II OSK 2782/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-09-10

Skład orzekający: Anna Łuczaj, Teresa Zyglewska, Kazimierz Bandarzewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wolnostojąca, wielkogabarytowa reklama, która nie jest trwale związana z gruntem, ale jest stabilna i odporna na czynniki atmosferyczne, może być uznana za budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, wymagającą pozwolenia na budowę, a jej lokalizacja poza nieprzekraczalną linią zabudowy stanowi naruszenie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego?
Ratio decidendi
Wolnostojące urządzenie reklamowe, które jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych, jest trwale związane z gruntem w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i wymaga pozwolenia na budowę. Lokalizacja takiej reklamy poza nieprzekraczalną linią zabudowy, nawet jeśli powstała przed uchwaleniem planu miejscowego, stanowi naruszenie tego planu, co uniemożliwia jej legalizację i uzasadnia nakaz rozbiórki.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła wielkogabarytowej reklamy, która została wybudowana na podstawie zgłoszenia w 2010 r. Organ nadzoru budowlanego ustalił, że reklama została wykonana niezgodnie z projektem i stanowi budowlę trwale związaną z gruntem, co wymagało pozwolenia na budowę. Ponadto, jej lokalizacja naruszała nieprzekraczalną linię zabudowy określoną w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego. W związku z tym wydano nakaz rozbiórki reklamy. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę inwestora, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Anna Łuczaj Sędziowie sędzia NSA Teresa Zyglewska /spr./ sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski Protokolant starszy asystent sędziego Hubert Sęczkowski po rozpoznaniu w dniu 10 września 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej G. S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 9 maja 2018 r. sygn. akt II SA/Gl 24/18 w sprawie ze skargi G. S. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego oddala skargę kasacyjną. Wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2018 r., sygn. akt II SA/Gl 24/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę G. S. (skarżący) na decyzję Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym i prawnym. Pismem z [...] marca 2015 r. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] wszczął postępowania w sprawie legalności wielkogabarytowej reklamy usytuowanej ma terenie [...] Na działce nr [...] km [...] przy ulicy [...] w [...]. Organ ustalił, że reklama została wybudowana w 2010 r. na podstawie zgłoszenia do Wydziału Urbanistyki i Architektury Urzędu Miejskiego [...] z dnia [...] maja 2010 r., do którego to zgłoszenia urząd nie zgłosił sprzeciwu. Wybudowana została zgodnie z projektem załączonym do zgłoszenia, który zakładał, że element nośny miały stanowić wylewne żelbetowe stopy fundamentowe w ilości 6 sztuk, do których miały być przytwierdzone słupki z profili zamkniętych połączone ze sobą spawami w odległości 1,5 m. Organ stwierdził, że zamiast wylewanych stóp fundamentowych zastosowano gotowe prefabrykowane stopy fundamentowe, nie zgłębione. Natomiast słupy konstrukcji wsporczej zamiast co 1,5 m zostały połączone łącznikami co 2,0 m. Osiowy rozstaw słupów, który miał wynosić 3,65 m, wynosi 3,8 m w związku z czym reklama ma szerokość większą niż planowane Zgodnie z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w [...] Nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. przedmiotowa wielkogabarytowa reklama usytuowana jest na obszarze oznaczonym symbolem 7U - przeznaczonym pod nieuciążliwą zabudowę usługową, w którym zgodnie z § 7 ust. 4 pkt 3 dopuszcza się lokalizację wolnostojących reklam. Zdaniem organu nie narusza więc ustaleń obowiązującego planu. Postanowieniem z [...] kwietnia 2016 r. nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...], w związku z pismami J. D. dot. stanu technicznego reklamy, nałożył na inwestora obowiązek przedłożenia w określonym terminie oceny lub ekspertyzy, sporządzonej przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane oraz uprawnionego geologa w sprawie stwierdzenia wpływu na istniejący mur oporowy - ścianę budynku garażowo-gospodarczego, usytuowaną w granicy działek nr [...] i nr [...] reklamy wielkogabarytowej, której inwestor nie złożył. J.D. przedłożył natomiast ekspertyzę techniczną w sprawie wielkogabarytowej reklamy na terenie [...] oraz wpływu jej oddziaływania na obciążenie gruntem zewnętrznej ściany budynku, usytuowanego w granicy miedzy działkami w [...] przy ulicy [...] przygotowanej przez mgr inż. A. Z. Wpłynęła również opinia inż. T. S. z kontroli pięcioletniej wielkogabarytowej reklamy. Ekspertyzy te zwierały natomiast zasadniczo różniące się oceny stanu technicznego reklamy, w konsekwencji organ wezwał autorów do stawienia się w urzędzie celem zajęcia stanowiska w sprawie. A. Z. uzupełnił swoją opinię, zaś T. S. nie zgłosił się do organu. Następnie PINB decyzją z [...] marca 2017 r. nr [...] nakazał inwestorowi G. S. rozbiórkę reklamy. Rozpoznając odwołanie inwestora Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2017 r. uchylił decyzję PINB i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania przez organ pierwszej I uzasadniając swoją decyzję potrzebą dokładnego ustalenia stanu technicznego reklamy oraz zbadaniu zapisów miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego w celu wykazania zgodności lokalizacji reklamy z jego zapisami. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] decyzją nr [...] z [...] października 2017 r., nakazał rozbiórkę wielkogabarytowej reklamy. W uzasadnieniu wyjaśnił, że reklama wybudowana została na podstawie zgłoszenia z [...] maja 2010 r. Wskazał, że zwrócił się do organu administracji architektoniczno-budowlanej o zajęcie stanowiska w zakresie zgodności przedmiotowej reklamy z obowiązującym planem zagospodarowania przestrzennego. W odpowiedzi Wydział Urbanistyki i Architektury wyjaśnił, że o zgodności z planem zadecyduje ocena, czy reklama jest budowlą, gdyż w przypadku uznania, że reklama jest trwale związana z gruntem inwestycja nie będzie zgodna z planem. W oparciu o orzecznictwo sądów administracyjnych organ doszedł do przekonania, że reklama wielkogabarytowa jest trwale związana z gruntem, a zatem nie jest zgodna z obowiązującym planem. Powyższe przesądziło o tym, że w ocenie organu brak było podstaw do podjęcia procedury legalizacyjnej obiektu. Od powyższej decyzji odwołanie złożył G. S. wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania względnie o przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia organowi pierwszej instancji. W uzasadnieniu wskazał, że nie jest jedyną stroną postępowania, a w decyzji tylko on został oznaczony. Ponadto, jego zdaniem, decyzja nie zawiera prawidłowego uzasadnienia prawnego i faktycznego, brak jest wyjaśnienia dlaczego organ nie uznał stanowiska inż. T. S.. Podkreślił, że dokonał zgłoszenia budowy reklamy czemu nie sprzeciwił się organ. Organ nie wykazał również i nie rozważył okoliczności doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanych robót budowlanych. Wskazał, że materiał dowodowy nie został zebrane w sposób wyczerpujący. Zwrócił też uwagę, że organ przyjął zgłoszenie bez zastrzeżeń, uznając, iż nie jest w sprawie potrzebne pozwolenie na budowę, gdyż reklama ta nie jest budowlą trwale związaną z gruntem. Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] Śląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] utrzymał w mocy decyzję PINB. W uzasadnieniu organ powielił stanowisko organu I instancji wyjaśniając, że postępowanie naprawcze ma na celu doprowadzenie wykonanych robót do stanu zgodnego z prawem. Ponadto zauważył, że zaniechanie wniesienia sprzeciwu przez właściwy organ, nie wyklucza jednak prowadzenia postępowania naprawczego i uznania, że obiekt może podlegać rozbiórce, ponadto wskazał, że budowla zlokalizowana jest poza nieprzekraczalną linią zabudowy. Z rozstrzygnięciem tym nie zgodził się skarżący i w skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie jako nieuzasadnionej. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2018 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Śląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...]. Rozpoznając skargę Wojewódzki Sąd Administracyjny wyjaśnił, że dokonanie skutecznego zgłoszenia, wobec którego organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniesie sprzeciwu nie wyklucza badania legalności powstania danego obiektu z warunkami określonymi w projekcie i przepisach Prawa budowlanego. Organy nadzoru budowlanego są bowiem uprawnione do badania czy organ administracji architektoniczno-budowlanej słusznie nie wniósł sprzeciwu wobec danego zgłoszonego zamierzenia inwestycyjnego. Wskazał, że w wyniku przeprowadzonego postępowania, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w [...] ustalił, że przedmiotowa reklama wykonana została niezgodnie z dołączonym do zgłoszenia projektem budowlanym oraz że stanowi budowlę w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego zatem wymagane było uzyskanie pozwolenia na budowę. Zaznaczył, że w przypadku przedmiotowej reklamy nie ma mowy o jej instalowaniu, gdyż jest wielkogabarytowa reklama, trwale związana z gruntem. Następnie Sąd wyjaśnił, że dla przyjęcia trwałego związania z gruntem nie ma znaczenia okoliczność posiadania przez obiekt fundamentów, czy wielkość zagłębienia w gruncie, gdyż istotne jest to czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję. Sąd wskazał, że dokonując oceny możliwości zalegalizowania obiektu organ musi uwzględnić obowiązujące przepisy, w tym uwarunkowania wynikające z ładu przestrzennego (z treści obowiązującego planu miejscowego) i przepisów techniczno-budowlanych. Podkreślił, że dokonana przez organ analiza miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wykazała, że inwestycja narusza jego postanowienia, gdyż zgodnie z rysunkiem planu przedmiotowa budowla zlokalizowana jest poza wytyczoną w planie nieprzekraczalną linią zabudowy. Skoro więc organ ustalił, że reklama jest budowlą w rozumieniu art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego, to nie może podlegać kwestionowaniu fakt, że jej lokalizacja poza nieprzekraczalną linią zabudowy jest niezgodna z obowiązującym porządkiem planistycznym, a zatem brak jest możliwości doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem. Wyjaśnił również, że decyzja skierowana jest bezpośrednio do skarżącego, stąd tylko on wprost został wskazany w jej petitum decyzji zatem niezasadny był zarzut naruszenia art. 107 k.p.a. Odnosząc się do zarzutów dotyczących oceny opinii i ekspertyz wskazał natomiast, że nie mogły one wpłynąć na zmianę stanowiska organów w sprawie bowiem rozstrzygnięcie zapadło nie na skutek stwierdzenia złego stanu technicznego przedmiotowej reklamy, czy jej wpływu na sąsiednia zabudowę, ale wobec stwierdzenia usytuowania jej z naruszeniem nieprzekraczalnej linii zabudowy. Z powyższym rozstrzygnięciem nie zgodził się skarżący zarzucając mu w skardze kasacyjnej naruszenie: - przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.: 1. art. 145 § 1 lit. a i c p.p.s.a. w zw. z art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. poprzez oddalenie skargi w sytuacji, w której, wobec braku podstaw do wszczęcia postępowania naprawczego oraz wydania decyzji o rozbiórce, istniały przesłanki do uchylenia zaskarżonej decyzji oraz umorzenia postępowania; 2. art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 w zw. z 50 ust. 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie, a w rezultacie przyjęcie, iż w stosunku do wykonanej reklamy powinno zostać wszczęte postępowanie naprawcze, a tablica reklamowa powinna podlegać rozbiórce, podczas gdy nie było podstaw do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego przez organ oraz brak było podstaw do przyjęcia, iż reklama powinna podlegać rozbiórce, a samo postępowanie powinno zostać umorzone jako bezprzedmiotowe, stosownie do treści art. 105 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. Nr 30, poz. 168 ze zm.); 3. art. 3 pkt 3 Prawo budowlane przez jego błędną wykładnię, polegającą na przyjęciu, iż "trwałość związania z gruntem" należy rozumieć wyłącznie jako cechę obiektu pozwalającą mu oprzeć się czynnikom mogącym zniszczyć ustawiona na nim konstrukcję, podczas gdy trwałość związania z gruntem należy rozumieć jako nierozerwalne połączenie z gruntem, które nie pozwala na oddzielenie obiektu od gruntu bez istotnego naruszenia jego konstrukcji; 4. art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawo budowlane przez niewłaściwe zastosowanie skutkujące uznaniem, iż wykonanie prac instalacyjnych, w rezultacie których powstała tablica reklamowa nie podlegało zgłoszeniu budowlanemu, lecz powinno zostać poprzedzone uzyskaniem pozwolenia na budowę; 5. § 5. 1. pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 1 do uchwały o numerze [...] Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. (Dz.U. Województwa Śląskiego z dnia 30 marca 2011 r., poz. 1271) w zw. z art. 35 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że lokalizacja tablicy reklamowej jest sprzeczna z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności z umiejscowieniem nieprzekraczalnej linii zabudowy, mimo że tablica reklamowa powstała przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a teren na którym została zlokalizowana, może być wykorzystywany w sposób dotychczasowy. W oparciu o przytoczone zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i rozpoznanie skargi, ewentualnie uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi, który wydał orzeczenie na podstawie 185 § 1 p.p.s.a., zasądzenie zwrotu kosztów postępowania sądowego za obie instancje, w tym kosztów zastępstwa procesowego wraz z opłatą skarbową od pełnomocnictwa według norm przepisanych oraz rozpoznanie sprawy na rozprawie. W uzasadnieniu skarżący podniósł, że błędne było zakwalifikowanie przez Sąd I Instancji zrealizowanych przez niego prac jako roboty budowlane, a reklamy jako budowli w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego. W jego ocenie brak było w ogóle przesłanek do wszczęcia postępowania administracyjnego przez organ oraz uznania, że w stosunku do powstałej tablicy reklamowej konieczne było prowadzenie postępowania naprawczego, a sama tablica reklamowa podlegała rozbiórce. Ponadto niewłaściwe jest założenie, że wykonanie prac montażowych, w wyniku których powstała tablica reklamowa, nie podlegało zgłoszeniu budowlanemu, jak również twierdzenia, że tablica reklamowa nie odpowiada danym i informacjom przedstawionym w treści zgłoszenia. Zdaniem skarżącego błędne ustalenia dokonane przez Sąd I instancji są skutkiem niewłaściwej interpretacji art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego i błędnego uznania, że jest ona trwale związana z gruntem. Trwałe związanie z gruntem powinno być oceniane pod kątem rzeczywistej możliwości "oderwania" obiektu budowlanego od gruntu, na którym jest on posadowiony lub to, że oderwanie obiektu od gruntu przysparza wielu problemów. Zatem aby obiekt budowlany mógł być zakwalifikowany jako "budowla" powinien być zgłębiony w gruncie, co powodowałoby, że w istocie związek danego obiektu z gruntem jest nierozerwalny. Skoro, jak ustalił Sąd, przedmiotowa reklama nie jest zagłębiona w gruncie to w przypadku zaistnienia takiej potrzeby, tablica reklamowa może zostać w sposób niesprawiający trudności oddzielona od gruntu i przeniesiona w inne miejsce. W przypadku trwałego związania z gruntem, do takiego oddzielenia konieczne byłoby wykonanie prac polegających na wyciągnięciu danego obiektu z gruntu a nie oddzielenie go bez naruszenia całej konstrukcji. Ponadto, w jego ocenie to, że dany obiekt budowlany jest dość duży i na tyle ciężki, że opiera się warunkom atmosferycznym, świadczy jedynie o zachowaniu wymogów bezpieczeństwa, a nie o trwałym związaniu z gruntem. Nie jest prawidłowe przyjęcie wniosku, iż warunkiem bezpieczeństwa danego obiektu jest jego trwałe związanie z gruntem. O tym decydują: waga prefabrykatów betonowych oraz sposób montażu poszczególnych elementów obiektu, a nie okoliczność, iż dany obiekt jest trwale związany z gruntem. Wskazał na treść art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego, który przesądza o błędnym uznaniu przez Sąd I Instancji, że wykonanie tablicy reklamowej nie mogło zostać uznane za jego instalację, choć pojęcie to niewątpliwie oznacza łączenie ze sobą poszczególnych części, składanie ich w jedną całość, tak że istnieje ewentualna możliwość oddzielenia elementów bez potrzeby ich niszczenia czy znacznego uszkodzenia. Wyjaśnił, że w niniejszej sprawie nie doszło do zgłębienia tablicy reklamowej w gruncie. Użyto gotowych elementów, które w każdej chwili mogą zostać rozmontowane i przeniesione w inne miejsca, zatem reklama została zainstalowana, a nie zbudowana, co przesądza o tym, że wykonanie tablicy reklamowej podlegało zgłoszeniu i nie było objęte obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę. Odmienne jest również stanowisko skarżącego w sprawie możliwości zastosowania w niniejszej sprawie, uchwalonego po dokonanym przez skarżącego zgłoszeniu budowlanym, planu zagospodarowania przestrzennego. Sąd I instancji stwierdził bowiem, że obecne posadowienie tablicy reklamowej znajduje się poza nieprzekraczalna linią zabudowy, nie biorąc pod uwagę normy wywodzącej się z art. 35 ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Skoro zaś tablica reklamowa powstała przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a Rada Miejska w [...] nie określiła sposobu tymczasowego korzystania z terenów objętych zasięgiem stosowania planów, które zostały już zagospodarowane, wykonana tablica reklamowa nie może zostać uznana za sprzeczną z tym planem, a skarżący może korzystać z działki nr [...] km. [...] w dotychczasowy sposób. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania, której przesłanki enumeratywnie wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. w niniejszej sprawie nie występują. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości prawnej zaskarżonego wyroku determinują zakres kontroli dokonywanej przez sąd drugiej instancji, który w odróżnieniu od sądu pierwszej instancji nie bada całokształtu sprawy, lecz tylko weryfikuje zasadność zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie. Istota skargi kasacyjnej sprowadza się do wykazania, iż przedmiotu postępowania nie można zaliczyć do budowli w rozumieniu art. 3 ust. 3 Prawa budowlanego, a co za tym idzie nie było wymagane uzyskanie pozwolenia na budowę. W obowiązujących przepisach Prawa budowlanego jest mowa o dwóch rodzajach urządzeń reklamowych: wolnostojących trwale związanych z gruntem (art. 3 pkt 3) i urządzeniach reklamowych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 6 ustawy. Pierwsze z nich tj. urządzenia reklamowe wolnostojące, trwale związane z gruntem (art. 3 pkt 3) wymagają pozwolenia na budowę. Przepisy art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, zwalniający z obowiązku uzyskania pozwolenia na budowę i art. 30 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, mają zastosowanie do robót budowlanych polegających na instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych instalowanych na obiektach budowlanych i do wolnostojących, niezwiązanych trwale z gruntem. Zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny podzielił argumentację organów administracji, że dla zaliczenia konkretnego obiektu do kategorii obiektów budowlanych podstawowe znaczenie ma trwałe związanie tego obiektu z gruntem. Przedmiotowe urządzenie reklamowe niewątpliwie je posiada, albowiem jego posadowienie na gruncie jest stabilne i odporne na działanie czynników atmosferycznych, np. wiatru. Nazwanie określonych czynności robotami budowlanymi nie oznacza, iż muszą być wykonywane tylko i wyłącznie przy wykorzystaniu materiałów budowlanych, albowiem mogą polegać także na składaniu, zespalaniu części zespołów w dalsze zespoły lub gotowy wyrób, zakładaniu instalacji, czy łączeniu oddzielnych części w jedną całość. Posadowienie wolno stojącej reklamy na gruncie, zważywszy na jej ciężar i wymiary, dokonywane jest z wykorzystaniem urządzeń budowlanych i stanowi roboty budowlane. Wskazane cechy konstrukcyjne oraz wielkość pozwalają zatem uznać ten obiekt jako konstrukcję przestrzenną stanowiącą budowlaną i techniczno-użytkową całość, co odpowiada zatem ogólnym cechom budowli, o jakich mowa w art. 3 pkt 1 lit. b Prawa budowlanego. Prawidłowo zatem przyjęły organy administracji, iż jest to budowla w postaci wolno stojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem. Z opisu technicznego konstrukcji wynika bowiem, iż posadowienie przedmiotowego obiektu wymagało przygotowania określonego nośnika i wiązało się z koniecznością zadziałania w określony sposób na istniejący w miejscu jego ustawienia grunt, aby zapewnić wystarczająco stabilną podstawę dla słupa z tablicą. Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej trwałe związanie z gruntem nie oznacza nierozerwalnego połączenia z gruntem. Dla przyjęcia trwałego związania z gruntem istotne jest, czy posadowienie jest na tyle trwałe, że opiera się czynnikom mogącym zniszczyć ustawioną na nim konstrukcję, co w rozpoznawanym przypadku sprowadzało się do konieczności zapewnienia stabilnej podstawy uniemożliwiającej łatwe jej przesunięcie, przeniesienie w inne miejsce czy zniszczenie przy silnych podmuchach wiatru (por. wyrok NSA z 28 października 2009 r. sygn. akt II OSK 1702/08, wyrok NSA z 12 stycznia 2010 r., sygn. akt II OSK 98/09, wyrok NSA z 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 427/13). Wskazane wyżej cechy konstrukcyjne oraz wielkość uzasadniają zaliczenie przedmiotowego obiektu budowlanego do budowli, o jakich mowa w przepisie art. 3 pkt 3 Prawa budowlanego. Sąd I instancji i organy prawidłowo zatem przyjęły, iż jest to budowla w postaci wolnostojącego urządzenia reklamowego trwale związanego z gruntem. Stanowisko, iż urządzenie reklamowe w postaci wolnostojącego nośnika reklam jest budowlą jest jednolicie podzielane w utrwalonym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Tego rodzaju obiekt budowlany stanowi wolnostojące trwale związane z gruntem urządzenie reklamowe, do którego nie mogą mieć zastosowania przepisy art. 29 ust. 2 pkt 6 Prawa budowlanego, a więc i art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego. Powyższe rozważania przesądzają o niezasadności zarzutów skargi kasacyjnej dotyczących naruszenia art. 3 pkt 3 Prawa budowalnego i art. 29 ust. 2 pkt 6 w zw. z art. 30 ust. 1 pkt 2 Prawa budowanego. Nie jest oparty na usprawiedliwionych podstawach także zarzut dotyczący naruszenia § 5. 1. pkt 1 w zw. z załącznikiem nr 1 do uchwały o numerze [...]Rady Miejskiej w [...] z dnia [...] lutego 2011 r. (Dz.U. Województwa Śląskiego z dnia 30 marca 2011 r., poz. 1271) w zw. z art. 35 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz.U. Nr 80, poz. 717 ze zm.) przez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że lokalizacja tablicy reklamowej jest sprzeczna z postanowieniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, w szczególności, że umiejscowiona jest poza nieprzekraczalną linią zabudowy, mimo że tablica reklamowa powstała przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, a teren na którym została zlokalizowana, może być wykorzystywany w sposób dotychczasowy. Podkreślić należy, że skarżący kasacyjnie nie kwestionuje stanu faktycznego sprawy, to jest, że wolnostojące urządzenie reklamowe znajduje się poza wytyczoną w planie nieprzekraczalną linią zabudowy. Zdaniem jednak autora skargi kasacyjnej skoro lokalizacja wolnostojącego urządzenia reklamowego miała miejsce przed uchwaleniem miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego to w rozpoznawanej sprawie powinien mieć zastosowanie art. 35 u.p.z.p. Zgodnie z powyższym przepisem tereny, których przeznaczenie plan miejscowy zmienia mogą być wykorzystywane w sposób dotychczasowy do czasu ich zagospodarowania zgodnie z tym planem, chyba że w planie ustalono inny sposób ich tymczasowego zagospodarowania. Skarżący kasacyjnie pomija jednak dwie zasadnicze okoliczności, że po pierwsze przepis art. 35 u.p.z.p. dotyczy zagospodarowania zgodnego z prawem, a więc w tym przypadku budowę wolnostojącego urządzenia reklamowego w oparciu o pozwolenie na budowę, co w przedmiotowym przypadku nie miało miejsca. A po drugie autor skargi kasacyjnej pomija okoliczność, że obowiązujący plan dopuszcza na tym obszarze lokalizację wolnostojących reklam, ale ich sytuowanie musi być zgodne z wytyczoną w planie nieprzekraczalną linią zabudowy. Wykonane przez skarżącego roboty budowalne nie są więc zgodne z obowiązującym porządkiem planistycznym określonym w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego uchwalonego przez Radę Miejską w [...] w dniu [...] lutego 2011r. Powyższe w konsekwencji przesądza także o niezasadności zarzutu dotyczącego naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 1 i ust. 7 w zw. z art. 50 ust. 1 Prawa budowalnego, albowiem zasadnie nakazano skarżącemu kasacyjnie rozbiórkę wielkogabarytowej reklamy. Mając na względzie powyższe skarga kasacyjna została oddalona w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło