II SA/Rz 902/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w składzie następującym: Przewodniczący SWSA Ewa Partyka Sędziowie WSA Magdalena Józefczyk WSA Elżbieta Mazur - Selwa /spr./ po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym w dniu 15 listopada 2017 r. sprawy ze sprzeciwu E. D. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie likwidacji parkingu na drodze gminnej - postanawia – I. odrzucić sprzeciw; II. zwrócić E. D. kwotę 100 zł /słownie: sto złotych/ tytułem uiszczonego wpisu sądowego. Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze działając na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego ( Dz.U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.; alej: "K.p.a.") uchyliło postanowienie Wójta Gminy z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie likwidacji parkingu na drodze gminnej i przekazało sprawę organowi I instancji do ponownego rozpatrzenia. Postanowienie zostało doręczone Skarżącemu w dniu 6 lipca 2017 r. W dniu 4 sierpnia 2017 r. Skarżący nadał w urzędzie pocztowym - na adres Samorządowego Kolegium Odwoławczego - skargę na opisane wyżej postanowienie. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: W dniu 1 czerwca 2017 r. weszła w życie nowelizacja ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), dokonana ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017 r., poz. 935 ze zm.). Do Działu III. P.p.s.a. zatytułowanego "Postępowanie przed wojewódzkim sądem administracyjnym" został dodany Rozdział 3.a "Sprzeciw od decyzji", zawierający artykuły 64a – 64e. Zgodnie z art. 64a P.p.s.a., od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 K.p.a., skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw, zwany dalej "sprzeciwem od decyzji". Stosownie do art. 64b § 1 P.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Zgodnie zaś z art. 64c § 1, 2 i 3 P.p.s.a., sprzeciw od decyzji wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji; sprzeciw od decyzji wnosi się za pośrednictwem organu, którego decyzja jest przedmiotem sprzeciwu od decyzji; termin, o którym mowa w § 1, uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła sprzeciw od decyzji wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd niezwłocznie wzywa organ, który wydał zaskarżoną decyzję, do przekazania sądowi kompletnych i uporządkowanych akt sprawy. Stosownie zaś do treści art. 64d § 1 P.p.s.a., sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji na posiedzeniu niejawnym w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji. W art. 17 ustawy nowelizującej z dnia 9 kwietnia 2017 r. ustawodawca wskazał, że do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy (tj. 1 czerwca 2017 r.), stosuje się przepisy ustawy zmienianej, w brzmieniu dotychczasowym. Oznacza to, że do postępowań przed sądami administracyjnymi wszczętych już po dacie wejścia w życie nowelizacji, tj. gdy skarga została wniesiona najwcześniej w dniu 1 czerwca 2017 r., mają zastosowanie przepisy P.p.s.a. w brzmieniu znowelizowanym. W uzasadnieniu do wprowadzonych zmian wskazano, że rozwiązanie przewidziane w art. 64a-64e P.p.s.a. wprowadza szybszy i mniej skomplikowany od procedury skargowej tryb zaskarżania, celem likwidowania przejawów przewlekłości postępowania. Powinno to przyczynić się do zmniejszenia liczby rozstrzygnięć kasatoryjnych, wydawanych przez organ odwoławczy zbyt pochopnie, mimo obiektywnej możliwości załatwienia sprawy merytorycznie. Sprzeciw powinien zatem mobilizować organ odwoławczy do wykonania jego ustawowej funkcji wynikającej z obowiązku dwukrotnego, merytorycznego, a nie wyłącznie kontrolnego rozpatrzenia sprawy. Zdaniem Sądu uwagi te dotyczą również postępowań, które zostały rozstrzygnięte w formie postanowienia. Skoro celem wprowadzenia przedmiotowych zmian jest usprawnienie postępowań, to należy ww. przepisy stosować również w przypadku zaskarżenia postanowienia, jak w niniejszej sprawie. Nadto, art. 138 § 2 K.p.a., do którego odnosi się art. 64a P.p.s.a., stosowany jest także do kontrolowanych przez administracyjny organ odwoławczy postanowień (w wyroku NSA z 25 lipca 2017 r., sygn. II OSK 2934/15, stwierdzono: "Artykuł 138 § 2 w związku z art. 144 k.p.a. ma zastosowanie do rozpoznania zażaleń na postanowienia."). Istotą kontroli sądowoadministracyjnej jest zatem prawidłowość zastosowania art. 138 § 2 K.p.a. bez względu na to, czy kontroli podlega decyzja, czy postanowienie organu odwoławczego, bowiem w każdym przypadku celem głównym jest eliminacja przewlekłości postępowań administracyjnych. Ten sposób wykładni odpowiada także standardom europejskim i tzw. prawu do dobrej administracji (zob. np. K. Milecka, Prawo do dobrej administracji, w: R. Grzeszczak, A. Szczerba - Zawada (red.), Prawo administracyjne Unii Europejskiej, Warszawa 2016, s. 221 - 239), tak też Sąd Administracyjny w Gliwicach w wyroku z dnia 6 września 2017 r., sygn. akt II SA/Gl 705/17 ( orzeczenie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń i Informacji o Sprawach cbois.nsa.gov.pl) W niniejszej sprawie zaskarżone postanowienie organu II instancji z dnia [...] czerwca 2017 r. zostało wydane w nowym stanie prawnym, zaś skarga na to postanowienie, została nadana w dniu 4 sierpnia 2017 r. Nie ulega zatem wątpliwości, że należy ją zakwalifikować jako sprzeciw od postanowienia, o którym mowa w art. 64a i następne P.p.s.a. Oznacza to, że przedmiotowy sprzeciw powinien zostać złożony w terminie 14 dni od dnia doręczenia stronie decyzji/postanowienia organu odwoławczego, tj. najpóźniej do dnia 20 lipca 2017 r. (doręczenie miało miejsce w dniu 6 lipca 2017 r.). Skarżący nadał sprzeciw, określony przez niego jako skarga, w urzędzie pocztowym w dniu 4 sierpnia 2017 r. a więc z uchybieniem terminu. Jak wyżej wskazano, zgodnie z art. 64b § 1 P.p.s.a., do sprzeciwu od decyzji stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Stosownie zaś do treści art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a., skarga wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia podlega odrzuceniu. Zdaniem Sądu, przepis ten ma odpowiednie (de facto: wprost) zastosowanie do spóźnionego sprzeciwu, bowiem w P.p.s.a. nie przewidziano innego skutku prawnego dla orzeczenia o sprzeciwie od decyzji wniesionym z uchybieniem czternastodniowego terminu, zatem spóźniony sprzeciw podlegał odrzuceniu. Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 w związku z art. 64b § 1P.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 w zw. z art. 64b §1 P.p.s.a. Tytułem wyjaśnienia wskazać należy, że w sprawie niniejszej organ II instancji błędnie pouczył Skarżącego o prawie wniesienia skargi do sądu administracyjnego w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji, zamiast o możliwości wniesienia sprzeciwu od decyzji. Błędne pouczenie nie kreuje jednak prawa, które nie zostało przewidziane w przepisach. Zatem pouczenie o skardze nie powodowało, że strony mogły wnieść skargę a nie sprzeciw od decyzji, skoro z przepisów wynika prawo do wniesienia sprzeciwu od decyzji. Stanowisko to nie budzi sporów orzeczniczych jedynie w drodze przykładu podać można postanowienia NSA z dnia 4 października 2012 r. I OSK 2233/12, z dnia 5 czerwca 2012 r. II OZ 474/12 ).