VII SA/Wa 738/15

WyrokWSA w Warszawie2015-11-18

Skład orzekający: Maria Tarnowska, Bogusław Cieśla, Tadeusz Nowak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ uzgadniający (Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny) może naruszyć art. 106 § 2 K.p.a. w postępowaniu uzgodnieniowym, gdy obowiązek zawiadomienia stron o zwróceniu się do innego organu o zajęcie stanowiska spoczywa na organie prowadzącym postępowanie główne (Prezydencie Miasta)?
Ratio decidendi
Organ uzgadniający (Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny) nie może naruszyć art. 106 § 2 K.p.a., ponieważ przepis ten dotyczy wyłącznie organu prowadzącego postępowanie główne, który zwraca się o zajęcie stanowiska. Obowiązek zawiadomienia stron o tym fakcie spoczywa na organie prowadzącym postępowanie główne, a nie na organie uzgadniającym. Ponadto, decyzja o warunkach zabudowy nie stanowiła istotnego nowego dowodu w sprawie uzgodnienia środowiskowego, ponieważ nie można było uwzględnić planowanej zabudowy usługowej jako faktycznego zagospodarowania terenu w dacie wydawania postanowienia, a najbliższa zabudowa była mieszkaniowa, wymagająca ochrony akustycznej.
Stan faktyczny
Spółka wniosła o wznowienie postępowania w sprawie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla budowy węzła drogowego, twierdząc, że nie została poinformowana o postępowaniu i że nałożony obowiązek budowy ekranów akustycznych negatywnie wpłynie na jej działki przeznaczone pod zabudowę komercyjną. Organy administracji odmówiły uchylenia postanowienia uzgadniającego, a WSA w Warszawie oddalił skargę spółki, uznając, że organ uzgadniający nie naruszył przepisów proceduralnych, a decyzja o warunkach zabudowy nie stanowiła istotnego nowego dowodu.
Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Maria Tarnowska, Sędzia WSA Bogusław Cieśla, Sędzia WSA Tadeusz Nowak ( spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 18 listopada 2015 r. sprawy ze skargi [...]Sp. z o. o. z siedzibą w [...] na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2015 r. znak [...] w przedmiocie odmowy uchylenia postanowienia w postępowaniu wznowieniowym oddala skargę Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...] Główny Inspektor Sanitarny utrzymał w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2014 r. znak: [...], którym organ ten odmówił uchylenia własnego postanowienia z dnia [...] grudnia 2007 r. znak: [...], dotyczącego budowy węzła "[...]" zadanie III - droga krajowa nr [...] w [...], przy ul. [...], ul. [...], ul. [...],[...]w dzielnicy [...]. Postanowienie to wydane zostało w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Wnioskiem z dnia 30 września 2008 r. [...]Sp. z o.o. wystąpiła o wznowienie postępowania w sprawie zakończonej postanowieniem ostatecznym Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. oraz uchylenie poprzedzającego go postanowienia Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]z dnia [...] października 2007 r. znak: [...], uzgadniającego, na etapie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przedsięwzięcie polegające na budowie węzła "[...]" zadanie III - droga krajowa nr [...] w [...], przy ul. [...] w dzielnicy [...] [...]. Spółka w powyższym wniosku wniosła o wydanie nowego postanowienia w przedmiotowej sprawie, niezawierającego warunku w postaci wykonania ekranów akustycznych na odcinkach wzdłuż działek należących do Spółki (tj. działek o nr ew. [...] w obrębie [...]w [...]). Jako argument do wznowienia postępowania Spółka podała, iż bez własnej winy nie brała udziału w przedmiotowym postępowaniu - nie została poinformowana ani o wszczęciu postępowania, ani o wydaniu decyzji kończącej postępowanie w sprawie uzgodnienia środowiskowych uwarunkowań dla planowanej inwestycji, jak również o postępowaniu w sprawie uzgodnienia przedsięwzięcia przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej i zwróceniu się przez Prezydenta [...] do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]o dokonanie uzgodnienia. Ponadto Strona zaznaczyła, iż obszar wskazanego w postanowieniu usytuowania ekranów akustycznych obejmuje odcinki wzdłuż działek będących własnością Spółki, które przeznaczone są pod zabudowę komercyjną (8 budynków o przeznaczeniu biurowo-usługowo-handlowym), na podstawie ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] września 1998 r. nr [...], wydanej przez Burmistrza Gminy [...]. Zdaniem Spółki zastosowanie ekranów akustycznych wzdłuż należących do niej działek spowodowałoby ich odgrodzenie i zasłonięcie, co w bardzo istotny sposób wpłynęłoby negatywnie na możliwość wykorzystania tych działek zgodnie z ww. decyzją o warunkach zabudowy. Dodatkowo Strona podniosła, iż planowane przez nią do realizacji przedsięwzięcie stanowić będzie naturalną barierę dźwiękochłonną, dużo skuteczniejszą od ekranów akustycznych i chroniącą zabudowę mieszkaniową. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] postanowieniem z dnia [...] marca 2010 r. wznowił postępowanie zakończone postanowieniem ostatecznym Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. Następnie postanowieniem z dnia [...]kwietnia 2010 r. organ odmówił uchylenia własnego postanowienia z dnia [...] grudnia 2007 r. Po rozpatrzeniu zażalenia Spółki Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] czerwca 2010 r. utrzymał w mocy ww. postanowienie z dnia [...] kwietnia 2010 r., a Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 28 grudnia 2010 r. sygn. akt IV SA/Wa 1423/10 oddalił skargę [...]Sp. z o.o. wniesioną na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego. Na skutek skargi kasacyjnej wniesionej przez [...]Sp. z o.o., Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 19 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 768/11 uchylił zaskarżony wyrok wydany w sprawie IV SA/Wa 1423/10 i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w wyniku ponownego rozpatrzenia skargi Spółki na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2010 r., wyrokiem z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 2316/12 uchylił zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r. W uzasadnieniu wyroku, odnośnie przesłanki wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa Sąd stwierdził, że prawidłowo organ przyjął, iż Spółka jako strona prowadzonego wówczas postępowania uzgodnieniowego zawiadamiana była o wydanych rozstrzygnięciach. Wskazał, że w postępowaniu prowadzonym w sprawie uzgodnienia przedsięwzięcia polegającego na budowie węzła "[...]" zaistniała przesłanka do zastosowania art. 49 Kpa, zgodnie z którym strony mogą być zawiadamiane o decyzjach i innych czynnościach organów administracji publicznej przez obwieszczenie lub w inny zwyczajowo przyjęty w danej miejscowości sposób publicznego zawiadamiania, jeżeli przepis szczególny tak stanowi. W rozpatrywanym przypadku przepisem szczególnym był art. 46a ust. 5 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. Nr 25, poz. 150 ze zm.) - w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., zgodnie z którym, jeżeli liczba stron postępowania o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przekraczała 20, stosowało się art. 49 Kpa. Sąd wskazał jednocześnie, że Spółka nie była zawiadamiana o innych czynnościach organu zarówno prowadzącego postępowanie główne, jak i uzgodnieniowe - w zakresie objętym kwestionowanym postanowieniem. Dotyczy to zarówno przewidzianego w art. 106 § 2 Kpa obowiązku zawiadomienia strony przez organ zwracający się do innego organu o zajęcie stanowiska oraz zasady wskazanej w art. 10 § 2 Kpa nakładającej na organ obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. Sąd stwierdził przy tym, że zawiadomienia o tych czynnościach powinny następować w trybie art. 49 Kpa, nie zaś jak sugeruje skarżący, poprzez wysyłanie zawiadomień odrębnymi pismami bezpośrednio do strony. Oznacza to, że Prezydent m. st. Warszawy zwracając się do organu inspekcji sanitarnej o uzgodnienie decyzji środowiskowej powinien stosownie do art. 106 § 2 Kpa zawiadomić strony poprzez dokonanie stosownych obwieszczeń na zasadzie art. 49 Kpa. W aktach administracyjnych brak jest dokumentacji świadczącej o dokonaniu takiego powiadomienia. W ocenie Sądu doszło zatem do naruszenia art. 106 § 2 Kpa. Sąd wskazał, że jak wynika z akt, organ uzgadniający nie zastosował art. 10 Kpa i nie dokonał w trybie art. 49 Kpa obwieszczeń o możliwości wypowiedzenia się przez stronę przed wydaniem postanowienia uzgodnieniowego co do dowodów i materiałów. Jak stwierdził Sąd, jeżeli takie obwieszczenie nie nastąpiło - jak ma to miejsce w niniejszej sprawie - należy uznać, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, bowiem nawet doręczenie postanowienia uzgodnieniowego przez organ II instancji nie konwaliduje powyższego uchybienia. Orzeczenie ostateczne bowiem już istnieje w obrocie prawnym i strona jest pozbawiona możliwości zwalczania go w trybie administracyjnych środków zaskarżania. Orzeczenie to jako ostateczne podlega wykonaniu i może stanowić materiał przy wydawaniu decyzji środowiskowej. Dalej Sąd wskazał, że w kwestii natomiast podstawy wznowieniowej określonej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa strona powołała nowy dowód istniejący w dacie orzekania przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...], nieznany temu organowi, a zdaniem strony mający istotne znaczenie dla sprawy. Waga tego dowodu polega na tym, że z decyzji o warunkach zabudowy wynika sposób zagospodarowania terenu stanowiącego własność skarżącej i bezpośrednio sąsiadującego z przedsięwzięciem polegającym na budowie węzła "[...]" zadanie III - droga krajowa nr [...] w [...], przy ul. [...]. Zagospodarowanie to jest odmienne od przyjętego przez organy inspekcji sanitarnej w kwestionowanym postanowieniu z dnia [...] grudnia 2007 r. Przyjęto w nim bowiem, że inwestycja oddziaływać będzie bezpośrednio na budynki mieszkalne i w związku z tym przyjęto normy hałasu dla takiego rodzaju zabudowy i zobowiązano inwestora do zastosowania ekranów akustycznych. Ekrany te zaś będą przesłaniać planowaną przez skarżącego zabudowę o charakterze wynikającym z omawianej decyzji o warunkach zabudowy z perspektywy tego ciągu komunikacyjnego. Tymczasem ze wzmiankowanej decyzji o warunkach zabudowy wynika, że skarżący może wybudować na działce sąsiadującej z węzłem komunikacyjnym "[...]" zespół budynków usługowo-biurowych. Dopuszczalne normy hałasu dla tego rodzaju budynków są inne niż dla budynków przeznaczonych na pobyt stały ludzi i nie stosuje się ekranów akustycznych. Sąd stwierdził, że okoliczności te uzasadniają zakwalifikowanie decyzji o warunkach zabudowy wydanej przez Burmistrza Gminy [...]w dniu [...] września 1998 r. jako nowego dowodu mającego istotne znaczenie dla sprawy uzgodnienia decyzji środowiskowej zakończonej postanowieniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...], o ile - jak wskazał NSA - dla tego terenu objętego ową decyzją nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. NSA zwrócił bowiem uwagę, że z treści raportu o oddziaływaniu na środowisko wynika, iż ustalenia w nim zawarte wynikały m.in. z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd podniósł, że w tej sytuacji konieczne jest zbadanie, czy dla określonego obszaru obowiązuje plan miejscowy i czy w konsekwencji nie doszło do wygaśnięcia omawianej decyzji o warunkach zabudowy, przy czym podkreślił, że kwestia ta dotyczy nie terenu inwestycyjnego, tj. terenu węzła komunikacyjnego, lecz czy obowiązywał plan miejscowy dla działek, które są objęte decyzją o warunkach zabudowy i stanowią własność skarżącego. Rozważenie tej okoliczności przez organy administracji musi być dokonane w pierwszej kolejności, bowiem fakt obowiązywania dla terenu objętego decyzją o warunkach zabudowy planu miejscowego powodować będzie, że decyzja ta (w kontekście podnoszonych okoliczności) nie będzie miała żadnego znaczenia dla niniejszej sprawy uzgodnienia decyzji środowiskowej. Jak podkreślił Sąd, przepis art. 145 § 1 pkt 5 Kpa wymaga kumulatywnego spełnienia następujących przesłanek: 1) nowe okoliczności i nowe dowody muszą zostać ujawnione po wydaniu decyzji ostatecznej; 2) nowe okoliczności i nowe dowody musiały istnieć w chwili wydawania decyzji ostatecznej, lecz dla tego organu są one nowymi tylko dlatego, że nie były mu wcześniej znane. Sąd wskazał, że jeżeli zatem okaże się po wyjaśnieniu przez organy administracji, że nie obowiązywał w dniu 3 grudnia 2007 r. plan miejscowy obejmujący działki skarżącego, wskazywana decyzja o warunkach zabudowy jako mająca istotne znaczenie dla sprawy i spełniająca pozostałe kryteria wymienione w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa stanowić będzie istniejącą podstawę wznowieniową. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] postanowieniem z dnia [...] października 2014 r. znak: [...]odmówił uchylenia własnego postanowienia z dnia [...] grudnia 2007 r. Główny Inspektor Sanitarny postanowieniem z dnia [...] lutego 2015 r. znak: [...], po rozpoznaniu zażalenia [...]Sp. z o.o., utrzymał w mocy zaskarżone postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] października 2014 r. Odnosząc się do zarzutów Spółki dotyczących naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 Kpa Główny Inspektor Sanitarny uznał je za niezasadne. Organ wyjaśnił, że zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 Kpa w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, przy czym wskazał, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ, przy czym to do obowiązków organu załatwiającego sprawę należy zawiadomienie o tym fakcie stron postępowania. GIS zauważył, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 2316/12 stwierdził, że to Prezydent [...]zwracając się do organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej o uzgodnienie decyzji środowiskowej powinien, stosownie do brzmienia przepisów art. 106 § 2 Kpa, zawiadomić strony postępowania poprzez dokonanie stosownych obwieszczeń, zgodnie z art. 49 Kpa. Powyższe stanowisko Sądu odnosiło się do postępowania prowadzonego przez Prezydenta [...], nie zaś organu Państwowej Inspekcji Sanitarnej. GIS podniósł, że Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] rozpatrując ponownie sprawę nie mógł wyeliminować błędu popełnionego przez inny organ w toku prowadzenia odrębnego postępowania. Ponadto organ Państwowej Inspekcji Sanitarnej, jako organ opiniodawczy, nie mógł naruszyć art. 106 § 2 Kpa, gdyż przepis ten odnosi się wyłącznie do organu, który zwraca się o zajęcie stanowiska. Z tych przyczyn GIS nie zgodził się z zarzutem strony dotyczącym naruszenia przepisów art. 145 § 1 pkt 4 i 106 Kpa przez Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...]. Odnosząc się do następnie do przesłanki zawartej w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa GIS wskazał, że organ szczebla wojewódzkiego, stosując się do wytycznych zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, uzupełnił postępowanie dowodowe. Z uzyskanych informacji, przekazanych przy piśmie Biura Architektury i Planowania Przestrzennego Wydziału Administracji Architektoniczno-Budowlanej Urzędu Miasta [...] z dnia [...] sierpnia 2013 r. znak: [...]wynika, iż dla obszaru przy [...] - tj. działek o nr ew. [...]w obrębie [...]w [...], w dniu wydawania postanowień przez organy Państwowej Inspekcji Sanitarnej nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Dodatkowo w piśmie tym wskazano, iż ostatnim miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego obowiązującym na niniejszym terenie był Miejscowy plan ogólny zagospodarowania przestrzennego [...], zatwierdzony uchwałą Rady [...]nr [...]z dnia [...] września 1992 r. W granicach omawianego terenu została wydana prawomocna decyzja Burmistrza Gminy [...]o warunkach zabudowy z dnia [...] września 1998 r. nr [...]. Powyższa decyzja stanowiła korektę i aktualizację ustaleń obowiązujących w decyzji Nr [...]o ustaleniu lokalizacji budowlanej oraz decyzji Nr [...]o zatwierdzeniu planu osiedla mieszkaniowego "[...]". GIS wskazał, że podziela stanowisko Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...], który rozpatrując wniosek strony o uwzględnienie nowego dowodu w sprawie w postaci prawomocnej decyzji Nr [...]o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] września 1998 r., wydanej przez Burmistrza Gminy [...], uznał, iż nie ma ona znaczenia dla sprawy uzgodnienia przedsięwzięcia przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. GIS wskazał, że konieczność wykonania ekranów akustycznych wynikała z przeprowadzonej w ramach oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia analizy w zakresie hałasu, przedstawionej w raporcie o oddziaływaniu na środowisko. Organ podniósł, że zgodnie z art. 115 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.), obowiązującym również w dacie wydania postanowienia z dnia 3 grudnia 2007 r., w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego oceny, czy dany teren należy do terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystania terenu objętego wystąpieniem i terenów sąsiednich. GIS wskazał, że w dniu rozpatrywania sprawy nie można było uwzględnić zabudowy usługowej jako faktycznego zagospodarowania terenu, gdyż tereny sąsiadujące z przedmiotowym przedsięwzięciem, będące własnością Spółki, były niezagospodarowane, zaś najbliższą zabudowę przedmiotowego węzła drogowego stanowiła, podlegająca ochronie akustycznej, zabudowa mieszkaniowa. Organ podkreślił, że powyższa decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...]września 1998 r. nie powodowała zmiany stanowiska zawartego w postanowieniu ostatecznym Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., została wydana w toku innego postępowania administracyjnego i nie jest wiążąca dla organów biorących udział w postępowaniu uzgadniającym, na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zdaniem organu decyzja o warunkach zabudowy Nr [...]z dnia [...] września 1998 r. nie mogła być istotnym dla sprawy dowodem w postępowaniu dotyczącym uzgadniania przedsięwzięcia na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Główny Inspektor Sanitarny nie podzielił zatem zarzutów strony dotyczących naruszenia art. 145 § 1 pkt 5 Kpa. Główny Inspektor Sanitarny wskazał ponadto, że zgodnie z art. 146 kpa uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Zgodnie z orzecznictwem sądów administracyjnych poprzez "doręczenie decyzji", o którym mowa w art. 146 Kpa, należy rozumieć doręczenie decyzji w odniesieniu do którejkolwiek ze stron biorących udział w danym postępowaniu, przy czym termin, od którego liczy się upływ pięcioletniego okresu, biegnie od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie. GIS wskazał, że ostatnie doręczenie postanowienia PWIS w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nastąpiło dnia 21 grudnia 2007 r. (w trybie art. 49 Kpa) i zauważył, że organ szczebla wojewódzkiego, z uwagi na upływ terminu określonego w art. 146 Kpa, nie mógł uchylić ostatecznego postanowienia z dnia [...] grudnia 2007 r. Niemniej jednak Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...] rozpoznał merytorycznie sprawę, jak wynika bowiem z orzecznictwa, przesłanki negatywne uregulowane w art. 146 Kpa są przeszkodą do uchylenia decyzji wydanej w postępowaniu zwykłym, ale nie zwalniają organu orzekającego od wznowienia postępowania, a następnie ustalenia, czy w sprawie występuje przesłanka wznowieniowa i w końcu oceny merytorycznej sprawy zakończonej decyzją ostateczną, w której postępowanie zostało wznowione. [...]Sp. z o.o. złożyła skargę na postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2015 r., zarzucając, że wydane zostało z naruszeniem art. 145 § 1 pkt 4 i pkt 5 Kpa, art. 106 Kpa, art. 151 § 1 pkt 1 Kpa w zw. z art. 126 Kpa i art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przez błędne uznanie, że nie zaistniały przesłanki wznowienia postępowania zakończonego postanowieniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., niezastosowanie się do ocen prawnych wyrażonych w wyrokach Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 19 lipca 2012 r. sygn. akt II OSK 768/11 oraz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 2316/12. W uzasadnieniu skargi Spółka podniosła, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 2316/12, uchylającym postanowienie Głównego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] czerwca 2010 r. oraz postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] kwietnia 2010 r., wskazał, że nie można stwierdzić, aby Spółka była zawiadamiana o innych czynnościach organu (innych niż wydane rozstrzygnięcia), zarówno prowadzącego postępowanie główne, jak i uzgodnieniowe - w zakresie objętym kwestionowanym postanowieniem. Dotyczy to zarówno przewidzianego w art. 106 § 2 Kpa obowiązku zawiadomienia strony przez organ zwracający się do innego organu o zajęcie stanowiska, jak i zasady wskazanej w art. 10 § 2 Kpa nakładającej na organ obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i zgłoszonych żądań. Prezydent [...]zwracając się do organu inspekcji sanitarnej o uzgodnienie decyzji środowiskowej powinien stosownie do art. 106 § 2 Kpa zawiadomić strony poprzez dokonanie stosownych obwieszczeń na zasadzie art. 49 Kpa. Spółka podkreśliła, że Sąd jednoznacznie stwierdził, że doszło do naruszenia art. 106 § 2 Kpa i wskazał też, że organ uzgadniający nie zastosował również art. 10 Kpa i nie dokonał obwieszczeń o możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do dowodów i materiałów. Sąd podzielił stanowisko skarżącej, że jeżeli strony nie zostały zawiadomione w formie obwieszczenia o możliwości wypowiedzenia się przed wydaniem postanowienia uzgodnieniowego - należy uznać, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a doręczenie postanowienia uzgodnieniowego przez organ II instancji nie konwaliduje powyższego uchybienia. Sąd zatem potwierdził, że zaistniała przesłanka wznowienia postępowania określona w art. 145 § 1 pkt 4 Kpa. Zdaniem Spółki stanowisko organu I instancji, aprobowane przez organ II instancji, jest zatem sprzeczne z oceną Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Odnosząc się do drugiej przesłanki wznowienia - decyzji o warunkach zabudowy nr [...]Spółka wskazała, że w wyroku z 19 lipca 2012 r. sygn. II OSK 768/11 Naczelny Sąd Administracyjny nakazał ocenić znaczenie tej decyzji jako nowego dowodu na podstawie materiału dowodowego, zwłaszcza raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia inwestycyjnego na środowisko. Przy tym NSA zauważył, że ustalenia zawarte w raporcie wynikały m.in. z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i nakazał zbadanie, czy dla określonego obszaru obowiązuje plan miejscowy i czy w konsekwencji nie doszło do wygaśnięcia ww. decyzji o warunkach zabudowy. Spółka podniosła, że z kolei Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 20 grudnia 2012 r. sygn. akt IV SA/Wa 2316/12 wskazał m.in.: "Jeżeli zatem okaże się, że - po wyjaśnieniu przez organy administracji - nie obowiązywał w dniu 3 grudnia 2007 r. plan miejscowy obejmujący działki skarżącego, wskazywana decyzja o warunkach zabudowy jako mające istotne znaczenie dla sprawy i spełniająca pozostałe kryteria wymienione w art. 145 § 1 pkt 5 Kpa stanowić będzie istniejącą podstawę wznowieniową". Zdaniem strony skarżącej z powyższego jednoznacznie wynika, że Sąd dokonał odmiennej aniżeli organ oceny prawnej decyzji o warunkach zabudowy nr [...]i uznał ją za dowód istotny w sprawie, stanowiący podstawę wznowienia postępowania. W toku postępowania ustalono, że na terenie objętym ww. decyzją nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, wobec czego decyzja ta nie wygasła i obowiązywała w dniu 3 grudnia 2007 r. (obowiązuje do dnia dzisiejszego). Zdaniem strony skarżącej bezsprzecznie zatem organ winien, w ślad za wskazaniami Sądu, uznać decyzję o warunkach zabudowy nr [...]za nowy, istotny dowód w sprawie i stwierdzić zaistnienie podstawy wznowienia postępowania. [...]Sp. z o.o. nie zgodziła się również z argumentem organu, że w dniu rozpatrywania sprawy nie można było uwzględnić zabudowy usługowej objętej decyzją o warunkach zabudowy, gdyż tereny będące własnością Spółki były niezagospodarowane. Spółka podniosła, że art. 115 ustawy o ochronie środowiska w zakresie, w jakim nakazuje ocenę, czy teren należy do rodzajów terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1, na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystywania tego i sąsiednich terenów w braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, należy wykładać w taki sposób, aby jak najpełniej uwzględnić cel tego unormowania. Skoro ustawodawca nakazuje brać w pierwszej kolejności pod uwagę przy ustalaniu dopuszczalnych poziomów hałasu na danym terenie sposób zagospodarowania terenu przewidziany w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, zaś zgodnie z ustawą o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym w braku planu sposób ten może być określony w decyzji o warunkach zabudowy, zatem w takim wypadku decyzja ta określa ten sposób zagospodarowania, tworzy prawa nabyte właściciela do zagospodarowania terenu w określony w niej sposób i w ocenie strony skarżącej ustalenia w niej zawarte należy traktować jako faktyczne zagospodarowanie i wykorzystywanie terenów w rozumieniu art. 115 ustawy o ochronie środowiska. Zdaniem [...]Sp. z o.o. wobec istnienia podstaw do wznowienia postępowania zaszła podstawa do uchylenia postanowienia Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. i wydania nowego postanowienia rozstrzygającego o istocie sprawy. Natomiast w przypadku stwierdzenia istnienia przeszkody do uchylenia postanowienia, określonej w art. 146 § 1 Kpa, organ winien zgodnie z art. 151 § 2 stwierdzić wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem prawa. W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko przedstawione w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zadaniem Sądu, było dokonanie, zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2014r. poz. 1647), kontroli zaskarżonego aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Stosownie zaś do treści art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012r. poz. 270 ze zm., w skrócie p.p.s.a..) Sąd administracyjny rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Skarga jest bezzasadna. Wznowienie postępowania jest instytucją procesową stwarzającą prawną możliwość ponownego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej zakończonej ostateczną decyzją (postanowieniem), jeżeli postępowanie, w którym zapadła było dotknięte kwalifikowaną wadliwością procesową wyliczoną w przepisach prawa procesowego. Zgodnie z art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a. w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu, a także gdy (zgodnie z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a.) wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, nieznane organowi, który wydał decyzję. Przedmiotowy wniosek o wznowienie, wskazywał te dwie podstawy wznowieniowe tj. przesłanki z art. 145 § 1 pkt 4 i 5 k.p.a. Żądanie wznowienia dotyczyło postępowania zakończonego postanowieniem Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2007r., którym organ po rozpatrzeniu sprawy w trybie odwoławczym, uchylił w części postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego w [...]z dnia [...] października 2007r., uzgadniające na etapie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, przedsięwzięcie polegające na budowie węzła "[...]" zadanie III - droga krajowa nr [...] w [...], przy ul. [...], orzekając odmiennie co do istoty, a w pozostałym zakresie utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy. Analizując związanie wyrokiem tutejszego Sądu z dnia 20 grudnia 2012 r. w sprawie o sygn. IVSA/Wa 2316/12 oraz kwestie, które zgodnie z nim, organ ponownie rozpatrując sprawę musiał ocenić, wskazać należy, iż oceny prawnej, określonej w art. 153 p.p.s.a., nie można rozpatrywać wyłącznie z punktu widzenia tego, czy miała miejsce, ale również z punktu widzenia jej zakresu. Zakres oceny prawnej to zasięg wyrażonego poglądu narzucającego organom sposób interpretacji prawa, ocen faktów i - w konsekwencji - kierunek wyniku sprawy administracyjnej. Zatem w zakresie przesłanki wznowieniowej z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. Sąd w wyroku tym stwierdził, że prawidłowo organ przyjął, iż spółka jako strona prowadzonego wówczas postępowania uzgodnieniowego zawiadamiana była o wydanych rozstrzygnięciach. Jednak zdaniem Sądu spółka nie była zawiadamiana o innych czynnościach organu zarówno prowadzącego postępowanie główne, jak i uzgodnieniowe - w zakresie objętym kwestionowanym postanowieniem. Dotyczyło to zarówno przewidzianego w art. 106 § 2 k.p.a. obowiązku zawiadomienia strony przez organ zwracający się do innego organu o zajęcie stanowiska oraz zasady wskazanej w art. 10 § 2 k.p.a. nakładającej na organ obowiązek umożliwienia stronie wypowiedzenia się co do zebranych dowodów i materiałów oraz zgłoszonych żądań. W ocenie Sądu zawartej w ww. wyroku "Prezydent [...]zwracając się do organu inspekcji sanitarnej o uzgodnienie decyzji środowiskowej powinien stosownie do art. 106 § 2 k.p.a. zawiadomić strony poprzez dokonanie stosownych obwieszczeń na zasadzie art. 49 k.p.a.", dalej Sąd wywiódł, że, "doszło zatem do naruszenia art. 106 § 2 k.p.a." W kontekście takiego stwierdzenia, wskazać należy, iż powyższa ocena prawna, co do wadliwego przeprowadzenia procedury uzgodnieniowej, dotyczyła w istocie dziania Prezydenta Miasta [...]jako organu prowadzącego postępowanie główne w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań inwestycji drogowej. Należy bowiem przypomnieć, że jeżeli przepis prawa uzależnia wydanie decyzji od zajęcia stanowiska przez inny organ, decyzję wydaje się po zajęciu stanowiska przez ten organ, przy czym do obowiązków organu załatwiającego sprawę należy zawiadomienie o tym fakcie stron postępowania. Słusznie Główny Inspektor Sanitarny w zaskarżonym postanowieniu z dnia [...] lutego 2015 r., zauważył że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stwierdził w wyroku (sygn. akt IV SA/Wa 2316/12), że to Prezydent [...]zwracając się do organu inspekcji sanitarnej o uzgodnienie decyzji środowiskowej, powinien stosownie do brzmienia przepisu art. 106 § 2 K.p.a., zawiadomić strony postępowania poprzez dokonanie stosownych obwieszczeń, zgodnie z art. 49 Kpa. Nie ulega wątpliwości, że ocena Sądu odnosiła się do postępowania prowadzonego przez Prezydenta [...], nie zaś do postępowania organu inspekcji sanitarnej. Biorąc pod uwagę fakt, iż postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2007r., jak i organu pierwszej instancji, zostało prawidłowo doręczone skarżącej, zgodnie z art. 49 k.p.a., (co potwierdził Sąd w wyroku IV SA/Wa 2316/12), to do oceny pozostawała kwestia postępowania organu prowadzącego postępowanie główne, który z naruszeniem art. 106 § 2 k.p.a., nie zawiadomił strony o zwróceniu się do innego organu o zajęcie stanowiska. Wojewódzki Inspektor Sanitarny w [...], rozpatrując po raz kolejny sprawę w trybie wznowienia, słusznie uznał, że nie mógł wyeliminować błędu popełnionego przez inny organ w toku prowadzenia odrębnego postępowania. Organ inspekcji sanitarnej, jako organ opiniodawczy, nie mógł bowiem naruszyć art. 106 § 2 Kpa, gdyż przepis ten odnosi się wyłącznie do organu, który zwraca się o zajęcie stanowiska. Nadto to organ prowadzący postępowanie główne miał obowiązek ustalić, czy prawidłowo przeprowadzone zostało postępowanie przed organem uzgadniającym i czy postanowienia uzgadniające zostały doręczone wszystkim stronom. Odnosząc się do kolejnej przesłanki wznowienia - wynikającej z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a., Wojewódzki Inspektor Sanitarny, stosując się do wytycznych zawartych w ww. wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, uzupełnił postępowanie dowodowe. Z uzyskanych przez organ informacji, wynikało, iż dla obszaru przy Al. [...] w [...] - tj. działek o nr ew. [...] w obrębie [...], w dniu wydawania przez organy inspekcji sanitarnej postanowień, nie obowiązywał miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego. Natomiast w granicach omawianego terenu wydana została prawomocna decyzja Burmistrza Gminy [...]z dnia [...] września 1998 r. nr [...], o warunkach zabudowy. Powyższa decyzja stanowiła korektę i aktualizację ustaleń obowiązujących w decyzji Nr [...]o ustaleniu lokalizacji budowlanej oraz decyzji Nr [...]o zatwierdzeniu planu osiedla mieszkaniowego "[...]". Analizując w postępowaniu wznowieniowym wpływ nowego dowodu - prawomocnej decyzji Burmistrza Gminy [...]z dnia [...] września 1998 r., Nr [...]o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, organy zasadnie uznały, że nie miała ona znaczenia dla sprawy uzgodnienia planowanej inwestycji drogowej przed wydaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Zgodnie z art. 115 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.), obowiązującym w dacie wydania postanowienia z dnia [...] grudnia 2007 r., w razie braku miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, oceny czy dany teren należy do terenów, o których mowa w art. 113 ust. 2 pkt 1 ustawy, właściwe organy dokonują na podstawie faktycznego zagospodarowania i wykorzystania terenu objętego wystąpieniem i terenów sąsiednich. Natomiast konieczność wykonania ekranów akustycznych wynikała z analizy hałasu przeprowadzonej w ramach oceny oddziaływania na środowisko przedmiotowego przedsięwzięcia drogowego, przedstawionej w raporcie o oddziaływaniu na środowisko. W dacie wydawania kwestionowanego postanowienia, nie można było uwzględnić zabudowy usługowej jako faktycznego zagospodarowania terenu, gdyż tereny sąsiadujące z przedmiotowym przedsięwzięciem, będące własnością Spółki, były niezagospodarowane, zaś najbliższą zabudowę przedmiotowego węzła drogowego stanowiła, podlegająca ochronie akustycznej, zabudowa mieszkaniowa i między innymi z tej przyczyny konieczne było zastosowanie ekranów. Organ zasadnie argumentował, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu z dnia [...] września 1998 r. nie miała wpływu na stanowisko zawarte w ostatecznym postanowieniu Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r., gdyż została wydana w toku innego postępowania administracyjnego i nie była wiążąca dla organów biorących udział w postępowaniu uzgadniającym, na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Tym samym decyzja o warunkach zabudowy z dnia [...] września 1998 r., Nr [...], nie mogła być istotnym dla sprawy nowym dowodem w postępowaniu dotyczącym uzgadniania przedsięwzięcia na etapie wydawania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Dlatego też w przedmiotowym postępowaniu wznowieniowym nie potwierdziło się zaistnienie przesłanki z art. 145 § 1 pkt 5 K.p.a. Tylko marginalnie wskazać należało, że zgodnie z art. 146 K.p.a. uchylenie decyzji z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 3-8 nie może nastąpić, jeżeli od dnia doręczenia lub ogłoszenia decyzji upłynęło pięć lat. Przez "doręczenie decyzji", o którym mowa w art. 146 K.p.a., należy rozumieć doręczenie decyzji w odniesieniu do którejkolwiek ze stron biorących udział w danym postępowaniu, przy czym termin, od którego liczy się upływ pięcioletniego okresu, biegnie od dnia ostatniego doręczenia, jakie miało miejsce w sprawie. Ostatnie doręczenie postanowienia PWIS w [...] z dnia [...] grudnia 2007 r. nastąpiło dnia 21 grudnia 2007 r. (w trybie art. 49 Kpa). Tym samym, także z uwagi na upływ terminu określonego w art. 146 Kpa, organy sanitarne nie mogłyby uchylić ostatecznego postanowienia z dnia [...] grudnia 2007 r. – nawet w sytuacji gdyby przesłanki wznowieniowe potwierdziły się. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U z 2012r., poz. 270, ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło