I SA/Sz 734/15

WyrokWSA w Szczecinie2015-09-16

Skład orzekający: Ewa Wojtysiak, Marzena Kowalewska, Patrycja Joanna Suwaj

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy sprzedaż nieruchomości, która została nabyta do majątku wspólnego małżonków w 1986 r., a następnie w 2010 r. została w całości przekazana do majątku osobistego jednego z małżonków w drodze darowizny, a sprzedana w 2014 r., podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli sprzedaż nastąpiła po upływie pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie do majątku wspólnego, ale przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie do majątku osobistego?
Ratio decidendi
Sprzedaż nieruchomości, która w części stanowiła majątek osobisty nabyty w drodze darowizny w 2010 r., podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, jeśli nastąpiła przed upływem pięciu lat od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie do majątku osobistego. Nabycie udziału w nieruchomości w drodze darowizny od współmałżonka stanowi odrębne nabycie w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, a pięcioletni termin należy liczyć odrębnie dla każdego udziału.
Stan faktyczny
Wnioskodawczyni wraz z mężem w 1986 r. wybudowali dom na gruncie, który w 1999 r. przekształcili w prawo własności w ramach wspólności ustawowej. W 2010 r. umową darowizny nieruchomość przeszła do majątku osobistego wnioskodawczyni. Po śmierci męża w 2010 r., wnioskodawczyni sprzedała nieruchomość w 2014 r. Wnioskodawczyni uważała, że sprzedaż nie podlega opodatkowaniu, ponieważ od nabycia nieruchomości w 1986 r. upłynęło ponad pięć lat. Organ podatkowy uznał, że sprzedaż części nieruchomości nabytej w drodze darowizny w 2010 r. podlega opodatkowaniu, ponieważ pięcioletni termin należy liczyć od daty nabycia do majątku osobistego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Wojtysiak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Marzena Kowalewska,, Sędzia WSA (del.) Patrycja Joanna Suwaj, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Kalisiak, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 16 września 2015 r. sprawy ze skargi E. Ś. na interpretację indywidualną Dyrektora Izby Skarbowej działającego z upoważnienia Ministra Finansów z dnia 27 lutego 2015 r. nr [...] w przedmiocie zastosowania przepisów prawa podatkowego oddala skargę. [...] (zwana dalej "Wnioskodawczynią, "Stroną", "Skarżącą") w dniu 03.12.2014 r. złożyła wniosek o wydanie interpretacji przepisów prawa podatkowego w indywidualnej sprawie dotyczącej podatku dochodowego od osób fizycznych w zakresie opodatkowania sprzedaży nieruchomości. We wniosku tym przedstawiono następujący stan faktyczny. W 1986 r. Wnioskodawczyni i Jej mąż wspólnie wybudowali jednorodzinny budynek mieszkalny, stając się jego właścicielami na zasadzie wspólności ustawowej. Ww. budynek stanął na gruncie, którego jako małżonkowie byli wieczystymi użytkownikami także na zasadzie wspólności ustawowej. Prawo wieczystego użytkowania zostało przekształcone w prawo własności w 1999 r. W dniu 03.08.2010 r. Wnioskodawczyni i Jej mąż dokonali przesunięcia między masą ich majątku wspólnego a masą majątku osobistego Wnioskodawczyni w ten sposób, że Wnioskodawczyni przyjęła do swojego majątku osobistego własność całej przedmiotowej nieruchomości zabudowanej opisanym budynkiem mieszkalnym. Czynności tej małżonkowie dokonali w wyżej wymienionym dniu umową darowizny sporządzoną w formie aktu notarialnego. W dniu 29.08.2010 r. mąż Wnioskodawczyni zmarł. W dniu 27.10.2014 r. Wnioskodawczyni sprzedała przedmiotową nieruchomość. Na tle przedstawionego wyżej stanu faktycznego zadano następujące pytanie, czy w opisanym stanie faktycznym na Wnioskodawczyni ciąży obowiązek zapłaty podatku dochodowego od przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości? Zdaniem Wnioskodawczyni, sprzedając w dniu 27.10.2014 r. nieruchomość nie uzyskała przychodu będącego przedmiotem opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych, bowiem zbycie to zostało dokonane po upływie pięciu lat liczonych od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie nieruchomości, tj. w 1986 r. (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Według Wnioskodawczyni, instytucja małżeńskiej wspólności majątkowej polega na tym, że nie można wyodrębnić przypadającego każdemu z małżonków udziału w nieruchomości. Jest to wspólność łączna, bezudziałowa. Obu małżonkom (Wnioskodawczyni i Jej małżonkowi) jako współwłaścicielom przysługiwało pełne prawo do całego majątku objętego wspólnością ustawową w tym do przedmiotowej nieruchomości, której zabudowa nastąpiła w 1986 r., z tym tylko zastrzeżeniem, że żaden nie mógł samodzielnie, tj. bez zgody drugiego rozporządzać prawem własności. Wnioskodawczyni podkreśliła ponadto, że pozostający po śmierci współmałżonka wdowiec (wdowa) nie może nabyć powtórnie nieruchomości, którą kupił wraz ze swoim współmałżonkiem do majątku wspólnego. Dyrektor Izby Skarbowej [...] działający w imieniu Ministra Finansów, w interpretacji indywidualnej z dnia 27 lutego 2015 r., znak: [...], uznał stanowisko Strony za nieprawidłowe. W uzasadnieniu interpretacji Organ na wstępie przytoczył treść art. 9 ust. 1, art. 10 ust. 1 pkt 8 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) - dalej zwanej "u.p.d.o.f.". Z ich treści wywiódł generalną zasadę, że odpłatne zbycie nieruchomości, jej części lub udziału w nieruchomości przed upływem 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie rodzi obowiązek podatkowy w postaci zapłaty podatku dochodowego. Organ wskazał także, że w przypadku sprzedaży nieruchomości bądź udziału w niej, decydujące znaczenie w kwestii opodatkowania podatkiem dochodowym od osób fizycznych ma data nabycia tej nieruchomości bądź udziału w niej i forma prawna jej nabycia. Stwierdzając brak w ustawie podatkowej definicji pojęcia "nabycie", przytoczono również treść art. 888 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz.U. z 2014 r. poz. 121) - dalej zwanej "K.c.", i definicję "sprzedaży" oraz definicję "darowizny", a także art. 31 § 1, art. 33 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. Kodeks rodzinny i opiekuńczy (Dz.U. z 2012 r. poz. 788 ze zm.) - dalej zwanej "K.r.o.", regulujące stosunki majątkowe między małżonkami, a w tym zakresie pojęcia "majątku wspólnego", "majątku osobistego" małżonków. Następnie Organ stwierdził, że skoro wskutek zawarcia umowy darowizny jeden z małżonków zbywa na rzecz drugiego nieruchomość, to następuje nabycie nieruchomości przez drugiego z nich. Dalej w interpretacji, Organ przeanalizował przedstawiony we wniosku stan faktyczny i stwierdził, że nie stanowi źródła przychodu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., odpłatne zbycie przez Wnioskodawczynię w 2014 r. nieruchomości w części odpowiadającej udziałowi w majątku wspólnym, które dokonane zostało po upływie pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, skoro nabycie prawa własności nastąpiło w 1986 r., zaś w 1999 r. przekształcenie prawa użytkowania wieczystego na prawo własności. Jednocześnie wskazano, że stanowi źródło przychodu określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. i podlega opodatkowaniu tym podatkiem, odpłatne zbycie w dniu 27.10.2014 r. części nieruchomości nabytej w 2010 r. w drodze darowizny przez Wnioskodawczynię, bowiem nastąpiło to zbycie przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Nie zgadzając się z treścią wydanej interpretacji, Wnioskodawczyni złożyła wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, wnosząc o zmianę stanowiska przez organ, wskazując na pogląd zawarty w wyroku WSA w Rzeszowie, sygn. akt I SA/Rz 949/13, z którego wynika, że zawierane umowy majątkowe na podstawie, których dokonuje się wyłączenia ze wspólności majątkowej małżeńskiej nieruchomości nie mieszczą się w pojęciu "nabycia", o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. Dyrektor Izby Skarbowej [...], w odpowiedzi z dnia 17.04.2015 r., znak: [...], na wezwanie do usunięcia naruszenia prawa, stwierdził brak podstaw do zmiany ww. indywidualnej interpretacji. W złożonej za pośrednictwem Organu skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego [...], Wnioskodawczyni wniosła o uchylenie w całości zaskarżonej interpretacji indywidualnej z dnia 27.02.2015 r. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. przez błędną jego interpretację i przyjęcie, iż zawarcie pomiędzy małżonkami umowy majątkowej małżeńskiej, na podstawie której dokonano wyłączenia przedmiotowej nieruchomości ze wspólności majątkowej małżeńskiej stanowi nabycie nieruchomości (udziału w jej własności) w rozumieniu art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f., w sytuacji, w której zawarcie rzeczonej umowy nie mieści się w pojęciu nabycia w rozumieniu wskazanej powyżej normy; art. 31 § 1 i art. 47 § 1 K.r.o. w związku z art. 888 K.c. przez przyjęcie, iż na podstawie umowy majątkowej małżeńskiej możliwe jest przeniesienie pomiędzy małżonkami własności udziału w nieruchomości wchodzącej w skład majątku wspólnego, w sytuacji w której wspólność majątkowa małżeńska jest współwłasnością łączną, którą cechuje charakter bezudziałowy. Skarżąca uważa, że kwestię możliwości uznania zawarcia umowy majątkowej małżeńskiej za nabycie w rozumieniu ww. przepisu ustawy wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 9 kwietnia 2002 r. sygn. akt III SA 2717/00. Na poparcie swojej argumentacji powołała także uchwałę Sądu Najwyższego z dnia 15 stycznia 1992 r., sygn. akt III CZP 142/91, w której wskazał, iż umowa rozszerzająca wspólność majątkową małżeńską jest czynnością prawną nieodpłatną, a więc de facto stanowi darowiznę, dokonaną w ramach wspólności ustawowej majątkowej małżeńskiej - będącej współwłasnością łączną, a więc bezudziałową, a zatem np. w razie sprzedaży nieruchomości każdy z małżonków zbywa całą nieruchomość a nie udział. Nie jest w związku z tym możliwie darowanie udziału w nieruchomości stanowiącej majątek wspólny małżonków pomiędzy nimi, a jedynie możliwie jest dokonywanie przesunięć wewnątrz majątkowych - co nie wyłącza istnienia wspólności ustawowej. Według Skarżącej, przedmiotową nieruchomość, na którą składają się budynek i nieruchomość gruntowa nabyła odpowiednio w momencie wzniesienia budynku i przekształcenia prawa użytkowania wieczystego w prawo własności i rzeczone prawo co do całej nieruchomości przysługiwało jej nieprzerwanie aż do momentu sprzedaży nieruchomości w 2014 r. Na powyższe nie miała wpływu zawarta umowa majątkowa małżeńska (umowa darowizny), albowiem ta nie może być rozpatrywana w oderwaniu od wyżej przytoczonych art. 31 § 1 i art. 47 § 1 K.r.o., jak to czyni organ podatkowy, gdyż przesunięcie majątku dokonane jej mocą nie spowodowało żadnej zmiany po stronie aktywów Skarżącej - albowiem mamy do czynienia ze współwłasnością łączną, a więc bezudziałową. Skutkiem powyższego Skarżąca pozostała właścicielem całej rzeczy aż do 2014 r. Mając na względzie powyższe, od momentu nabycia nieruchomości, do dnia jej zbycia upłynął okres 5-letni, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit a) u.p.d.o.f., a tym samym obowiązek w podatku dochodowym od osób fizycznych nie wystąpi. Organ w odpowiedzi na skargę, wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko wyrażone w zaskarżonej interpretacji. Wojewódzki Sąd Administracyjny z w a ż y ł, co następuje: Stosownie do brzmienia art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Kontroli takiej podlegają także pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, stosownie do art. 3 § 2 punkt 4a ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) - zwanej dalej "P.p.s.a."). W przypadku stwierdzenia przez Sąd naruszenia przepisów prawa materialnego, jeżeli miało ono wpływ na wynik sprawy, lub naruszenia przepisów prawa procesowego, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a także dające podstawę do wznowienia postępowania, Sąd uwzględnia skargę na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego, wydawaną w indywidualnej sprawie i uchyla taką interpretację na podstawie art. 146 § 1 P.p.s.a. Zgodnie z art. 134 § 1 P.p.s.a. w związku z art. 2 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Wykładnia powołanego przepisu wskazuje, że Sąd ma nie tylko prawo, ale i obowiązek dokonania oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, nawet wówczas, gdy dany zarzut nie został w skardze podniesiony. Z drugiej jednak strony, granicą praw i obowiązków Sądu, wyznaczoną w art. 134 § 1 P.p.s.a. jest zakaz wkraczania w sprawę nową. Granice te zaś wyznaczone są dwoma aspektami, mianowicie, legalnością działań organu podatkowego oraz całokształtem aspektów prawnych tego stosunku prawnego, który był objęty treścią zaskarżonego rozstrzygnięcia. Mając na uwadze fakt, że Skarżąca złożyła swoją skargę w dniu 11.05.2015 r., Sąd rozpoznał niniejszą sprawę w powyżej zakreślonej kognicji (tj. nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną) i stwierdził, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie. W ocenie Sądu bowiem zaskarżona interpretacja odpowiada prawu. Sąd – orzekając w niniejszej sprawie – zobowiązany był oprzeć rozstrzygnięcie o stan faktyczny przedstawiony we wniosku o wydanie interpretacji indywidualnej, przyjęty również przez organ podatkowy w zaskarżonej interpretacji przepisów prawa podatkowego. W przypadku bowiem wydania interpretacji organ podatkowy nie przeprowadza postępowania dowodowego, ogranicza się jedynie do analizy okoliczności i stanowiska prawnego wskazanych we wniosku. Konsekwencją tego jest to, że kontrola interpretacji indywidualnych przez sąd administracyjny zasadniczo sprowadza się do oceny, czy podstawą udzielonej interpretacji podatkowej był stan faktyczny przedstawiony przez podatnika we wniosku o wydanie interpretacji, czy organ prawidłowo zinterpretował przepisy prawa, mające zastosowanie do okoliczności wskazanych we wniosku oraz czy wyczerpująco uzasadnił ocenę stanowiska wnioskodawcy (zwłaszcza w przypadku negatywnej oceny tego stanowiska). Zgodnie z art. 14 lit. b) § 3 O.p., składający wniosek o wydanie interpretacji indywidualnej obowiązany jest do wyczerpującego przedstawienia zaistniałego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego oraz do przedstawienia własnego stanowiska w sprawie oceny prawnej tego stanu faktycznego albo zdarzenia przyszłego. Podany zaś we wniosku stan faktyczny/zdarzenie przyszłe jest dla organu podatkowego oraz sądu administracyjnego wiążący. Nie podlega on żadnym ustaleniom faktycznym dokonywanym przez organ. Zatem, indywidualna interpretacja, bez względu na to, czy podany we wniosku stan faktyczny jest zgodny z rzeczywistością, czy też jest pełny, stanowi podstawę do udzielenia interpretacji. W ramach tylko tego stanu faktycznego Sąd administracyjny może dokonywać kontroli legalności. Nie jest natomiast uprawniony uzupełniać wskazany stan faktyczny, czy też go modyfikować, niezależnie od okoliczności tam wskazanych. Oznacza to, że jeżeli podatnik o coś nie pyta, to organ nie może tego oceniać ani też ingerować w stan faktyczny zawarty we wniosku (vide: wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 października 2014 r., sygn. akt II FSK 2452/12, LEX nr 1588080). Mając zatem na uwadze powyższe, zdaniem Sądu, na gruncie przedstawionego we wniosku stanu faktycznego brak było podstaw do wzruszenia stanowiska Dyrektora Izby Skarbowej [...], działający w imieniu Ministra Finansów. Z przedstawionego przez Skarżącą stanu faktycznego sprawy wynikało, że skarżąca w 1986 r. wybudowała wraz z mężem dom jednorodzinny na gruncie stanowiącym wieczyste użytkowanie, które w 1999 r. przekształcili we własność w ramach wspólności majątkowej łącznej. W dniu 03.08.2010r. zawarta została w formie aktu notarialnego umowa darowizny przenosząca własność nieruchomości do majątku osobistego Skarżącej. W dniu 29.08.2010 r. mąż Skarżącej zmarł. Następnie w dniu 27.10. 2014 r. Skarżąca przedmiotową nieruchomość sprzedała. Istota sporu sprowadza się do udzielenia odpowiedzi na pytanie, czy w opisanym stanie faktycznym na Wnioskodawczyni ciąży obowiązek zapłaty podatku dochodowego od przychodu z tytułu odpłatnego zbycia nieruchomości ? W ocenie Skarżącej nabycie spornej nieruchomości nastąpiło w 1986 r., dlatego też jej sprzedaż w 2014 r. nie powinna podlegać opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, z uwagi na upływ pięcioletniego okresu od dnia jej nabycia. W świetle treści art. 10 ust, 1 pkt 8 u.p.d.o.f. oraz przedstawionej poniżej argumentacji z poglądem tym nie sposób się było zgodzić. W myśl z art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., źródłem przychodów jest odpłatne zbycie, z zastrzeżeniem ust. 2: nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego lub użytkowego oraz prawa do domu jednorodzinnego w spółdzielni mieszkaniowej, prawa wieczystego użytkowania gruntów, innych rzeczy, - jeżeli odpłatne zbycie nie następuje w wykonaniu działalności gospodarczej i zostało dokonane w przypadku odpłatnego zbycia nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a)-c) - przed upływem pięciu lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie lub wybudowanie, a innych rzeczy - przed upływem pół roku, licząc od końca miesiąca, w którym nastąpiło nabycie; w przypadku zamiany okresy te odnoszą się do każdej z osób dokonującej zamiany. Zauważyć należało, że "odpłatne zbycie nieruchomości i praw majątkowych", określonych (m.in.) w lit. a"(...) tego przepisu obejmuje pojęcie "nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości", o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. Tym samym przez pojęcie praw majątkowych ustawodawca rozumie pojęcie "części nieruchomości" oraz udział w nieruchomości (np. udział we współwłasności). Zdaniem Sądu, pomiędzy określeniem "nieruchomości lub ich części oraz udziału w nieruchomości", o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) (in principio), a użytym w tym przepisie określeniem "nieruchomości i praw majątkowych określonych w lit. a – c" (in fine) zachodzi tożsamość przedmiotowa. Ma to istotne znaczenie dla ustalenia, że w przepisie tym ustawodawca obciążył zbywcę podatkiem tylko wówczas, gdy dochodzi do zachowania tożsamości między nieruchomością (częścią, udziałem) zbywaną a nabywaną. Oznacza to, że przedmiotem regulacji zawartej w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f. jest także sytuacja, w której dochodzi do nabycia nieruchomości przez małżonków, a do jej zbycia przez jednego z nich po uzyskaniu przez niego przymiotu właściciela tej nieruchomości. Wynika to z tego, że przedmiotem zbycia może być nie tylko nieruchomość (art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f.) ale i prawo majątkowe, którym jest też udział w nieruchomości. O nabyciu udziału (Wnioskodawczyni nabyła go w drodze darowizny w 2010 r.) jest mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a) u.p.d.o.f., a o zbyciu jest mowa w tym przepisie in fine w sformułowaniu "praw majątkowych". Należało także wskazać, że zgodnie z art. 31 K.r.o. "z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa) obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny)". Z przepisu tego wynika, że ustawowa wspólność majątkowa jest wspólnością bezudziałową, a to oznacza, że jest ona sytuacją prawną, na którą składają się uprawnienia do poszczególnych przedmiotów majątkowych, tworzących majątek wspólny (aktywa). Jest to więc wspólność o charakterze wspólności łącznej, w której uprawnienia te mają w istocie charakter współuprawnień przysługujących niepodzielnie obojgu małżonkom. Charakter każdego z tych uprawnień do określonego składnika majątku wspólnego zależy z kolei od charakteru poszczególnych przedmiotów majątkowych wchodzących w skład tego majątku. W szczególności do majątku wspólnego wchodzą prawa związane z prawem stanowiącym przedmiot wspólności, a także niektóre prawa mające charakter pochodny lub akcesoryjny względem praw pozostających w majątku osobistym. Taka sytuacja podlega ochronie jako całość i każdy z małżonków ma zarówno prawo do udziału w majątku wspólnym (art. 43 § 1 K.r.o., zob. T. Sokołowski (w:) M. Andrzejewski, H. Dolecki, A. Lutkiewicz – Rucińska, A. Olejniczak, T. Sokołowski, A. Sylwestrzak, A. Zielonacki, Komentarz do art. 31 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego Lex/el)), jak i w odniesieniu do poszczególnych składników majątku wspólnego. Z kolei z art. 43 § 1 K.r.o. wynika, że "oboje małżonkowie mają równe udziały w majątku wspólnym", i że to prawo do równych udziałów aktualizuje się od dnia ustania tej ustawowej wspólności majątkowej. Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy, zdaniem Sądu, jeżeli zatem małżonkowie pozostający w ustroju wspólności ustawowej tak rozporządzili posiadanym przez siebie udziałem we wspólnej nieruchomości, że mąż Skarżącej rozporządzając swoim udziałem w tej nieruchomości, dokonał na rzecz Skarżącej w formie aktu notarialnego darowizny nieruchomości, której własność Skarżąca w całości przyjęła do swojego majątku osobistego, to ten przedmiot majątkowy, wchodzący wcześniej w skład majątku wspólnego małżonków, stał się od momentu nabycia (zawarcia umowy darowizny) majątkiem osobistym Skarżącej w rozumieniu art. 33 pkt 2 K.r.o. Przy czym okoliczność ta jedynie świadczy, że Skarżąca stała się właścicielem całej nieruchomości przez zawarcie umowy darowizny, albowiem w momencie dokonania darowizny była już jego współwłaścicielem na prawach ustawowej wspólności małżeńskiej. Nie można nabyć własności do całego składnika majątku w przypadku, kiedy skutecznie nabyło się już udział w tym składniku wcześniej. Wnioskodawczyni umową darowizny nie nabyła powtórnie całej nieruchomości, gdyż w części należała już do niej od momentu nabycia do majątku wspólnego małżonków. Dokonano jedynie przesunięcia własności udziału męża do własności udziału małżonki (do osobistego majątku Skarżącej) w nieruchomości stanowiącej wcześniej współwłasność majątkową małżonków. W ocenie Sądu, zaaprobowanie poglądu Skarżącej, że prawo całej nieruchomości nabyła w 1986 r. oznaczałoby, że udział w nieruchomości stanowił jej wyłączną własność, oznaczałoby z kolei, że mąż nie mógłby darować jej swojego udziału, gdyż to jej, a nie im wspólnie przysługiwałoby to prawo. Wysnucie takiego wniosku stoi w sprzeczności z całokształtem regulacji dotyczących majątkowej wspólności ustawowej, i oznaczałoby przyjęcie tezy, że mężowi nie przysługiwały żadne prawa majątkowe, gdyż te w pełni przysługiwały Skarżącej jako jego żonie. Natomiast współwłasność łączna oznacza, że własność tej samej rzeczy przysługuje kilku osobom. W przypadku małżonków o ustawowej wspólności majątkowej własność (współwłasność) przysługuje im obojgu, w równych udziałach. W tym zakresie, za niezasadne należało też uznać stanowisko Skarżącej, że z uwagi na bezudziałowy charakter wspólności majątkowej małżeńskiej (wspólność łączna), w czasie jej trwania małżonkowie nie mogą rozporządzać swoimi prawami do konkretnych składników majątku wspólnego. Sąd w pełni podziela stanowisko, że w czasie trwania ustawowej wspólności majątkowej dopuszczalne jest rozporządzenie przez małżonka przedmiotem wchodzącym w skład majątku wspólnego na rzecz majątku odrębnego (osobistego) drugiego małżonka, na co też trafnie wskazał Organ w odpowiedzi na skargę powołując się na uchwały Sądu Najwyższego w sprawach III CZP 76/90 i III CO 64/63. Stosownie do stanowiska wynikającego z ww. uchwały 7 sędziów SN z dnia 10.04.1991 r., III CZP 76/90, należało stwierdzić zatem, że czynność rozporządzenia przedmiotem majątkowym wchodzącym w skład majątku wspólnego na rzecz majątku odrębnego (osobistego) - tutaj, nieruchomością w drodze umowy darowizny w formie aktu notarialnego - nie stanowi umowy majątkowej małżeńskiej w rozumieniu art. 47 - 51 K.r.o., gdyż taka umowa (majątkowa małżeńska) nie może obejmować pojedynczych składników majątkowych, dotyczyć bowiem może jedynie całości ustroju (zasad) co do wzajemnych stosunków majątkowych małżonków. Małżonkowie mają jednak prawo dysponować składnikami majątku wspólnego na rzecz majątku odrębnego drugiego małżonka w formach dozwolonych prawem. W opisanym we wniosku stanie faktycznym przedmiotem przekazania (transferu) pomiędzy majątkiem wspólnym, a majątkiem osobistym jednego z małżonków jest nieruchomość w całości. Wyjaśnić przy tym należy, że w skład majątku objętego wspólnością ustawową, należącego do każdego z małżonków wchodzi udział w majątku wspólnym małżonków oraz ich majątki osobiste. Ustrój wspólności ustawowej ma charakter wspólności łącznej, a więc udziały w niej nie są określone, a zatem poszczególne uprawnienia mają postać współuprawnień, przysługujących niepodzielnie obojgu małżonkom (wspólność bezudziałowa). Pomimo trwania wspólności każdy z małżonków ma zarówno prawo do udziału i rozporządzania tak całym majątkiem wspólnym jak i w odniesieniu do poszczególnych składników majątku wspólnego. Wspólność majątkowa małżeńska nie jest bowiem samodzielnym i niezależnym od małżonków bytem, który realizuje swoje własne uprawnienia do określonych lub wszystkich składników tego mienia. Podmiotami uprawnionymi do dysponowania i zarządzania całym mieniem są zawsze małżonkowie tworzący wspólność majątkową małżeńską. Wracając na grunt ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, Sąd uznał, że zasadnie w zaskarżonej interpretacji Organ stwierdził, że dla opodatkowania podatkiem od dochodowym od osób fizycznych sprzedaży nieruchomości bądź udziału w niej, decydujące znaczenie ma data nabycia tej nieruchomości bądź udziału w niej. W kontekście charakteru wspólności majątkowej, zdaniem Sądu, Skarżąca w pierwszej kolejności stała się współwłaścicielką nieruchomości, bowiem w 1986 r. nabyła na zasadzie wspólności majątkowej małżonków udział w części przedmiotowej nieruchomości (nieokreślonej), zaś w 2010 r. w wyniku zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego nabyła pozostałą część udziału męża, a w konsekwencji stała się jedyną właścicielką nieruchomości. Ponieważ nabycie prawa do przedmiotowego udziału w nieruchomości nastąpiło odpowiednio w części w 1986 r., a następnie w części w 2010 r., pięcioletni termin, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. należy liczyć oddzielnie w stosunku do każdego udziału jaki Skarżąca nabyła. Wobec powyższego, w ocenie Sądu, zasadnie Minister Finansów uznał, że takie uzyskanie tytułu własności do nieruchomości tytułem umowy darowizny od męża przez Skarżącą jest nabyciem, o którym mowa w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., stanowiącym źródło przychodu. A zatem, sprzedaż nieruchomości w 2014 r. w części odpowiadającej udziałowi nabytemu w 1986 r. w ramach wspólności małżeńskiej nie będzie stanowiła źródła przychodu określonego w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f., ponieważ została dokonana po upływie 5 lat, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym nastąpiło nabycie. Natomiast dochód uzyskany ze sprzedaży w 2014 r. nieruchomości w części nabytej w 2010 r. w drodze darowizny od męża, stanowi źródło przychodu określone w art. 10 ust. 1 pkt 8 u.p.d.o.f. i podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. W przedmiotowej sprawie nie budzi wątpliwości, że w sensie fizycznym nieruchomość, którą Skarżąca sprzedała, to ta sama nieruchomość, którą nabyła (wybudowała) wraz z mężem w 1986 r., stając się jej współwłaścicielem na zasadzie wspólności ustawowej. Skoro tak, to zbycie przez Skarżącą w 2014 r. nieruchomości w części, którą nabyła do majątku osobistego na skutek darowizny mającej miejsce w 2010 r., wcześniej objętej wspólnością ustawową (od 1986 r.), powoduje powstanie w stosunku do tej części nieruchomości (udziału) obowiązku podatkowego na podstawie art. 10 ust. 1 pkt 8 lit. a – c) u.p.d.o.f. W konsekwencji nie można podzielić zarzutów skargi w przedmiocie naruszenia prawa materialnego. Sąd nie dopatrzył się także naruszenia prawa procesowego przez organ wydający interpretację. Tym samym zaistniała podstawa do uznania, że zaskarżona interpretacja podjęta została zgodnie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Wyrażone w niej stanowisko Organu zostało właściwie uzasadnione, adekwatnie do stanu faktycznego i pytania przedstawionego przez Skarżącą we wniosku z dnia 03.12.2014 r. Mając na uwadze wyżej przedstawione okoliczności sprawy Sąd na podstawie art. 151 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło