II SA/Kr 81/17

WyrokWSA w Krakowie2017-04-26

Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Bursa, WSA Magda Froncisz, WSA Małgorzata Łoboz (spr.)

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomości wywłaszczone pod budowę osiedla mieszkaniowego, które nie zostały zabudowane zgodnie z planem realizacyjnym, a jedynie zagospodarowane jako tereny zielone i infrastruktura techniczna niezwiązana z głównym celem wywłaszczenia, mogą zostać zwrócone poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy jako zbędne na cel wywłaszczenia?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy prawidłowo ustaliły cel wywłaszczenia jako budowę osiedla mieszkaniowego, który został skonkretyzowany w planie realizacyjnym. Ponieważ kluczowe elementy tego planu, takie jak budynki mieszkalne, centrum handlowo-usługowe czy przychodnia, nie zostały zrealizowane, a infrastruktura techniczna i tereny zielone nie były głównym celem wywłaszczenia ani nie były przewidziane w planie realizacyjnym w takim kształcie, nieruchomości te należy uznać za zbędne na cel wywłaszczenia i podlegające zwrotowi.
Stan faktyczny
Gmina Miejska K. wniosła skargę na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Starosty o zwrocie nieruchomości spadkobierczyni pierwotnej właścicielki. Nieruchomości te zostały wywłaszczone pod budowę osiedla mieszkaniowego w 1986 r. Spadkobierczyni wniosła o zwrot części działek, argumentując, że cel wywłaszczenia nie został zrealizowany. Organy administracji uznały części działek za zbędne, ponieważ nie zrealizowano na nich planowanych budynków mieszkalnych ani infrastruktury towarzyszącej, a jedynie zagospodarowano je jako tereny zielone i drogi wewnętrzne. Gmina Miejska K. zarzuciła naruszenie przepisów o gospodarce nieruchomościami i k.p.a., twierdząc, że tereny zielone i infrastruktura techniczna stanowią realizację celu wywłaszczenia.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę Gminy Miejskiej K. na decyzję Wojewody.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Bursa Sędziowie: WSA Magda Froncisz WSA Małgorzata Łoboz (spr.) Protokolant: st. sekr. sąd. Dorota Solarz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 kwietnia 2017 r. sprawy ze skargi Gminy Miejskiej K. na decyzję Wojewody [...] z dnia 24 listopada 2016 r., znak: [...] w przedmiocie zwrotu nieruchomości skargę oddala. Pismem z dnia 5 sierpnia 2008 r. M.S. wystąpiła do Urzędu Miasta K. z wnioskiem "o zwrot pozostałej części działki nr [....] wchodzącej w skład działki nr [....] , znajdującej się przy ul. [....] na osiedlu [....] w K". We wniosku wskazała, że działka nr [....] poł. w obr. [....] , została wywłaszczona na rzecz Skarbu Państwa decyzją Naczelnika Dzielnicy K. z dnia 30.05.1986 r. nr [....], na cele budowy osiedla mieszkaniowego [....] , zgodnie z decyzją z dnia 30.01.1984 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji oraz decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny z dnia 27.05.1985r. nr [....]. W dacie wywłaszczenia powołana wyżej działka stanowiła własność M.S. w całości, która zmarła w dniu 29.10.2010 r., jak wynika z odpisu skróconego aktu zgonu z dnia [....] .2011 r. nr [....] , Na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego dla K. w K. Wydział I Cywilny z dnia 11.12.2012 r., sygn. akt I Ns 552/12/P, spadek po zmarłej M.S. , na podstawie testamentu notarialnego z dnia [....] .2010 r. Rep. A Nr [....] , w całości nabyła wnuczka E.S. , która w dniu [....] .2013 r. udzieliła pełnomocnictwa A.C. Pełnomocnik wnioskodawczyni w dniu 09.05.2013 r. podtrzymał wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości. Działka nr [....] o pow. 0,1296 ha, obr. [....] na podstawie planu podziału nr [....] z dnia 05.06.1987 r. podzieliła się na działki: nr [....] o pow. 0,0168 ha, nr [....] o pow. 0,0601 ha, nr [....] o pow. 0,0353 ha oraz nr [....] opow. 0,0174 ha. Następnie operatem nr [....] z dnia z dnia 09.11.1988 r. działka nr [....] podzieliła się na działki: nr [....] o pow. 0,0490 ha, nr [....] o pow. 0,0101 ha i nr [....] o pow. 0,0010 ha. Działki: nr [....] oraz nr [....] połączyły się i utworzyły działkę nr [....] , działka nr [....] wraz z innymi zniosła się do działki nr [....] , która zmieniła oznaczenie na działkę nr [....] , działka nr [....] wraz z innymi została zniesiona do działki nr [....] , która zmieniła oznaczenie na działkę nr [....] o pow. 0,2688 ha, działka nr [....] wraz z innymi działkami zniosła się do działki nr [....] , która zmieniła oznaczenie na działkę nr [....] o pow. 0,7629 ha, działka nr [....] wraz z innymi działkami zniosła się do działki nr [....] , która zmieniła oznaczenie na działkę nr [....] . Operatem nr [....] z dnia 10.12.2002 r. działka nr [....] o pow. 0,7629 ha podzieliła się na działki: nr [....] o pow. 0,2503 ha i nr [....] o pow. 0,5126 ha. Operatem KERG nr [....] z dnia 04.12.2009 r. działka nr [....] pół. w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. , o pow. 0,5126 ha, zmieniła powierzchnię i oznaczenie na działkę nr [....] o pow. 0,5104 ha. Następnie działka nr [....] podzieliła się na działki: nr [....] , nr [....] i nr [....] . Z porównania mapy ewidencyjnej z dnia wywłaszczenia z obecną mapą ewidencyjną dla obr. [....] jedn. ewid. [....] wynika, że część działki nr [....] odpowiada działce nr [....] oraz częściom działek: nr [....] , nr [....] , nr [....] i nr [....] . Przedmiotowe działki, których zwrotu domaga się wnioskodawczyni stanowią własność Gminy K. , co wynika z odpisu z ksiąg wieczystych nr [....] i nr [....] . Pismem z dnia 14 listopada 2008 r. znak [....] Prezydent Miasta K. , powołując się na przepis art. 142 ust. 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami zwrócił się do Wojewody [....] o wyznaczenie innego organu do załatwiania przedmiotowej sprawy. Postanowieniem z dnia z dnia 08.12.2008 r. nr [....] Wojewoda [....] wyznaczył Starostę K. do załatwienia przedmiotowej sprawy. Po rozpatrzeniu przedmiotowego wniosku Starosta K. decyzją z dnia 14 marca 2016 r. znak: [....] na podstawie na podstawie art. 136 ust. 3, art. 137 ust. 1, art. 139, art. 140 ust. 1 - 3, art. 141 ust. 1 i art. 142 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (tekst jednolity: Dz. U. z 2015 r., póz. 1774 z późn. zm.) oraz art. 104 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 23) orzekł o zwrocie nieruchomości oznaczonej jako działki: nr [....] (powstałej z podziału działki nr [....] ) oraz działki nr [....] (powstałej z podziału działki nr [....] ), obr. [....] , jedn. ewid. [....] , w granicach wywłaszczonej działki nr [....] , obr. [....] , jedn. ewid. [....] , na rzecz E.S. oraz o zobowiązaniu ww. osoby do zwrotu łącznej kwoty 9 283,83 zł odpowiadającej zwaloryzowanej wysokości odszkodowania ustalonego z tytułu wywłaszczenia nieruchomości. W uzasadnieniu decyzji organ wyjaśnił, że podstawą do rozpatrzenia wniosku dotyczącego żądania zwrotu nieruchomości jest przepis art. 136 ust. 3 u.g.n., który w sposób precyzyjny określa krąg podmiotów, mogących żądać zwrotu nieruchomości, a więc mających czynną legitymację procesową w postępowaniu administracyjnym w sprawie. Zgodnie z tym przepisem legitymację taką posiada poprzedni właściciel nieruchomości, a w razie jego śmierci - spadkobierca lub spadkobiercy. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego, organ wskazał, że wniosek o zwrot przedmiotowej nieruchomości został złożony przez spadkobierczynię poprzedniej właścicielki, a wywłaszczenie na rzecz Skarbu Państwa nastąpiło w trybie przepisów ustawy z dnia 29.04.1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości. Starosta K. wskazał, że ustalenia dokonane podczas oględzin nieruchomości objętej wnioskiem o zwrot, analiza aktualnej mapy sytuacyjno - wysokościowej, pozyskanych archiwalnych zdjęć lotniczych, jak również pozyskanej dokumentacji inwestycyjno - planistycznej potwierdzają, że na objętych wnioskiem o zwrot częściach działek: nr [....] i nr [....] pół. w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. , nie został zrealizowany cel wywłaszczenia, w ramach którego w tej części planowanego osiedla [....] , miano wybudować budynek mieszkalny wraz z ciągami komunikacyjnymi do centrum usługowo - handlowego i przychodnią. Tym samym zgromadzone w postępowaniu materiały oraz dowody w sprawie wskazują, że części działek części działek: nr [....] i nr [....] pół. w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. , można uznać za zbędne w rozumieniu przepisu art. 137 ust. 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami i należało orzec o ich zwrocie. Wskazał również, że powyższe działki pozostają własnością Gminy K. , w związku z czym ich stan prawny również nie stanowi przeszkody do wydania orzeczenia o zwrocie nieruchomości. W celu określenia przedmiotu zwrotu, zlecono geodecie uprawnionemu przeprowadzenie czynności związanych z podziałem działek nr [....] i nr [....] poł. w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. W związku z powyższym zgodnie z mapą z projektem podziału wraz z opisem zmian i wykazem zmian, sporządzoną w dniu 07.08.2015 r. przez geodetę i przyjętą do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego w dniu 24.08.2015 r. pod nr [....] , działka nr [....] o pow. 0,1115 ha, podzieliła się na działki: nr [....] o pow. 0,0009 ha, nr [....] o pow. 0,0339 ha – która to działka jest przedmiotem zwrotu w niniejszym postępowaniu. Natomiast działka nr [....] o pow. 0,2688 ha, podzieliła się na działki: nr [....] o pow. 0,0140 ha - która jest przedmiotem zwrotu w niniejszym postępowaniu i nr [....] o pow. 0,2548 ha, pół. w obr. [....] jedn. ewid. [....] m. K. Odwołanie od ww. decyzji złożyła Gmina K. , reprezentowana przez Prezydenta Miasta K. , która podniosła, iż zaskarżona decyzja Starosty K. została wydana z naruszeniem art. 77 § 1 k.p.a.. Odwołująca wskazała, iż "badając realizację celu wywłaszczenia organy powinny brać pod uwagę zainstalowanie na spornych działkach obiektów użyteczności publicznej, instalacji, infrastruktury technicznej, zieleni itd. Jednak ze zdjęcia lotniczego z naniesionymi granicami działek ewidencyjnych Internetowego Serweru Danych Przestrzennych wynika, iż teren działki nr [....] , z której wydzielono działkę nr [....] (odpowiadającą części działki wywłaszczonej) stanowi fragment urządzonego terenu zieleni osiedlowej m.in. z alejkami i oświetleniem, położonej w bezpośrednim sąsiedztwie bloków mieszkalnych. Natomiast część działki nr [....] , z której wydzielono do zwrotu działkę nr [....] , stanowi fragment większego terenu zieleni, na którym znajdowały się m.in. bramki boiska piłkarskiego. Zatem biorąc pod uwagę, iż na przedmiotowej nieruchomości przebiega wykorzystywana prawdopodobnie na potrzeby osiedla infrastruktura techniczna, tereny urządzonej zieleni osiedlowej oraz droga wewnętrzna do osiedlowego kościoła, przedmiotowe działki nie mogą być uznane za zbędne na cel wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego [....] . Zwłaszcza jeśli ustalonym, konkretnym celem ich wywłaszczenia była budowa m.in. ciągów komunikacyjnych. Należy podkreślić, iż celem wywłaszczenia, który należy przyjmować ściśle za decyzją wywłaszczeniową, nie była budowa konkretnego elementu infrastruktury osiedla, lecz budowa osiedla, na które składają się obiekty kubaturowe wraz z infrastrukturą, ale także tereny zielone, parkingi, drogi wewnętrzne itp. " Biorąc powyższe pod uwagę strona odwołująca wskazała, że w przedmiotowej sprawie rozważeniu przez Starostę K. powinna podlegać kwestia czy urządzenie zieleni osiedlowej oraz spacerowych ciągów pieszych, pod którymi przebiegają linie przesyłowe mediów zaopatrujących osiedle nie powinno być traktowane jako część zrealizowanego celu wywłaszczenia - budowy osiedla z infrastrukturą". Odwołująca podniosła również, iż w zaskarżonej decyzji Starosta K. pominął jedną ze stron - Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. posiadający prawo trwałego zarządu do działki nr [....] , obr. [....] , jednostka ewidencyjna [....]. Wojewoda [....] decyzją z 24 listopada 2016 r. znak [....] utrzymał w mocy decyzję Starosty K. z 14 marca 2016 r. Na wstępie organ odwoławczy przytoczył treść przepisów mających zastosowanie w niniejszej sprawie. W uzasadnieniu decyzji organ odwoławczy w pierwszej kolejności stwierdził, że z wnioskiem o zwrot przedmiotowej nieruchomości wystąpiły uprawnione do tego osoby, po drugie zaś działka nr [....] , obr. [....] , jednostka ewidencyjna [....] została wywłaszczona decyzją Urzędu Dzielnicowego K. znak: [....] z dnia 30 maja 1986 r. pod osiedle mieszkaniowe [....] dla Spółdzielni Mieszkaniowej [....] , zgodnie z decyzją MIWRI z dnia 30 stycznia 1984 r. o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji i decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny z dnia 27 maja 1985 r. znak: [....] na podstawie ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczenia nieruchomości. Wojewoda [....] wskazał, że na podstawie zgormadzonego w sprawie przez organ I instancji materiału dowodowego, działka nr [....] (powstała z podziału działki nr [....] ) stała się zbędna na cel wywłaszczenia oraz, że tym samym prawidłowe jest orzeczenie Starosty K. z 14 marca 2016 r. o zwrocie ww. nieruchomości na rzecz E.S. . Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika bowiem, iż obszar ten w ogóle nie został wykorzystany na cel wywłaszczenia. Na podstawie zgromadzonych dokumentów w tym szczególności założeń techniczno - ekonomicznych - obiekt os. [....] w K. , opatrzonej pieczęcią "załącznik do decyzji UAN IX w [....] z dnia 27 maja 1985r.", opracowanej przez [....] , Dokumentacji Technicznej - Założeń Techniczno -Ekonomicznych opracowanej przez [....] " Projekt koncepcyjny os. Mieszkaniowego [....] w K. (wariant II), wrzesień 1981 r.", organ I instancji stwierdził, że działka nr [....] , obr. [....] , jedn. ewid. [....] znajdowała się w granicach realizacji os. [....] I przeds. I, w ramach którego wraz z ciągami komunikacyjnymi do pawilonów handlowo - usługowych i przychodni planowano wybudowanie bloku mieszkalnego. Ustalił również na podstawie pisma Zarządu Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. z dnia 16 sierpnia 2013 r. nr [....] , że działka nr [....] ( z której powstała działka nr [....] ), pół. w obr. [....] , jedn. ewid. [....] , m. K. znajduje się w części w pasie drogowym drogi wewnętrznej -ul. [....] , będącej w zarządzie ww. jednostki. Na podstawie zdjęć lotniczych z lat 1987, 1993, 1996, 1998 ustalił, że na części działki nr [....] została wybudowana droga, pokryta płytami betonowymi, a w pozostałej części była porośnięta trawą. Natomiast działka nr [....] pozostawała niezagospodarowana. Natomiast w wyniku oględzin nieruchomości w 2009 r. i w 2014 r. stwierdzono, że część działki nr [....] , w granicach działki nr [....] , pokryta jest trawą z jednym drzewem liściastym. Natomiast część działki nr [....] w granicach działki nr [....] pokryta jest w części skoszoną trawą, a w części ciągiem komunikacyjnym wykonanym z wyłożonych płyt betonowych, częściowo zniszczonych. Organ I instancji stwierdził również na podstawie informacji pozyskanych od właścicieli sieci technicznych, że przez działkę nr [....] oraz przez działkę nr [....] (z której powstały w drodze kolejnych podziałów działki nr [....] , a z niej - nr [....] ) przebiega czynna infrastruktura teletechniczna w postaci linii napowietrznej, linie niskiego napięcia wybudowane w latach 90 - tych na potrzeby obiektu sakralnego, sieć oświetlenia parkowego, sieć niskiego napięcia oraz sieć średniego napięcia wybudowane w latach 90 - tych, jak również przez działkę nr [....] przebiega sieć wodna 0 225. Nadto organ I instancji wskazał, że działki: nr [....] oraz [....] , obr. [....] jednostka ewidencyjna [....] nie są obciążone prawami obligacyjnymi i rzeczowymi na rzecz osób trzecich, z wyjątkiem prawa trwałego zarządu przysługującego do działki nr [....] ( z której powstała działka nr [....] ) Zarządowi Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. , które to prawo zgodnie z art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami wygasa z dniem, w którym decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości stała się ostateczna. Na podstawie zgromadzonego przez organ I instancji materiału dowodowego organ odwoławczy stwierdził, że część działki nr [....] (odpowiadająca powstałej z jej podziału działce nr [....] ) w granicach wywłaszczonej działki nr [....] , obr. [....] , jedn. ewid. [....] stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Jak wynika z porównania mapy projektu podziału działki nr [....] i nr [....] z planszą założeń techniczno - ekonomicznych - obiekt os. [....] w K. , opatrzoną pieczęcią "załącznik do decyzji UAN IX -w [....] z dnia 27 maja 1985r. ", opracowaną przez [....] , na wydzielonej z działki nr [....] działce nr [....] (odpowiadającej części działki nr [....] ), jak również na części działki nr [....] , w granicach wywłaszczonej działki nr [....] , planowano wybudować budynek mieszkalny, którego jednak niezrealizowano. Podobnie jak niezrealizowano na sąsiednich działkach: nr [....][....][....][....] , nr [....] : przychodni, centrum handlowo - usługowego oraz żłobka, a teren ten pozostał nadal niezabudowany. Organ odwoławczy wskazał również, że jak wynika z powszechnie dostępnego Miejskiego Systemu Informacji Przestrzennej, w ostatnich latach są wydawane decyzje o warunkach zagospodarowania tego terenu na budownictwo wielorodzinne i trwają procesy inwestycyjne. Organ odwoławczy zgodził się z odwołującą, że wprawdzie organ I instancji nie wskazał w zaskarżonej decyzji, jak zagospodarowana jest cała działka nr [....] i na podstawie Miejskiego Systemu Informacji Przestrzennej ustalił, że działka nr [....] , której część stanowi wydzielona działka nr [....] , stanowi teren zieleni z alejkami i oświetleniem (działka nr [....] pokryta jest jak wskazał również organ I instancji - trawą z jednym drzewem). Niemniej jednak w ocenie organu odwoławczego nie można w tym przypadku uznać, iż zrealizowanie ternu zielonego na działce [....] , której części stanowi działka nr [....] , jak również wskazanej przez organ I instancji sieci wodnej, jest wystarczające dla stwierdzenia, że działka ta nie stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Należy bowiem zauważyć, iż zrealizowanie na przedmiotowej nieruchomości wskazanych wyżej elementów infrastruktury, wobec niezrealizowania na tej działce budynku mieszkalnego oraz na sąsiednich nieruchomościach planowanych inwestycji takich jak: centrum handlowo - usługowego, przychodni i żłobka i pozostawienie niezagospodarowanym terenu tej części osiedla, w rym działek: nr [....] [....] [....] [....] , świadczy o niezrealizowaniu tej części osiedla mieszkaniowego, a zatem głównego celu wywłaszczenia nieruchomości. Odnosząc się natomiast do podniesionego przez odwołującą zarzutu, że organ I instancji nie rozważył, czy powstanie zieleni osiedlowej stanowiło jedynie modyfikację celu wywłaszczenia organ odwoławczy podkreślił, że kwestia ta mogłaby być rozważana, gdyby zasadniczy cel, jakim była realizacja tej części osiedla, został zrealizowany. Wojewoda [....] powołując się na Dokumentację Techniczną "Założenia Techniczno - Ekonomiczne", opracowanej przez [....] , oraz "Projektu koncepcyjnego os. Mieszkaniowego [....] w K. (wariant II), wrzesień 1981 r.", wskazał, że na działce nr [....] planowane było skrzyżowanie trzech ciągów komunikacyjnych, które miały zapewnić dojście do centrum handlowo - usługowego, przychodni, ulicy [....] oraz kościoła. Natomiast jak wynika z porównania mapy projektu podziału działki nr [....] i nr [....] z planszą założeń techniczno - ekonomicznych - obiekt os. [....] w K. , opatrzoną pieczęcią "załącznik do decyzji [....] z dnia 27 maja 1985r.", opracowaną przez [....] na wydzielonej z działki nr [....] , działce nr [....] nie zrealizowano skrzyżowania planowanych ciągów komunikacyjnych, biegnących w kierunku kościoła, centrum handlowo - usługowego i przychodni oraz do ulicy [....] . Zauważyć należy, że na ww. dokumencie projektowym większość działki była zaprojektowana pod planowaną infrastrukturę drogową, natomiast działka nr [....] w większości zajęta jest, jak ustalił organ I instancji na oględzinach nieruchomości przez koszoną trawę, a jedynie w niewielkiej, południowej części przez tymczasową, prowizoryczną drogę "urządzoną" poprzez złożenie płyt betonowych. Nie można zatem stwierdzić – zdaniem organu odwoławczego - że na przedmiotowej nieruchomości została zrealizowana planowana infrastruktura drogowa, zapewniająca obsługę komunikacji tej, niezrealizowanej w przeważającej mierze części projektowanego osiedla mieszkaniowego [....]. Odnosząc się natomiast do stwierdzenia organu I instancji, że kościół, do którego między innymi prowadzi przedmiotowa droga osiedlowa, nie stanowił celu wywłaszczenia, organ odwoławczy wyjaśnił, że jak wynika z akt sprawy, pomimo wniosku poprzednich właścicieli, organ w decyzji wywłaszczeniowej z 30 maja 1986r. odmówił przejęcia na rzecz Skarbu Państwa działek przeznaczonych pod budowę [....] , stwierdzając, że [....] Spółdzielnia Mieszkaniowa jako inwestor nie zawnioskowała tych działek do wywłaszczenia, ponieważ są przeznaczone w planach realizacyjnych na inny cel niż budownictwo mieszkaniowe. Tym samym pomimo wniosków właścicieli wywłaszczonych nieruchomości o przejęcie na rzecz Skarbu Państwa terenów przeznaczonych pod budowę kościoła, organ administracji państwowej nie mógł przejąć powyższych terenów do zasobów gruntów, z uwagi na brak środków finansowych na ten cel. Niemniej, jakkolwiek wedle organu [....] był ujęty w planie realizacyjnym inwestycji, to z uwagi na fakt nie zrealizowania na wydzielonej z działki nr [....] działce nr [....] - skrzyżowania ciągów komunikacyjnych biegnących w kierunku [....] , centrum handlowo – usługowego i przychodni oraz do ul. [....] , nie zrealizowano planowanej obsługi komunikacji osiedla. Natomiast w aktach znajduje się decyzja Prezydenta Miasta K. nr [....] z dnia 30 czerwca 2009 r. orzekająca o ustaleniu warunków zabudowy dla zamierzenia inwestycyjnego pn. "Budowa ulicy [....] , w ramach której przewidziano do wykonania: budowę jezdni ulicy, przebudowę skrzyżowania, budowę chodników, schodów i pochylni na ciągach pieszych, budowę elementów odwodnienia powierzchniowego, kanalizacji deszczowej, budowę oświetlenia ulicznego, przebudowę istniejącej sieci elektroenergetycznej i wodociągowej, zagospodarowanie zielenią na działkach [....] [....] [....] " i zgodnie z wyjaśnieniami organów przygotowywana jest dokumentacja niezbędna do wydania decyzji zrid. Wojewoda [....] wyjaśnił również, że nie ma znaczenia fakt, że zieleń która zajmuje znaczną część działki nr [....] , wchodzi w obszar większego terenu zielonego, zajmującego również m.in. działkę nr [....] , na której umieszczone są bramki boiska piłkarskiego urządzonego na podstawie znajdującej się w aktach dokumentacji projektowej "Terenu rekreacyjnego - osiedle [....] w K. ", wykonanej przez Przedsiębiorstwo [....] s.c. na zlecenie Zarządu Gospodarki Komunalnej, sporządzonej w lipcu 2002 r. Bowiem zgodnie z dokumentacją projektową sporządzoną przed wywłaszczeniem nieruchomości, na działce nr [....] był planowany budynek przedszkola, który w rzeczywistości nie został zrealizowany. Organ odwoławczy ustalił również, że na podstawie księgi wieczystej nr [....] , że wskazywana działka nr [....] , obr. [....] , jedn. ewid. [....] jako zbędna na cel wywłaszczenia została zwrócona na rzecz poprzedniej właścicielki nieruchomości decyzją Starosty [....] z dnia 28 kwietnia 2010 r. nr [....] , utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [....] znak: [....] z dnia 28 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt n SA/Kr 959/13 oddalił skargę Gminy K. na ww. decyzję Wojewody [....] . Następnie umową sprzedaży poprzednia właścicielka nieruchomości sprzedała tę nieruchomość podmiotowi trzeciemu, który, jak wynika z Miejskiego Systemu Informacji Przestrzennej, otrzymał decyzję Prezydenta Miasta K. znak [....] z 2016 r. o pozwoleniu na budowę (w ramach zabudowy wielorodzinnej). Ponadto Prezydent Miasta K. decyzją znak: [....] z dnia 18 października 2016 r. orzekł o zezwoleniu na usunięcie drzew i krzewów z terenu działek: nr [....] i nr [....] , obr. [....] , jedn. ewid. [....] . Organ odwoławczy nie podzielił również stanowiska odwołującej, że istnienie na działce nr [....] sieci infrastrukturalnych stanowi przeszkodę do zwrotu ww. nieruchomości na rzecz poprzedniego właściciela, ponieważ celem głównym wywłaszczenia tej nieruchomości było powstanie zaprojektowanej infrastruktury drogowej, która to inwestycja w rzeczywistości nie została zrealizowana. Organ podzielił wyrażany w orzecznictwie pogląd, że co do zasady zwrot nieruchomości wywłaszczonej zajętej przez infrastrukturę techniczną jest możliwy. Natomiast istnienie na nieruchomości sieci infrastruktury technicznej może stanowić przeszkodę do zwrotu nieruchomości, jeśli ta sieć była głównym celem wywłaszczenia tej nieruchomości, bądź powstała ona w związku i na potrzeby prawidłowego funkcjonowania celu głównego. Natomiast Wojewoda [....] podkreślił, że organ I instancji nieprawidłowo w zaskarżonej decyzji wskazał, "że Miejskie Przedsiębiorstwo [....] S.A. pismem z dnia 13.03.2009r. nr [....] informuje, że na przedmiotowych działkach aktualnie nie biegnie sieć cieplna", podczas gdy w rzeczywistości jak wynika z ww. pisma powyższy podmiot wskazał, że "nie posiada informacji na temat podmiotu zarządzającego siecią przebiegającą przez działki nr [....] , nr [....] [....] , obr. [....] ". Odnosząc się natomiast do zarzutu Gminy K. , że Starosta [....] pominął w zaskarżonej decyzji jedną ze stron postępowania tj. Zarząd Infrastruktury Komunalnej i Transportu w K. , który posiada prawo trwałego zarządu działką nr [....] , obr. [....], jedn. ewid. na podstawie decyzji Prezydenta Miasta K. z dnia 10 lipca 2009 r. znak : [....] , organ odwoławczy powołał się na wyrok WSA w Krakowie z dnia 14 lutego 2016 r. sygn. akt II SA/Kr 948/16, zgodnie z którym wygaśnięcie trwałego zarządu z momentem zwrotu wywłaszczonej nieruchomości wynika z faktu, że podmiot publicznoprawny przestaje być właścicielem nieruchomości, wskutek czego również jednostka budżetowa traci możliwość władania nią. W takiej sytuacji jednostka ta nie posiada własnego, odrębnego od właściciela interesu prawnego, który upoważniałby ją do udziału w postępowaniu. Brak samodzielności i odrębności uprawnień powoduje, że nie ma przymiotu strony postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, którą ma w trwałym zarządzie. Na powyższe rozstrzygnięcie skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie złożyła Gmina Miejska K. – dalej skarżąca, reprezentowana przez pełnomocnika. Zaskarżonej decyzji zarzuciła: - naruszenie zasad postępowania tj. art. 7, art. 8 k.p.a., które to naruszenie miało istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia; - naruszenie art. 77 § 1 k.p.a. poprzez nierozpatrzenie całości materiału dowodowego zebranego w sprawie; - naruszenie art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. l ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, poprzez błędne przyjęcie, że nieruchomość będąca przedmiotem postępowania stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. W związku z powyższym wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i przekazanie sprawy celem jej merytorycznego rozpatrzenia przez organ II instancji. W uzasadnieniu skargi skarżąca podtrzymała nadal swoje stanowisko, że skoro na przedmiotowej nieruchomości przebiega, wykorzystywana na potrzeby osiedla infrastruktura techniczna, znajdują się tereny urządzonej zieleni osiedlowej oraz droga wewnętrzna do osiedlowego [....] , przedmiotowe działki nie mogą być uznane za zbędne na cel wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego [....] . Za infrastrukturę niezbędną do funkcjonowania osiedla uznaje się także wszelkie instalacje podziemne, tereny zielone oraz drogę do [....] . Strona skarżąca podkreśliła, że celem wywłaszczenia, który należy przyjmować ściśle za decyzją wywłaszczeniową nie była budowa konkretnego elementu infrastruktury osiedla, lecz budowa osiedla na które składają się obiekty kubaturowe wraz z infrastrukturą, ale także tereny zielone, parkingi, drogi wewnętrzne itp. Organ nie rozważył nadto, w jakim zakresie możliwa jest modyfikacja celu wywłaszczenia poprzez modyfikacje przeznaczenia nieruchomości ustalonego konkretnie w planie realizacyjnym. Gmina Miejska K. podniosła również, że organ II instancji wprawdzie uznał zarzut odwołania dotyczący braku zbadania zagospodarowania całej działki nr [....] potwierdzając, iż stanowi ona teren zieleni z alejkami i oświetleniem, jednakże ustalił, iż zrealizowanie terenu zieleni osiedlowej oraz uzbrojenia podziemnego nie może wskazywać na zbędność nieruchomości, w przypadku gdy nie powstały zaplanowane w sąsiedztwie obiekty infrastruktury osiedla np.: budynek mieszkalny, przychodnia itp. Jednak na podstawie dostępnych w aktach sprawy materiałów kartograficznych – zdaniem skarżącej - ustalić można że przedmiotowy teren zielony na działce nr [....] (z której podziału powstała zwracani działka nr [....] ) położony jest w bliskim sąsiedztwie bloków mieszkalnych (położonych m.i na działkach nr [....] [....] [....] i innych). Z kolei skoro na działce nr 75/86 planowane było skrzyżowanie ciągów komunikacyjnych zapewniających m.in. dojście do kościoła, to przecież droga do [....] [....] istnieje. Bezzasadne w ocenie strony skarżącej, jest przywoływanie przez organ odwoławczy decyzji o ustaleniu warunków zabudowy dotyczącą planowanej "przebudowy" istniejącego już ciągu komunikacyjnego oraz decyzji dotyczących innych niezrealizowanych inwestycji. Bowiem planowane inwestycje nie mogą wpływać na ocenę zbędności nieruchomości, cel wywłaszczenia, polegającej na braku realizacji tego celu w terminach o których mowa w art. 137 ust. 1 u.g.n. Na poparcie swojego stanowiska GMK przytoczyła szereg orzeczeń sądowych. W ocenie GMK, decyzja Wojewody [....] jest wadliwa i winna być wyeliminowana z obrotu prawnego, zaś materiał dowodowy zgromadzony w postępowaniu nakazuje uznać przedmiotową nieruchomość za wykorzystaną na cel wywłaszczenia. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że istota sądowej kontroli administracji publicznej sprowadza się do ustalenia czy w określonym przypadku, jej organy dopuściły się kwalifikowanych naruszeń prawa. Sąd administracyjny sprawuje swą kontrolę pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej - art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r. poz. 1647 z późn. zm.). Zakres tej kontroli wyznacza przepis art. 134 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.; zwana dalej p.p.s.a.), stanowiąc, że Sąd rozstrzyga w granicach sprawy nie będąc przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Ponadto w myśl art. 135 p.p.s.a. Sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia. Z punktu widzenia powyższego stwierdzić należy, że skarga okazała się być bezzasadna. Rozpocząć trzeba od zagadnień związanych z ustaleniami faktycznymi, gdyż warunkują one ocenę prawną. W ocenie Sądu, organy, a zwłaszcza organ odwoławczy, prawidłowo, bardzo szczegółowo i wyczerpująco ustaliły stan faktyczny, za wyjątkiem dwóch kwestii, o czym niżej. Obie kwestie związane są z ustaleniem celu wywłaszczenia i jakkolwiek nie zostały podniesione w skardze, wymagają rzecz jasna uściślenia. Decyzja o wywłaszczeniu z dnia 30 maja 1986r. [....] Urzędu Dzielnicowego [....] /k.36 akt adm./ orzekała m.in. o wywłaszczeniu nieruchomości w niej wskazanych, oraz o odmowie wywłaszczenia działek przeznaczonych pod budowę kościoła. W uzasadnieniu decyzji wskazano cel wywłaszczanych działek, a to fakt, że wymienione w wykazie nieruchomości przeznaczone są pod osiedle mieszkaniowe [....] dla Spółdzielni Mieszkaniowej [....], zgodnie z decyzją z 30 stycznia 1984r. [....] o ustaleniu miejsca i warunków realizacji inwestycji (tzw. decyzja MIWRI) oraz zgodnie z decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny z dnia 27 maja 1985r. nr [....] . W ocenie sądu zatem, prawidłowo ustalony cel wywłaszczenia wynikający z decyzji o wywłaszczeniu - to przeznaczenie nieruchomości pod osiedle mieszkaniowe, zgodnie z decyzją MIWRI i decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny. Organom nie udało się uzyskać decyzji MIWRI, ale w aktach znajduje się decyzja o zatwierdzeniu planu realizacyjnego /k.156/, oraz załącznik do tej decyzji, a to założenia techniczno - ekonomiczne - obiekt os. [....] w K. , opatrzony pieczęcią "załącznik do decyzji [....] z dnia 27 maja 1985r.", opracowany przez [....] , który przedstawia graficznie założenia realizacyjne zatwierdzone decyzją z dnia 27 maja 1985r. nr [....] . Słusznie zatem organy uznały w sprawie, a skarga zdaje się tego nie kwestionować, że określenie "pod osiedle mieszkaniowe [....] należało odczytywać zgodnie z zatwierdzoną decyzją MIWRI oraz decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny i samym planem. Jak już wspomniano, brak w aktach decyzji MIWRI, natomiast decyzja zatwierdzająca plan realizacyjny, w świetle przepisów ustawy z dnia 24.10.1974r. Prawo Budowlane (DZ.U. 1974.38.229), a zwłaszcza art. 20 tej ustawy, określała urbanistyczne i architektoniczne zagospodarowanie terenu inwestycji lub działki budowlanej. Dokładna analiza decyzji [....] prowadzi do wniosków, że zatwierdzono decyzją plan dla osiedla mieszkaniowego [....] – I Przedsięwzięcie, objęty załącznikiem, obejmujący budynki mieszkalne nr nr [....][....][....] , pawilon usługowy nr [....] oraz wymiennikownię nr [....] . Sprawa wyjaśnia się, jeśli sięgniemy do wniosku Spółdzielni Mieszkaniowej [....] o wywłaszczenie. Otóż we wniosku Spółdzielnia pisze /k.151/, że nieruchomości objęte wnioskiem wchodzą w skład terenu przeznaczonego pod osiedle mieszkaniowe [....] dla [....] zgodnie z decyzją MIWRI z 30.01.1984r. i decyzją [....] , ale wykraczają poza granice I Przedsięwzięcia. Innymi słowy, Spółdzielnia wnioskowała o wywłaszczenie wszystkich nieruchomości przeznaczonych w założeniach projektowych pod osiedle mieszkaniowe [....] zgodnie z decyzją MIWRI i planem realizacyjnym, ale wskazywała, że tylko części z nich dotyczy zatwierdzony już plan realizacyjny – tzw. I przedsięwzięcie. Dla omawianego I Przedsięwzięcia został zatem zatwierdzony decyzją [....] plan realizacyjny w części, wedle uprzednio sporządzonych założeń techniczo – ekonomicznych /k.157-166/. W sprawie nie jest kwestionowane, że to przedsięwzięcie zostało zrealizowane. Z załącznika do tej decyzji /k 176 verte/, zwanego dalej w skrócie "planem realizacyjnym" wynika, jak i gdzie przebiegała granica pomiędzy obszarem objętym I Przedsięwzięciem (wedle linii oznaczonej cyframi od 1 do 22), które zostało zrealizowane, a granicami całego planowanego osiedla ( wedle linii od A do W), które wstępnie projektowano /k.168-174/. Jak wynika z porównania opisywanego załącznika do decyzji, z fragmentem nałożonej nań mapy geodezyjnej, przedmiotowe działki objęte wnioskiem o zwrot znajdowały się na planie realizacyjnym w części poza I Przedsięwzięciem. Zatem decyzja o wywłaszczeniu obejmowała nieruchomości pod budowę osiedla [....] , ale zarówno te, które były objęte zatwierdzonym planem realizacyjnym w ramach I Przedsięwzięcia, jak i te, które pozostawały w ramach tego planu ale w części nie zatwierdzonej, do realizacji w przyszłości i które nigdy zatwierdzenia tego planu realizacyjnego się nie doczekały, a jedynie były objęte decyzją MIWRI. W ocenie Sądu jest to o tyle istotne, iż należy mieć na uwadze, że nieruchomości objęte wnioskiem o zwrot były w momencie wywłaszczenia na zupełnie innym, wstępnym etapie realizacyjnym, niż te objęte I Przedsięwzięciem. Innymi słowy, cel wywłaszczenia był konkretyzowany poprzez plan realizacyjny stanowiący załącznik do decyzji tak samo w odniesieniu do wszystkich nieruchomości objętych wywłaszczeniem, ale część objęta I Przedsięwzięciem w momencie wywłaszczenia znajdowała się już na dalszym etapie procesu realizacyjnego. Jest to pierwsze uściślenie do ustaleń faktycznych organów. Drugie uściślenie dotyczy odmowy wywłaszczenia działek. Jak już wspomniano, odmówiono decyzją wywłaszczeniową przejęcia na rzecz Skarbu Państwa działek przeznaczonych pod budowę [....] , który widnieje we wstępnych projektach dotyczących osiedla /k.168, 173, a także część planu realizacyjnego poza zatwierdzonym zakresem, wedle linii oznaczonej cyframi 23-27 -k. 176 verte/. Jak wyjaśniono w uzasadnieniu decyzji, inwestor (SM "Podgórze") nie wnioskował tych działek do wywłaszczenia, gdyż były przeznaczone w planach realizacyjnych na cel inny niż budownictwo mieszkaniowe. Jak z tego wynika, cel wywłaszczenia ostatecznie nie obejmował budowy [....] na osiedlu, gdyż działek o takim przeznaczeniu nie wywłaszczono. Zatem nie jest uprawnione jakiekolwiek twierdzenie w sprawie, czy to organów, czy też skarżącego, że można rozpatrywać w ramach osiedla mieszkaniowego ( jako celu wywłaszczenia) fakt przebiegu drogi do kościoła (ul. Wyszyńskiego ułożona z płyt betonowych) czy też brać pod uwagę infrastrukturę techniczną dla celów kościoła jako odpowiadającą celowi wywłaszczenia. W świetle treści decyzji pozostaje to bowiem poza celem wywłaszczenia, czyli poza ramami osiedla mieszkaniowego [....]. W pozostałym zakresie Sąd podzielił wszystkie ustalenia faktyczne organów, jako prawidłowe, szczegółowe, wyczerpujące i dokonane w oparciu o prawidłowo zgromadzony materiał dowodowy. Zarzuty skargi co do tych ustaleń są zatem bezzasadne, przy czym zauważyć należy, że skarga formułuje je ogólnikowo, a nadto, że szczegółowe zarzuty są w istocie zarzutami nieprawidłowej subsumpcji, a nie związanymi z nieprawidłowością ustaleń. Przechodząc zatem do zarzutów związanych z naruszeniem prawa materialnego, a to art. 136 ust. 3 i 137 u.g.n., to Sąd administracyjny zarzutów tych nie podziela. Zgodnie z art. 136 ust. 3 ustawy z dnia 21 sierpnia o gospodarce nieruchomościami "poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do przepisu art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu". Zgodnie z art. 137 u.g.n. nieruchomość uznaje się za zbędną na cel wywłaszczenia określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli : 1) pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo 2) pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stalą się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany". Jak to stwierdza wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2014 r. I OSK 622/13,LEX nr 1658419 – "W postępowaniu o zwrot wywłaszczonej nieruchomości konieczne są do ustalenia dwie przesłanki - cel wywłaszczenia i zbędność nieruchomości na ten cel, co wynika z art. 136 ust. 3 u.g.n. Daje on bowiem uprawnienie poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercy do żądania zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Z przepisu tego wynika założenie, że cel wywłaszczenia określa decyzja o wywłaszczeniu i generalnie z aktu tego rzeczywiście cel ten wynika. Jednak o ile decyzja o wywłaszczeniu tego nie czyni, cel ustala się na podstawie innych dowodów, aktów, czynności itd.". "Wymagania odnośnie szczegółowości celu wywłaszczenia wskazywanego w decyzji wywłaszczeniowej powinny być oceniane - przy jej kontroli - proporcjonalne do standardu prawnego i funkcjonalnego z chwili wydania decyzji wywłaszczeniowej, a nie z daty dokonywania rzeczonej kontroli. Innymi słowy, w im dalszej przeszłości był określany cel wywłaszczenia, tym ogólniej mógł być on ujęty w decyzji wywłaszczeniowej, a nawet mógł wynikać z kontekstu sprawy i całokształtu jej okoliczności" (por. wyrok NSA z 18 grudnia 2014r. I OSK 1417/13, publ. Lex/el.). W ocenie Sądu, biorąc pod uwagę uściślenia wskazane przez Sąd, organy prawidłowo określiły ogólny cel wywłaszczenia przedmiotowych działek wynikający z decyzji o wywłaszczeniu ( pod budowę osiedla ......), jak i ich konkretne przeznaczenie w zestawieniu z planem osiedla przedstawionym w załączniku do decyzji [....] , w zakresie poza I Przedsięwzięciem /k. 176 verte/. Przypomnieć należy, że na działce nr [....] , z której powstały działki przedmiotowe, planowano wybudowanie bloku mieszkalnego (na części obecnej działki nr [....] ) oraz skrzyżowania ciągów komunikacyjnych do pawilonów handlowo – usługowych i przychodni (część obecnej działki nr [....] ). Podkreślenia wymaga w kontekście przytoczonych wyżej judykatów, że decyzja o wywłaszczeniu zapadła stosunkowo niedawno, cel wywłaszczenia został określony nie tylko poprzez ogólne sformułowanie, ale i poprzez konkretne zobrazowanie przeznaczenia działek na planie realizacyjnym. Nie można zatem, w ocenie Sądu, tracić z pola widzenia owego konkretnego przeznaczenia. Drugą kwestią konieczną do ustalenia była kwestia zbadania "zbędności" na cel wywłaszczenia, której definicja legalna zawarta jest w art. 137 u.g.n.. Określony w art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. termin 7 lat (liczony od dnia, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna) na rozpoczęcie prac związanych z realizacją celu wywłaszczenia obowiązuje dopiero od dnia 1 stycznia 1998 r. Natomiast określony w art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy o gospodarce nieruchomościami termin 10 lat (liczony od dnia, gdy decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna) na zrealizowanie tego celu, obowiązuje dopiero od dnia 22 września 2004 r. Judykatura wskazywała, że nie można zatem tych terminów odnosić do stanu faktycznego opisanego w powołanym art. 137 ust. 1, który zaistniał przed dniem 1 stycznia 1998 r. odnośnie prac związanych z rozpoczęciem realizacji celu wywłaszczenia, oraz do stanu faktycznego, który zaistniał przed dniem 22 września 2004 r. odnośnie zrealizowania tego celu (por. wyrok NSA w Warszawie z dnia 3 grudnia 2015 r. I OSK 639/14 LEX nr 1988142) Jest to związane także z treścią wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 marca 2014r. P 38/11, OTK-A 2014/3/31, który stwierdzał, że art. 137 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997r. o gospodarce nieruchomościami w zakresie, w jakim za nieruchomość zbędną uznaje nieruchomość wywłaszczoną przed 27 maja 1990r., na której w dniu złożenia wniosku o zwrot, a nie później niż przed 22 września 2004r. zrealizowano cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jest niezgodny z art. 2 w związku z art. 165 ust. 1 Konstytucji RP. Podobne stanowisko znajdujemy w wyroku NSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2014r. I OSK 2876/12, Lex nr 1493700, gdzie stwierdzono, że ocena zbędności nieruchomości poprzez pryzmat terminów uregulowanych w art. 137 ust. 1 u.g.n. nie powinna odnosić się do wywłaszczenia dokonanego przed wprowadzeniem ich do obrotu prawnego. Teza ta została potwierdzona przykładowo jeszcze w wyroku WSA w Krakowie z dnia 20 października 2015r. II SA/Kr 783/15 Lex nr 1939326 gdzie dodano, że jeśli cel wywłaszczenia został zrealizowany, to zwrot nie jest możliwy bez względu na to, kiedy realizacja ta nastąpiła. W efekcie skoro nie ma w sprawie wątpliwości, że wywłaszczenie zostało dokonane w 1986r., to istotą sprawy jest ustalenie, czy w okresie od 1986r. do złożenia wniosku o zwrot działki, a nie później niż w dniu 22 września 2004r. nastąpiła realizacja celu wywłaszczenia. Ponieważ wniosek został złożony w roku 2008, to kluczowa jest data 2004r. Należy w pełni podzielić stanowisko organów, że w wypadku tej sprawy nie zrealizowano celu wywłaszczenia. Nie ma sporu w sprawie, że nigdy nie przystąpiono do realizacji kolejnego etapu realizacji osiedla [....] , ujętego na planie realizacyjnym w załączniku do decyzji [....] , w zakresie poza I Przedsięwzięciem, obejmującego m.in. działki wnioskowane do zwrotu. Chodzi tutaj zarówno o kwestię uzyskania stosownych decyzji w świetle prawa budowlanego, jak i następnie budowy obiektów. Jak już zostało powiedziane, nie zrealizowano bowiem ani jednego elementu infrastruktury osiedla, który został przedstawiony na tym planie, na działce nr [....] lub w jej sąsiedztwie. Chodzi tu o 2 bloki mieszkalne oznaczone nr [....] i [....] , przedszkole, żłobek, centrum handlowo - usługowe oraz ciągi komunikacyjne prowadzące do tych obiektów. Stan faktyczny jest bowiem taki, że działka nr [....] jest pokryta trawą i jednym drzewem i stanowi niewielki fragment terenu zieleni z alejkami i oświetleniem. Nie zrealizowano zatem na jej terenie bloku mieszkalnego jak i pozostałych obiektów w jej sąsiedztwie. Działka nr [....] jest zasadniczo porośnięta trawą, zaś w niewielkiej części leży w pasie drogowym drogi wewnętrznej ul. [....] ( stare płyty betonowe), wiodącej wyłącznie do [....] , co leży poza zakresem celu wywłaszczenia. Nie zrealizowano zatem na niej węzła ciągów komunikacyjnych do nieistniejących: bloku nr [....] , pawilonu handlowo – usługowego, przedszkola oraz przychodni. Co do infrastruktury technicznej, to przebiegające przez działki sieci (teletechniczna napowietrzna, linia niskiego napięcia) są przeznaczone na potrzeby obiektu sakralnego, co nie mieści się w celu wywłaszczenia. Oprócz tego znajdują się tam sieci średniego i niskiego napięcia, które jednak o takim przebiegu nie były planowane w ramach budowy osiedla ( co wynika z planu realizacyjnego), jak też sieć wodociągowa na działce nr [....] , z której wydzielono działkę nr [....] z 1993r., której takiego przebiegu także nie przewidziano w planie realizacyjnym /k.176 verte/. W zakresie sieci należy zatem w pełni podzielić stanowisko organu odwoławczego, że skoro budowa tych sieci nie była celem wywłaszczenia, ani nawet nie są one ujęte na planie realizacyjnym, co zauważył Sąd – to nie można uznać, że wybudowano je w związku z realizacją celu głównego. Są one aktualnie elementem zagospodarowania tego terenu, podobnie jak oświetlenie alejek w terenie zielonym, ale nie elementem zrealizowanym jako cel wywłaszczenia tych konkretnych działek. W efekcie nie sposób uznać, że na przedmiotowych działkach zrealizowano cel wywłaszczenia. Tak więc zarzuty naruszenia prawa materialnego są bezzasadne, gdyż przedmiotowe działki stały się zbędne dla realizacji tego celu. Należy jeszcze odnieść się do zarzutu skargi, iż w związku ze zrealizowaniem terenu zielonego, wskazanej infrastruktury technicznej oraz drogi wewnętrznej do osiedlowego [....] , doszło do modyfikacji celu wywłaszczenia. W ocenie Sądu, ten argument w realiach tej sprawy nie może się ostać. Sam skarżący przyznaje, że cel wywłaszczenia działek, w związku z istnieniem wielokrotnie wspominanego planu realizacyjnego, został określony konkretnie. Wyjaśniono wyżej, że w związku z tym realizacja drogi wewnętrznej do obiektu nie objętego celem wywłaszczenia, czy też infrastruktury do takiego obiektu, jak również infrastruktury nie przewidzianej w planie realizacyjnym ( do innych celów i innych obiektów niż przewidziane w planie), nie może być uznana za realizację celu wywłaszczenia. Bowiem cel ten dotyczył nie tylko ogólnie sformułowanego celu budowy osiedla, ale został skonkretyzowany poprzez plan realizacyjny /k.176 verte/. Nadto dotychczasowe działania organów oraz właściciela terenu, czyli Gminy K. , jednoznacznie zaprzeczają takiej tezie. W pierwszej kolejności należy zauważyć, mając na względzie mapę na k. 198 i 198 verte oraz zdjęcia satelitarne i mapę przy decyzji k. 206 - że inna część działki nr [....] , będąca działką nr [....] (aktualnie działka nr [....] ) położona w bezpośrednim sąsiedztwie działki nr [....] i będąca aktualnie częścią tego samego terenu zielonego w znacznie większym obszarze, została w dniu 30 listopada 2007r. zbyta przez Spółdzielnię Mieszkaniową [....] osobom fizycznym w zakresie przeniesienia użytkowania wieczystego, a Gmina K. nie skorzystała z prawa pierwokupu /k.53/. Wcześniejsze oddanie tej działki w użytkowanie wieczyste było zresztą jedyną przyczyną odmowy zwrotu tej nieruchomości właścicielom, co nastąpiło decyzją Starosty K. z dnia 9 listopada 2009r. znak [....] . Tym samym część terenu zielonego przylegająca do działki nr [....] i stanowiąca wielokrotnie większy obszar, przy którym działka nr [....] to zaledwie wycinek, nie stanowi już własności Gminy. Z kolei, jak prawidłowo ustalił Wojewoda, działka nr [....] , obr. [....] , jedn. ewid. [....] , na której zgodnie z planem realizacyjnym miało powstać przedszkole, które nie powstało - wchodziła faktycznie wraz z działką przedmiotową nr [....] w skład większego terenu zielonego i na niej były umieszczone bramki boiska piłkarskiego. Działka ta ( nr ....) jako zbędna na cel wywłaszczenia została zwrócona na rzecz poprzedniej właścicielki nieruchomości decyzją Starosty K. z dnia 28 kwietnia 2010 r. nr [....] , utrzymaną w mocy decyzją Wojewody [....] znak: [....] z dnia 28 maja 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 14 stycznia 2014 r. sygn. akt n SA/Kr 959/13 oddalił skargę Gminy K. na ww. decyzję Wojewody [....] . Następnie umową sprzedaży poprzednia właścicielka nieruchomości sprzedała tę nieruchomość podmiotowi trzeciemu, który jak wynika z Miejskiego Systemu Informacji Przestrzennej otrzymał decyzję Prezydenta Miasta K. znak [....] z 2016 r. o pozwoleniu na budowę (w ramach zabudowy wielorodzinnej). Ponadto jak wynika z ustaleń organu, Prezydent Miasta K. decyzją znak: [....] z dnia 18 października 2016 r. orzekł o zezwoleniu na usunięcie drzew i krzewów z terenu działek: nr [....] i nr [....] , obr. [....] , jedn. ewid. v . Jeśli zatem znaczna część terenu zielonego, o którym mówi skarżący jako o zmodyfikowanym celu wywłaszczenia, położona w bezpośrednim sąsiedztwie przedmiotowych działek i daleko większa - zostaje zwrócona właścicielom celem zabudowy wielorodzinnej czy też zbyta osobom fizycznym bez sprzeciwu ze strony Gminy, to w ocenie Sądu Gmina nie może obecnie twierdzić skutecznie, że doszło do modyfikacji celu wywłaszczenia. Gdyby bowiem tak było, to Gmina nie pozbywałaby się lub nie pozwoliłaby na pozbycie się znacznej części tego terenu, którego przedmiotowe działki stanowią jedynie ułamek powierzchni i to bynajmniej nie w celu utrzymania terenu zielonego. Należy więc podtrzymać wszystkie argumenty organu odwoławczego w tej materii. Reasumując, prawidłowe jest stanowisko organów, że wskazane w decyzji nieruchomości stały się zbędne na cel wywłaszczenia. W tej sytuacji skarga jako bezzasadna podlegała oddaleniu w oparciu o art. 151 p.p.s.a

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło