II OSK 1787/17

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-02-15

Skład orzekający: NSA Paweł Miładowski, NSA Małgorzata Masternak-Kubiak, del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo ustalił brak związku przyczynowo-skutkowego między chorobą zawodową a warunkami pracy, opierając się jedynie na opinii lekarskiej i pomijając inne dowody, takie jak zeznania świadków czy oględziny stanowiska pracy?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może ograniczyć się jedynie do opinii lekarskiej przy ustalaniu choroby zawodowej, jeśli istnieją wątpliwości co do związku przyczynowo-skutkowego z pracą. Należy przeprowadzić pełne postępowanie dowodowe, uwzględniając inne środki dowodowe, takie jak zeznania świadków czy oględziny stanowiska pracy, aby zapewnić obiektywne ustalenie stanu faktycznego. W przypadku współistnienia czynników pozazawodowych, organ musi jednoznacznie wykazać, że to one, a nie praca, są wyłączną przyczyną schorzenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia choroby zawodowej (zespół cieśni nadgarstka) u M. B. przez organy inspekcji sanitarnej. Mimo że pracownica zgłaszała dolegliwości związane z pracą, organy, opierając się na orzeczeniach lekarskich, uznały, że choroba ma pozazawodowe przyczyny (m.in. niedoczynność tarczycy, menopauza). WSA we Wrocławiu uchylił decyzję organu II instancji, wskazując na niewystarczające wyjaśnienie stanu faktycznego i pominięcie istotnych dowodów. NSA rozpoznał skargę kasacyjną organu i oddalił ją.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski Sędziowie: NSA Małgorzata Masternak-Kubiak (spr.) del. WSA Agnieszka Wilczewska-Rzepecka po rozpoznaniu w dniu 15 lutego 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej sprawy ze skargi kasacyjnej Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 23 lutego 2017 r. sygn. akt IV SA/Wr 408/16 w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Dolnośląskiego Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we Wrocławiu z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 23 lutego 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 408/16, uwzględniając skargę M. B., uchylił zaskarżoną decyzję [...] Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego we [...] z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] w przedmiocie braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym i prawnym: Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we [...] na skutek zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej dokonanego przez lekarza specjalistę w zakresie chirurgii urazowej i ortopedii wszczął dnia 26 stycznia 2015 r. postępowanie w sprawie choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1 wykazu chorób zawodowych) u M. B. W toku prowadzonego postępowania M. B. była badana w [...] Wojewódzkim Ośrodku Medycyny Pracy we[...] , który dnia 7 października 2015 r. wydał orzeczenie lekarskie nr [...] o braku podstaw do rozpoznania u ww. choroby zawodowej - przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy zespół cieśni w obrębie nadgarstka (poz. 20.1). Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2015 r. nr[...] , na podstawie art. 2351 i art. 2352 Kodeku pracy oraz przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (Dz. U.z 2013 r. poz. 1367) – dalej: rozporządzenie, nie stwierdził u M. B. choroby zawodowej: przewlekłej choroby obwodowego układu nerwowego wywołanej sposobem wykonywania pracy pod postacią zespołu cieśni w obrębie nadgarstka określonej w pozycji 20.1. wykazu chorób zawodowych w rozporządzeniu. Od powyższej decyzji M. B. wniosła odwołanie podkreślając, że istniejące dolegliwości zdrowotne są ściśle związane z wykonywaną pracą zawodową, równocześnie podważając przyjętą ocenę narażenia zawodowego, w wyniku której stwierdzono brak związku przyczynowo-skutkowego między schorzeniem a pracą. Organ drugiej instancji w ramach postępowania odwoławczego, pismem z dnia 4 lutego 2016 r. zwrócił się do placówki diagnostyczno-orzeczniczej o wydanie opinii uzupełniającej z uwzględnieniem kwestii medycznych podniesionych w odwołaniu M. B. DPWIS we [...] zlecił organowi pierwszej instancji w trybie art. 136 K.p.a. przeprowadzenie uzupełniającego postępowania mającego na celu dokonanie czynności wyjaśniających dotyczących przesłania/przekazania zgromadzonego materiału dowodowego dotyczącego oceny narażenia do jednostki orzeczniczej oraz uzyskania opinii co do aktualności wydanego orzeczenia lekarskiego w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego - pełnego ustalenia stanu faktycznego. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny we [...] w toku prowadzonego postępowania uzupełniającego otrzymał z DWOMP we [...] opinię uzupełniającą z dnia 16 maja 2016 r., w której podtrzymano dotychczas wydane orzeczenia lekarskie. Po rozpoznaniu odwołania [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we [...] decyzją z dnia [...] lipca 2016 r. nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wyjaśnił, że w przypadku M. B. kryterium dotyczące rozpoznania klinicznego zostało spełnione. Prawostronny zespół cieśni nadgarstka rozpoznano w 2012 r., zaś w 2013 r. rozpoznano lewostronny zespół cieśni nadgarstka (badanie EMG). Niezależna placówka diagnostyczno-orzecznicza uprawniona do orzekania w sprawach chorób zawodowych, tj. DWOMP we [...] nie zakwestionowała rozpoznania, natomiast wykluczyła związek przyczynowo-skutkowy schorzenia z warunkami pracy M. B. Z tych też względów – zdaniem organu, nie został spełniony, drugi konieczny do stwierdzenia choroby zawodowej warunek, tj. ustalenie, że choroba ma etiologicznie związek przynajmniej wysoce prawdopodobny z warunkami pracy. Organ zauważył, że w jednostce medycznej wykonano szereg badań diagnostycznych (m.in. konsultacje specjalistyczne, diagnostyka różnicowa, badania biochemiczne, EMG,), których wyniki zgodnie z wiedzą specjalistyczną wykluczają rozpoznanie choroby zawodowej, a schorzenie, na które cierpi M. B. w opinii lekarzy specjalistów nie jest związane ze sposobem wykonywania pracy. Lekarze orzecznicy twierdzą, iż specyfika pracy lekarza w ambulatorium wyklucza narażenie na monotypowość ruchów, bo wymaga ona wykonania całej procedury medycznej, a zatem jest różnorodna i pisanie na klawiaturze jest przerywane rozmową, badaniem lekarskim. Praca lekarza w ambulatorium nie wymaga wykonywania ruchów nadgarstków w szybkim tempie, ruchów stereotypowych, przekraczających pozycję neutralną, w tempie co najmniej 3000 powtórzeń w ciągu zmiany roboczej dla ruchów precyzyjnych czy długiego utrzymywania dłoni w pozycji wymuszonej przekraczającej pozycje neutralną nadgarstka przez ponad połowę zmiany roboczej. Organ stwierdził, że w dokumentacji medycznej M. B. odnotowano wtórną niedoczynność tarczycy, menopauzę, hormonoterapię zastępczą oraz hormonoterapię onkologiczną. Okoliczności te świadczą o istnieniu czynników rozwoju zespołu cieśni nadgarstka, które nie mają związku z pracą zawodową. W świetle powyższego uznano, że schorzenie M. B. ma etiologię pozazawodową. Dodatkowym argumentem przemawiającym za pozazawodowym tłem schorzenia jest obustronna lokalizacja zmian chorobowych (prawostronny i lewostronny zespół cieśni nadgarstka), a nadto utrzymywanie się dolegliwości ze strony kończyn górnych, pomimo ustania narażenia zawodowego oraz brak istotnej poprawy po leczeniu operacyjnym. M. B. wniosła skargę od powyższej decyzji do WSA we Wrocławiu. W jej uzasadnieniu wskazała, że żaden z czynników pozazawodowych nie mógł spowodować cieśni nadgarstka. Kolejną kwestią jest udzielenie odpowiedzi na pytanie, jaka liczba drobnych urazów, jak dużo niewłaściwych ruchów jest wymagane do powstania choroby zespołu cieśni nadgarstka. Zakwestionowała podawaną liczbę 3000 i wskazała, że każdy pacjent powinien być traktowany indywidualnie. Podniosła, iż zgłaszała do organu, że w miejscu pracy występowało wiele nieprawidłowości dotyczących nieergonomicznego stanowiska pracy. Wskazywała na dużą liczbę pacjentów, co znacznie odbiega od przyjętego przez organy pojęcia "ambulatorium", podniosła, że u każdego z pacjentów wykonywano pomiar ciśnienia krwi, co wynika ze specyfiki pracy w stacji krwiodawstwa. Skarżąca podniosła, że jako osoba o małej sile mięśniowej odczuwała dolegliwości ze strony cieśni nadgarstka z uwagi na tak dużą liczbę dziennych pomiarów. Dolegliwości te były obustronne, ponieważ używała obu rąk do obsługi ciśnieniomierza z powodu małej siły fizycznej. W odpowiedzi na skargę [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko w sprawie. W wyroku uwzględniającym skargę Sąd pierwszej instancji podkreślił, że istotnym elementem do stwierdzenia choroby zawodowej jest istnienie związku przyczynowego pomiędzy stwierdzonym u danej osoby określonym schorzeniem medycznym a narażeniem zawodowym. Odwołał się do treści § 8 ust. 1 i ust. 2 rozporządzenia i wskazał, że organy zaniechały podjęcia czynności zmierzających do wyjaśnienia podnoszonych przez skarżącą kwestii w toku postępowania administracyjnego, jak i w skardze do WSA we Wrocławiu. Kwestie te dotyczyły stanu faktycznego w ocenie narażenia zawodowego, a zatem miały istotne znaczenia dla wyjaśnienia istoty sprawy. W ocenie Sądu pierwszej instancji w okolicznościach sprawy nie wykazano jednoznacznie, że skarżąca nie pracowała w warunkach narażenia zawodowego. Ponadto organy powinny wziąć pod uwagę fakt niepełnosprawności i jej ewentualne powiązanie ze stwierdzoną chorobą i warunkami pracy. Równie istotnym uchybieniem było niedopuszczenie innych środków dowodowych, w tym zeznań świadków, oględzin stanowiska pracy na okoliczność wyjaśnienia charakteru pracy, jak i warunków jej wykonywania przez skarżącą, zwłaszcza w ostatnim miejscu zatrudnienia. Sąd pierwszej instancji podkreślił, że organy powołały się na pozazawodowe czynniki ryzyka u skarżącej rozwoju cieśni nadgarstka, tym niemniej nie uzasadniły w sposób wolny od wątpliwości - zwłaszcza w świetle argumentacji podniesionej w skardze, że to właśnie one, nie zaś praca wykonywana przez skarżącą w narażeniu zawodowym, a związana z przeciążeniem kończyn górnych, stanowią przyczynę spornej choroby. Współistnienie czynników pozazawodowych – przy nienależycie ustalonym stanie faktycznym, a dotyczącym narażenia zawodowego występującego na stanowisku pracy skarżącej, nie jest wystarczające do przyjęcia braku związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby, a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie. Ponadto o powstaniu u danej osoby określonego schorzenia znaczenie ma także jej osobnicza wrażliwość na określone narażenie zawodowe, co winno zaś było zostać należycie ocenione i wyjaśnione, a czego w rozpoznawanej sprawie zabrakło. Sąd ocenił, że uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie czyni zadość obowiązkom organu w zakresie rozpatrzenia zarzutów odwołania. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiódł [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny we[...] , zaskarżając go w całości i domagając się jego uchylenia i przekazania sprawy WSA we Wrocławiu do ponownego rozpoznania, a także zasądzenia od skarżącej na rzecz organu zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych. Skarżący organ zarzucił naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, a to art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, z późn. zm.) - P.p.s.a., w związku z art. 7, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 K.p.a. przez błędne przyjęcie, że wydanie zaskarżonej decyzji nastąpiło z naruszeniem przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, w postaci zaniechania podjęcia przez organ czynności zmierzających do wyjaśnienia stanu faktycznego w zakresie narażenia zawodowego, podczas gdy kwestie związane z narażeniem zawodowym zostały w wystarczający sposób wyjaśnione w toku postępowania administracyjnego. M. B. w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniosła o jej oddalenie. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Stosownie do treści art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Podstawy te determinują kierunek postępowania Naczelnego Sądu Administracyjnego. Wobec niestwierdzenia z urzędu nieważności postępowania, Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza swoje rozważania do oceny wskazanych w skardze podstaw kasacyjnych. Stosownie do art. 2351 Kodeksu pracy choroba zawodowa to choroba wymieniona w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy, albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych (art. 2352 Kodeksu pracy). Wykaz chorób zawodowych wraz z okresem, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego zakończenia pracy w narażeniu zawodowym, określa załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z § 8 ust. 1 tego rozporządzenia decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej wydaje się na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika. Rozpoznanie chorób zawodowych należy do właściwości jednostek medycznych określonych w § 5 rozporządzenia i organy inspekcji sanitarnej nie są uprawnione do samodzielnej oceny dokumentacji lekarskiej, prowadzącej do odmiennego rozpoznania schorzenia. Orzeczenia jednostek organizacyjnych służby zdrowia w kwestii rozpoznania choroby zawodowej lub braku do tego podstaw są wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, jeżeli zostały one wydane z zachowaniem norm określonych w rozporządzeniu w sprawie chorób zawodowych. Zgodnie z § 6 ust. 1 rozporządzenia orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania wydaje się na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego. W świetle powyższego niewątpliwie bez opinii lekarskiej bądź sprzecznie z tą opinią organ administracyjny nie może dokonać we własnym zakresie rozpoznania choroby zawodowej i ustalenia, czy rozpoznane schorzenie mieści się w wykazie chorób zawodowych. Nie oznacza to jednak zwolnienia organu orzekającego od obowiązku dokonania oceny opinii biegłego w granicach wskazanych w art. 80 K.p.a. Orzeczenie lekarskie w sprawie choroby zawodowej jest bowiem dowodem, o którym mowa w art. 84 § 1 K.p.a. i jako takie, posiadając walor opinii biegłego podlega ocenie organu administracyjnego, który na jego podstawie wydaje decyzję administracyjną. W konsekwencji orzeczenie lekarskie, jako środek służący stwierdzeniu choroby zawodowej, nie może budzić żadnych wątpliwości w odniesieniu do diagnozowanej jednostki chorobowej (por. wyrok NSA z dnia 18 maja 2011 r., sygn. akt II OSK 9/11). W okolicznościach rozpoznawanej sprawy organy inspekcji sanitarnej nie stwierdziły u skarżącej występowania jednostki chorobowej wymienionej w obowiązującym wykazie chorób zawodowych pod poz. 20.1 – zespół cieśni w obrębie nadgarstka, opierając się na zgromadzonej w sprawie dokumentacji w postaci przede wszystkim orzeczenia lekarskiego z dnia 7 października 2015 r. Nr [...] wydanego przez [...] Wojewódzki Ośrodek Medycyny Pracy Poradnię Chorób Zawodowych we[...]. Jednostka ta stwierdziła, że na podstawie przeprowadzonego badania i zebranej dokumentacji medycznej oraz oceny narażenia zawodowego - brak jest podstaw do rozpoznania u skarżącej przedmiotowej choroby zawodowej. Analogiczne stanowisko zawarte zostało w kolejnych pismach (opiniach) [...] Wojewódzkiego Ośrodka Medycyny Pracy z dnia 14 marca 2016 r. oraz z dnia 16 maja 2016 r. Z opinii tych wynika, iż brak jest podstaw do uznania u skarżącej zawodowej etiologii rozpoznanego zespołu cieśni w obrębie nadgarstków z tej to przyczyny, że po pierwsze – zdaniem lekarzy, wykonywane przez skarżącą w trakcie zatrudnienia różnorodne czynności, nie nosiły znamion czynności monotypowych, a po drugie stwierdzono istnienie u badanej szeregu pozazawodowych czynników ryzyka zespołu cieśni nadgarstka takich jak: wtórna niedoczynność tarczycy, menopauza, hormonoterapia zastępcza i hormonoterapia onkologiczna. Odnosząc się do prezentowanej w powyższych opiniach pozazawodowej etiologii zdiagnozowanego u skarżącej schorzenia zaakcentować trzeba, że dyspozycja art. 2351 Kodeksu pracy co do zasady, nie wyklucza dopuszczalności rozpoznania choroby zawodowej w przypadkach, gdy obok ustalenia, że choroba mogła zostać spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, ujawniono również inne dysfunkcje organizmu badanego, predysponujące do powstania schorzenia wymienionego w wykazie chorób zawodowych. Stwierdzenie choroby zawodowej byłoby wykluczone jedynie w przypadku, gdy dysfunkcje te stanowiłyby wyłączną albo wysoce prawdopodobną przyczynę powstania tych chorób. Kwestia ta, jak zasadnie wywiódł Sąd pierwszej instancji, nie została jednak w rozpoznawanej sprawie w sposób jednoznaczny udowodniona, gdyż czynnik pozazawodowy wystąpienia choroby musi być udowodniony w sposób pewny. Gdy orzeczenie lekarskie w zakresie rozpoznania choroby zawodowej jest wiążące dla organów inspekcji sanitarnej, to nie może ono budzić żadnych wątpliwości w odniesieniu do diagnozowanej jednostki chorobowej. W związku z tym powyższe uchybienie uzasadnia prawidłową konkluzję Sądu pierwszej instancji o niepodjęciu wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy (art. 7 K.p.a.) oraz nierozpatrzeniu całego materiału dowodowego (art. 77 § 1 K.p.a.). Trafnie Sąd pierwszej instancji stwierdził, że uzasadnienie zaskarżonego rozstrzygnięcia nie czyni zadość obowiązkom organu w zakresie rozpatrzenia zarzutów odwołania, które sprowadzały się do kwestionowania podstaw uznania, że wystąpienie u skarżącej zespołu cieśni nadgarstka jest wynikiem chorób ogólnoustrojowych, jakimi są m.in. wtórna niedoczynność tarczycy, hormonoterapia zastępcza i hormonoterapia onkologiczna. Rację ma skarżąca wskazując na rozbieżność dat ujawnienia się objawów zdiagnozowanej u skarżącej choroby a sugerowanymi jako jej przyczyna - zaburzeniami hormonalnymi czy też właściwym funkcjonowaniem tarczycy. W orzeczeniu - opinii uprawnionej placówki medycznej nie wskazano chociażby czasowego związku pomiędzy ujawnionymi już w 2010 r. pierwszymi objawami zespołu cieśni nadgarstka, a zaburzeniami hormonalnymi wieku okołomenopauzalnego i hormonoterapią onkologiczna w roku 2012 r. Domniemanie związku przyczynowego pomiędzy wystąpieniem choroby a wykonywaniem pracy w warunkach narażenia na jej powstanie - może zostać obalone wyłącznie wówczas, gdy zostanie wykazane w sposób nie budzący wątpliwości, że etiologia choroby ma charakter pozazawodowy. Nie jest zatem wystarczające wykazanie współistnienia czynników pozazawodowych. Organy sanitarne zobligowane są bowiem do jednoznacznego i przekonującego ustalenia, że właśnie takie czynniki – a nie sposób wykonywania pracy – wywołały dolegliwość. Wprawdzie nie można zarzucić organom, iż nie podejmowały żadnych prób rzetelnego poczynienia ustaleń faktycznych, na co wskazuje znajdująca się w aktach administracyjnych dokumentacja. Należy jednak podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że nie doprowadziły one do satysfakcjonujących rezultatów z punktu widzenia zasady prawdy obiektywnej. Możliwości w tym zakresie dawało brzmienie cytowanego wyżej § 8 ust. 2 rozporządzenia oraz ogólne reguły dowodowe wynikające z unormowań K.p.a. Powołany § 8 ust. 2 rozporządzenia, jak wskazano w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, nie wprowadza jakiejkolwiek hierarchii w zakresie przedstawionych w nim sposobów uzupełnienia zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, jak też jakichkolwiek ograniczeń w tym przedmiocie w rozumieniu limitu podejmowanych czynności. Granicą jest więc ustalenie jednoznacznego stanu faktycznego sprawy oraz wyjaśnienie wszelkich wątpliwości, mających zasadnicze znaczenie dla podjętego rozstrzygnięcia. Trafna jest konkluzja Sądu pierwszej instancji, że w sprawie nie wyjaśniono jednoznacznie, czy skarżąca nie pracowała w warunkach narażenia zawodowego. Wprawdzie w aktach sprawy znajduje się Karta oceny narażenia zawodowego z dnia 12 lutego 2015 r., wystawiona przez Regionalne Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa we[...] , gdzie w pkt.14 lit. b – Sposób wykonywania pracy, znajduje się wpis: "brak ruchów monotypowych", tym niemniej na znajdującym się w aktach sprawy dokumencie zatytułowanym "Skierowanie Nr [...] z dnia 2 kwietnia 2012r., wystawionym również przez Regionalne Centrum znajduje się m.in. wpis, że praca wiąże się z wymuszoną pozycją ciała oraz że praca ta obciąża układ kostno-stawowy. Organy pominęły również, jak i pominęła również jednostka orzecznicza I stopnia tj. DWOMP we[...] , istotny w niniejszej sprawie dokument, znajdującego się również w aktach sprawy, a zatytułowany "Charakterystyka stanowiska pracy", wystawiony przez Główny Ośrodek Badań Lotniczo-Lekarskich Aeroklubu Polskiego Wojewódzka Przychodnia Sportowo-Lekarska we[...] . W dokumencie tym stwierdza się, że M. B. w ciągu jednej godzinnej zmiany roboczej w wymuszonej siedzącej pozycji ciała uzupełniając dokumentację medyczną wykonywała powtarzalne monotypowe ruchy obciążające kończyny górne. W ciągu 1 (jednej) minuty wykonywała około 110 takich ruchów prawą dłonią. Organy pominęły również, a tym samym nie wyjaśniły, jaki wpływ na stwierdzoną u skarżącej przedmiotową chorobę mogła mieć w powiązaniu z warunkami pracy jej niepełnosprawność. Wiadome jest bowiem, że o powstaniu u danej osoby określonego schorzenia znaczenie ma także jej osobnicza wrażliwość na określone narażenie zawodowe. Z orzeczenia z dnia [...] lutego 2012 r., Nr [...] wynika, że skarżąca zaliczona została do lekkiego stopnia niepełnosprawności, gdy już orzeczeniem z dnia [...] października 2012 r., Nr[...] , zaliczona została do umiarkowanego stopnia niepełnosprawności. Należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, że istotnym uchybieniem było zaniechanie, a tym samym niedopuszczenie w myśl art. 75 § 1 K.p.a. innych środków dowodowych, w tym i zeznań świadków, oględzin stanowiska pracy na okoliczność wyjaśniania tak charakteru pracy, jak i warunków jej wykonywania przez skarżącą, zwłaszcza w ostatnim miejscu zatrudnienia, tj. Regionalnym Centrum Krwiodawstwa i Krwiolecznictwa we[...] . Powyższe środki dowodowe, zwłaszcza zeznania świadków – osób, które zatrudnione były w okresie zatrudnienia skarżącej i wykonywały pracę razem ze skarżącą, pozwoliłyby na ustalenie jednoznacznego stanu faktycznego sprawy, a to charakteru wykonywanych przez skarżącą czynności, jak i sposobu ich wykonywania. W tym stanie rzeczy nie są usprawiedliwione podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia przepisów postępowania administracyjnego, czyli art. 7, art. 9, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 80 i art. 84 § 1 K.p.a., jak też przepisów postępowania sądowoadministracyjnego, ponieważ Sąd pierwszej instancji, wobec naruszenia przez organ odwoławczy przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, miał podstawy do uchylenia zaskarżonej decyzji (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c. P.p.s.a. nie został naruszony). Mając powyższe względy na uwadze, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd pierwszej instancji słusznie uznał, że zgromadzone w sprawie dowody nie dają podstaw do przyjęcia w sposób wolny od wątpliwości, że to właśnie pozazawodowe czynniki ryzyka, a nie praca wykonywana przez skarżącą w narażeniu zawodowym, a związana z przeciążeniem kończyn górnych, jest przyczyną choroby w postaci zespołu cieśni w obrębie nadgarstka. W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną. ----------------------- 9

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło