II SA/Gd 19/17
WyrokWSA w Gdańsku2017-03-22
Skład orzekający: Dorota Jadwiszczok, Jolanta Górska, Dariusz Kurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy garaż wybudowany w 1967 r. niezgodnie z obowiązującym wówczas i obecnie planem zagospodarowania przestrzennego, ale zgodny z planem obowiązującym w dacie jego budowy, podlega nakazowi rozbiórki na podstawie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r.?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy nadzoru budowlanego nie wykazały prawidłowych podstaw do nakazania rozbiórki garażu. Sąd wskazał, że choć garaż narusza obecne przepisy planistyczne, to organy nieprawidłowo oceniły zgodność z planem obowiązującym w dacie budowy oraz nie wykazały w sposób należyty, czy garaż powoduje niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia, lub niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych. Ponadto, Sąd zwrócił uwagę na konieczność prawidłowego ustalenia kręgu podmiotów zobowiązanych do rozbiórki.Stan faktyczny
H. K. złożył skargę na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego nakazującą rozbiórkę metalowego garażu z 1967 r. Garaż ten, wybudowany bez pozwolenia na budowę, naruszał obecne przepisy planistyczne dotyczące procentu zabudowy działki i linii zabudowy. Organy administracji dwukrotnie uchylały wcześniejsze decyzje, wskazując na potrzebę uwzględnienia przepisów obowiązujących w dacie budowy oraz na brak wystarczających dowodów co do zagrożeń. Ostatecznie, decyzją z 13 maja 2016 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego stwierdził brak podstaw do rozbiórki lub nakazania zmian, co zostało utrzymane w mocy przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z 23 listopada 2016 r. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Prawa budowlanego z 1974 r., w szczególności art. 37, poprzez nieuwzględnienie wszystkich okoliczności, w tym ochrony prawa własności i stanu instalacji elektrycznej.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2016 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu z dnia 13 maja 2016 r.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dorota Jadwiszczok (spr.) Sędziowie: Sędzia WSA Jolanta Górska Sędzia WSA Dariusz Kurkiewicz Protokolant Asystent sędziego Krzysztof Pobojewski po rozpoznaniu w dniu 22 marca 2017 r. w Gdańsku na rozprawie sprawy ze skargi H. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2016 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta na prawach powiatu z dnia 13 maja 2016 r. nr [...].
Będąca przedmiotem niniejszej sprawy skarga H. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 23 listopada 2016 r., nr [..], wniesiona została w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych:
Pismem z dnia 19 listopada 2012 r. H. K. zwrócił się do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego o sprawdzenie legalności metalowego garażu zlokalizowanego na terenie działki nr [..] a.m. [..] przy ul. [..] w S. będącej jego współwłasnością.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, w dniu 18 grudnia 2012 r., przeprowadził kontrolę, podczas której ustalił, że na terenie działki nr [..] znajduje się garaż o konstrukcji metalowej i wymiarach 2,85 m x 5 m. Garaż ten usytuowany jest pomiędzy budynkiem mieszkalnym wielorodzinnym a garażem murowanym. Odległość garażu od budynku mieszkalnego wielorodzinnego wynosi 80 cm. Ściany garażu są konstrukcji stalowej (profile stalowe - kątowniki), na kątownikach oparta jest drewniana konstrukcja dachu dwuspadowego, krytego blachą. Posadzkę garażu stanowią płyty betonowe. Wysokość garażu wynosi w najwyższym punkcie 2,20 m. Przedmiotowy garaż został wybudowany w 1967 r. przez ówczesnego właściciela nieruchomości tj. A. W 1980 r. U. i P. K. wykupili część nieruchomości przy ul. [..] w S. i zostali użytkownikami przedmiotowego garażu. Obecnie, współwłaścicielkami tej części nieruchomości i użytkownikami garażu są U. K. i D. M. (córka U. i P. K.). Na podstawie informacji uzyskanych z Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta organ ustalił ponadto, że przedmiotowy garaż został wybudowany bez pozwolenia na budowę, wymaganego zgodnie z treścią art. 36 ustawy Prawo budowlane z dnia 31 stycznia 1961 r., która to ustawa ma zastosowanie w niniejszej sprawie.
Pismem z dnia 28 stycznia 2013 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego zawiadomił strony o wszczęciu postępowania administracyjnego w sprawie budowy garażu na terenie działki nr [..] przy ul. [..] w S. (usytuowanego pomiędzy wielorodzinnym budynkiem mieszkalnym a istniejącym na tej działce garażem bez wymaganego pozwolenia na budowę.
W toku postępowania, pismem z dnia 8 lutego 2013 r., organ wezwał U. K. i D. M. do przedłożenia oceny technicznej przedmiotowego garażu zawierającej inwentaryzację wykonanych robót budowlanych oraz ocenę zgodności tych robót z obowiązującymi przepisami warunków technicznych, w szczególności w zakresie zapewnienia przez obiekt spełnienia wymagań podstawowych dotyczących bezpieczeństwa pożarowego i zasad sztuki budowlanej, a także zawierającej ewentualne zalecenia określające zakres robót budowlanych niezbędnych do wykonania w celu doprowadzenia wykonanej samowolnie budowy do stanu zgodnego z prawem.
Wezwane w dniu 25 lutego 2013 r., przedłożyły do akt "Ocenę stanu technicznego istniejącego garażu", w której wskazano, że: "w obiekcie należy zamontować dwie kratki wentylacyjne 14/14 umieszczone po przekątnej, na przeciw siebie, jedną na górze, drugą na dole ścian oraz w celu poprawy estetyki należy pomalować ścianę szczytową od strony ogrodu". Stwierdzono także, że: "istniejący obiekt jest w dobrym stanie technicznym. Elementy konstrukcyjne nie uległy uszkodzeniom, odkształceniom oraz nie są skorodowane. Obiekt nie stwarza zagrożeń, spełnia podstawowe warunki techniczne w tym podstawowe wymagania bezpieczeństwa przeciwpożarowego".
Organ ustalił również, że w 1967 r., dla terenu przedmiotowej działki obowiązywał Ogólny plan zagospodarowania przestrzennego Zespołu Portowo – Miejskiego [..] (uchwała Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej nr 290/XXXII/62 z dnia 20 sierpnia 1962 r.) zmieniony uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej z dnia 13 czerwca 1966 r. w sprawie zatwierdzenia zmian niektórych fragmentów ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Zespołu Portowo – Miejskiego. W piśmie z dnia 9 kwietnia 2013 r. Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta wskazał, że zapisy obu uchwał są na tyle ogólne, że nie odnoszą się do lokalizacji garaży. Z kolei, w piśmie z dnia 23 września 2014 r. Wydział Urbanistyki i Architektury Urzędu Miasta wskazał, że według otrzymanego z Archiwum Państwowego skanu planszy operacyjnej [..], będącej częścią planu ogólnego [..] nieruchomość przy ul. [..] położona była na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (istniejącą), ale ze względu na bardzo szeroki zakres opracowania brak jest szczegółowych ustaleń dotyczących np. możliwości lokalizacji garaży. Zgodnie zaś z obecnie obowiązującym na tym terenie Miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu w ulicach [..], Z., P., O., K. w mieście S. Plan nr [..], uchwalonego uchwałą Rady Miasta nr XXXI/499/2002 z dnia 26 kwietnia 2002 r. działka przy ul. [..] w S. znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową.
W efekcie Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 24 października 2014 r., [..], nakazał U. K. i D. M. wykonać, w terminie do dnia 31 grudnia 2014 r., w celu doprowadzenia przedmiotowego garażu do stanu zgodnego z przepisami, roboty budowlane polegające na: wykonaniu (zamontowaniu) dwóch kratek wentylacyjnych o wymiarach 14 cm x 14 cm usytuowanych na przeciwległych ścianach garażu, po przekątnej (jedną na górze a drugą na dole ściany) zgodnie z dokumentacją techniczną "Ocena stanu technicznego istniejącego garażu" sporządzoną przez inż. P. L.
Decyzja ta została jednakże uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 21 kwietnia 2015 r., nr [..], a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem, że nałożenie obowiązku wynikającego z art. 40 ustawy Prawo budowlane na użytkowników garażu było nieprawidłowe, a organ I instancji nie przeanalizował wszystkich przesłanek z art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego, decyzją z dnia 16 listopada 2015 r. nr [..], wydaną na podstawie art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.), nakazał Wspólnocie Mieszkaniowej nieruchomości przy ul. [..] w S. rozbiórkę garażu konstrukcji metalowej o wymiarach 2,85 m x 5 m, zlokalizowanego na terenie działki nr [..] przy ul. [..] w S. Jak bowiem wyjaśnił, rozbiórka ta spowoduje zgodność zabudowy na działce nr [..] z ustaleniami miejscowego planu obowiązującego w dacie wydawania decyzji dotyczącej tej samowoli, gdyż zgodnie z obecnie obowiązującym na terenie przedmiotowej działki Miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego terenu w ulicach [..], Z., P., O., K. w mieście S Plan nr [..] uchwalonego uchwałą Rady Miasta nr XXXI/499/2002 z dnia 26 kwietnia 2002 r., działka przy ul. [..] w S. znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową, przy czym plan ten określa dopuszczalny procent terenu przeznaczony pod zabudowę w wysokości 20% działki. Z ustaleń organu wynikało zaś, że powierzchnia działki wynosi 584 m2, powierzchnia zabudowy budynku mieszkalnego wynosi 94 m2, powierzchnia zabudowy istniejącego (legalnego) garażu wynosi 21,125 m2 a powierzchnia zabudowy garażu objętego niniejszym postępowaniem wynosi 14,31 m2. Uwzględniając powyższe powierzchnia zabudowy na działce przy ul. [..] w S. wynosi 129,435m. Zatem aktualny procent zabudowy tej działki wynosi 22,16%, co w ocenie organu, stanowiło naruszenie warunków ustalonych w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. Ponadto, organ ocenił, że wybudowany garaż usytuowany jest z przekroczeniem wyznaczonych na rysunku planu nieprzekraczalnych linii zabudowy.
Decyzja ta została również uchylona przez Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 15 lutego 2016 r., nr [..], a sprawa została przekazana organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia ze wskazaniem, że w uchwale z dnia 16 grudnia 2013 r., sygn. akt II OPS 2/13, Naczelny Sąd Administracyjny ustalił, Iż przepisami o planowaniu przestrzennym, o których mowa w art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 38, poz, 229 ze zm.) w zw. z art. 103 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2010 r. Nr 243 poz. 1623 ze zm.) są przepisy obowiązujące w dacie orzekania przez organy administracji, z tym że w postępowaniu w przedmiocie nakazania przymusowej rozbiórki, należy uwzględnić także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy. Na tym tle organ odwoławczy wskazał, że na omawianej nieruchomości garaż murowany został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [..] z dnia 13 maja 1964 r., która została wydana min. ze względu na zgodność budowy z miejscowym planem zagospodarowania terenu. W związku z tym uznać należy, w ocenie organu odwoławczego, że omawiany garaż również został wybudowany na terenie przeznaczonym pod tego rodzaju zabudowę, a zatem jego budowa była zgodna z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie jego budowy tj. w 1967 r., przy czym istniejący garaż narusza szczegółowe zapisy obecnie obowiązującego planu. Jednakże, jak wskazał organ odwoławczy, zgodnie z przywołaną uchwałą Naczelnego Sądu Administracyjnego, w przedmiotowej sprawie należy brać pod uwagę korzystniejszy plan, a tym samym przyjąć należy, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki i okoliczności zawarte w przepisach art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r.
W toku ponownego postępowania, w dniu 31 marca 2016 r., organ I instancji przeprowadził wizję lokalną na terenie posesji przy ul. [..] w S., podczas której ustalił, że w garażu, usytuowanym pomiędzy wielorodzinnym budynkiem mieszkalnym a garażem murowanym, na działce nr [..] zamontowane zostały dwie kratki wentylacyjne: jedna w części górnej ściany tylnej garażu od strony budynku mieszkalnego, druga kratka w części dolnej bramy wjazdowej od strony garażu murowanego. Z pisma H. K. z dnia 21 marca 2016 r. wynika, że kratki wentylacyjne zostały zamontowane przez U. K. i D. M.
Następnie, decyzją z dnia 13 maja 2016 r., nr [..], Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowalnego stwierdził brak podstaw do wydania rozstrzygnięcia na podstawie art. 37 lub art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo Budowlane (Dz. U. nr 38, poz. 229 z późn. zm.) tj. decyzji nakazującej rozbiórkę garażu na terenie działki nr [..] przy ul. [..] w S. (usytuowanego pomiędzy wielorodzinnym budynkiem mieszkalnym, a istniejącym na tej działce garażem) lub decyzji nakazującej wykonanie zmian lub przeróbek w celu doprowadzenia przedmiotowego garażu do stanu zgodnego z przepisami.
Uzasadniając organ wskazał, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą przesłanki zawarte w art. 37 ust. 1 pkt 1 a także w art.37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Wybudowany obiekt nie powoduje bowiem niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia (co potwierdza złożona ekspertyza techniczna). Obiekt wykonany jest w całości w konstrukcji stalowej i nie stanowi zagrożenia pożarowego. Organ uznał także, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzą inne uzasadnione przyczyny, o których mowa w art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. Jak wskazał, obszar, na którym znajduje się omawiany garaż, zgodnie z pkt 7.1 i pkt 7.2 karty terenu do miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego nr M-3/01 - nr terenu 03, jest położony w zasięgu zespołu urbanistyczno-krajobrazowego S. wpisanego w rejestr zabytków województwa decyzją nr [..] z dnia 12 lutego 1979 r. - teren nr 03 położony jest w zasięgu strefy "B" ochrony zachowania elementów zabytkowych, ale istniejący obiekt nie narusza wytycznych konserwatorskich dla obiektów usytuowanych na przedmiotowym terenie. Pkt 7.2 karty terenu nr M-3/01 stanowi, że teren nr 03 położony jest w zasięgu strefy "B" ochrony zachowania elementów zabytkowych - przedmiot ochrony stanowi skala i charakter zabudowy jednorodzinnej. Zabudowa na działce przy ul. [..] w S. stanowi zaś zabudowę wielorodzinną, zatem wybudowany garaż nie narusza wyżej przytoczonych przepisów.
Organ stwierdził także, że w przedmiotowej sprawie nie zachodzi konieczność wykonania określonych zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego do stanu zgodnego z przepisami, o których mowa w art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Niewątpliwie, z przedłożonego orzeczenia technicznego wynikała konieczność wykonania wentylacji garażu - dwóch kratek wentylacyjnych, ale przeprowadzona w dniu 31 marca 2016 r. wizja lokalna potwierdziła wykonanie tych kratek wentylacyjnych zgodnie z zaleceniami dokumentacji technicznej.
Uzasadniając decyzję organ I instancji odniósł się ponadto do pisma H. K. z dnia 1 kwietnia 2016 r., w którym wniósł on o wyjaśnienie i sprawdzenie czy dla garażu został wykonany projekt instalacji elektrycznej (w tym przyłączy) i czy nastąpił jej odbiór przez osobę uprawnioną do tego typu prac oraz, czy realizowane były sukcesywnie (wymagane prawem budowlanym) okresowe przeglądy tej instalacji, które warunkują bezpieczne użytkowanie garażu i budynku, z którego prąd do garażu jest doprowadzony. Organ wyjaśnił, że nie posiada projektu wykonanej instalacji elektrycznej garażu, która istnieje około 50 lat ale w dokumentacji technicznej z dnia 22 lutego 2013 r. oceniono, że obiekt nie stwarza zagrożeń, spełnia podstawowe warunki techniczne w tym podstawowe wymagania bezpieczeństwa przeciwpożarowego. Jako obiekt należy rozumieć zaś budynek garażu wraz z instalacjami w tym również instalacją elektryczną. Dodatkowo, organ zaznaczył, że wykonanie instalacji elektrycznej, zgodnie z aktualnie obowiązującymi przepisami, zwolnione jest z obowiązku uzyskania zgody organu architektoniczno-budowlanego a przeprowadzanie okresowych kontroli (w tym kontroli pięcioletniej obejmującej m.in. badanie instalacji elektrycznej), zgodnie z art. 62 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, należy do obowiązków współwłaścicieli obiektu.
Od decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 13 maja 2016 r. odwołania wnieśli: H. K., U. K. i D. M.
Odwołujący się H. K. wniósł o zmianę lub uchylenie decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego ze względu na sprzeczności występujące w uzasadnieniu oraz niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący materiału dowodowego, co miało wpływ na wynik sprawy.
Odwołujące się U. K. i D. M. domagały się z kolei precyzyjnego określenia dowodów na podstawie, których stwierdzono datę wybudowania przedmiotowego garażu, określenia jako jedynych właścicieli garażu U. K. i D. M. oraz usunięcia z decyzji informacji o rzekomo zamontowanej w garażu instalacji elektrycznej.
Zaskarżoną w niniejszej sprawie decyzją z dnia 23 listopada 2016 r. Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 maja 2016 r.
Organ odwoławczy uznał bowiem, że w stosunku do przedmiotowego garażu nie zachodzi przesłanka określona w art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. Uzasadniając zajęte stanowisko organ wskazał, że teren, na którym znajduje się przedmiotowa nieruchomość objęty jest Miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego oznaczony symbolem M-3/01, uchwalonym uchwałą Rady Miasta nr XXXI/499/2002 z dnia 26 kwietnia 2002 r., zgodnie z którym działka przy ul. [..] w S. znajduje się na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową. Przedmiotowy garaż, jako związany z zabudową mieszkaniową nie może być uznany za obiekt, którego realizacja na tym terenie jest sprzeczna z przepisami zagospodarowania przestrzennego. Przy czym, obowiązujący plan określa dopuszczalny procent terenu przeznaczony pod zabudowę w wysokości 20% działki. Powierzchnia przedmiotowej działki wynosi zaś 584 m2, powierzchnia zabudowy istniejącego na niej budynku mieszkalnego wynosi 94 m2 a legalnie wybudowanego garażu wynosi 21,125 m2, natomiast powierzchnia omawianego samowolnie wybudowanego garażu wynosi 14,31 m2, co daje powierzchnię zabudowy omawianej działki wynoszącą 129,435 m2 i stanowi 22,16% terenu przeznaczonego pod zabudowę (bez przedmiotowego garażu procent zabudowy wynosi 19,71% powierzchni działki). W tym stanie rzeczy przedmiotowy garaż narusza zapisy obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w zakresie dopuszczalnego procentu przeznczonego pod zabudowę dla omawianej działki. Ponadto przedmiotowy garaż narusza zapis tego planu w zakresie linii zabudowy, gdyż nieprzekraczalna linia zabudowy dla terenu omawianej działki przechodzi wzdłuż ul. [..] a następnie skręca prostopadle w kierunku południowym i biegnie wzdłuż wschodniej ściany istniejącego budynku mieszkalnego. Przedmiotowy garaż znajduje się zaś poza tak określoną linią
Jednocześnie, powołując się na uchwałę Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. akt II OPS 2/13, organ odwoławczy wskazał, że przeanalizował także przeznaczenie terenu, na którym powstał obiekt budowlany, od daty jego budowy i stwierdził, że przedmiotowy garaż został wybudowany na terenie przeznaczonym pod tego rodzaju zabudowę zgodnie z zapisami planu zagospodarowania przestrzennego obowiązującego w dacie jego budowy tj. w 1967 r. Jak wskazał, w 1967 r. (w dacie budowy przedmiotowego garażu), obowiązującym planem był Ogólny plan zagospodarowania przestrzennego Zespołu Portowo-Miejskiego "[..]" (uchwała Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej nr 290/XXXII/62 z dnia 20 sierpnia 1962 r. zmieniona uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej nr [..] z dnia 13 czerwca 1966 r ). Według skanu planszy operacyjnej [..], będącej częścią planu ogólnego [..] nieruchomość przy ul. [..] w S. położona była na terenie przeznaczonym pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (istniejącą). Organ zauważył ponadto, że istniejący na omawianej nieruchomości garaż murowany został wybudowany na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę nr [..] z dnia 13 maja 1964 r., która została wydana m.in. ze względu na zgodność budowy z miejscowym planem zagospodarowania terenu.
Organ odwoławczy stwierdził również, że przedmiotowy garaż nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia oraz nie pogarsza warunków zdrowotnych i użytkowych i spełnia wymogi bezpieczeństwa przeciwpożarowego, a tym samym nie spełnia przesłanki z art. 37 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Jak bowiem wskazał, ściany garażu wykonane są z blachy opartej na konstrukcji stalowej, a dach garażu wykonany jest z blachy opartej na konstrukcji drewnianej. Ponadto stan instalacji elektrycznej przedmiotowego garażu, został oceniony pozytywnie. Powyższe ustalił, jak zaznaczył, po dokonaniu analizy przedłożonej przez U. K. i D. M. oceny technicznej przedmiotowego garażu oraz mając na uwadze, że w okresie ponad 47 lat od momentu budowy garażu właściciele posesji przy ul. [..] w S. nie wnosili sprzeciwu wobec jego istnienia. Z kolei, jak podkreślił, w stosunku do obiektów wybudowanych pod rządami ustawy Prawo budowlane z 1974 r. nie ma podstaw do stosowania przepisów rozporządzeniem Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r.
Organ odwoławczy stwierdził ponadto, że w niniejszej sprawie nie zachodzą inne ważne przyczyny w rozumieniu art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1994 r. a przedmiotowy garaż nie narusza wytycznych konserwatorskich dla obiektów usytuowanych na omawianym terenie, w którym znajduje się działka nr [..]w S.
Organ odwoławczy ocenił także, że przedmiotowy garaż nie wymaga doprowadzenia do stanu zgodnego z przepisami, gdyż podczas przeprowadzonej w dniu 31 marca 2016 r. wizji lokalnej, potwierdzone zostało zamontowanie dwóch kratek wentylacyjnych zgodnie z zaleceniem zawartym w przedłożonej do akt sprawy ocenie technicznej.
We wniesionej do Sądu skardze skarżący H. K. domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego podnosząc, że wydana została ona z naruszeniem przepisów prawa, w tym przede wszystkim poprzez nie wzięcie pod uwagę przy wydawaniu decyzji wszystkich okoliczności określonych w art. 37 Prawa budowlanego z 1974 r. tzn.: ochrony prawa własności i stanu instalacji elektrycznej w kontekście oceny bezpieczeństwa przeciwpożarowego, co miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Skarżący podkreślił, że organy nadzoru budowlanego dokonały wadliwej wykładni art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., albowiem nie przyjęty, że inne ważne przyczyny, uzasadniające wydanie decyzji o przymusowej rozbiórce, o jakich mowa w tym przepisie, stanowiące skutki samowoli budowlanej, które godziłyby w interesy społeczne inne aniżeli wymienione w art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., to nie tylko naruszenie wartości chronionych prawem, takich jak elementy przyrodnicze środowiska i zabytki, czy też normy obowiązujące w budownictwie, lecz również naruszenie przedmiotową budową jednego z podstawowych praw objętych ochroną prawną tj. prawa własności. Ponadto, w ocenie skarżącego, przedmiotowy garaż nie mógł zostać wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę ani w 1967 r. ani w 2010 r. ze względu na jego usytuowanie, gdyż ściana tego garażu (oddalona o 80 cm od równoległej ściany budynku) zasłaniała w całości okno mieszkania, którego w 2010 r. skarżący został współwłaścicielem. Skarżący jest ponadto zdania, że orzekające w sprawie organy dokonały oceny instalacji elektrycznej warunkującej bezpieczeństwo przeciwpożarowe na podstawie opinii osoby nieuprawnionej do takiej oceny.
W odpowiedzi na skargę Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowalnego wniósł o jej oddalenie, w pełni podtrzymując stanowisko i argumentację przedstawioną w uzasadnieniu wydanej decyzji.
W piśmie procesowym z dnia 7 lutego 2017 r. U. K. wyjaśniła, że przedmiotowy garaż został wybudowany w 1967 r. przez A. na terenie należącym do Skarbu Państwa, który przekazał teren, na którym wybudowano garaż, A.kołodzi na cele budownictwa mieszkaniowego. Po wybudowaniu garaż został przekazany P. K. i U.K. na wyłączne użytkowanie, a grunt, na którym wybudowano garaż został przekazany organom gminy miasta S. w administrowanie. Władze Gminy w dalszej kolejności przekazały na mocy zawartych umów z lokatorami grunt w wieczyste użytkowanie, a lokalne mieszkalne zostały przekazane członkom A. w użytkowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku zważył, co następuje:
Kontrolowana decyzja Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 23 listopada 2016 r. jak i poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 maja 2016 r. wydane zostały z naruszeniem przepisów prawa.
Materialnoprawną podstawę kontrolowanych decyzji stanowił przepis art. 37 ust. 1 i 2 i art. 40 ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane (Dz.U. nr 38, poz. 229 ze zm.).
Zastosowanie w niniejszej sprawie powyższych przepisów oparte zostało na prawidłowych podstawach prawnych. Niesporne w sprawie bowiem jest, że garaż, którego niniejsze postępowanie dotyczy, postawiony został na terenie działki nr [..] przy ul. [..] w S. w 1967 r. a więc jeszcze za czasów obowiązywania ustawy z dnia 31 stycznia 1961 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 7, poz. 46 z późn. zm.). Jednakże, w dniu 1 marca 1975 r., weszła w życie ustawa Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. z 1974 r., nr 38, poz. 229 ze zm.), która nie zawierała przepisów przejściowych, z których wynikałoby, że do obiektów budowlanych, których budowa została zakończona przed wejściem jej w życie, stosuje się przepisy dotychczasowe. Z kolei, zgodnie z art. 103 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2016, poz. 290), do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2 (ust. 1). Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 2). Dlatego też, jak ustalono w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, do obiektów, które zostały pobudowane przed dniem 1 marca 1975 r. stosuje się Prawo budowlane z 1974 r. a nie Prawo budowlane z 1961 r. (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 29 listopada 2016 r., sygn. akt II OSK 496/15, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Orzekające organy nie wykazały jednakże prawidłowych podstaw do uznania, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki określone w art. 37 ust. 1 i 2 i w art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r.
Art. 37 ust. 1 stanowi, że obiekty budowlane lub ich części, będące w budowie lub wybudowane niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie ich budowy, podlegają przymusowej rozbiórce albo przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń, gdy terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego stwierdzi, że obiekt budowlany lub jego część:
1) znajduje się na terenie, który zgodnie z przepisami o planowaniu przestrzennym nie jest przeznaczony pod zabudowę albo przeznaczony jest pod innego rodzaju zabudowę, lub
2) powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia albo niedopuszczalne pogorszenie warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia.
Art. 37 ust. 2 wskazuje z kolei, że terenowy organ administracji państwowej stopnia powiatowego może wydać decyzję o przymusowej rozbiórce albo o przejęciu na własność Państwa bez odszkodowania i w stanie wolnym od obciążeń obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego niezgodnie z przepisami obowiązującymi w okresie jego budowy, jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1.
Art. 40 stanowi zaś, że w wypadku wybudowania obiektu budowlanego niezgodnie z przepisami, jeżeli nie zachodzą okoliczności określone w art. 37, właściwy terenowy organ administracji państwowej wyda inwestorowi, właścicielowi lub zarządcy decyzję nakazującą wykonanie w oznaczonym terminie zmian lub przeróbek, niezbędnych do doprowadzenia obiektu budowlanego, terenu nieruchomości lub strefy ochronnej do stanu zgodnego z przepisami.
Dokonując negatywnej oceny przesłanki określonej w art. 37 ust. 1 pkt 1 orzekające organy uwzględniły przepisy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, które obowiązywały w dacie wydawania decyzji, ale ostatecznie zgodność z nimi ustaliły na podstawie przeznaczenia terenu, na którym powstał obiekt budowlany w momencie daty jego powstania, wskazując na jego korzystniejsze uwarunkowania. Przyjęcie takie nie zasługuje na akceptacje w świetle zgromadzonego materiału sprawy.
Niewątpliwe, w uchwale z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. II OPS 2/13, Naczelny Sąd Administracyjny ustalił, że wprawdzie przy stosowaniu art. 37 ust. 1 pkt 1 Prawa budowlanego z 1974 r. podstawą orzekania powinny być przepisy o planowaniu przestrzennym obowiązujące w dniu orzekania przez organ administracji, lecz nie do pogodzenia z zasadami konstytucyjnymi - zwłaszcza z zasadą zaufania obywatela do państwa i prawa wynikającą z zasady państwa prawnego (art. 2 Konstytucji RP), zasadą ochrony własności (art. 21 ust. 1, art. 64 ust. 2 Konstytucji RP) i zasadą proporcjonalności (art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) - byłoby orzeczenie nakazu rozbiórki z powodu niezgodności obiektu budowlanego z przepisami o planowaniu przestrzennym obowiązującymi w czasie orzekania przez organy z pominięciem oceny przeznaczenia terenu w okresie wcześniejszym. O ile samo zjawisko samowoli budowlanej należy uznać za wysoce naganne, o tyle jednak w razie bierności organów administracji, które nie podejmowały żadnych działań zmierzających do legalizacji tej samowoli, podczas gdy stan prawny w zakresie przepisów o planowaniu przestrzennym był przez lata korzystniejszy dla inwestora, interes prawny takiego inwestora zasługuje na konstytucyjną ochronę. Podkreślić przy tym należy, że legalizacja skutków samowoli budowlanej ma przede wszystkim na celu przywrócenie stanu zgodnego z prawem obowiązującym w dacie tej legalizacji, a nie w dacie realizacji obiektu budowlanego. Nie sposób przyjąć, że nielegalnie wybudowany obiekt budowlany ma być doprowadzony do stanu zgodnego z prawem, które już nie obowiązuje.
Garaż będący przedmiotem niniejszego postępowania niewątpliwie jest niezgodny z obowiązującą, w dniu orzekania przez organy, na terenie działki nr [..] przy ul. [...] w S., uchwałą Rady Miasta z dnia 26 kwietnia 2002 r. nr XXXI/499/2002 w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego terenu w ulicach [..]-[..] w mieście S. – zmiany miejscowego planu ogólnego zagospodarowania przestrzennego miasta S. Zgodnie bowiem z tym planem działka przy ul. [..] w S. znajduje się na terenie oznaczonym numerem 03, dla którego ustalono: przeznaczenie - teren zabudowy mieszkaniowej z dopuszczeniem usług uciążliwych; dopuszczalny procent terenu przeznaczonego pod zabudowę - 20% powierzchni działki; linia zabudowy – jak na rysunku planu Niewątpliwie, garaż stanowi uzupełnienie zabudowy mieszkaniowej. Jednakże, ze znajdujących się w aktach sprawy dokumentów wynika, że powierzchnia zabudowy działki wraz z przedmiotowym garażem przewyższa dopuszczalną i wynosi 22,16%. Powierzchnia przedmiotowej działki wynosi bowiem 584 m2, powierzchnia zabudowy istniejącego na niej budynku mieszkalnego wynosi 94 m2, powierzchnia murowanego garażu legalnie wybudowanego wynosi 21,125 m2 a powierzchnia przedmiotowego garażu wynosi 14,31 m2. W sumie powierzchnia tych obiektów wynosi zatem 129,435 m2. Ponadto, zgodnie z rysunkiem planu, ustalona linia zabudowy przebiega wzdłuż ul. [..] a następnie skręca prostopadle w kierunku południowym i biegnie wzdłuż wschodniej ściany istniejącego budynku mieszkalnego. Przedmiotowy garaż znajduje się poza tak wyznaczoną linia zabudowy.
Co więcej, w ocenie Sądu, nie sposób również uznać, aby przedmiotowy garaż był zgodny z obowiązującym w 1967 r. Ogólnym planem zagospodarowania przestrzennego Zespołu Portowo – Miejskiego "[..]" (uchwała Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej nr 290/XXXII/62 z dnia 20 sierpnia 1962 r. zmieniona uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej nr [..] z dnia 13 czerwca 1966 r. w sprawie zatwierdzenia zmian niektórych fragmentów ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Zespołu Portowo – Miejskiego [..]). Z uzyskanych w toku postępowania administracyjnego informacji wynika, że nieruchomość przy ul. [..] w S. położona była na terenie przeznaczonym w tym planie pod zabudowę mieszkaniową jednorodzinną (istniejącą). Ustalenie takie uniemożliwiało postawienie nowego garażu i wskazywało na brak możliwości poszerzania już zastanej na tym terenie (istniejącej) zabudowy mieszkaniowej jednorodzinnej.
Zauważyć w tym miejscu, że wybudowany na terenie działki przy ul. [..] w S. garaż murowany nie mógł stanowić podstawy do uznania zgodności przedmiotowego garażu blaszanego z przepisami Ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Zespołu Portowo – Miejskiego "[..]". Pozwolenie na budowę garażu murowanego wydane zostało w dniu 13 maja 1964 r. a więc jeszcze przed dokonaniem zmiany tego planu uchwałą Prezydium Wojewódzkiej Rady Narodowej nr [..] z dnia 13 czerwca 1966 r. w sprawie zatwierdzenia zmian niektórych fragmentów ogólnego planu zagospodarowania przestrzennego Zespołu Portowo – Miejskiego, a ponadto decyzja ta nie jest przedmiotem niniejszego postępowania i nie mieści się w granicach sprawy.
Orzekające w sprawie organy nie wykazały ponadto w sposób prawidłowy, że przedmiotowy garaż nie powoduje niebezpieczeństwa dla ludzi i mienia jak i nie powoduje niedopuszczalnego pogorszenia warunków zdrowotnych lub użytkowych dla otoczenia. Przyjęcie bowiem przez organ takiego ustalenia jedynie na podstawie "Oceny stanu technicznego istniejącego garażu" wykonanej przez posiadającego uprawnienia budowlane P. L. - nie zasługuje na akceptację.
Przede wszystkim, wykonana przez P. L. ocena dotyczyła jedynie stanu technicznego przedmiotowego garażu, bez uwzględnienia jego położenia w sąsiedztwie budynku mieszkalnego wielorodzinnego i garażu murowanego, a ponadto stwierdzono w niej jedynie, że: "istniejący obiekt jest w dobrym stanie technicznym. Elementy konstrukcyjne nie uległy uszkodzeniom, odkształceniem oraz nie są skorodowane. Obiekt nie stwarza zagrożeń, spełnia podstawowe warunki techniczne w tym podstawowe wymagania bezpieczeństwa przeciwpożarowego". Ocena ta nie została oparta na obowiązujących przepisach prawa dotyczących kwestii określonych w art. 37 ust. 1 pkt 2 a zawartych m.in. warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i związane z nimi urządzenia, ich usytuowanie na działce budowlanej oraz zagospodarowanie działek przeznaczonych pod zabudowę, zapewniające spełnienie wymagań art. 5 i art. 6 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (rozporządzenie Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. – Dz.U. z 2015 r., poz. 1422 ze zm.).
Podkreślić zaś należy, że w powołanej już powyżej uchwale 7 sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 16 grudnia 2013 r. sygn. II OPS 2/13 wskazano także, że redakcja przesłanek rozbiórki (zawarta w art. 37), które zostały sformułowane w czasie teraźniejszym, wskazuje, że ich wystąpienie jest powiązane z oceną stanu faktycznego i prawnego, której dokonuje organ w chwili orzekania. Wskazuje na to zawarty w art. 37 ust. 1 pkt 1 zwrot "znajduje się", a w pkt 2 "powoduje bądź w razie wybudowania spowodowałby". Również nakazanie rozbiórki na podstawie art. 37 ust. 2 ustawy, "jeżeli jest to uzasadnione innymi ważnymi przyczynami poza wymienionymi w ust. 1", jest powiązane z przyczynami występującymi w czasie orzekania, trudno bowiem sobie wyobrazić nakaz rozbiórki z ważnej przyczyny, która występowała w czasie budowy, ale już jej nie ma w czasie orzekania. Wykładnia językowa art. 37 ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. prowadzi więc do wniosku, że wszystkie przesłanki rozbiórki obiektu budowlanego (a rozumując a contrario - przesłanki legalizacji samowoli budowlanej) określone w tych przepisach należy odnosić do daty orzekania przez organ administracji. Brak jest racjonalnych podstaw do uznawania, że tylko przesłankę wymienioną w ust. 1 pkt 1 (zgodność z przepisami o planowaniu przestrzennym) należy odnosić do czasu budowy obiektu budowlanego (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 5 października 2016 r., sygn. akt II SA/Kr 752/16, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Również z powyższych względów nie można uznać, aby orzekające w sprawie organy uzasadniły w sposób prawidłowy przyjęcie, że rozbiórka przedmiotowego garażu nie jest uzasadniona innymi ważnymi przyczynami, o których mowa w art. 37 ust. 2 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 11 lutego 2014 r. sygn. akt II OSK 2192/12 (dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl) wyjaśnił, że przez określenie "inna przyczyna" w rozumieniu art. 37 ust. 2 Prawa budowlanego z 1974 r. należy rozumieć taką przyczynę, której ustalenie i jej ocena prawna mieści się w zakresie działania organu administracji państwowej właściwego w sprawach nadzoru nad budownictwem. W dotychczasowym orzecznictwie przyjmowano, na co wskazały orzekające w niniejszej sprawie organy, że do innych ważnych przyczyn w rozumieniu powołanego przepisu zaliczyć w szczególności należy naruszenie wartości chronionych prawem, jak elementy przyrodnicze środowiska, zabytki itp. Niemniej jednak to, że wymóg posiadania prawa do gruntu nie został wprost wymieniony w art. 37 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. jako przesłanka nakazania przymusowej rozbiórki nie oznacza, iż brak dysponowania nieruchomością na cele budowlane nie jest przedmiotem oceny organów nadzoru budowlanego badających kwestie samowoli budowlanej w ramach przywołanej normy. Niewątpliwie organy nadzoru budowlanego nie są uprawnione w ramach tej normy do rozstrzygania sporów własnościowych związanych z prawem do gruntu, bo do tego właściwe są sądy powszechne, ale zobowiązane są ustalić prawo inwestora do terenu, na którym wzniesiono samowolnie obiekt budowlany (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjny z dnia 11 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2192/12, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Dokonanie ocen tak określonych "innych uzasadnionych przyczyn" powinno być przy tym dokonane przez orzekający organ w świetle obowiązujących przepisów prawa, czego w niniejszej sprawie zabrakło.
Sąd podkreśla jednocześnie, że zgoda współwłaściciela nieruchomości na wykonanie robót budowlanych jest zagadnieniem o charakterze cywilnym i nie ma wpływu na możliwość prowadzenia postępowania legalizacyjnego w trybie art. 37 i art. 40 Prawa budowlanego z 1974 r. W tym przypadku możliwe jest dochodzenie ochrony prawnej przez współwłaścicieli na drodze powództwa cywilnego (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 lutego 2014 r., sygn. akt II OSK 2231/12, LEX nr 1497933).
Wątpliwości Sądu wzbudziło ponadto uznanie przez orzekające w sprawie organy braku potrzeby doprowadzenia przedmiotowego garażu do stanu zgodnego z prawem bez przeprowadzenia analizy jego posadowienia i wykonania w świetle obowiązujących przepisów wykonawczych.
Sąd zauważa także, że w orzecznictwie sądów administracyjnych ustalono, iż w sytuacji, gdy nie zachodzą przesłanki do zastosowania art. 37 i art. 40 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., procedura legalizacyjna powinna zostać zakończona decyzją o pozwoleniu na użytkowanie, wydaną na podstawie art. 42 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. W sytuacji natomiast uznania samowoli za nielegalną, organ winien orzec o konieczności jej likwidacji poprzez nakaz rozbiórki samowolnie wybudowanego obiektu (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 20 grudnia 2011 r., sygn. akt II OSK 1923/10, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Ponadto, w świetle zgromadzonego materiału sprawy Sąd powziął wątpliwość co do prawidłowość skierowania kontrolowanych decyzji do U. K. i D. M. Status prawny tych podmiotów w stosunku do przedmiotowego garażu nie zostały w sprawie konkretnie ustalony.
Kwestię określenia podmiotu, na który powinien zostać nałożony obowiązek dokonania rozbiórki, reguluje w sposób bezpośredni art. 38 ust. 1 ustawy Prawo budowlane z 1974 r., stwierdzający, że dokonać rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części albo urządzenia, objętego nakazem przymusowej rozbiórki na swój koszt jest obowiązany inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego. Z przepisu tego wynika, że w pierwszej kolejności obowiązek rozbiórki obiektu budowlanego powinien być nałożony na inwestora, który dopuścił się samowoli budowlanej. Dotyczy to jednakże tylko takiej sytuacji, gdy inwestor posiada w dalszym ciągu tytuł prawny do nieruchomości. W przypadku, gdy inwestor utracił prawo do dysponowania nieruchomością, dochodzi do przeniesienia prawa własności obiektu budowlanego na inny podmiot i w związku z tym ewentualny obowiązek dokonania rozbiórki obciąża aktualnego właściciela obiektu budowlanego, ponieważ brak jest podstaw prawnych do nałożenia na inwestora obowiązku rozbiórki obiektu budowlanego, który nie jest już jego własnością (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2012 r. sygn. akt II OSK 338/11, dostępny na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl). Decyzja rozbiórkowa powinna być skierowana do podmiotu, który aktualnie posiada prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane lub jest jej właścicielem, chociaż faktycznie mógł nie być inwestorem, który wcześnie dopuścił się naruszeń prawa przy wykonywaniu robót budowlanych. Przy czym, niewątpliwie, obowiązek likwidacji samowoli budowlanej, w tym również wykonanie rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części przechodzi na następców prawnych - aktualnych właścicieli, użytkowników wieczystych nieruchomości (por. A. Gliniecki; Komentarz do art. 52 ustawy - Prawo budowlane; System Informacji Prawnej Lex).
Z uwagi na powyższe, Sąd uznał, że kontrolowane w sprawie decyzje wydane zostały pomimo niewyjaśnienia istotnych dla sprawy okoliczności. Zgodnie zaś z treścią art. 7 k.p.a. w toku postępowania organy administracji publicznej powinny stać na straży praworządności, z urzędu i na wniosek stron powinny podejmować wszelkie czynności niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Ponadto, zgodnie z treścią art. 77 § 1 k.p.a., organ administracji publicznej obowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy a, z uwagi na treść art. 80 k.p.a., to czy dana okoliczność została udowodniona powinien ocenić na podstawie całokształtu materiału dowodowego. Pominięcie więc w uzasadnieniu decyzji oceny okoliczności faktycznych mogących mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy stwarza przesłankę do uznania naruszenia przez organ przepisów o postępowaniu administracyjnym w stopniu wywierającym istotny wpływ na wynik sprawy (zob. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2001 r., sygn. akt V SA 1611/00, LEX nr 80635).
Dlatego też, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku, działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), orzekł o uchyleniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia 23 listopada 2016 r. jak i poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 13 maja 2016 r.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło