IV SA/Po 45/17
WyrokWSA w Poznaniu2017-12-20
Skład orzekający: Grażyna Radzicka, Maciej Busz, Józef Maleszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze prawidłowo odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, uznając, że lokalizacja przedsięwzięcia nie narusza rażąco miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał lokalizacji przedsięwzięć mogących w znacznym stopniu oddziaływać na środowisko?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach została wydana z rażącym naruszeniem prawa, ponieważ lokalizacja przedsięwzięcia była sprzeczna z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał lokalizacji przedsięwzięć mogących w znacznym stopniu oddziaływać na środowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze błędnie zinterpretowało przepisy planu i ustawy, nie uwzględniając zakazu obowiązującego w dacie uchwalania planu. W związku z tym, zaskarżona decyzja i poprzedzająca ją decyzja zostały uchylone.Stan faktyczny
Skarżący domagali się stwierdzenia nieważności decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, zarzucając jej sprzeczność z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego, który zakazywał lokalizacji przedsięwzięć mogących w znacznym stopniu oddziaływać na środowisko. Samorządowe Kolegium Odwoławcze odmówiło stwierdzenia nieważności, uznając, że przedsięwzięcie nie narusza rażąco prawa. Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał jednak, że organy administracji nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego i dokonały błędnej subsumpcji, co doprowadziło do wydania decyzji z rażącym naruszeniem prawa.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016 roku. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Grażyna Radzicka Sędziowie WSA Maciej Busz WSA Józef Maleszewski (spr.) Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Walocha po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 13 grudnia 2017 r. sprawy ze skargi J. Ś., J. R., S. Ś., M. S., M. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] listopada 2016 r. nr [...], [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji 1. uchyla zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] października 2016 roku, nr [...]; 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. Ś. kwotę [...](słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania; 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz J. R. kwotę [...](słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 4. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz S. Ś. kwotę [...](słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 5. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz , M. S. kwotę [...](słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 6. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz M. S. kwotę [...](słownie: dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Decyzją z [...] października 2016 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze, wskazując na art. 17 pkt 1, 127 § 3, 157 § 1 i 2 i art. 158 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 z późn. zm., dalej jako K.p.a.) odmówiło stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Nr [...] o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przez [...], przedsięwzięcia polegającego na budowie [...] wraz z liniami kablowymi 110 kV na działce [...].
Uzasadniając SKO napisało, że w dniu [...] lipca 2016 r. do SKO wpłynął wniosek J. Ś. (poparty przez mieszkańców ulic: [...]) o stwierdzenie nieważności opisanej decyzji Prezydenta [...], ze względu na jej wydanie z rażącym naruszeniem prawa miejscowego, ustanowionego uchwałą [...]
Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że zgodnie z art. 156 § 1 pkt 1-7 K.p.a. organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1. wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2. wydana została bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa;
3. dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną;
4. została skierowana do osoby nie będącej stroną w sprawie;
5. była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6. w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7. zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Odnosząc się do przesłanek stwierdzenia nieważności SKO stwierdziło, że Prezydent Miasta był organem właściwym do ustalenia środowiskowych uwarunkowań realizacji przedsięwzięcia, a zatem nie zachodzi przesłanka stwierdzenia nieważności z mocy art. 156 § 1 pkt 1 K.p.a. W omawianej sprawie nie zachodzi też sytuacja opisana w art. 156 § 1 pkt 3 K.p.a., gdyż sprawa nie była poprzednio rozstrzygnięta inną decyzją ostateczną. Badana decyzja nie została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie. Organ I instancji wydał bowiem decyzję na rzecz wnioskodawcy, zatem tylko Inwestor, w oparciu o uzyskaną decyzję, był uprawniony do zainicjowania następnego etapu procesu inwestycyjnego, a następnie do realizacji inwestycji. Dalej SKO napisało, że decyzji nie można postawić zarzutu niewykonalności (art. 156 § 1 pkt 5 K.p.a.) oraz zarzutu, że jej wykonanie wywołałoby czyn zagrożony karą (art. 156 § 1 pkt 6 K.p.a.). Decyzja nie jest też obarczona wadą powodującą jej nieważność z mocy prawa ( art. 156 § 1 pkt 7 K.p.a.). Wobec powyższego badana decyzja podlega ocenie w zakresie określonym w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Podstawę materialnoprawną przedmiotowej decyzji stanowią przepisy ustawy z dnia 3 października 2008r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko ( Dz. U. z 2013 r., poz.1235 z późn. zm., dalej jako u.u.i.o.ś.). W myśl art. 80 ust. 2 u.u.i.o.ś. organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami planu miejscowego. Stosownie zaś do treści art. 84 i 85 ust.2 pkt 2 u.u.i.o.ś., w przypadku, gdy nie została przeprowadzona ocena oddziaływania na środowisko, w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach właściwy organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, wskazując w treści decyzji informacje o uwarunkowaniach, o których mowa w art. 63 i ust. 1 u.u.i.o.ś., uwzględnionych przy stwierdzeniu braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko oraz sporządza charakterystykę przedsięwzięcia , która stanowi załącznik do decyzji. W uzasadnieniu kwestionowanej decyzji podzielono stanowisko Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Poznaniu (dalej jako RDOŚ) zawarte w postanowieniu z dnia [...] stycznia 2015 r. i wskazano uwarunkowania uzasadniające odstąpienie od obowiązku przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
Stosownie do decyzji środowiskowej, uwzględniającej stanowisko RDOŚ w Poznaniu, planowane przedsięwzięcie nie będzie powodować przekroczeń dopuszczalnego poziomu hałasu na najbliżej położonych terenach chronionych akustycznie. Poza terenem, do którego inwestor posiada tytuł prawny nie zostaną przekroczone standardy jakości środowiska w zakresie ochrony przed promieniowaniem elektromagnetycznym. Na etapie realizacji przedsięwzięcia może nastąpić niewielka emisja substancji do powietrza (faza budowy). Będzie to związane z powstawaniem pyłów, w związku z prowadzeniem robót ziemnych oraz przemieszczaniem mas ziemnych. Źródłem emisji będą procesy spalania paliw w silnikach maszyn i urządzeń pracujących na budowie, emisje te będą miały charakter okresowy oraz ustaną po zakończeniu prac. Eksploatacja inwestycji nie będzie powodować emisji substancji do powietrza. Odpady powstałe podczas realizacji, a także odpady powstające podczas eksploatacji inwestycji gromadzone będą selektywnie w wydzielonym miejscu, a następnie wywożone będą przez firmy posiadające stosowne zezwolenie. Transformatory mocy będą umieszczone wewnątrz budynku technicznego, pod pomieszczeniem transformatorów znajdować się będzie szczelna misa olejowa o pojemności zapewniającej zebranie przy ewentualnym wycieku 100% oleju zawartego w transformatorze. Wody opadowe i roztopowe z planowanych miejsc utwardzonych będą ujmowane za pomocą wypustów, a następnie będą kierowane do miejskiej sieci kanalizacji deszczowej na warunkach określonych przez gestora sieci. Woda będzie pobierana z miejskiej sieci wodociągowej na cele związane z okresowym pobytem pracowników na stacji oraz ppoż.
Stosownie do opinii RDOŚ eksploatacja przedsięwzięcia nie spowoduje znaczących zmian w środowisku, nie będzie się wiązać z nadmiernym wykorzystaniem zasobów naturalnych oraz nie będzie powodować transgranicznego oddziaływania. Ponadto, ze względu na lokalizację inwestycji poza obszarami chronionymi oraz planowane nasadzenia rekompensacyjne, nie przewiduje się negatywnego oddziaływania inwestycji na środowisko przyrodnicze, w tym obszary chronione. RDOŚ w postanowieniu z [...] stycznia 2015 r. wyraził opinię, że dla przedsięwzięcia nie ma potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko. Odmienne stanowisko zajął w sprawie Wielkopolski Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w Poznaniu stwierdzając, że dla przedmiotowego przedsięwzięcia jest wymagane przeprowadzenie oceny oddziaływania na środowisko (opinia z [...] grudnia 2014 r.). Jednak SKO podkreśliło, że zgodnie z przedłożoną kartą informacyjną przedsięwzięcie nie będzie wymagało ustanowienia obszaru ograniczonego użytkowania. W świetle przytoczonych okoliczności stwierdzenie organu o braku potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko dla przedmiotowej inwestycji nie nosi cech rażącego naruszenia prawa, o jakim mowa w art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a.
Przechodząc do oceny zgodności przedsięwzięcia z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego [...] SKO stwierdziło, że plan miejscowy podobnie jak każdy akt prawny podlega interpretacji. Przy czym zgodnie z ugruntowanym już orzecznictwem sądów administracyjnych wątpliwości interpretacyjne nie stanowią podstawy stwierdzenia nieważności decyzji. Sytuacje, w której dany przepis może być interpretowany na różne sposoby wyklucza uznanie, że został naruszony w sposób rażący. W omawianej sprawie organ stwierdził zgodność lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami planu miejscowego, wskazując że teren inwestycji położony jest w jednostce bilansowej [...], z podstawowym przeznaczeniem pod zabudowę mieszkaniową, usługi handlu i nieuciążliwego rzemiosła usługowego i produkcyjnego. Na terenie tej jednostki dopuszcza się budowę urządzeń infrastruktury technicznej i komunikacyjnej.
SKO podkreśliło, że zgodność z planem została potwierdzona w opinii sporządzonej w [...], w dniu [...] listopada 2014 r. Z przedłożonej opinii wprawdzie nie wynika, aby dokonano szczegółowej analizy zapisów planu, nie dokonano bowiem oceny zapisów § 7 ust. 2 pkt "c", zgodnie z którymi na terenie jednostki [...] zakazuje się lokalizacji przedsięwzięć mogących w znacznym stopniu oddziaływać na środowisko, w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska. SKO zauważyło jednak, że w dacie uchwalania planu obowiązywał inny stan prawny, a mianowicie rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2002 r. nr 179, poz.1490, dalej jako Rozporządzenie z 2002 r.). Rozporządzenie to w § 4 określało szczegółowe kryteria związane z kwalifikowaniem przedsięwzięć do rodzaju przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko może być wymagany (§ 3 ust. 1). Omawiana decyzja środowiskowa została wydana w oparciu o przepisy u.u.i.o.ś. oraz rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. z 201 Or., nr 213, poz. 1397 ze zm.). Sformułowany w planie zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących w znacznym stopniu oddziaływać na środowisko w obowiązującym stanie prawnym może być interpretowany jako zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, tj., przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r., oraz dla przedsięwzięć określonych w § 3 ust. 1, dla których obowiązek przeprowadzenia oceny o oddziaływaniu na środowisko i sporządzenia raportu został nałożony przez organ prowadzący postępowanie.
Omawiane przedsięwzięcie zgodnie z obowiązującymi przepisami stanowi przedsięwzięcie mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Stopień oddziaływania takiego przedsięwzięcia ustala organ biorąc pod uwagę uwarunkowania o których mowa w art. 63 ust. 1 u.u.i.o.ś. W przypadku stwierdzenia, że stopień oddziaływania jest znaczący organ nakłada obowiązek przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko, natomiast w przypadku ustalenia, że stopień oddziaływania jest nieznaczący, organ stwierdza brak potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko.
W świetle powyższego stwierdzenie, że przedsięwzięcie nie jest przedsięwzięciem, które w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska może w znaczącym stopniu oddziaływać na środowisko, oznacza że przedsięwzięcie nie narusza obowiązujących w tym zakresie postanowień planu miejscowego. Obowiązujący plan zagospodarowania przestrzennego na wskazanym terenie wyklucza bowiem lokalizację przedsięwzięć mogących w znacznym stopniu oddziaływać na środowisko (tj. przedsięwzięć wymienionych w § 2 ust. 1 oraz przedsięwzięć wymieniony w § 3 ust. 1, dla których nałożono obowiązek oceny oddziaływania na środowisko).
Na tle omawianej sprawy nie można też pominąć, że przepisy u.u.i.o.ś. dla przedsięwzięć realizowanych bez potrzeby przeprowadzenia oceny oddziaływania na środowisko wprowadzają uproszczony sposób postępowania. Zgodnie bowiem z art. 79 ust. 1, społeczeństwo ma zagwarantowany udział w tych postępowaniach, w których przeprowadzana jest ocena oddziaływania na środowisko. Inne też wymagania stawia wskazana ustawa dla przedsięwzięć realizowanych bez potrzeby opracowania oceny o oddziaływaniu przedsięwzięcia, co wynika z art. 85 cyt. ustawy.
Mając na uwadze powyższe oraz fakt, że dystrybucja (przesyłanie) energii elektrycznej nie jest działalnością produkcyjną, lecz usługą, polegającą na dostarczaniu energii elektrycznej do poszczególnych użytkowników, jak również stanowisko prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, że stacja transformatorowa mimo posiadania przez nią czterech ścian, dachu, fundamentu, a tym samym trwałego związku z gruntem, nie jest budynkiem, lecz częścią sieci elektroenergetycznej (wyrok WSA w Krakowie z 19 listopada 2015 r., sygn. akt I SA /Kr 998/15; wyrok NSA z 17 czerwca 2009 r., I OSK 882/08) SKO podzieliło stanowisko organu I instancji, że omawiana inwestycja należy do urządzeń infrastruktury technicznej o oddziaływaniu nie mającym znacznego wpływu na środowisko, co za tym idzie jej lokalizacja na terenie [...] nie narusza postanowień planu w sposób rażący.
Od decyzji zostały złożone wnioski o ponowne rozpatrzenie sprawy.
Decyzją z [...] listopada 2016 r. nr [...] oraz [...] SKO w K., wskazując na art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a., po rozpoznaniu wniosków J. R., J. Ś., S. Ś., G. K., R. S., A. B., M. G., J. N., D. K., B. Ł., M. S., W. F., M. S., J. C., Z. F., A. F., W. M. oraz D. K. o ponowne rozpatrzenie sprawy – utrzymało w mocy zaskarżoną decyzję.
Uzasadniając SKO napisało, że decyzja pierwszoinstancyjna, o odmowie stwierdzenia nieważności decyzji środowiskowe jest w pełni zasadna, zatem należało ją utrzymać w mocy.
Skargi na opisaną decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu wnieśli J. Ś., J. R., S. Ś., G. K., R. S., M. G., D. K., B. Ł., M. S., W. F., M. S., J. C., Z. F., A. F., W. M., D. K. i A. S.. Skarżący zaskarżyli obie wydane w sprawie decyzje. Zarzucili, że decyzja środowiskowa jest sprzeczna z prawem miejscowym. Plan miejscowy jednoznacznie ustala przeznaczenie terenu, na którym zaplanowano sporną inwestycję, jako teren usług handlu, i nieuciążliwego rzemiosła usługowego i produkcyjnego oraz, równorzędnie, mieszkalnictwa. Takiej dyspozycji przypisano na rysunku planu symbol "UM". Ustalenia te są "ostre", jednoznaczne i nie budzące wątpliwości. Powszechnie wiadomo, że każdemu terenowi usługowemu i mieszkalnictwu zawsze towarzyszą infrastrukturalne elementy uzbrojenia terenu. Są nimi takie urządzenia jak sieci i przyłącza: wody, kanalizacji sanitarnej i deszczowej, gazu oraz elektryczne, jednakże mają one jedynie charakter służebny wobec funkcji podstawowej, nigdy nie dominujący, lub jak w tym przypadku całkowicie wykluczający możliwość realizacji na tym terenie funkcji podstawowej.
W odpowiedzi na skargi organ administracji wniósł o oddalenie skarg, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Prawomocnym postanowieniem z 21 marca 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 45/17 WSA w Poznaniu odrzucił skargi G. K., R. S., M. G., D. K., B. Ł., W. F., J. C., Z. F., A. F., W. M., D. K. i A. S..
Prawomocnym postanowieniem z 4 lipca 2017 r. sygn. akt IV SA/Po 45/17 Sąd odrzucił skargę W. F..
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu zważył, co następuje:
Obie decyzje wydane w sprawie nie mogą się ostać.
Na wstępie wskazać należy, że kontrola sądu administracyjnego, zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 j.t.) i art. 3 § 1 i § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 z późn. zm., zwanej dalej – P.p.s.a.), ogranicza się do badania zgodności z prawem zaskarżonych aktów administracyjnych. Kontrola ta ogranicza się więc do zbadania, czy w toku rozpoznania sprawy organy administracji publicznej nie naruszyły prawa materialnego i procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, czy zgodnie z art. 7, 77 § 1 i 80 K.p.a. dokonano ustalenia stanu faktycznego, a dokonana ocena tych ustaleń znajduje oparcie w materiale dowodowym i uzasadnieniu decyzji sporządzonym zgodnie z art. 107 K.p.a. Stosownie do art. 134 § 1 P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną w niej podstawą prawną. Oznacza to, że bierze pod uwagę wszelkie naruszenia prawa, a także wszystkie przepisy, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i wniosków podniesionych w skardze – w granicach sprawy, wyznaczonych przede wszystkim rodzajem i treścią zaskarżonego aktu.
Przedmiotem kontroli Sądu w tak zakreślonych granicach kognicji jest w niniejszym postępowaniu sądowoadministracyjnym odmowa stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta [...] z dnia [...] lutego 2015 r. Zdaniem SKO powołane przez skarżących okoliczności nie wskazują na istnienie przesłanek stwierdzenia nieważności.
Sąd nie podziela w tej materii stanowiska organu. Zdaniem Sądu organy administracji nie ustaliły prawidłowo stanu faktycznego oraz nie dokonały jego prawidłowej subsumpcji w wydanych w toku postępowania administracyjnego decyzjach.
Sąd orzekający w sprawie podziela przy tym poglądy odnośnie kwalifikacji uchybień jako rażącego naruszenia prawa powołane przez orzekające organy. Wskazać należy na stanowisko przedstawione przez Małgorzatę Jaśkowską i Andrzeja Wróbla w Komentarzu aktualizowanym do ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. (LEX/el., 2016) oraz zaprezentowane tam orzecznictwo. W szczególności w wyroku z dnia 8 września 2011 r., I OSK 1566/10, LEX nr 1068431 NSA stwierdził, że w sposób rażący może zostać naruszony wyłącznie przepis, który może być stosowany w bezpośrednim rozumieniu, to znaczy taki, który nie wymaga stosowania wykładni prawa. Skutki, które wywołuje decyzja uznana za rażąco naruszającą prawo, to skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności - gospodarcze lub społeczne skutki naruszenia, których wystąpienie powoduje, że nie jest możliwe zaakceptowanie decyzji jako aktu wydanego przez organy praworządnego państwa. Z kolei w wyroku NSA z dnia 2 marca 2011 r., II OSK 2226/10, LEX nr 824448 podkreślono, że naruszenie prawa tylko wtedy ma charakter rażący, gdy akt administracyjny został wydany wbrew nakazowi lub zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, wbrew wszystkim przesłankom przepisu nadano prawa albo ich odmówiono, albo obarczono stronę obowiązkiem, albo uchylono obowiązek. Cechą rażącego naruszenia prawa jest to, że treść aktu pozostaje w jawnej sprzeczności z treścią przepisu przez proste zestawienie ich ze sobą. Dla oceny, czy dane naruszenie prawa ma charakter rażącego naruszenia, istotne są skutki, które to naruszenie wywołuje, jeżeli skutki te są niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności, to takie naruszenie ma cechy rażącego naruszenia prawa, zaś w wyroku WSA w Warszawie z 29 listopada 2013 r., VII SA/Wa 1802/13, LEX nr 1408022 wskazano, że naruszenie prawa może zostać zakwalifikowane jako rażące, kiedy jest oczywistym naruszeniem prawa i kiedy wywołuje skutki społeczne, których nie można zaakceptować z punktu widzenia praworządności, a dobrami szczególnie chronionymi powinno być ludzkie życie, zdrowie oraz mienie.
W orzecznictwie wyrażono także pogląd, że o "rażącym" naruszeniu prawa można mówić jedynie wtedy, gdy stwierdzone naruszenie ma znacznie większą wagę aniżeli stabilność ostatecznej decyzji administracyjnej; por. też wyrok NSA w Warszawie z dnia 9 września 1998 r., II SA 1249/97, LEX nr 41819: "Z rażącym naruszeniem prawa nie może być utożsamiane każde, nawet oczywiste, naruszenie prawa. Nie każde bowiem naruszenie prawa dyskwalifikuje decyzję w takim stopniu, że niezbędna jest jej eliminacja tak, jak gdyby od początku nie została wydana. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego i Sądu Najwyższego powszechnie przyjmuje się zatem, że rażące naruszenie prawa to takie naruszenie, które z uwagi na wywołane skutki jest jednoznaczne w znaczeniu wadliwości rozstrzygnięcia oraz tylko takie naruszenie, w wyniku którego powstają skutki niemożliwe do zaakceptowania z punktu widzenia wymagań praworządności. W konsekwencji stwierdzenie nieważności może dotyczyć tylko przypadków ewidentnego bezprawia, którego nigdy nie można usprawiedliwiać ani tolerować".
W ocenie Sądu stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i decyzji ją poprzedzającej, nie zasługuje na uwzględnienie. Analiza akt administracyjnych sprawy prowadzi do wniosku, że decyzja z 6 lutego 2015 r. wydana została wbrew zakazowi ustanowionemu w przepisie prawnym, a treść jej rozstrzygnięcia pozostawała w wyraźnej i oczywistej sprzeczność z treścią przepisu. Obowiązujący w dacie wydania decyzji z dnia [...] lutego 2015 r. miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego uchwalony dnia [...] grudnia 2003 r. przewidywał wprost dla terenu oznaczonego symbolem [...] (a więc tego, na którym wyrażono zgodę na realizacje inwestycji) zakaz lokalizacji przedsięwzięć mogących w znaczącym stopniu oddziaływać na środowisko (w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska) - § 7 ust. 2 lit. c). Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska w brzmieniu obowiązującym w dacie uchwalenia miejscowego planu stanowiła zaś w art. 51 ust. 1, że sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko wymagają:
1) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko,
2) planowane przedsięwzięcia mogące znacząco oddziaływać na środowisko, dla których obowiązek jest ustalony na podstawie ust. 2,
zaś w art. 51 ust. 2, że obowiązek sporządzenia raportu dla planowanego przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, stwierdza, w drodze postanowienia, organ właściwy do wydania decyzji, o której mowa w art. 46 ust. 4 pkt 1-7, określając jednocześnie zakres raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko; właściwy organ uwzględnia łącznie szczegółowe kryteria określone w ust. 8 pkt 2 i ocenia potrzebę sporządzenia raportu dla przedsięwzięć określonych w ust. 8 pkt 1,
Jednocześnie art. 51 ust. 8 stanowił, że Rada Ministrów, uwzględniając możliwe oddziaływanie na środowisko przedsięwzięć, o których mowa w ust. 1, określi w drodze rozporządzenia:
1) rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko, oraz rodzaje przedsięwzięć, dla których obowiązek sporządzenia raportu może być wymagany, biorąc pod uwagę: rodzaj działalności, wielkość produkcji i inne parametry techniczne,
2) szczegółowe kryteria związane z kwalifikowaniem przedsięwzięcia do sporządzenia raportu, biorąc pod uwagę charakterystykę przedsięwzięcia, wielkość emisji, usytuowanie oraz rodzaj i skalę jego oddziaływania na środowisko.
W dacie uchwalania miejscowego planu obowiązywało wydane na podstawie tego upoważnienia rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko (Dz. U. z 2002 r., poz. 1490).
W § 2 ust. 1 wskazywało ono rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wymagające sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko (m. in. w ust. 1 pkt 2 lit. c stacje elektroenergetyczne lub napowietrzne linie elektroenergetyczne o napięciu znamionowym wynoszącym nie mniej niż 220 kV), natomiast w § 3 ust. 1 rodzaje przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, które mogą wymagać sporządzenia raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, m. in. (pkt 2 lit. b) stacje elektroenergetyczne lub linie elektroenergetyczne, o napięciu znamionowym nie niższym niż 110 kV, niewymienione w § 2 ust. 1 pkt 2 lit. c.
Analiza wyżej wymienionych regulacji nie pozostawia wątpliwości, że w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego z dnia [...] grudnia 2003 r. wprowadzono zakaz lokalizacji na terenie oznaczonym symbolem [...] przedsięwzięć zarówno wymienianych w § 2 ust. 1, jak i w § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 24 września 2002 r. w sprawie określenia rodzajów przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko oraz szczegółowych kryteriów związanych z kwalifikowaniem przedsięwzięć do sporządzenia raportu o oddziaływaniu na środowisko. Zarówno pierwsze, jak i drugie określane są bowiem jako mogące znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska.
Rozważania SKO odnośnie kwalifikacji przedsięwzięcia na podstawie obecnie obowiązującego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko wprowadzającego rozróżnienie przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko nie są zasadne. Nie może być przecież wątpliwości, że lokalny uchwałodawca, wprowadzając w 2003 roku w miejscowym planie stosowny zakaz posłużył się terminem znajdującym odzwierciedlenie w stanie prawnym obowiązującym w dacie uchwalania planu, precyzując nawet sposób jego rozumienia: "w rozumieniu przepisów o ochronie środowiska". Nie ma zatem podstaw, by pojęciu "przedsięwzięć mogących w znacznym stopniu oddziaływać na środowisko" nadawać inne znaczenie niż to, które zgodne było z zamiarem uchwałodawcy.
Prowadzić to musi do wniosku, że kwestionowana przez skarżących decyzja Prezydenta Miasta [...] wydana została wbrew wyraźnie sformułowanemu zakazowi w obowiązującym akcie prawa miejscowego. W jej uzasadnieniu nie poruszono zresztą w ogóle kwestii zawartego w planie miejscowym zakazu, poprzestając na opinii wyrażonej przez [...] z dnia [...].11.2014 r. o zgodności przedsięwzięcia z planem. Opinia ta – jak słusznie podnoszą skarżący – nie może mieć znaczenia dla oceny zgodności przedsięwzięcia z ustaleniami planu.
Stwierdzić zatem należy, że decyzja Prezydenta Miasta O. W. z dnia [...] lutego 2015 r. wydana została z rażącym naruszeniem art. 80 ust. 2 u.u.i.o.ś., stanowiącego, że właściwy organ wydaje decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach po stwierdzeniu zgodności lokalizacji przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli plan ten został uchwalony.
W wyroku z dnia 26 kwietnia 2013 r. w sprawie II OSK 2628/11 (CBOSA) NSA podkreślił, że judykaturze prezentowany jest pogląd, wedle którego zgodność lokalizacji planowanego przedsięwzięcia z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jest w świetle art. 80 ust. 2 u.u.i.o.ś. kryterium podstawowym oceny zamierzeń strony ubiegającej się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Skoro zatem plan miejscowy nie przewiduje przeznaczenia terenu pod określone przedsięwzięcie, to organ ma obowiązek, wobec braku zgodności przedsięwzięcia z planem wydać decyzję odmowną, bez dalszego badania rzeczywistego wpływu planowanej działalności na środowisko (por. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego II OSK 829/11 z 1 sierpnia 2012 r., opublik. CBOSA). W orzecznictwie podkreśla się, że stwierdzenie sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwalnia organ prowadzący postępowanie z konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, w tym przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego z innymi organami (por. wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z 30 września 2010 r., II SA/Lu 335/10, LEX nr 753782, oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z 24 marca 2011 r., II SA/Łd 1441/10, LEX nr 994167). Stanowisko to podziela Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w przedmiotowej sprawie. Jest ono również akceptowane przez doktrynę. Zdaniem K. Gruszeckiego "Z postanowień art. 80 ust. 2 ustawy wynika niezbicie, że zgodność z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (oczywiście wówczas, gdy został on uchwalony) jest podstawowym kryterium (poza wyjątkami wynikającymi z tego przepisu) oceny zamierzeń inwestycyjnych podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowań i tak, jak już była o tym mowa w komentarzu do art. 77 ustawy, stwierdzenie sprzeczności lokalizacji przedsięwzięcia z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego zwalnia organ prowadzący postępowanie z konieczności przeprowadzania postępowania wyjaśniającego w szerszym zakresie, w tym przeprowadzenia postępowania uzgodnieniowego z innymi organami" (por. Komentarz do art. 80 ustawy o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko – Lex, 2009, wersja elektroniczna). Zgodność planowanej inwestycji z postanowieniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, poza wyjątkami wskazanym wprost w art. 80 ust. 2u.u.i.o.ś., jest zatem podstawowym kryterium oceny zamierzeń podmiotu ubiegającego się o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach (por. uzasadnienie wyroku NSA z 1.08.2012 r., II OSK 829/11, opublik. CBOSA).
Naruszenie tego podstawowego, fundamentalnego warunku wydania decyzji środowiskowej prowadzić musi do wniosku, że decyzja taka nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa.
W związku z powyższym należy uznać, że zaskarżona decyzja oraz decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem art. 6 K.p.a. (zasada przestrzegania prawa przez organy administracji publicznej), art. 7 K.p.a. (zasada stania na straży praworządności i uwzględniania z urzędu interesu społecznego i słusznego interesu obywateli), art. 8 K.p.a. (zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa). oraz § ust. 2 lit. c) Uchwały [...] poprzez jego błędna wykładnię. Na skutek tego organu dokonały błędnej subsumcji, nie stwierdzając zaistnienia przesłanek z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. Zaskarżona decyzja narusza nadto art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy wadliwej decyzji ją poprzedzającej.
Mając powyższe na uwadze Sąd, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c) P.p.s.a. w zw. z art. 135 P.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku.
O kosztach postępowania, stanowiących wpisy sądowe w kwotach po 200 zł uiszczone przez poszczególnych skarżących, orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 P.p.s.a. (punkty 2 – 6 wyroku).
Rozpoznając ponownie sprawę organ winien zastosować się do uwag, wykładni i oceny prawnej zawartych w niniejszym uzasadnieniu , analiza zaś kontrolowanej decyzji winna znaleźć odzwierciedlenie w szczegółowym i wyczerpującym uzasadnieniu sporządzonym w zgodzie z art. 107 § 3 K.p.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło