II SA/Ol 932/17

WyrokWSA w Olsztynie2018-01-16

Skład orzekający: Beata Jezielska, Ewa Osipuk, Bogusław Jażdżyk

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego prawidłowo stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, jeśli przedłożona ekspertyza nie określiła sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, a jedynie wskazała na konieczność ustanowienia służebności przesyłu?
Ratio decidendi
Organ nadzoru budowlanego nie może ograniczyć się jedynie do stwierdzenia, że inwestor przedłożył ekspertyzę, ale musi ustalić, czy ekspertyza ta zawiera elementy określone w decyzji, w tym sposób usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Samo wskazanie na konieczność ustanowienia służebności przesyłu nie jest wystarczające do uznania obowiązku za wykonany, jeśli nie określono technicznego sposobu usunięcia nieprawidłowości.
Stan faktyczny
Spółka A skarżyła decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, która stwierdziła wykonanie obowiązku nałożonego na inwestora (Spółkę A) w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, polegającego na dostarczeniu ekspertyzy dotyczącej robót budowlanych. Wcześniejsza decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazywała rozbiórkę części linii elektroenergetycznej z powodu naruszenia przepisów prawa, mimo że pozwolenie na budowę było prawomocne w momencie realizacji. Skarżąca Spółka A (użytkownik wieczysty działki sąsiedniej) zarzucała, że przedłożona ekspertyza nie rozwiązała problemu ograniczenia użytkowania jej działki, a jedynie wskazała na potrzebę ustanowienia służebności przesyłu.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego i zasądził od organu na rzecz skarżącej Spółki A kwotę 500 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Dnia 16 stycznia 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie w składzie następującym: Przewodnicząca sędzia WSA Beata Jezielska (spr.) Sędziowie sędzia WSA Ewa Osipuk sędzia WSA Bogusław Jażdżyk Protokolant specjalista Wojciech Grabowski po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2018 roku sprawy ze skargi Spółki A na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia "[...]" nr "[...]" w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku dotyczącego robót budowlanych I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego na rzecz Spółki A kwotę 500 złotych (słownie: pięćset) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Decyzją z dnia "[...]" Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego dla m. O. - na podstawie art. 51 ust. 7 w związku z art. 51 ust. 3 i w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016 r., poz. 290 ze zm. – tekst jednolity obowiązujący w dacie wydania decyzji – dalej jako: P.b.) - nakazał "[...]" S.A. z siedzibą w G., Oddział w O. rozbiórkę elektroenergetycznej dwutorowej linii napowietrznej WN 110 kV (drugostronnego zasilania stacji "O. Północ") na odcinku o długości 47 m od bramki "O. Północ" do pierwszego elektroenergetycznego słupa 8/4/ON120+5 serii RD2 (działki nr "[...]", "[...]", "[...]", "[...]", "[...]" obr. "[...]"). W uzasadnieniu podano, że pismem z dnia 4 stycznia 2013r. W. Przedsiębiorstwo Budowlane "[...]" Sp. z o.o. w O. zwróciło się z wnioskiem o interwencję w sprawie doprowadzenia do zgodności z prawem wybudowanej przez "[...]" S.A. w G. dwutorowej linii elektroenergetycznej WN 110 kV w O. przy działce nr "[...]", na której usytuowana jest siedziba Spółki. Poinformowano, że prawomocną decyzją z dnia "[...]" Wojewoda uchylił decyzję Prezydenta Miasta O. z dnia "[...]" w części dotyczącej zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę linii na odcinku o długości 47 m od bramki "O. I" do pierwszego projektowanego słupa nr 8/4/0N120+5 serii RD2 i odmówił zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę przedmiotowej linii elektroenergetycznej na tym odcinku, a inwestor nie podjął działań zmierzających do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Po wszczęciu i przeprowadzeniu postepowania ustalono, że po rozpoczęciu użytkowania przedmiotowej linii elektroenergetycznej Spółka nie może - ze względów bezpieczeństwa - prowadzić na swojej działce działalności gospodarczej w pasie o szerokości ok. 15 m z uwagi na treść § 7 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, który stanowi, że niedopuszczalne jest składowanie materiałów bezpośrednio pod elektroenergetycznymi liniami napowietrznymi lub w odległości mniejszej, licząc od skrajnych przewodów, niż 15 m od linii wysokiego napięcia powyżej 30 kV. Podniesiono, że postanowieniem z dnia "[...]" organ - na podstawie art. 81c ust. 2 P.b. - nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia ekspertyzy dotyczącej wykonanych robót budowlanych związanych z budową przedmiotowej dwutorowej linii elektroenergetycznej napowietrznej ze szczególnym uwzględnieniem robót budowlanych wykonanych na odcinku o długości 47 m od bramki" O. I" do pierwszego projektowanego słupa 8/4/0N120+5 serii RD2, a Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia "[...]" utrzymał w mocy to postanowienie. Jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 23 maja 2013r. (sygn. akt II SA/Ol 318/13) uchylił to postanowienie, a Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 26 marca 2015r. (sygn. akt II OSK 2068/13) oddalił skargę kasacyjną wywiedziona w tej sprawie. Podano, że decyzją z dnia "[...]" organ nałożył na inwestora obowiązek dostarczenia ekspertyzy dotyczącej wykonanych robót budowlanych związanych z budową przedmiotowej linii elektroenergetycznej na odcinku o długości 47 m od bramki "O. I" do pierwszego projektowanego słupa 8/4/0N120+5 serii RD2, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 51 ust. 7 P.b., Jak bowiem stwierdził NSA w wyroku z dnia 26 stycznia 2011r. (sygn. akt OSK 165/10) w występującym w art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. pojęciu czynności mających na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem może się mieścić obowiązek przedłożenia inwentaryzacji wykonanych robót budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych, bądź ekspertyz. Gdyby zaś przedłożone dokumenty stanowiły podstawę do ustalenia, iż w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem konieczne jest nałożenie obowiązku wykonania jeszcze innych czynności lub też robót budowlanych, to nie jest wykluczone wydanie następnej decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Podano, że przedmiotowe roboty budowlane wykonane zostały na podstawie prawomocnej w czasie ich wykonywania decyzji o pozwoleniu na budowę, ale z naruszeniem przepisów prawa. Inwestor naruszył bowiem art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b., gdyż w przypadku użytkowania przez Spółkę "[...]" części działki nr "[...]", objętej oddziaływaniem linii elektroenergetycznej, na potrzeby bazy przedsiębiorstwa budowlanego wystąpi realne zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia, co wynika to jednoznacznie z § 77 Rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy. Podano, że w dniu 28 stycznia 2016r. organ otrzymał ekspertyzę techniczno-prawną dotyczącą ustalenia zakresu nieprawidłowości wykonanych robót budowlanych, opracowaną przez rzeczoznawcę budowlanego, który stwierdził, że oddziaływanie dwutorowej linii napowietrznej 110 kV na działkę nr "[...]" należy rozpatrywać tylko w kontekście możliwości występowania ograniczenia w postaci otwartego składowania materiałów, a szerokość obszaru ograniczonego użytkowania ze względu na możliwość składowania materiałów wynosi od 12 do 15 m od granicy działki wzdłuż linii napowietrznej WN na długości 30 m. W ocenie autora ekspertyzy z technicznego punktu widzenia zostały spełnione wszystkie wymagania techniczne wybudowania linii eektroenergetycznej WN 110 kV, jednakże dla zapewnienia jeszcze większego bezpieczeństwa osób przebywających w pobliżu linii należy dodatkowo wykonać obostrzenie Il0 na przęsłach Br-8/4 (12/4) - 8/3 (11/5), a ponadto stwierdził, że z formalno-prawnego punktu widzenia należałoby wystąpić do sądu o ustanowienie służebności ze względu na częściowe ograniczenie w użytkowaniu działki nr 111. Wskazano, że w piśmie z dnia 9 lutego 2016r. inwestor poinformował o wykonaniu przedmiotowych obostrzeń zgodnie z zaleceniem. Podniesiono, że Sąd Okręgowy w Olsztynie postanowieniem z dnia 6 października 2016r. (sygn. akt IX Ca 483/16) zmienił postanowienie Sądu Rejonowego w Olsztynie z dnia 12 stycznia 2016r. (sygn. akt I Ns 1279/13) o ustanowieniu odpłatnej służebności przesyłu na działce gruntu o numerze ewidencyjnym "[...]" obręb "[...]" i oddalił wniosek inwestora o ustanowienie służebności. W aktualnym stanie przedmiotowa linia elektroenergetyczna narusza zatem uzasadniony interes użytkownika wieczystego działki nr "[...]", którym jest Spółka "[...]", a zgodnie z art. 5 ust. 9 P.b. obiekt budowlany należy projektować i budować między innymi z poszanowaniem uzasadnionych interesów osób trzecich. Wskazano, że wobec nieustanowienia służebności przesyłu zachodzi konieczność przebudowy odcinka przedmiotowej linii elektroenergetycznej na odcinku 47 m w taki sposób, aby wyeliminować oddziaływanie linii na działkę nr "[...]" lub wykonanie tego odcinka linii jako linii kablowej. Przebudowa linii w tym zakresie wymaga jednak opracowania projektu budowlanego oraz uzyskania pozwolenia na budowę i dlatego nie może być przedmiotem nakazu. Wyjaśniono, że wykonanie nałożonego obowiązku należy oceniać z uwzględnieniem celu jego nałożenia, którym jest nie uczynienie zadość formalnym wymogom, lecz doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. W ocenie organu przedłożenie przez inwestora ekspertyzy jest tylko spełnieniem formalnego wymogu wynikającego z decyzji z dnia "[...]" i nie może być uznane jako doprowadzenie odcinka linii elektroenergetycznej o długości 47 m do stanu zgodnego z prawem. Na podstawie zaś art. 51 ust. 3 P.b. organ nadzoru budowlanego w przypadku niewykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego, a w związku z tym orzeczono jak w sentencji decyzji. Od decyzji tej odwołała się "[...]" S.A. w G. Oddziału w O., reprezentowana przez r.pr. W. P. Zarzucono naruszenie przepisów art. 50 ust. 1 pkt 4, art. 51 ust. 3 oraz art. 51 ust. 7 P.b. poprzez przyjęcie tychże przepisów za podstawę kwestionowanego rozstrzygnięcia w sytuacji, gdy okoliczności faktyczne nie wypełniają ich dyspozycji, a także art. 81c ust. 2 P.b. poprzez pominięcie w rozstrzygnięciu ustaleń ekspertyzy sporządzonej przez rzeczoznawcę budowlanego oraz poprzez przyjęcie błędnego trybu naprawczego dla inwestycji opisanej w sentencji decyzji, a także naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nakazanie opisanego w decyzji obowiązku mimo wypełnienia przez inwestora wszystkich warunków dla uzyskania pozwolenia na budowę inwestycji z bezpodstawnym uwzględnieniem hipotetycznych potrzeb użytkownika działki "[...]" poprzez przekroczenie granicy swobodnej oceny dowodów i pominięcie faktycznego użytkowania działki "[...]", a także poprzez nieuwzględnienie stanowiska rzeczoznawcy zaprezentowanego w ekspertyzie sporządzonej dla oceny zakresu nieprawidłowości inwestycji opisanej w sentencji decyzji. Wniesiono o uchylenie zaskarżonej decyzji i orzeczenie o odmowie nałożenia obowiązku oraz o umorzeniu postępowania ewentualnie o uchylenie zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy organowi I instancji. Podniesiono, że przepis art. 51 ust. 7 P.b. daje podstawę do nałożenia określonego obowiązku jedynie w przypadku, gdy roboty budowlane zostały wykonane bez wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia; w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi mienia, bądź zagrożenie środowiska; na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1; w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. Zarzucono, że organ I instancji wskazując przesłankę jakoby inwestycja wykonana została w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach (art. 51 ust. 1 pkt 4 P.b.) zaprzecza jej istnieniu podając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że przebieg wykonanej przedmiotowej linii elektroenergetycznej jest zgodny z zatwierdzonym decyzją Prezydenta Miasta O. z dnia "[...]" projektem budowlanym. Wskazano, że przepis art. 5 ust. 1 pkt 9 P.b. stanowi wyraźnie o poszanowaniu uzasadnionych, a nie jakichkolwiek interesów osób trzecich. Podano, że przedmiotowa linia ektroenergetyczna na żadnym odcinku nie przebiega bezpośrednio nad działką 111 i działka ta nie widnieje w wykazie działek przeznaczonych pod tę inwestycję. Podano, że projekt budowlany i pozwolenie na budowę (prawomocne i podlegające wykonaniu w czasie realizacji inwestycji) stanowiły podstawę budowy obiektu leżącego całkowicie poza terenem Spółki "[...]" oraz poza oddziaływaniem na ten teren, co znajduje potwierdzenia w prawomocnej decyzji Prezydenta Miasta O. o uwarunkowaniach środowiskowych, w której stwierdzono że eksploatacja linii nie będzie powodować ograniczenia z dotychczasowego korzystania z terenów, przez które ona przebiega oraz, że dla planowanego przedsięwzięcia nie ma obowiązku ustalenia obszaru ograniczonego użytkowania. W obowiązującym systemie prawa polskiego brak jest obowiązku uzyskania przez inwestora tytułu prawnego dla całego obszaru wyznaczonego granicami oddziaływania planowanej inwestycji, jak również brak jest przepisów regulujących odległość linii energetycznych od granicy posiadłości. Ze sporządzonej ekspertyzy wynika, że w przypadku działki "[...]" można mówić jedynie o częściowym ograniczeniu w jej zagospodarowaniu, wynikającym z konieczności zapewnienia strefy ochronnej w zakresie (wyłącznie) niedopuszczalności otwartego składowania materiałów bezpośrednio pod linią lub w odległości nie mniejszej niż 15 m. Takie zagospodarowanie nie miało miejsca w czasie realizacji inwestycji, ani później, ani obecnie, co organ I instancji pominął. W miejscu wskazanym jako o ograniczonym użytkowaniu wykorzystywana była i jest jako parking samochodowy. Zdaniem odwołującej się ograniczenia w zagospodarowaniu działki nr "[...]" zasadne jest rozpatrywać w kontekście zamiarów właściciela, które należy analizować w powiązaniu z dokumentami planistycznymi gminy, a dokumenty te lub miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego Gminy O., wskazują na możliwości zagospodarowania ograniczonego. Zarzut naruszenia § 77 rozporządzenia w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy odnosi się w zaskarżonej decyzji wyraźnie do zagospodarowania hipotetycznego (przyszłego) i niepewnego. Wskazano, że zgodnie z orzeczeniem NSA właściciel sieci elektroenergetycznej przebiegającej przez nieruchomość, na której zaprojektowano określone zamierzenie budowlane może żądać stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wydanej właścicielowi gruntu, wskazując na swój interes prawny w wyeliminowaniu tej decyzji z obrotu prawnego (art. 28 Kpa), gdy zaprojektowany obiekt budowlany ze względu na znaczne zbliżenie z tą siecią wprowadza ograniczenia w poszanowaniu jego uzasadnionych interesów występujących w obszarze oddziaływania obiektu. Zatem znacznie bardziej rygorystyczne w konsekwencji jest uprawnienie właściciela sieci, a w drodze analogii a maiori ad minus (z większego na mniejsze), skoro właściciel sieci energetycznej może żądań nawet stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę wskazując na swój interes prawny, to tym bardziej ma prawo do ochrony swojego interesu prawnego przed hipotecznymi przyszłymi i nie pewnymi zamiarami właściciela działki "[...]". Odnosząc się do kwestii nieustanowienia przez sąd służebności podniesiono, że okoliczności, które bierze Sąd pod uwagę ustanawiając służebność przesyłu nie są tożsame z przesłankami decydującymi o wyznaczeniu strefy, w obrębie której trzeba liczyć się z istnieniem urządzenia w celu zapewnienia bezpiecznych warunków jego eksploatowania i funkcjonowania w jego otoczeniu, a tych okoliczności organ nie wziął pod uwagę przyjmując jako impuls do wydania zaskarżonej decyzji odmowę ustanowienia służebności przesyłu. Podniesiono, że stan techniczny linii jest dobry, została ona wybudowana zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz decyzją o pozwoleniu na budowę; do wykonywania wszelkiego rodzaju zabiegów eksploatacyjno-konserwacyjnych, a także usuwania awarii oraz przeprowadzania remontu analizowanej linii nie jest wymagany dostęp do obszaru działki "[...]". Podano, że autor ekspertyzy zalecił wykonanie obostrzenia na wskazanych przęsłach i obostrzenia te zostały wykonane. Zatem inwestycja została doprowadzona do stanu zgodnego z prawem. W sytuacji zaś, gdy wszystkie czynności, jakie można nakazać zostały już wykonane lub gdy nie ma potrzeby ich wykonania ze względu na brak wątpliwości, co do poprawności wykonanych prac pod względem techniczno-budowlanym, prowadzone postępowania należy umorzyć. Decyzją z dnia "[...]" Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. uchylił zaskarżoną decyzję z dnia "[...]" w całości i stwierdził wykonanie obowiązku nałożonego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m. O. z dnia "[...]", polegającego na dostarczeniu ekspertyzy dotyczącej wykonanych robót budowlanych związanych z budową dwutorowej linii elektroenergetycznej napowietrznej WN 110 k V -drugostronnego zasilenia stacji energetycznej "O. Północ" (obręb "[...]" działki nr "[...]","[...]","[...]","[...]","[...]") wykonanych na odcinku o długości 47 m od bramki "O. I" do pierwszego projektowanego słupa 8/4/ON120+5 serii RD2. W uzasadnieniu podano, że zgodnie z art. 51 ust. 3 P.b. po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Jeżeli zatem obowiązki zostały wykonane, organ stwierdza ten fakt w drodze decyzji. Jeżeli zaś nie, wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Wskazano, że zdaniem organu obowiązki nałożone decyzją z dnia "[...]" zostały przez inwestora wykonane, gdyż do organu wpłynęła ekspertyza techniczno-prawna dotycząca ustalenia zakresu nieprawidłowości wykonanych robót budowlanych. Zgodnie z jej treścią stan techniczny linii jest dobry, linia została zaprojektowana i wybudowana prawidłowo zgodnie z obowiązującymi przepisami, normami i zasadami wiedzy technicznej oraz decyzją o pozwoleniu na budowę i nie stwierdzono nieprawidłowości w jej przebiegu, a z technicznego punktu widzenia zostały spełnione wszystkie wymagania techniczne wybudowania linii elektroenergetycznej WN 110 kV. Dla zapewnienia jeszcze większego bezpieczeństwa osób przebywających w pobliżu linii zalecono wykonanie obostrzeń, co wykonano i co potwierdza protokół oględzin z dnia 13 lipca 2017r. Związany charakter decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 3 P.b. wskazuje, że z treści tego przepisu jednoznacznie wynika, że wykonanie przez adresata obowiązku określonego w ostatecznej decyzji, wydanej w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. obliguje organ nadzoru budowlanego do stwierdzenia wykonania tego obowiązku. Na etapie wydawania decyzji, określonej wart. 51 ust. 3 P. b., nie można już podnosić zarzutów w stosunku do wcześniej wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. decyzji, od której również służyły środki zaskarżenia. Decyzja wskazana w art. 51 ust. 3 P.b. jest wydawana, gdy decyzja określona wart. 51 ust. 1 pkt 2 p. b. jest już ostateczna (prawomocna). Zatem prawidłowe wykonanie przez stronę zobowiązaną nałożonego obowiązku oraz stwierdzenie przez osobę upoważnioną, że z technicznego punktu widzenia zostały spełnione wszystkie wymagania techniczne wybudowania linii elektroenergetycznej WN 110 kV doprowadziły do stwierdzenia wykonania obowiązku zawartego w decyzji z dnia "[...]". Na powyższą decyzję skargę wniosło W. Przedsiębiorstwo Budowlane "[...]" Sp. z o.o. w O., zarzucając naruszenie art. 4, art. 5, art. 28 ust. 2 i art. 35 ust. 1 pkt 2 art. 51 ust. 7 w zw. z art, 51 ust. 3 i w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b. poprzez stwierdzenie wykonania obowiązku nałożonego decyzją, polegającego na na dostarczeniu ekspertyzy dotyczącej wykonanych robót budowlanych, a co za tym idzie nierozstrzygnięcie sprawy co do istoty; naruszenie § 77 pkt 4 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z dnia 26 września 1997r. w sprawie ogólnych przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy poprzez jego nieuwzględnienie oraz naruszenie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez niewyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy i nieuwzględnienie interesu prawnego skarżącego. Wniesiono o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu podniesiono, że przedłożenie przez inwestora ekspertyzy jest tylko spełnieniem formalnego wymogu wynikającego z decyzji z dnia "[...]" i nie może być uznane jako doprowadzenie odcinka linii elektroenergetycznej o długości 47 m do stanu zgodnego z prawem. Z ekspertyzy tej wynika, że istnieje częściowe ograniczenie w użytkowaniu działki nr "[...]" w pobliżu linii. Wskazano, że inwestorowi nakazano przedstawienie ekspertyzy na podstawie art. art. 51 ust. 7 i ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 50 ust. 1 pkt 2 i 4 P.b. Przy czym art. 50 ust. 1 pkt 2 P.b. odnosi się do robót budowlanych wykonywanych w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, a art. 50 ust. pkt 4 P.b. robót budowlanych wykonywanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach. O ile zatem dostarczona ekspertyza rozwiązywała problem bezpieczeństwa, to inwestor w ogóle nie przedstawił rozwiązania problemu z powodu którego uchylono decyzję o pozwoleniu na budowę. Podniesiono, że w trakcie oględzin rzeczoznawca oświadczył, iż wykonanie obostrzenia II0 nie zmieniło strefy oddziaływania linii elektroenergetycznej na działce nr "[...]", a zatem inwestor nie wskazał rozwiązania, jak usunąć nieprawidłowości w zakresie ograniczenia użytkowania działki skarżącej Spółki. Wskazano, że skarżąca od początku realizacji inwestycji spotyka się z przeszkodami dochodząc respektowania jej praw jako użytkownika działki sąsiadującej z przebiegającą linią. W chwili, gdy zwróciła się do inwestora w 2007r. o zaniechanie prac, możliwa była zmiana lokalizacji słupa, a Spółka gotowa była uczestniczyć nawet w kosztach jego przesunięcia. Jednakże inwestor zignorował to pismo, a Spółka musiała stoczyć batalię o uznanie jej jako strony, aby skutecznie wznowić postępowanie w sprawie pozwolenia na budowę, które wydane zostało z naruszeniem prawa. Pomimo jednak prawomocnego uchylenia pozwolenia na budowę inwestor nie podjął żadnych działań i dlatego Zarząd Spółki wystąpił do organu o interwencję w tej sprawie. Zarzucono, że w zaskarżonej decyzji dokonano swoistej interpretacji tak przepisów prawa, jak i sentencji decyzji z dnia "[...]" Podniesiono, że za nieuwzględnieniem praw skarżącej nie mogą przemawiać tzw. względy społeczne i znaczenie zbudowanej linii energetycznej, gdyż możliwe było jej zbudowanie bez naruszenia praw skarżącego i tylko nieprzejednane stanowisko inwestora i błędy organów doprowadziły do obecnej sytuacji. W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wskazano, że decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 3 P.b. ma charakter związany, a w związku z tym wykonanie przez adresata ostatecznej decyzji wydanej w oparciu o przepis art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. nałożonego w niej obowiązku obliguje organ nadzoru budowlanego do stwierdzenia wykonania obowiązku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie zważył, co następuje: Uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone w art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017r. poz. 2188) oraz w art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r., poz. 1369 ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, tj. kontroli zgodności zaskarżonego aktu z przepisami postępowania administracyjnego, a także prawidłowości zastosowania i wykładni norm prawa materialnego. Przy czym stosownie do treści art. 134 § 1 p.p.s.a. sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpatrując skargę w niniejszej sprawie Sąd doszedł do przekonania, że zasługuje ona na uwzględnienie. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest decyzja, którą Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego i na podstawie art. 51 ust. 3 pkt 1 stwierdził wykonanie przez inwestora obowiązku określonego w decyzji wydanej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Przy czym wszczęcie postępowania w trybie art. 51 P.b. było spowodowane uchyleniem ostatecznej decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie wznowieniowym. Wskazać zatem należy, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym prezentowane jest stanowisko, że postępowanie naprawcze uregulowane w art. 51 P.b. jest dwuetapowe i najpierw organ nadzoru budowlanego nakłada na inwestora określone obowiązki na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub 3 P.b, po czym sprawdza, czy te obowiązki zostały wykonane i w zależności od tego wydaje odpowiednią decyzję na podstawie art. 51 ust. 3 albo art. 51 ust. 4 lub ust. 5 P.b. Na drugim etapie postępowania naprawczego chodzi zatem tylko o sprawdzenie, czy nałożone na inwestora obowiązki zostały wykonane (por. wyrok NSA z dnia 19 lutego 2016r., sygn. akt II OSK 1499/14, oraz wyroki: WSA w Szczecinie z dnia 11 lutego 2016r., sygn. akt II SA/Sz 1028/15; WSA w Olsztynie z dnia 9 października 2012r., sygn. akt II SA/Ol 773/12 - dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Przy czym na tym etapie postepowania strony nie mogą kwestionować obowiązków nałożonych do decyzji wcześniej wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, od której służyły środki zaskarżenia (por. A. Gliniecki (w:) Prawo budowlane. Komentarz pod red. A. Glinieckiego, Wyd. LexisNexis, W. 2014, wydanie 2, s. 686). W związku z tym przedmiotem oceny Sądu w niniejszej sprawie nie mogła być decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. o nałożeniu na inwestora obowiązku sporządzenia ekspertyzy i jej zakresu, gdyż wykraczałoby to poza granice sprawy. Decyzja ta wydana została w innym postępowaniu administracyjnym i należy ona do odrębnego etapu postępowania naprawczego, poprzedzającego postępowanie zakończone decyzją stanowiącą aktualnie przedmiot oceny Sądu. Podkreślić także należy, że decyzja wydana na podstawie art. 51 ust. 3 P.b. w przedmiocie stwierdzenia wykonania obowiązku nie jest decyzją uznaniową. Zgodnie bowiem z treścią art. 51 ust. 3 P.b. po upływie terminu wykonania obowiązków nałożonych w decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. lub na wniosek inwestora, właściwy organ sprawdza wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję: 1) o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo 2) w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Zatem przedmiotem postępowania prowadzącego do wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 P.b. jest w istocie sprawdzenie wykonania obowiązków wynikających z decyzji wydanej na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. oraz w zależności od wyników tej weryfikacji wydanie odpowiedniej decyzji. Jednakże wskazać należy, że stwierdzenie odnośnie do wykonania obowiązku i wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 3 P.b. powinno być poprzedzone dokładnym wyjaśnieniem stanu faktycznego, z uwzględnieniem przepisów regulujących kwestie dowodowe, tj. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 k.p.a., które zobowiązują do podjęcia rozstrzygnięcia na podstawie faktów i udowodnionych okoliczności, poddanych następnie wszechstronnej analizie, zgodnie z zasadą prawdy obiektywnej i swobodnej oceny dowodów. Zatem przed wydaniem decyzji organ winien dokładnie zbadać, czy inwestor faktycznie wykonał wszystkie obowiązki określone w decyzji. Należy zatem podkreślić, że w niniejszej sprawie inwestor był zobowiązany nie tylko do dostarczenia ekspertyzy dotyczącej wykonanych robót budowlanych, ale także do tego, aby w ekspertyzie tej ustalić zakres nieprawidłowości dotyczących przebiegu przedmiotowej linii elektroenergetycznej ograniczającej użytkowanie działki skarżącej Spółki, a także aby ekspertyza ta zawierała określenie sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Zatem ocena organu nadzoru budowlanego (w tym wypadku organu odwoławczego) nie mogła ograniczyć się jedynie do stwierdzenia, że inwestor przedłożył ekspertyzę dotyczącą wykonanych robót budowlanych, ale winna także objąć ustalenie, czy zawiera ona także elementy wyraźnie określone w decyzji wydanej w trybie art. 51 ust. 1 pkt 2 P.b. Wskazać zaś należy, że o ile rzeczoznawca wskazał na nieprawidłowości co do przebiegu linii w zakresie oddziaływania na działkę sąsiednią, co zresztą stanowiło podstawę do uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę w trybie wznowieniowym, to jednak nie określił sposobu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Za takie bowiem nie można uznać wskazania co do konieczności ustanowienia służebności przesyłu. Rzeczoznawca nie jest bowiem osobą uprawnioną do rozstrzygania kwestii prawnych, a jedynie do oceny, czy istnieje techniczna możliwość usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. Taka ocena w ekspertyzie tej nie została jednak zawarta, a w związku z tym w tym zakresie wymaga ona co najmniej uzupełnienia. Przy czym podkreślić należy, że twierdzenia rzeczoznawcy dotyczące wykonania przedmiotowego obiektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami nie znajdują potwierdzenia w materiale dowodowym sprawy, skoro decyzja o pozwoleniu na budowę została uchylona z powodu naruszenia przepisów P.b., co zostało potwierdzone wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego (sygn. akt II OSK 2046/10), a wyrok ten wiąże także w niniejszej sprawie z mocy art. 170 p.p.s.a. W stanie sprawy w ocenie Sądu brak było podstaw do stwierdzenia przez organ odwoławczy, że obowiązek nałożony na inwestora został wykonany. W związku z powyższym organ odwoławczy ponownie rozpozna niniejsza sprawę w trybie odwoławczym mając na uwadze powyższe wskazania Sądu. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów prawa, które mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy i w oparciu o art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto stosownie do art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a. uwzględniając uiszczony wpis w kwocie 500 zł.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło