II GZ 910/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Piotr Pietrasz po rozpoznaniu w dniu 20 grudnia 2017 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Gospodarczej zażalenia Ł. M. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 603/17 o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Ł. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny Warszawie postanowieniem z dnia 29 września 2017 r., sygn. akt I SA/Wa 603/17 odmówił przywrócenia terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi Ł. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2016 r., nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Warszawie decyzją z dnia [...] października 2016 r., nr [...], utrzymało w mocy decyzję Burmistrza Miasta [A.] z dnia [...] czerwca 2016 r., nr [...] o odmowie przyznania prawa do świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych. Decyzja Kolegium została doręczona Ł. M. w dniu 27 października 2016 r. Pismem nadanym w placówce pocztowej dnia 16 grudnia 2016 r. Ł. M. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie postanowieniem z dnia 11 stycznia 2017 r. sygn. akt I SO/Wa 1585/16 przyznał wnioskodawcy prawo pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego. Pismem z dnia 14 marca 2017 r. pełnomocnik z urzędu wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] października 2016 r., nr [...]. W skardze zawarty został wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Brak winy skarżącego w uchybieniu terminu uzasadniony został okolicznością, że skarżący zwrócił się o ustanowienie pełnomocnika w terminie do wniesienia skargi i mógł przypuszczać, że wyznaczony w sprawie pełnomocnik wniesie w jego imieniu skargę do sądu administracyjnego. Pełnomocnik oświadczył, że informacja o wyznaczeniu go na pełnomocnika z urzędu została mu doręczona w dniu 8 marca 2017 r. Zarządzeniem z dnia 28 czerwca 2017 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do uzupełnienia ww. wniosku poprzez podanie i uprawdopodobnienie okoliczności wskazujących na brak winy skarżącego w uchybieniu tego terminu. Jednocześnie poinformowano pełnomocnika, że wbrew jej twierdzeniom zawartym we wniosku, skarżący zwrócił się o ustanowienie pełnomocnika po upływie terminu do wniesienia skargi. Pełnomocnik z urzędu w piśmie z dnia 27 lipca 2017 r. wskazał, że skarżący prowadził samodzielnie gospodarstwo domowe i był osobą samotną. Ze względu na stan zdrowia po pobiciu, pobycie w szpitalu i wykonanym zabiegu nie mógł samodzielnie funkcjonować. W piśmie podniesiono także, że skarżący wykazywał się brakiem znajomości procedury, a trudności sprawiało mu podejmowanie właściwych czynności. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uznał, że skarżący, jak wynika z akt sprawy i wbrew twierdzeniom zawartym we wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, nie złożył wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie do wniesienia skargi. Zaskarżona decyzja została doręczona skarżącemu w dniu 27 października 2016 r. Trzydziestodniowy termin na wniesienie skargi upływał zatem z dniem 28 listopada 2017 r. Wniosek o przyznanie prawa pomocy został zaś nadany w dniu 16 grudnia 2016 r., a więc już po upływie ustawowego terminu do wniesienia skargi. Mając pełne zrozumienie dla stanu zdrowia skarżącego Sąd I instancji stwierdził, że okoliczności powoływane we wniosku wskazują na uraz kolana (złamanie nasady bliższej piszczeli), który miał miejsce kilka miesięcy wcześniej (czerwiec 2016 r.) niż doręczenie zaskarżonej decyzji. Z karty informacyjnej leczenia szpitalnego znajdującej się w aktach sprawy nie wynika, aby uraz ten uniemożliwiał samodzielne funkcjonowanie skarżącego. Okoliczności powoływane we wniosku wskazują na uraz trwający od dłuższego czasu, który nie może zostać zakwalifikowany jako nagłą przypadłość, uniemożlwiającą złożenie skargi czy wniosku o przyznanie prawa pomocy w terminie. Mając powyższe na uwadze zdaniem Sądu skarżący nie uprawdopodobnił w przekonujący sposób okoliczności wskazujących na brak jego winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Zażalenie od przedmiotowego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie złożył skarżący wskazując, że uchybił terminowi do złożenia skargi, gdyż w czasie kiedy ww. decyzja została doręczona skarżący prowadził samodzielne gospodarstwo domowe i był osobą samotną. Stan zdrowia po pobiciu, pobycie w szpitalu i wykonanym zabiegu nie pozwalał na samodzielne funkcjonowanie. Mimo to musiał On samodzielnie funkcjonować a powrót do zdrowia trwał bardzo długo. W czasie, kiedy została doręczona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego nie mógł zainteresować się sprawą, gdyż nadal trwała jego rekonwalescencja. Ponadto z osobą, która odebrała korespondencję, nie prowadził wspólnego gospodarstwa domowego. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 z późn. zm.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Zgodnie zaś z art. 87 § 1 i 2 p.p.s.a., pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu uprawdopodobniając jednocześnie okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając okoliczności mające uprawdopodobnić brak winy w naruszeniu terminu sąd powinien uwzględnić wszystkie okoliczności konkretnej sprawy oraz brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony dbającej należycie o własne interesy. Instytucja przywrócenia terminu jest bowiem stosowana tylko w sytuacjach wyjątkowych, gdy uchybienie terminu nastąpiło w wyniku przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu nie jest zatem możliwe, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Do niezawinionych przyczyn uchybienia terminu zalicza się m.in.: stany nadzwyczajne, takie jak problemy komunikacyjne, klęski żywiołowe (powódź, pożar), czy nagłą chorobę strony lub jej pełnomocnika, która nie pozwoliła na wyręczenie się inną osobą (por. postanowienie NSA z dnia 10 września 2010 r., sygn. akt II OZ 849/10, orzeczenia.nsa.gov.pl). Podkreślenia również wymaga, że tylko nagła choroba stanowi przesłankę do przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności procesowej, jednak muszą zostać spełnione określone warunki. Przede wszystkim musi wystąpić takie pogorszenie stanu zdrowia, którego nie dało się przewidzieć. Poza tym strona musi wykazać, że stan zdrowia w danym okresie uniemożliwiał jej prowadzenie spraw i dokonywanie czynności osobiście, jak również wykluczał możliwość posłużenia się inną osobą. Nawet najpoważniejsza bowiem choroba o charakterze przewlekłym, o ile strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być traktowana jako okoliczność wskazująca na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione (por. postanowienia NSA: z dnia 17 października 2013 r., sygn. akt I FZ 397/13, z dnia 3 października 2013 r., sygn. akt I FZ 410/13, z dnia 4 kwietnia 2012 r., sygn. akt II OZ 245/12). Mając powyższe na uwadze należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że skarżący nie uprawdopodobnił braku swojej winy w uchybieniu terminu do wniesienia skargi. Skarżący nie przedstawił zaświadczenia lekarskiego, które wskazywałoby na wystąpienie u niego takich problemów zdrowotnych, które uniemożliwiłyby dokonanie czynności w terminie. Przedłożona karta informacyjna leczenia szpitalnego z dnia 6 czerwca 2016 r. wskazuje jedynie, że skarżący w dniu 1 czerwca 2016 r. poddany był zabiegowi zespolenia kłykcia bocznego kości piszczelowej. Wypisany do domu dnia 6 czerwca 2016 r. w stawnie ogólnym dobrym. Z zaleceń zawartych w karcie informacyjnej wynika, że skarżącemu złożono aparat na udo i goleń bez blokady zakresu ruchu z zakazem obciążania operowanej kończyny i stosowaniem kul łokciowych. Odnosząc się do okoliczności powołanych w zażaleniu stwierdzić należy, że z faktu hospitalizacji w dniach 29 maja 2016 r. - 6 czerwca 2016 r. nie można wyciągać wniosku, że skarżący nie był w stanie wnieść skargi kasacyjnej w terminie, który upływał w dniu 27 listopada 2017 r. Zasadnie również zauważono, że uznanie powyższych okoliczności za przypadek wyjątkowy oznaczałoby w istocie obowiązek przywrócenia terminu do dokonania określonej czynności niemalże w każdym przypadku uchybienia terminu przez osobę, która w ciągu roku przebywała w szpitalu czy na zwolnieniu lekarskim. Powoływane przez skarżącego okoliczności, uraz kolana oraz prowadzenie samotnie gospodarstwa domowego, chociaż niewątpliwie wskazują na jego trudną sytuację, to nie stanowią jednak okoliczności o charakterze wyjątkowym uzasadniającym przywrócenie terminu do wniesienia skargi. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.