II OSK 391/20

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2020-07-17

Skład orzekający: Tomasz Zbrojewski, Anna Łuczaj, Piotr Korzeniowski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, wydając decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego, prawidłowo ocenił materiał dowodowy w zakresie dobrowolności i trwałości opuszczenia lokalu, uwzględniając przyczyny wyprowadzki?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję o wymeldowaniu. Sąd uznał, że organ administracji nie ocenił w sposób wystarczający materiału dowodowego, pomijając brak dobrowolności opuszczenia mieszkania i deklarowany zamiar powrotu, co jest kluczowe dla stwierdzenia przesłanki wymeldowania z pobytu stałego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi kasacyjnej Wojewody od wyroku WSA w Rzeszowie, który uchylił decyzję o wymeldowaniu z pobytu stałego G. K., K. K. i M. K. Wojewoda zarzucił WSA naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, twierdząc, że WSA błędnie ocenił dowody i zinterpretował przepisy ustawy o ewidencji ludności. W skardze kasacyjnej podniesiono, że organ administracji brał pod uwagę przyczyny opuszczenia lokalu, ale poprzednie wyroki WSA nie obligowały do odmowy wymeldowania, a ocena materiału dowodowego była prawidłowa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędziowie sędzia NSA Anna Łuczaj sędzia del. WSA Piotr Korzeniowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 lipca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 5 września 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 129/18 w sprawie ze skargi G. K., K. K. i M. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...] w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z 5 września 2018 r., sygn. II SA/Rz 129/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie (dalej: Sąd I instancji), po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 września 2018 r. sprawy ze skargi G. K., K. K. i M. K. na decyzję Wojewody [...] (dalej: Wojewoda) z [...] grudnia 2017 r., nr [...], w przedmiocie wymeldowania z pobytu stałego, uchylił zaskarżoną decyzję. W skardze kasacyjnej Wojewoda [...] (dalej: skarżący kasacyjnie organ) zaskarżył w całości wyrok Sądu I instancji i wniósł o jego uchylenie i oddalenie skargi G. K., K. K. i M. K., ewentualnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Ponadto wniesiono o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono: 1) naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności: - naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w związku z art. 25 ust. 1, art. 28 ust. 4 i w związku z art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r., poz. 657 ze zm.) przez ich niewłaściwe zastosowanie, a tym samym uwzględnienie przez Sąd skargi i uchylenie decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2017 r., nr [...], mimo nienaruszenia przez organ art. 7, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.) przez uznanie, że pomimo przeprowadzenia postępowania dowodowego nie można przyjąć, że K. K., D. K., G. K. i M. K. opuścili miejsce pobytu stałego w miejscowości B., ul. [...] i stąd można wymeldować ich z miejsca pobytu stałego pod tym adresem, jak również błędną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, - naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w związku z art. 170 p.p.s.a. poprzez uznanie, że prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 26 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 847/11 o oddaleniu skargi J. K. na decyzję Wojewody [...] z [...] lipca 2011 r., nr [...] i prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z 9 stycznia 2015 r. w sprawie II SA/Rz 994/14 o oddaleniu skargi J. K. na decyzję Wojewody[...] z [...] czerwca 2014 r., nr [...], obligowały Wojewodę [...] do wydania kolejnej decyzji w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego z miejscowości B., ul. [...] K. K., D. K., G. K. i M. K., ponieważ prawomocnie przesądzały, że wyżej wymienione osoby opuściły budynek przy ul. [...] w B. z powodu agresywnego zachowania J. K., wzbudzającego nawet obawy o ich życie i zdrowie, - naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. przez błędną ocenę zgromadzonych w sprawie dowodów, polegającą na przyjęciu, że organ powinien odmówić wymeldowania K. K., D. K., G. K. i M. K. z pobytu stałego przy ul. [...] w B., mimo że organ, wydając zaskarżoną decyzję o wymeldowaniu K. K., D. K., G. K. i M. K. z pobytu stałego przy ul. [...] w B., działał w granicach prawa i nie naruszył art. 7, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 k.p.a. - art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 25 ust. 1, art. 28 ust. 4 i w związku art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r., poz. 657 ze zm.) przez jego niezastosowanie i uwzględnienie skargi G. K., K. K. i M. K. podczas, gdy Sąd powinien był oddalić skargę jako nieuzasadnioną. 2) naruszenie przepisów prawa materialnego to jest art. 145 § 1 pkt 1 lit. a w związku z art. 25 ust. 1, art. 28 ust. 4 i w związku art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (Dz. U. z 2017 r., poz, 657 ze zm.), przez ich niewłaściwą wykładnię i zastosowanie przez uznanie, że pomimo przeprowadzenia postępowania dowodowego nie można uznać, że K. K., D. K., G. K. i M. K. opuścili miejsce pobytu stałego w lokalu przy ul. [...] w B., a więc, że można wymeldować ich z miejsca pobytu stałego pod tym adresem. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że szczegółowa analiza uzasadnienia decyzji Wojewody z dnia [...] grudnia 2017 r., nr [...], wskazuje, że Wojewoda nie pominął w niej okoliczności, o których pisze Sąd. Wojewoda, wydając zaskarżoną decyzję brał pod uwagę, że skarżący i D. K. opuścili lokal w wyniku agresywnego zachowania J. K. Jest o tym napisane na stronie 2, 3 i 4 uzasadnienia decyzji Wojewody z [...] grudnia 2017 r., nr [...]. Skarżący kasacyjnie organ zgadza się, że prawomocne wyroki WSA w Rzeszowie wydane w dwóch poprzednio rozstrzyganych sprawach, dotyczących tych samych stron, przesądzają o tym, że opuszczenie lokalu przez skarżących i D. K. nie było dobrowolne. Jednakże Wojewoda wywodzi z tego faktu inne skutki prawne niż WSA w Rzeszowie. Zdaniem skarżącego kasacyjnie organu, niniejsza sprawa meldunkowa jest inną sprawą niż dwie poprzednio rozstrzygane sprawy i nie można wszystkich tam poczynionych ustaleń bezkrytycznie przenosić do niniejszej sprawy. Przede wszystkim w niniejszej sprawie meldunkowej ocenie podlega znacznie większy przedział czasowy niż w dwóch poprzednich. W niniejszej sprawie ocenie podlega okres od 2014 r. do 2017 r., podczas gdy w dwóch poprzednich sprawach meldunkowych okres podlegający ocenie był krótszy. Ramy czasowe poprzednich spraw meldunkowych z jednej strony wyznaczał rok 2010, a z drugiej strony daty wydawanych decyzji rozstrzygających owe dwie sprawy meldunkowe co do istoty. Jest rzeczą oczywistą, że większy przedział czasowy w niniejszej sprawie stwarza możliwość dokonania jakościowo lepszej oceny. Według skarżącego kasacyjnie organu, K. K., D. K., G. K. i M. K. nie zastosowali skutecznego środka prawnego, aby odzyskać utracone posiadanie lokalu przy ul. [...] w B. Ten fakt w zestawieniu z tym, że od dnia [...] czerwca 2010 r., czyli od dnia opuszczenia przez nich lokalu przy ul. [...] w B., upłynęło już ponad osiem lat oraz tym, że ww. mają świadomość, że nie zamieszkają w spornym lokalu, przemawia za ich wymeldowaniem z pobytu stałego z lokalu przy ul. [...] w B. Dla skarżącego kasacyjnie organu jest zrozumiałe, że WSA w Rzeszowie kierował się w niniejszej sprawie nie prawem, ale szeroko pojętym humanitaryzmem, czemu dał zresztą wyraz na stronie 7 uzasadniania swojego wyroku. W ocenie skarżącego kasacyjnie organu, oczywiście bezsporne jest, że sytuacja, w jakiej znaleźli się skarżący i D. K., została spowodowana agresywnym zachowanie J. K., lecz jest to sytuacja obiektywna, której ani Sąd, ani organy administracji publicznej w tym momencie nie są w stanie zmienić. Zachowanie skarżących i D. K. nie daje podstawy do wysnucia zgodnego z zasadami doświadczenia życiowego przekonania, że osoby te, w najbliższych latach, powrócą do lokalu przy ul. [...] w B. Według skarżącego kasacyjnie organu, utrzymywanie przez K. K., D. K., G. K. i M. K. fikcyjnego meldunku nic tym osobom w praktyce nie daje poza satysfakcją moralną. Wiadomym jest bowiem, że w najbliższym czasie tam nie zamieszkają. Z dogłębnej analizy akt niniejszej sprawy wynika jednak, że głównym problemem dla skarżących nie jest fakt wymeldowania, lecz brak możliwości zamieszkania. Zaskarżony wyrok WSA w Rzeszowie został wydany z naruszeniem przepisów postępowania, czyli art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c, art. 170 p.p.s.a. w związku z art 7 art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 k.p.a., co mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, prawa materialnego przez błędną wykładnię przepisów art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a. w związku z art. 25 ust. 1, art. 28 ust. 4 i w związku art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności, które miało wpływ na wynik sprawy. W odpowiedzi na skargę kasacyjną J. K. ustosunkował się do jej treści. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga kasacyjna nie jest zasadna. Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnej jej podstawami, określonymi w art. 174 p.p.s.a. Ponadto, zgodnie z treścią art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie, mimo błędnego uzasadnienia, odpowiada prawu. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania, wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Naczelny Sąd Administracyjny związany jest granicami skargi kasacyjnej. Wszystkie podniesione zarzuty skargi kasacyjnej nie podważyły trafności rozstrzygnięcia Sądu I instancji. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, brak jest bowiem podstaw do podzielenia zarzutów skargi kasacyjnej. Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 25 ust. 1, art. 28 ust. 4 w zw. z art. 35 ustawy z 24 września 2010 r. o ewidencji ludności (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 poz. 657 ze zm., dalej: u.e.w.) oraz art. 7, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jedn.: Dz. U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm., dalej: k.p.a.). Zgodzić należy się z Sądem I instancji, że mimo treści zeznań skarżących i D. K., którzy podnosili te same powody i okoliczności opuszczenia lokalu mieszkalnego, Wojewoda nie ocenił wiarygodności zebranego w sprawie materiału dowodowego, pomijając podnoszony brak dobrowolności przy opuszczeniu mieszkania i deklarowany zamiar powrotu. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący kasacyjnie organ podniósł, że brał pod uwagę, że skarżący i D. K. opuścili lokal w wyniku agresywnego zachowania J. K. i napisał o tym na stronie 2, 3, 4 uzasadnienia decyzji Wojewody [...] z [...] grudnia 2017 r., znak: [...]. Odnosząc się do tego stanowiska skarżącego kasacyjnie organu wyjaśnić należy, że na ww. stronach decyzji Wojewoda [...], opisując stan faktyczny i prawny sprawy wskazał, że "w dniu [...].06.2010 r. K. K. i jej dorosłe dzieci D. K., G. K., M. K. opuścili w asyście policjantów wyżej wymieniony lokal w wyniku nieporozumień z J. K. K. K., D. K., G. K. zarzucili J. K., że wszczynał awantury i znęcał się na nimi psychicznie. Wywodzili też, że J. K. nie pozwolił podłączyć swojego lokalu do wodociągu gminnego. Nie zawarł również umowy na dostawę energii elektrycznej, bowiem twierdził, iż powinien dostawać prąd za darmo" (str. 2-3 uzasadnienia decyzji Wojewody z [...] grudnia 2017 r. "(...) Poza tym według nich J. K. znęcał się nad nimi psychicznie i fizycznie w szczególności groził, że ich pozabija" (str. 4 uzasadnienia decyzji Wojewody z [...] grudnia 2017 r.). Z uzasadnienia decyzji z [...] grudnia 2017 r. nie wynika, aby Wojewoda ocenił, czy agresywne zachowanie J. K. miało wpływ na trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca pobytu przez skarżących. Dla wystąpienia określonej w art. 35 u.e.l. przesłanki wymeldowania, którą jest "opuszczenie miejsca pobytu stałego" konieczne jest bowiem, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu towarzyszyła wola opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu oraz zamiar związania się z tym innym miejscem i urządzenia w nim trwałego centrum życiowego. Postępowanie w sprawie wymeldowania wymaga zatem ustalenia tego, czy nastąpiło faktyczne opuszczenie miejsca pobytu stałego i zbadania trwałości oraz dobrowolności zamiaru jego opuszczenia. Zwrócić należy jednak uwagę na to, że ustalając "trwałość i dobrowolność opuszczenia lokalu" nie można wyłącznie poprzestawać na twierdzeniach (oświadczeniach) osoby zainteresowanej rozpatrzeniem sprawy. Trzeba zbadać, czy argumentacja strony znajduje potwierdzenie w ustalonych okolicznościach faktycznych (por. np. wyrok NSA z 26 lipca 2017 r., II OSK 2106/16, LEX nr 2358607 oraz wyrok NSA z 18 grudnia 2019 r., II OSK 3427/18, LEX nr 2825816). Całokształt zebranego w rozpatrywanej sprawie materiału dowodowego wskazuje, że skarżący opuścili przedmiotowy lokal w wyniku agresywnego zachowania J. K. Wbrew argumentacji skarżącego kasacyjnie organu, Sąd I instancji niewadliwie ocenił, że w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wbrew obowiązkowi wynikającemu z art. 107 § 3 k.p.a., nie zawarto oceny zebranych dowodów, zaś przedstawiona interpretacja przepisu art. 25 ust. 1 u.e.l. jest niepełna i pomija istotne dla jego rozstrzygnięcia elementy. Wymagany przez prawo zakres postępowania wyjaśniającego, konieczny do podjęcia rozstrzygnięcia wynika bowiem z treści art. 35 u.e.l., a więc zebrane w okolicznościach tej sprawy dowody należy oceniać przez pryzmat ww. przepisu. To właśnie w tak zakrojonych ramach postępowania mają zastosowanie przywołane w zarzutach skargi kasacyjnej przepisy k.p.a., tj. art. 7, art. 80 k.p.a., które wymagają od organu, po pierwsze, zebrania materiału dowodowego koniecznego do wydania rozstrzygnięcia, a po drugie, dokonania ich oceny pod względem wpływu na treść rozstrzygnięcia. Zebranie i ocena dowodów są kluczowe do wydania decyzji administracyjnej. Na podstawie art. 35 u.e.l. w sprawie wymagane było ustalenie, że skarżący opuścili miejsce pobytu stałego i nie dopełnili obowiązku wymeldowania się. Wyjaśnić należy, że nie każde opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu stanowi podstawę do orzeczenia o wymeldowaniu. Dla stwierdzenia, że nastąpiło opuszczenie lokalu w rozumieniu powołanego przepisu konieczne jest ustalenie, że opuszczenie to miało charakter dobrowolny, było wynikiem realizacji uprzednio powziętego zamiaru zmiany miejsca pobytu i przeniesienia centrum swych spraw życiowych w inne miejsce. Decydujące znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego ma przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym. Opuszczenie miejsca pobytu musi cechować zarówno element faktyczny, polegający na stałym nieprzebywaniu w mieszkaniu, jak i element wolicjonalny, łączony z dobrowolnością zmiany miejsca pobytu. Dla zaistnienia przesłanki opuszczenia miejsca pobytu konieczne jest, aby fizycznemu przebywaniu osoby w innym miejscu pobytu stałego towarzyszył zamiar stałego związania się z tym innym miejscem, urządzenia w nim swego trwałego centrum życiowego. Gdyby zamiaru opuszczenia lokalu wskazany podmiot nie wyraził w sposób jasny, rolą postępowania administracyjnego jest weryfikacja, czy okoliczności sprawy wskazują na istnienie po jego stronie zamiaru trwałego zerwania więzi z miejscem zameldowania (por. wyrok NSA z 23 maja 2019 r., II OSK 1354/19, LEX nr 2680223). Pełnych ustaleń w zakresie wyżej opisanym Wojewoda nie dokonał. W okolicznościach tej sprawy zebrany materiał nie był zatem wystarczający do wydania przez Wojewodę decyzji uchylającej zaskarżoną decyzję w całości i orzekającej o wymeldowaniu z pobytu stałego z miejscowości B., ul. [...], K. K., D. K., G. K. i M. K. Sąd I instancji miał zatem podstawy do podważenia oceny Wojewody, zgodnie z którą na obecnym etapie postępowania materiał dowodowy umożliwiał jednoznaczne rozstrzygnięcie, że skarżący opuścili miejsce pobytu stałego. W skardze kasacyjnej tego stanowiska Sądu I instancji skutecznie nie podważono. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 25 ust. 1, art. 28 ust. 4 w zw. z art. 35 u.e.l. oraz art. 7, art. 80, art. 107 § 3, art. 138 § 1 k.p.a. nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Nie jest zasadny zarzut dotyczący naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 170 p.p.s.a. Według art. 170 p.p.s.a., orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Jak podnosi się w orzecznictwie sądowym istota mocy wiążącej prawomocnego orzeczenia sądu, o której mowa w art. 170 p.p.s.a., wyraża się w tym, że nie tylko sąd, wydając rozstrzygnięcie, ale także inne sądy i inne organy muszą brać pod uwagę fakt istnienia i treść prawomocnego orzeczenia sądu. Moc wiążąca orzeczenia w odniesieniu do sądów oznacza, że muszą one przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu. Ratio legis art. 170 p.p.s.a. polega na tym, że gwarantuje on zachowanie spójności i logiki działania organów państwowych, zapobiegając funkcjonowaniu w obrocie prawnym rozstrzygnięć nie do pogodzenia w całym systemie sprawowania władzy. Skoro moc wiążąca orzeczenia określona w art. 170 p.p.s.a. oznacza, że podmioty w nim wymienione muszą przyjmować, że dana kwestia prawna kształtuje się tak, jak stwierdzono w prawomocnym orzeczeniu, oznacza to, że w kolejnym postępowaniu, w którym pojawi się dana kwestia, nie może ona być już ponownie badana. Skutek pozytywny prawomocności orzeczenia sądu administracyjnego statuuje związanie sądów administracyjnych, stron postępowania sądowoadministracyjnego, innych sądów oraz innych organów państwowych i innych podmiotów stanem prawnym wynikającym z treści prawomocnego orzeczenia, to jest wyrażoną w nim oceną zgodności z prawem skontrolowanego aktu lub czynności organu administracji publicznej. Nie jest zatem dopuszczalne formułowanie przez strony (uczestników) postępowania sądowoadministracyjnego, organy administracji publicznej i inne organy państwowe, sądy administracyjne i inne sądy ustaleń oraz ocen prawnych sprzecznych z treścią prawomocnego orzeczenia sądu administracyjnego. Powaga rzeczy osądzonej obejmuje sentencję orzeczenia, jednak biorąc pod uwagę, że istota sądowej kontroli wyraża się w ocenie prawnej, ta zaś wyrażona jest w uzasadnieniu, to na zakres powagi rzeczy osądzonej w rozumieniu art. 171 p.p.s.a. wskazują motywy wyroku (por. wyrok NSA z 11 marca 2020 r., I GSK 767/17, LEX nr 3015254 oraz powołane w tym wyroku orzecznictwo). Sąd I instancji słusznie zwrócił uwagę, że już wcześniej WSA w Rzeszowie dwukrotnie kontrolował legalność decyzji, którymi odmówiono wymeldowania skarżących i uczestniczki D. K. (z domu K.). Wnioski o ich wymeldowanie składał każdorazowo J. K. Prawomocnym wyrokiem z 26 stycznia 2012 r., sygn. akt II SA/Rz 847/11 WSA w Rzeszowie oddalił skargę J. K. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2011 r., nr [...], którą uchylono decyzję organu I instancji w całości i odmówiono wymeldowania K. K., D. K., M. K. i G. K. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym pod adresem: ul. [...] w B.i umorzył postępowanie w zakresie wymeldowania K. K. Także prawomocnym wyrokiem z 9 stycznia 2015 r. w sprawie II SA/Rz 994/14 Sąd oddalił skargę J. K. na decyzję Wojewody [...] z [...] czerwca 2014 r., nr [...], którą utrzymana została w mocy decyzja Wójta Gminy B. odmawiająca wymeldowania ww. osób. W obydwu tych sprawach nie budziło wątpliwości Sądu, że wyprowadzenie się z lokalu przez K. K., D. K., G. K. i M. K. nie było dobrowolne, lecz spowodowane agresywnym zachowaniem J. K., wzbudzającym obawy nawet o ich życie i zdrowie. Ponadto J. K. swymi działaniami doprowadził do odcięcia wody i prądu w mieszkaniu. Ta ostatnia okoliczność w tożsamy sposób została ustalona przez organ I instancji. Z uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, wbrew stanowisku skarżącego kasacyjnie organu, nie można wyprowadzić tezy, że ww. wyroki WSA w Rzeszowie obligowały Wojewodę do wydania kolejnej decyzji w przedmiocie odmowy wymeldowania z pobytu stałego z miejscowości B., ul. [...] K. K., D. K., G. K. i M. K., ponieważ prawomocnie przesądziły, że wyżej wymienione osoby opuściły budynek przy ul. [...] w B. z powodu agresywnego zachowania J. K., wzbudzającego nawet obawy o ich życie i zdrowie. Sąd I instancji, zaznaczając, że kontrolowane postępowanie jest już trzecim zainicjowanym przez J. K., który każdorazowo żądał wymeldowania członków rodziny, wskazał jednocześnie, że do akt nie zostały dołączone akta poprzednich spraw, co mogło przełożyć się na trafność oceny materiału dowodowego, w tym w szczególności okoliczności, z powodu których skarżący i uczestniczka nie zamieszkują pod spornym adresem i wyrażają swe obawy przed swoim do niego powrotem. Nie są zasadne zrzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego. Sąd I instancji dokonał prawidłowej wykładni art. 25 ust. 1, art. 28 ust. 4 w zw. z art. 35 u.e.l. Decydujące znaczenie dla wydania decyzji o wymeldowaniu z pobytu stałego ma przesłanka trwałości opuszczenia lokalu, przez którą należy rozumieć przebywanie poza miejscem stałego zameldowania z równoczesnym zerwaniem związków z lokalem dotychczasowym. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego utrwalony jest pogląd, że przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego jest spełniona wówczas, gdy opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne. Innymi słowy chodzi o sytuację, w której osoba fizyczna nie przebywa w lokalu mieszkalnym, w którym miała zorganizowane centrum życiowe, a nieprzebywanie to jest wynikiem woli tej osoby. O kwalifikacji pobytu oznaczonej osoby w konkretnym lokalu mieszkalnym decyduje nie tylko treść oświadczenia składanego przez stronę postępowania, ale całokształt okoliczności faktycznych sprawy, wykazujących jaki jest rzeczywisty zamiar osoby podlegającej obowiązkowi meldunkowemu (por. wyrok NSA z 19 grudnia 2018 r., II OSK 637/18, LEX nr 2622942). To, że zgodnie z art. 28 ust. 4 u.e.l. zameldowanie na pobyt stały lub czasowy służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu osoby w miejscu, w którym się zameldowała, nie zwalnia organu od badania przesłanek wskazanych w art. 35 u.e.l. Obowiązkiem organu prowadzącego postępowanie o wymeldowanie jest wyjaśnienie nie tylko, czy osoba wymeldowywana przebywa w danym miejscu, ale jeśli w lokalu nie przebywa, to jakie były przyczyny jej wyprowadzenia się i czy całokształt okoliczności wskazuje, że wyprowadzenie to ma charakter trwały. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewoda nie wykonał tego obowiązku zgodnie z powołanymi w uzasadnieniu wyroku Sądu I instancji przepisami prawa. Z tych względów, mając na uwadze, że skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło