdy zostaną spełnione łącznie dwie przesłanki: niezgodność wybudowanej szklarni z przepisami obowiązującymi w dacie jej budowy – uwarunkowana wybudowaniem wskazanego obiektu bez wymaganego prawem pozwolenia na budowę oraz spowodowanie przez wybudowaną szklarnię niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Marginalnie również wspomniano, że wobec nieobowiązywania w dniu wydania zaskarżonej decyzji na terenie, na którym posadowiono przedmiotową inwestycję - miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, do okoliczności niniejszej sprawy nie miała zastosowania przesłanka określona w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 października 1974 r. Prawo budowlane, a zatem skutki samowoli budowlanej na gruncie tej ustawy należy oceniać w świetle przepisów o planowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydawania decyzji.
Nie zgodzono się z argumentacją organu I instancji, iż budowa spornej szklarni nie wymagała pod rządami obowiązujących w tym czasie przepisów pozwolenia na budowę. W ocenie strony odwołującej się, organ - powołując się zaś w tym zakresie na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu z dnia 22 grudnia 2004 r. - zdawał się świadomie nie dostrzegać incydentalności wskazanego orzeczenia, które w żadnym stopniu nie zapoczątkowało utrwalonej w tym kierunku linii orzeczniczej. Powołując się zaś na wyrok Sądu Najwyższego z dnia 26 września 1990 r. (III AZP 3/90 OSNC 1991, nr 1, poz. 2) wyjaśniono, iż zasadnym jest konstrukcja obowiązującego w tym czasie art. 28 ust. 1 i 3 starej ustawy - Prawa budowlanego, z której wynika ogólna zasada, że rozpoczęcie robót budowlanych zawsze wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem rodzajów robót wyraźnie zwolnionych od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, określonych ustawowo lub w drodze rozporządzenia wydanego na podstawie art. 28 ust 4 prawa budowlanego, który przewiduje wprowadzenie wyjątków od ogólnej reguły wyrażonej w art. 28 ust 1 i 3 prawa budowlanego. Przepisy tego rozporządzenia, określające przedmiotowo rodzaje robót budowlanych, zwolnionych od uzyskania pozwolenia na budowę, zawierające wyjątki od ogólnej zasady prawnej wyrażonej w art. 28 ust. 1 i 3 prawa budowlanego, nie podlegają wykładni rozszerzającej. Czyli regułą nie może być, tak jak zastosował to Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w powołanym przez organ I instancji wyroku z dnia 22 grudnia 2004 r zwolnienie z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, lecz odwrotnie, w odniesieniu do szklarni powinny mieć swoje bezpośrednie zastosowanie konsekwencje prawne, wynikające z ogólnej zasady określonej w art. 28 ust 1 i 3 Prawa budowlanego. Wskazano przy tym, że przepisy rozporządzenia z 20 lutego 1975 r. w sprawie nadzoru urbanistyczno-budowlanego (Dz.U.75.8.480) określające roboty budowlane zwolnione od obowiązku uzyskania pozwolenia zredagowane zostały ściśle, a wyliczenie w nich takich robót jest pełne. Natomiast niepełność i brak precyzji dotyczy przepisów zmierzających do określenia robót wymagających uzyskania pozwolenia (tak między innymi: Jędrzejewski Sławomir, glosa do uchwały SN z dnia 26 września 1990 r, Iłl AZP 3/90, OSP 1991, nr 6, poz. 158).
Nadto wskazano, że organ nadzoru budowlanego prowadził postępowanie administracyjne w sposób tendencyjny, z naruszeniem zasady zaufania obywatela do organów państwa. Niedopuszczalnym bowiem z punktu widzenia realizacji wskazanej zasady, nasuwającym poważne wątpliwości w zakresie bezstronności jest dokonywanie pomiarów w trakcie oględzin, z przybraniem sobie do tej czynności "pomocnika" w osobie inwestora , a więc jednej ze stron o sprzecznych interesach. Do takiej sytuacji doszło zaś w przedmiotowej sprawie, w której pracownik inspektoratu w trakcie oględzin z dnia [...] r. (naocznym świadkiem takiego niecodziennego zdarzenia była mama skarżącej - jeden z domowników budynku przy ul. Z. [...] – K. Sz.) dokonywał pomiarów przy wydatnej pomocy inwestora J.C., któremu to niewątpliwie zależało na zachowaniu odległości, zgodnych z obowiązującymi w tym zakresie przepisami, co mogło wpłynąć na samą prawidłowość oceny podstaw do nakazu rozbiórki spornego obiektu.
Uzasadniając kolejny zarzut odwołania zauważono, że organ I instancji w kwestionowanej decyzji ograniczył się do stwierdzenia, że sporny obiekt nie "przyczynia się do pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych otoczenia", bez poczynienia w tym zakresie jakichkolwiek rzeczowych ustaleń. Tymczasem posadowienie na sąsiednim gruncie przez sąsiadów A. K. w odległości niewiele ponad 2 metrów dużej szklarni o wymiarach 7,95m x 3,03m, przeznaczonej pod konkretną produkcję pomidorów, powoduje niemożliwość spokojnego wypoczynku skarżącej i jej domowników (jej dziecka i mamy) oraz pozostałych jej sąsiadów, zaburza w okolicy prawidłową cyrkulację powietrza w związku z unoszącą się wokół emisją nieprzyjemnych zapachów spowodowanych przeznaczeniem tego obiektu pod typową produkcję rolną, a przede wszystkim pozostaje w oczywistej opozycji do przewidzianej w § 36 ust 1 pkt 9 rozporządzenia zasady wznoszenia budynku w sposób zapewniający zharmonizowanie z sąsiednią rodzinną zabudową szeregową o charakterze ekstensywnym - a więc z jak najmniejszą liczbą innych zabudowań i jak największą zielenią. Takie wznoszenie szklarni, z brakiem poszanowania utrwalonych już od lat w świadomości właścicieli budynków przy ul. Z. wartości i zasad dobrosąsiedzkich, zapoczątkowanych starym planem ogólnym zagospodarowania przestrzennego miasta W. - w sposób istotny wpływa na pogorszenie walorów użytkowych otoczenia inwestorów. W tym kontekście przywołano również - załącznik do postanowienia Naczelnika Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. P. P. z dnia [...] Nr [...] zawierający uszczegółowienie opisanych wyżej warunków użytkowych otoczenia ul. Z., w którym wyraźnie nakazuje się mieszkańcom tej ulicy powstrzymywanie się od wznoszenia na tym terenie jakichkolwiek obiektów wolnostojących. Do takich zaś obiektów zalicza się niewątpliwie przedmiotową szklarnię.
Decyzją z dnia [...]r. (Nr[...]) D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wskazano na wstępie, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji jest niespójne, bowiem organ I instancji wskazuje, że budowa przedmiotowej szklarni w roku 1982 nie wymagała uzyskania decyzji o pozwoleniu na budowę, a więc brak jest podstaw do nadania cechy nielegalności tejże inwestycji, co oznacza brak możliwości prowadzenia postępowania na podstawie art. 37 ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Z drugiej jednak strony organ stwierdził, iż wybudowanie obiektu niewymagającego pozwolenia na budowę nie zwalnia inwestora od jego wykonania zgodnie z przepisami techniczno-budowlanym i przeprowadził procedurę określoną w art. 37 ww. ustawy, która ma zastosowanie tylko do obiektów wybudowanych samowolnie. Takie działanie organu I instancji uznano za bezwzględnie niewłaściwe, wskazując jednakże, iż nie stanowi ono przyczyny wystarczającej do uchylenia zaskarżonej decyzji. Zgromadzony bowiem w niniejszej sprawie materiał dowodowy jednoznacznie wskazuje, że zasadnym jest zakończenie przedmiotowego postępowania poprzez jego umorzenie.
Wyjaśniono także, iż organ I instancji błędnie przyjął, że budowa szklarni pod rządami ustawy z 1974 r. nie wymagała uzyskania pozwolenia na budowę. Zgodnie bowiem z art. 28 ust. 1 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., roboty budowlane, z wyjątkiem rozbiórek, można rozpocząć po uzyskaniu pozwolenia na budowę. Z kolei ust. 3 omawianego artykułu określa obiekty wymagające pozwolenia na budowę. Podkreślono zatem, iż art. 28 ust. 1 i 3 powyższej ustawy wprowadził ogólną zasadę, z której wynika, że rozpoczęcie robót budowlanych wymaga pozwolenia na budowę, z wyjątkiem robót zwolnionych od obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę, wskazanych w przepisach wydanego na podstawie art. 28 ust. 4 rozporządzenia, określającego warunki i tryb uzyskania pozwoleń na budowę, rodzaje robót budowanych zwolnionych od obowiązku zyskania pozwoleń na budowę oraz rodzaje rozbiórek zwolnionych od obowiązku zgłoszenia. Powołane wyżej rozporządzenie w § 44 ust. 1 wymienia roboty budowlane wymagające uzyskania pozwolenia na budowę, a w § 44 ust. 2 roboty takiego pozwolenia niewymagające. Rozporządzenie to nie zawiera jednak wyczerpującego wyliczenia ani robót budowlanych wymagających pozwolenia, ani tych, które mogą być rozpoczęte bez jego uzyskania. Wskazane zatem w powołanym rozporządzeniu rodzaje robót budowlanych wymagające uzyskania pozwolenia na budowę należy traktować jako katalog niezupełny - przykładową ilustrację zasady wyrażonej w art. 28 ust. 1 i 3 oraz konkretyzację pojęcia robót budowlanych z art. 2 ust. 3 Prawa budowlanego.
Przenosząc powyższe rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy, stwierdzono, iż w sytuacji, gdy budowa szklarni nie została zaliczona we wspomnianym rozporządzeniu do żadnej z powyższych grup, a stanowiła roboty budowlane w rozumieniu art. 2 ust. 3 Prawa budowlanego, które są objęte zakresem zasady wyrażonej w art. 28 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego, to inwestycja taka jest objęta obowiązkiem uprzedniego uzyskania pozwolenia na budowę. W stosunku zaś do obiektu budowlanego - w niniejszej sprawie szklarni - wykonanego przed rokiem 1995 organy nadzoru budowlanego winny stosować procedurę legalizacyjną określoną w przepisach ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Wyjaśniono przy tym – powołując się na poglądy judykatury - że tryb postępowania w stosunku do samowolnie wzniesionych obiektów budowlanych zależy od daty ich powstania. Jeżeli budowa obiektów wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę została zakończona przed dniem 1 stycznia 1995 r. lub przed tym dniem zostało wszczęte w stosunku do nich postępowanie administracyjne, to na mocy art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane zastosowanie mają przepisy ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Nakaz zaś stosowania przepisów dotychczasowych pociąga za sobą obowiązek właściwego zastosowania wyłącznie art. 37 lub art. 40 ustawy - Prawo budowlane. W zależności od wyników prowadzonego postępowania wyjaśniającego właściwy organ nadzoru budowlanego może nakazać wykonanie określonych czynności, niezbędnych do doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z przepisami (art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.) lub wydać decyzję o rozbiórce danego obiektu (art. 37 ustawy z 1974 r.).
Jak nadto wskazano, jeżeli w wyniku przeprowadzonego w sprawie postępowania ustalone zostanie, że dany obiekt wykonano niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy oraz znajduje się on na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, organ wydaje decyzję o nakazie rozbiórki. Jeśli zaś w sprawie zapadnie decyzja na podstawie art. 40 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r., a następnie nałożone nią obowiązki zostaną wykonane, co z kolei potwierdzi organ nadzoru budowlanego, wówczas należy wystąpić do tegoż organu z wnioskiem o wydanie pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego obiektu.
Dalej wyjaśniono w badanej sprawie, na podstawie analizy zgromadzonego materiału dowodowego stwierdzono, powołując się przy tym na uchwałę Prezydium Rady Narodowej z dnia [...] r., (Nr[...]), że omawiany teren jest terenem przeznaczonym pod zabudowę. Obiekt wybudowany został zgodnie z przepisami techniczno-budowlanymi określonymi w rozporządzeniu Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Zgodnie zaś z § 13 ust. 1 tego rozporządzenia dopuszcza się sytuowanie obiektów gospodarczych przy granicy działki, jeżeli budynek będzie posiadał ściany z materiałów niepalnych i dach z pokryciem z materiałów niepalnych lub trudno zapalnych. Ponadto w wyniku oględzin nie stwierdzono, aby wybudowany obiekt - szklarnia stanowił zagrożenie dla życia lub zdrowia ludzi lub aby powodował pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Nie bez znaczenia pozostaje też fakt, iż w toku wieloletniego istnienia szklarni żaden z sąsiadów nie zgłaszał pogorszenia ww. warunków.
Reasumując, uznano, iż w związku z powyższym nie zachodzi żadna z przesłanek, o których mowa w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. jak również nie ma potrzeby wydania decyzji z art. 40 ww. ustawy, gdyż obiekt zrealizowany został zgodnie ze sztuką budowlaną oraz w sposób, który nie spowodował konieczności dokonania jakichkolwiek zmian czy przeróbki.
Za bezzasadny uznano również argument dotyczący kwestii uzyskania pozwolenia na budowę przedmiotowej szklarni, z uwagi na powyższe wyjaśnienia.
Zarzut zaś pominięcia w postępowaniu prowadzonym przez organ I instancji kwestii linii napowietrznej uznano za nietrafny. Zawiadomienie o wszczęciu postępowania wyraźnie bowiem wskazywało jego przedmiot - budowa szklarni. Zarzut niewiarygodności pomiarów dokonanych podczas oględzin w dniu 17 kwietnia 2009 r. również wydaje się być niezasadny, pomimo bowiem prawidłowego zawiadomienia A. K. nie brała w tychże oględzinach udziału.
W związku z powyższym uznano, iż brak naruszenia norm ustawy Prawo budowlane stanowi niewątpliwie podstawę do umorzenia postępowania na podstawie art. 105 § 1 KPA, a zaskarżona decyzja nosi wszelkie cechy zgodności z prawem.
Nie godząc się z powyższym rozstrzygnięciem skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu złożyła A. K. wnosząc o uchylenie kwestionowanej decyzji i poprzedzającej ją decyzji organu I instancji oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Zaskarżonej decyzji zarzucono naruszenia przepisów postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy: tj. art. 7, art. 8 i art. 77 KPA poprzez uchybienie obowiązkom w zakresie wyczerpującego zgromadzenia a następnie rozpatrzenia przez te organy materiału dowodowego w sprawie, które to naruszenia przejawiały się w:
- w przedwczesnym, nieuprawnionym uznaniu przez organy nadzoru budowlanego obydwu instancji istnienia podstaw prawnych do umorzenia postępowania w sprawie budowy szklarni przy ul. Z. [...] we W., bez wyjaśnienia w sposób należyty wszystkich okoliczności tej sprawy, w tym w szczególności zaniechania przez te organy przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego na okoliczność mającą kluczowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy a mianowicie: czy istotnie obowiązujące w dacie budowy spornej szklarni przepisy o zagospodarowaniu przestrzennym (w tym Uchwałą Prezydium Rady Narodowej we W. z dnia [...] r. miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego m. W. - plansza "Etapowanie realizacji inwestycji na lato 1973 -1980 dla obszaru na którym położona jest działka inwestora oraz stanowiący uszczegółowienie i wyjaśnienie postanowień tego planu w zakresie warunków zabudowy, załącznik nr 1 do postanowienia Naczelnika Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. P. P. z dnia [...] r. zawierający informacje na temat możliwości realizacji zamierzonej inwestycji na terenie położonym we W. – K. przy ul. Z.) dopuszczały możliwość wznoszenia na terenie należącym do inwestorów obiektu szklarniowego, a jeżeli tak, to pod jakimi warunkami, oraz czy teren inwestorów, na którym doszło do posadowienia spornej szklarni jest terenem przeznaczonym pod tego typu zabudowę, a w konsekwencji czy w przedmiotowej sprawie miała miejsca sytuacja opisana w art. 37 ust. 1 pkt 1 tj. obowiązek nakazania rozbiórki spornego obiektu gdy obiekt ten znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę;
- ograniczeniu się przez organ II instancji w uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia do stwierdzeń zaczerpniętych z uzasadnienia organu I instancji, a w konsekwencji zaniechanie przeprowadzenia przez organy obu instancji postępowania wyjaśniającego pod katem przesłanek określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, tj. w zakresie ustalenia czy przedmiotowy obiekt budowlany "powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia";
- nieustosunkowaniu się przez organ odwoławczy do wszystkich zarzutów odwołania a także wniosków dowodowych strony, w tym w szczególności do wniosku o przeprowadzenie dowodu z ponownych oględzin szklarni przy ul. Z. [...] we W., które to oględziny uwzględniałyby w sposób pełny i rzetelny spełnienie przez inwestorów: wymogów przewidzianych przepisami rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrany środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki, w szczególności w zakresie dopuszczalności sytuowania i odległości takich obiektów od obiektów sąsiednich w zakresie przestrzegania zasad ochrony przeciwpożarowej, co z kolei miałoby istotne znaczenie dla rozstrzygnięcia tej sprawy, gdyż stwierdzenie w oparciu o prawidłowo i bezstronnie przeprowadzone pomiary, iż sporny obiekt niezgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, bez istniejącej ściany oddzielenia przeciwpożarowego, znajduje się w niedopuszczalnej przepisami odległości od innych budynków, w tym z punktu widzenia przepisów przeciwpożarowych implikowałoby konieczność przeprowadzenia przez te organy postępowania wyjaśniającego na okoliczność, czy takie naruszenie przepisów stwarza zagrożenie dla bezpieczeństwa ludzi i mienia - w tym przypadku zagrożenie przeciwpożarowe.
Zarzucono nadto naruszenie przez organy przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy, bezpośrednio determinującego jej merytoryczne rozstrzygnięcie a mianowicie art . 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane poprzez dokonanie przez organy wyboru błędnej, nie do zaakceptowania z punktu widzenia wartości i zasad konstytucyjnych wykładni wskazanego przepisu polegającej na odwołaniu się przez organy do braku istnienia obowiązującego na dzień wydania decyzji planu zagospodarowania przestrzennego i przyjęcia, wbrew przeważającej aktualnie linii orzeczniczej Naczelnego Sądu Administracyjnego, że w regulacji tej chodzi o przepisy z zakresu zagospodarowania przestrzennego obowiązujące w czasie wydania decyzji, a nie w dacie realizacji przedmiotowego obiektu.
Motywując zasadność złożonej skargi powtórzono w istocie argumentacje i wywody prawne zawarte uprzednio w odwołaniu. Wskazano więc, że przepis z art. 37 ustawy - Prawo budowlane z 1974 r. nakazuje ustalenie, czy dany obiekt budowlany został wybudowany zgodnie z przepisami obowiązującymi w dacie jego budowy. W tym zaś zakresie obowiązkiem organu jest ustalenie, czy obiekt ten objęty był wymaganiem uzyskania pozwolenia na budowę oraz zgodny był przepisami technicznymi określającymi zasady i warunki sytuowania takich budynków a następnie czy obowiązujący w dacie budowy plan zagospodarowania przestrzennego dopuszczał taki rodzaj zabudowy oraz czy inwestycja powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałaby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Wskazano nadto, że bezspornym w rozpoznawanej sprawie, a potwierdzonym przez organ w postępowaniu odwoławczym jest to, że budowa spornej szklarni objęta była obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Już samo stwierdzenie braku posiadania przez inwestora wymaganego prawem pozwolenia na budowę stanowiło o zaistnieniu pierwszej z przesłanek warunkujących możliwość orzeczenia o nakazie rozbiórki w postaci wybudowania obiektu w sposób niezgodny z przepisami obowiązującymi w czasie budowy.
Podkreślono także, że żadna z pozostałych istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy okoliczności nie została przez organy obu instancji wyjaśniona w sposób rzetelny wszechstronny, zgodny z przepisami art. 7 KPA ,77 § 1 KPA i 80 KPA. Odnosząc powyższe przepisy do postępowania przed organem odwoławczym podkreślono, iż zgodnie z zasadą dwuinstancyjności organ ten obowiązany jest ponownie rozpoznać i rozpatrzyć sprawę rozstrzygniętą decyzją organu I instancji w jej całokształcie ustalając stan faktyczny nie tylko w oparciu o materiał dowodowy zebrany w postępowaniu I instancji lecz także gdy zajdzie taka potrzeba, rozszerzyć granice postępowania dowodowego na istotne dla sprawy okoliczności faktyczne pominięte przez organ I instancji. W konsekwencji, w myśl art. 136KPA, organ odwoławczy może przeprowadzić nie tylko na żądanie strony lecz także z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który w I instancji wydał decyzję lub postanowienie.
W ocenie strony skarżącej w rozpoznawanej sprawie nie dochowano takich wymogów prawidłowego procesowania, które pozwalałyby na wydanie ostatecznego rozstrzygnięcia o umorzeniu postępowania, a przedłożone Sądowi akta w związku ze skutecznie wniesioną skargą niewątpliwie zawierać będą luki uniemożliwiające merytoryczną ocenę prawidłowości zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Podniesiono zatem, że ani decyzja pierwszoinstancyjna, ani też zaskarżona decyzja nie wykazują w sposób jednoznaczny aby wybudowanie spornej szklarni było zgodne z postanowieniami, obowiązującego w dacie budowy, rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62 z późn. zm.), w tym w szczególności przepisami dotyczącymi usytuowania obiektów w stosunku do granicy działki oraz innych obiektów, jak i w zakresie posiadania ściany oddzielenia przeciwpożarowego (§ 12, § 13 i § 14). W tym kontekście podkreślono, że zarówno organ I jaki i organ II instancji nie poczynił, mimo podniesionych w tym zakresie zarzutów przez skarżącą tak istotnych z punktu widzenia prawidłowego rozstrzygnięcia ustaleń jak położenie szklarni w stosunku do wszystkich pozostałych istniejących w sąsiedztwie obiektów budowlanych, co powoduje, iż nie doszło do zbadania przez organy obu instancji w pełni sprawy: pod kątem wymogów usytuowania szklarni w stosunku do innych obiektów budowlanych (niż tytko inwestora) i granicy innych działek z punktu widzenia zabezpieczenia pożarowego -zawartych w § 12 - 14 "warunków technicznych" rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki. Tymczasem – jak wywodzi skarżąca, powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych - stwierdzenie przez organ naruszenia tych przepisów, w szczególności § 14 wymienionego rozporządzenia określających minimalne odległości wskazanej szklarni od innych budynków, może stwarzać realne niebezpieczeństwo dla ludzi i mienia w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego. Co więcej, podniesiono, iż do tych istotnych wymagań w żaden sposób nie odniosły się organy obu instancji w trakcie dokonywanych czynności procesowych a następnie przy konstruowaniu podstawy faktycznej i prawnej swoich rozstrzygnięć, co powoduje, że pomijające zupełnie wskazaną okoliczność powierzchowne i wybiórcze ustalenia organu I i II instancji, czynią niestosownym i dalece przedwczesnym założenie poczynione przez te organy, że skoro przedmiotowa szklarnia zbudowana jest z materiałów niepalnych i jej odległość tylko od budynku mieszkalnego przy ul. Z. [...] wynosi 16,15m to tym samym spełnione są warunki zawarte w § 14 i że w związku z tym brak jest też ze strony spornego obiektu rzeczywistego niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia. Przepis § 14 (zawarta w nim tabela) wyraźnie bowiem określa minimalne odległości obiektów takich jak wskazana szklarnia od "innych budynków". Obowiązkiem zatem organu było zbadanie w drodze prawidłowo przeprowadzonych oględzin, w sposób obiektywny i staranny czy doszło do przekroczeń w zakresie dopuszczalnych odległości, nie tylko od budynku inwestorów ale również i od innych budynków mieszkalnych a w przypadku stwierdzenia takich przekroczeń - zbadanie w drodze dopuszczenia dowodu w postaci opinii niezależnego eksperta z dziedziny pożarnictwa, czy dalsze akceptowanie funkcjonowania samowolnie posadowionego obiektu dodatkowo w stanie technicznym w jakim obiekt ten aktualnie się znajduje, łącznie ze znajdującym się w nim wyposażeniem w urządzenia do prowadzenia produkcji rolnej i instalacje domowej roboty, może spowodować groźbę dla życia lub zdrowia przebywających w pobliżu osób lub realne niebezpieczeństwo powstania szkody w mieniu. Nadto wyjaśniono, że istotnym zadaniem organów, w przypadku stwierdzania naruszenia przepisów przeciwpożarowych staje się także przeprowadzenie odpowiednich czynności procesowych pod kątem zbadania wyposażenia tego obiektu, czy instalacja szklarni została dostosowana przez inwestora do funkcji i przeznaczenia budynku, a tym samym pod kątem spełniania wymagań przepisów dotyczących warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać instalacje elektroenergetyczne i oświetleniowe (§ 102. 1 rozporządzenia). Niewątpliwie bowiem wskazywana przez skarżącą okoliczność funkcjonowania szklarni w sąsiedztwie jej budynku z niezabezpieczoną "domorosłą" instalacją elektryczną stwarza np. w przypadku jej zerwania - poważne zagrożenie dla życia i zdrowia jej oraz domowników oraz samych inwestorów a także stwarza realne zagrożenie pożarowe dla okolicznych budynków w rozumieniu art. 37 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego.
Wykazując wadliwość prowadzonego w niniejszej sprawie postępowania wskazano, że organ odwoławczy nie ocenił sam w żaden sposób prawidłowości tego postępowania z punktu widzenia przepisów obowiązującego prawa jak również nie badał (lekceważąc powoływane w odwołaniu zarzuty) czy istnieje jeszcze konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego, w tym pod kątem przesłanek określonych w art. 37 ust 1 pkt 2 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane. Na podstawie bowiem akt sprawy nie sposób w zasadzie ustalić, z czego organy wywodziły, że sporna szklarnia nie stwarza niebezpieczeństwa dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Tymczasem wystąpienie tych przesłanek (lub ich brak) powinno być wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, przy czym nie wystarczy podać, że nastąpiło (lub nie nastąpiło) na przykład pogorszenie warunków użytkowych dla otoczenia, lecz niezbędne jest wskazanie, w jakich konkretnie okolicznościach organ upatruje tego pogorszenia lub braku takiego pogorszenia (por. niepubl. wyrok WSA w Warszawie z dnia 6 grudnia 2006 r, VII SA/Wa 1721/06)..
W tym też zakresie wskazano, że skarżąca podtrzymuje swoje stanowisko z postępowania administracyjnego, iż posadowienie na sąsiednim gruncie przez jej sąsiadów w odległości niewiele ponad 2 metrów dużej szkłami o wymiarach 7,95 x 3,03, przeznaczonej pod konkretną działalność rolną jaką jest hodowla pomidorów w indywidualnym rolnictwie, powoduje niemożliwość, a unoszące się wyziewy ze szklarni, w której odbywa się wskazana hodowla rolna zaburzają w okolicy prawidłową cyrkulację powietrza w związku z emisją nieprzyjemnych zapachów i mogą przekraczać (co również nie zostało zbadane przez organy) dopuszczalne normy, szkodząc tym samym zdrowiu skarżącej i członków jej rodziny.
Podkreślono nadto, że samowolne wzniesienie wskazanej szklarni pozostaje w oczywistej opozycji do przewidzianej w § 36 ust 1 pkt 9 rozporządzenia zasady wznoszenia budynku w sposób zapewniający zharmonizowanie z sąsiednią rodzinną zabudową szeregową o charakterze ekstensywnym.
Niezależnie od wyżej wskazanych uchybień organów administracji w zakresie przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zasadniczych kwestiach dotyczących przedmiotu postępowania wskazano, że również dokonana przez organy administracji wykładnia art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. -Prawo budowlane, nie może zostać zaakceptowana w zakresie w jakim przyjęto, że w regulacji tej chodzi o plan zagospodarowania przestrzennego (brak tego planu) obowiązujący w czasie wydania decyzji, a nie w dacie realizacji przedmiotowego obiektu. W tym kontekście podniesiono, iż należy w pełni zaaprobować aktualnie dominujący kierunek wykładni, że orzeczenie o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane może być wydane po stwierdzeniu, że obiekt ten zrealizowano w warunkach samowoli budowlanej oraz na terenie, który nie był przeznaczony na ten cel w miejscowym planie zagospodarowania obowiązującym w dacie budowy tego obiektu.
Zdaniem strony skarżącej organy nadzoru budowlanego stwierdzając tylko w sposób ogólnikowy, przywołując uchwałę Prezydium Rady Narodowej we W.z dnia [....] r. "że omawiany teren jest terenem przeznaczonym pod zabudowę" zaniechały w istocie przeprowadzenia stosownego postępowania na okoliczność samej zgodności zabudowy z jej przeznaczeniem określonym w przepisach o planowaniu przestrzennym obowiązującym w chwili budowy spornego obiektu. Przede wszystkim organy te w istocie w żaden rzeczowy sposób nie odniosły się do postanowień obowiązującego w dacie budowy szklarni- miejscowego ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego oraz zapisów stanowiącego wyjaśnienie i uszczegółowienie tego planu zawartych w załączniku nr 1 do postanowienia Naczelnika Prezydium Dzielnicowej Rady Narodowej W. P. P. z dnia [...] r. (Nr[...]) zawierającym istotne informacje na temat warunków zabudowy na terenie położonym we W. – K. przy ul. Z.
W odpowiedzi na skargę D. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we W. wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentacje i wywody prawne zawarte w kwestionowanej decyzji.
Pismem zaś z dnia [...] r. J. C. oraz J. C. podnieśli, że strona skarżąca uporczywie mija się z prawdą, co zobligowało ich do sprostowania zarzutów. Wskazano zatem, że używanie pojęcia szklarnia jest nadinterpretacją i zbędnym epatowaniem, ponieważ kojarzy się z budowlą profesjonalną o produkcyjno-handlowym charakterze, a w niniejszej sprawie jest to zaś estetyczna szklarenka lekkiej konstrukcji o powierzchni zaledwie 24.9 m², które jest wykorzystywane wiosną i latem dla przyspieszenia wegetacji drobnych ilości roślin warzywnych, na potrzeby własne. Nie ma w nim żadnych urządzeń wodnych, elektrycznych, kanalizacyjnych, grzewczych, a przedmiotowy obiekt zbudowany jest z metalu i szkła czyli materiałów ogniotrwałych. Wskazano przy tym, że od prawie 28 lat szklarenka ta nikomu z sąsiadów nie przeszkadzała i nigdy nie spowodowała żadnych interwencji z tytułu estetyki, bądź jakichkolwiek innych zagrożeń.
Nadto uczestnicy postępowania nie zgodzili się z twierdzeniami strony skarżącej, iż kwestionowany obiekt stanowi zagrożenie dla bezpieczeństwa, powoduje pogorszenie warunków zdrowotnych i wypoczynkowych, zaburzenie w okolicy prawidłowej cyrkulacji powietrza oraz emituje nieprzyjemne zapachy.
Według nich wymienione zarzuty nie pozostają w logicznym związku z celem ustaleń Inspektorów Nadzoru Budowlanego, który stanowiło zbadanie podstaw prawnych zbudowania szklarenki.
Podkreślono również, iż A. K. jest pracownikiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do treści przepisu art. 1 ustawy Prawo o ustroju sądów administracyjnych sądy administracyjne właściwe są do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Sąd nie może opierać tej kontroli na kryterium słuszności lub sprawiedliwości społecznej. Decyzja administracyjna jest zgodna z prawem, jeżeli jest zgodna z przepisami prawa materialnego i przepisami prawa procesowego.
Uchylenie decyzji administracyjnej, względnie stwierdzenie jej nieważności przez Sąd, następuje tylko w przypadku istnienia istotnych wad w postępowaniu lub naruszenia przepisów prawa materialnego, mającego wpływ na wynik sprawy - art. 145 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Zakres kontroli administracji publicznej obejmuje w szczególności orzekanie w sprawach skarg na decyzje administracyjne, postanowienia na które służy zażalenie albo kończące postępowanie lub rozstrzygające sprawę co do istoty (art. 3 § 1 w związku § 2 pkt 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi), a także na akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego.
Kryterium legalności przewidziane w art. 1 § 2 ustawy ustrojowej umożliwia sądowi wyeliminowanie z obrotu prawnego zarówno decyzji administracyjnej uchybiającej prawu materialnemu, jeżeli naruszenie to miało wpływ na wynik sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a), jak też rozstrzygnięcia dotkniętego wadą warunkującą wznowienie postępowania administracyjnego (lit. b), a także wydanego bez zachowania reguł postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy (lit. c).
Z kolei art. 147 § 1 przywołanej powyżej ustawy procesowej upoważnia Sąd, który uwzględnia skargę na uchwałę lub akt, do stwierdzenia nieważności tej uchwały lub aktu w całości lub części albo stwierdzenia, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności.
W pierwszej kolejności kontroli sądu podlega prawidłowość zastosowania w postępowaniu administracyjnym przepisów proceduralnych. Bezbłędne stosowanie przepisów procesowych wpływa bowiem na zasadność ustalenia stanu faktycznego w sprawie, a tylko należycie ustalony stan faktyczny sprawy pozwala ocenić trafność zastosowanych w danej sprawie norm prawa materialnego.
W rozpoznawanej sprawie kwestię sporną stanowi umorzenie przez organ I instancji postępowania w przedmiocie wybudowania w roku 1982 r. szklarni przy ul. Z. [...] we W., z uwagi na brak wystąpienia w niniejszej sprawie przesłanki opisanej w art. 37 ustawy - Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 229 ze zm.).
Na wstępie niniejszych rozważań zasadnym jest wskazanie, iż zgodnie z przepisem z art. 103 ust. 2 ustawy z 7 lipca 1994r. - Prawo budowlane (tj. Dz.U. z 2006r., Nr 156, poz. 1118 z późn. zm.) do obiektów wzniesionych bez wymaganego pozwolenia na budowę, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie nowej ustawy (tj. 1 stycznia 1995 r.) lub przed tym dniem zostało wszczęte w stosunku do nich postępowanie administracyjne stosuje się przepisy dotychczasowe. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że niniejsza szklarnia została wybudowana 1982, co implikuje zastosowanie w niniejszej sprawie ustawy z dnia 24 października 1974 r.
Zgodnie więc z treścią przepisu z art. 37 ust. 1 powyższej ustawy obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Zgodnie zaś z przepisem z art. 40 w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
Z powyższych regulacji normatywnych wynika więc, że organ nadzoru budowlanego prowadzący postępowanie w przedmiocie samowoli budowlanej jest obowiązany do zbadania przeznaczenia terenu, na której została ona zrealizowana oraz do oceny czy przedmiotowy obiekt powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Tylko zatem należyte ustalenie okoliczności stanu faktycznego będzie umożliwiało prawidłowe zastosowanie norm prawa materialnego, w tym także podjecie ewentualnej decyzji o rozbiórce, która możliwa jest wówczas, gdy w wyniku przeprowadzonego postępowania organ ustali, że dany obiekt wykonano niezgodnie z przepisami obowiązującymi w czasie jego budowy oraz znajduje się on na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę lub powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia, organ wydaje decyzję o nakazie rozbiórki.
W realiach niniejszej sprawy organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego w uzasadnieniu podjętego rozstrzygnięcia wskazał, iż w wyniku przeprowadzonych oględzin nie stwierdzono, aby wybudowany obiekt stanowił zagrożenie dla zdrowia lub życia ludzi oraz pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. W ocenie Sądu rozpoznającego niniejszą sprawę powyższe twierdzenie organu uznać należy, za przedwczesne i podjęte bez wyjaśnienia w sposób należyty wszystkich okoliczności stanu faktycznego sprawy.
Przede wszystkim zważyć należy, iż organ I instancji nie ustalił położenia szklarni w stosunku do wszystkich istniejących w sąsiedztwie obiektów budowlanych, w szczególności, w tym także obiektu skarżącej zlokalizowanego przy ul. Z. [...] we W. Jak bowiem wynika z akt sprawy organ nadzoru budowlanego ograniczył się tylko do dokonania pomiaru odległości wybudowanej szklarni od budynku mieszkalnego inwestorów oraz do granic działek pozostałych stron. Tymczasem wymóg pomiaru odległości względem innych obiektów wynika z § 14 rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki Terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki (Dz.U. Nr 17, poz. 62), stanowiącego o minimalnych odległościach budynków inwentarskich, stodół, suszarni i podobnych budynków gospodarczych od budynków nie zabezpieczonych ścianą oddzielenia przeciwpożarowego. Zaniechanie zatem przez Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta W. dokonania w niniejszej sprawie tychże pomiarów uniemożliwia prawidłową ocenę czy wybudowanie przedmiotowej szklarni pozostaje w zgodzie z przepisami obowiązującymi w dacie budowy, a dokładniej z § 14 powyższego rozporządzenia. Ustalenie tejże okoliczności ma zaś zasadnicze znaczenie, albowiem warunkuje dokonanie dalszej oceny przedsięwziętej inwestycji mając na względzie przesłankę z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo budowlane.
Wskazać przy tym należy, że uznanie, iż inwestycja nie pozostaje w zgodzie z przepisami obowiązującymi w dacie budowy nie stanowi przesłanki jedynej i wystarczającej, jako że ustawodawca wymaga jeszcze, aby tak wybudowany obiekt powodował niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (por. niepubl. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 sierpnia 2009 r., II OSK 1215/08). Oznacza to więc, iż prawidłowe ustalenie okoliczności faktycznych w sprawie zgodności lub jej braku z obowiązującymi w dacie budowy decyzji przepisami prawnymi, uprawnia do rozważenia czy przedsięwzięta inwestycja powodowała niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Jak nadto wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 17 października 2007 r. (sygn. akt II OSK 1398/06), podzielonym przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę - dla stwierdzenia, że obiekt powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia nie wystarcza już zaś proste stwierdzenie tego faktu, lecz potrzebne jest zestawienie konkretnych okoliczności faktycznych ustalonych w sprawie, z możliwym, lecz konkretnym zagrożeniem dla ludzi, powodowanym przez wybudowanie obiektu, którego określone cechy to zagrożenie wywołują. W rozpoznawanej sprawie takich jednakże rozważań w toku prowadzonego postępowania pierwszoinstacyjnego zabrakło. Ustalenia organów o braku zagrożenia dla ludzi lub mienia zostały poczynione jedynie na podstawie pobieżnych oględzin zrealizowanej inwestycji i nie rozważono, czy rozstrzygnięcie w tym zakresie nie powinno być poprzedzone opinią biegłego, mającego w tym zakresie stosowną wiedzę specjalistyczną.
Mając zatem na względzie powyższe okoliczności wskazać należy, że decyzja organu I instancji została podjęta z naruszeniem art. 7, 8 i 77 KPA. Celem bowiem tychże regulacji prawnych jest nałożenie na organ administracji publicznej obowiązku dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego poprzez zobligowanie organu prowadzącego postępowanie administracyjne nie tylko do rozpatrzenia całego materiału dowodowego, ale również do podjęcia czynności mających na celu zebranie tegoż materiału. W doktrynie podkreśla się, iż uzyskanie pełnego materiału dowodowego, to zebranie dowodów odnoszących się do wszystkich mających znaczenie prawne dla sprawy okoliczności. Nadto nałożony na organy obowiązek przeprowadzenia całego postępowania dowodowego co do wszystkich istotnych okoliczności spoczywa na organie i nie może być przerzucony na stronę. W sytuacji jednak gdy strona przedstawi niepełny materiał dowodowy, organ ma obowiązek z własnej inicjatywy go uzupełnić (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Warszawa 2006, s. 402 - 405). Sąd nie miał wątpliwości, iż wobec powyższych uchybień związanych z brakiem należytego ustalenia stanu faktycznego także i uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia uznać należy za wadliwe.
Przede wszystkim zważyć należy, że uzasadnienie faktyczne i prawne stanowi integralną część decyzji administracyjnej. Celem uzasadnienia jest dokładne i kompletne przedstawienie motywów rozstrzygnięcia. Strona postępowania ma bowiem prawo do uzyskania pełnego wyjaśnienia przesłanek, którymi kierował się organ wydając decyzję. Z uzasadnienia powinno więc wynikać, że organ rozpoznający konkretną sprawę przeprowadził dokładną analizę stanu faktycznego, ustalił wszystkie zaistniałe w sprawie okoliczności, które miały znaczenie dla podjęcia decyzji, a także wyjaśnił znaczenie zastosowanej normy prawnej. Zważyć należy ponadto, iż uzasadnienie jest niespójne a jego pierwsza częśc stanowi dysonans w stosunku do sentencji. Wskazać bowiem należy, iż na początku uzasadnienia wskazano na istotne uchybienia organu pierwszej instancji, w istocie dyskwalifikujące kontrolowane orzeczenie, a następnie organ odwoławczy przechodzi nad tym do porządku dziennego i utrzymuje zaskarżoną decyzję pierwszoinstancyjną w mocy. Zachodzi tu niewątpliwy brak spójności pomiędzy sentencją rozstrzygnięci a jej uzasadnieniem, co jest niewątpliwym naruszeniem dyspozycji przepisu art. 106 KPA. Sąd podziela w tym zakresie wyrażane w orzecznictwie sądowym stanowisko zgodnie z którym pomiędzy sentencją rozstrzygnięcia, a jego uzasadnieniem powinna zachodzić spójność. Niedopuszczalne jest, aby lektura uzasadnienia zaprzeczała podjętemu rozstrzygnięciu. Sąd kontroluje postanowienie, a nie zastępuje organu w podaniu motywów uzasadnienia postanowienia o oznaczonej treści. Dlatego też ocena samego rozstrzygnięcia jest przedwczesna wobec wykluczania się sentencji z treścią uzasadnienia (por. niepubl. wyrok WSA w Bydgoszczy z 6.01.2009r., I SA/Bd 666/08). W innym wyroku sądowym, odwołując się do celu uzasadnienia, podkreślono, że zadaniem uzasadnienia jest przekonanie strony o prawidłowości rozstrzygnięcia. Jeżeli zatem rozstrzygnięcie zawarte w sentencji decyzji jest różne od motywów zawartych w uzasadnieniu, to taka decyzja narusza art. 107 KPA, i już z tego powodu powinna być uchylona (por. niepubl. wyrok WSA w Warszawie z 19.08.2008r., II SA/Wa 817/08).
Sąd uznał również za stosowane wskazanie, iż rozpoznając sprawę w kontekście przepisu z art. 34 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. zasadnym jest podkreślenie, iż jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 3 lutego 2010 r. (sygn. akt II OSK 234/09), podzielonym przez Sąd rozpoznający niniejszą sprawę zwrot "obiekt budowlany lub jego część znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie jest przewidziany pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę" - sformułowany w czasie teraźniejszym – pozwala na postawienie tezy, iż skutki samowoli budowlanej należy oceniać w świetle przepisów o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym obowiązujących w dacie wydania decyzji. Co oznacza, że organy administracji publicznej orzekając w przedmiocie samowoli budowlanej popełnionej w warunkach, o jakich mowa w art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane, winny mieć na uwadze zgodność budowy z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, obowiązującym w dacie wydania decyzji a w razie braku planu - z ostateczną decyzją o lokalizacji inwestycji celu publicznego lub decyzją o ustaleniu warunków zabudowy.
W kontekście zaś rozstrzygnięcia drugoinstancyjnego zasadnym jest wskazanie, że organ odwoławczy – jak słusznie zauważyła strona skarżąca – nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów odwołania, a także wniosków dowodowych strony, w tym w szczególności do wniosku o przeprowadzenie dowodu z ponownych oględzin szklarni przy ul. Z. [...] we W., które to oględziny uwzględniałyby w sposób pełny i rzetelny spełnienie przez inwestorów: wymogów przewidzianych przepisami rozporządzenia Ministra Administracji, Gospodarki terenowej i Ochrony Środowiska z dnia 3 lipca 1980 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki oraz dowodu z ekspertyzy biegłego specjalisty z zakresu ochrony środowiska. Stanowiło to więc formalne uchybienie organu. Prawu bowiem strony do żądania dowodu odpowiada obowiązek organu ustosunkowania się do żądania strony, a zatem dokonania oceny, czy przedmiotem dowodu jest okoliczność mającą znaczenie dla sprawy. Określone w powyższym przepisie prawo procesowe strony ma ogromne znaczenie dla obrony jej interesu prawnego, oznacza wszak czynny udział strony w ustalaniu okoliczności stanu faktycznego sprawy będącej przedmiotem postępowania (por. B. Adamiak, J. Borkowski, Postępowanie...op.cit., s. 227 - 228).
Konkludując, uznać należy, iż zaniechanie należytego ustalenia okoliczności stanu faktycznego przez organ nadzoru budowlanego stopnia powiatowego stanowiło naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a zatem zasadnym było wyeliminowanie z obrotu prawnego tak decyzji organu I instancji jak i utrzymującej ją w mocy decyzji organu odwoławczego.
Mając więc na uwadze powyższe okoliczności i kierując się dyspozycją art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd orzekł jak w pkt I sentencji. Rozstrzygnięcie zawarte w pkt II uzasadnione jest postanowieniami art. 152 powyższej ustawy, a orzeczenie o kosztach – art. 200.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło