I SA/Sz 33/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-02-21
Skład orzekający: Elżbieta Woźniak, Joanna Wojciechowska, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o przedłużeniu terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług, pomimo zarzutów spółki o braku przesłanek do takiego przedłużenia i naruszeniu zasady zaufania do organów państwa?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo przedłużyły termin zwrotu podatku VAT, ponieważ istniała potrzeba dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu, co wynikało z ustaleń dotyczących m.in. kontroli celno-skarbowych, powiązań osobowych i kapitałowych spółki, braku zaplecza transportowego oraz niejasności co do siedziby. Wątpliwości organu co do zasadności zwrotu są wystarczającą przesłanką do przedłużenia terminu, a podatnikowi przysługują środki ochrony w postaci odsetek lub możliwości złożenia zabezpieczenia.Stan faktyczny
Spółka złożyła korektę deklaracji VAT za kwiecień 2017 r., wykazując nadwyżkę podatku naliczonego do zwrotu. Naczelnik Urzędu Skarbowego przedłużył termin zwrotu do końca grudnia 2017 r., powołując się na konieczność weryfikacji zwrotu w związku z prowadzonymi kontrolami podatkowymi i celno-skarbowymi oraz ustaleniami dotyczącymi siedziby, kapitału zakładowego i braku zaplecza transportowego spółki. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Spółka zaskarżyła postanowienie Dyrektora, zarzucając brak przesłanek do przedłużenia terminu i naruszenie zasady zaufania.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Elżbieta Woźniak (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, Protokolant, po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 21 lutego 2018 r. sprawy ze skargi P. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 17 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za kwiecień 2017 r. oddala skargę.
Sygn. akt I SA/Sz [...]
U Z A S A D N I E N I E
W dniu 29 czerwca 2017 r. [...] Spółka z o.o. z siedzibą w S. (obecnie z siedzibą w C. ) (dalej: "spółka", "skarżąca") złożyła w [...] Urzędzie Skarbowym w S. korektę deklaracji dla podatku od towarów i usług [...] za kwiecień 2017 r., w której wykazała kwotę nadwyżki podatku naliczonego nad należnym do zwrotu na rachunek bankowy podatnika w terminie 60 dni, tj. do dnia 28 sierpnia 2017 r., w wysokości [...] zł (pierwotną deklarację z tożsamą kwotą nadwyżki podatku spółka złożyła w dniu 25 maja 2017 r.).
Postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2017 r. nr [...], Naczelnik [...] Urzędu Skarbowego w S. (dalej: "organ I instancji") przedłużył spółce termin zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym w podatku od towarów i usług za kwiecień 2017 r. w kwocie [...]zł do dnia 30 grudnia 2017 r.
Jak wynika z uzasadnienia postanowienia organu I instancji, w ocenie organu konieczne było zweryfikowanie żądanych przez spółkę zwrotów nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kolejne okresy rozliczeniowe. Z ustaleń organu wynikało bowiem, że wobec spółki prowadzone były kontrole podatkowe w zakresie sprawdzenia zasadności zwrotu podatku od towarów i usług za lipiec, wrzesień i październik 2016 r. oraz kontrola celno-skarbowa w zakresie rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług za okres od 1 listopada 2016 r. do 28 lutego 2017 r.
Organ I instancji stwierdził także, że z dotychczasowych ustaleń wynikało, iż siedziba spółki mieściła się w S. przy ul. [...]. Adres ten wynajmowany był wyłącznie do celów rejestracyjnych i nie były tam wynajmowane żadne pomieszczenia. Spółka zatrudniała trzech pracowników, tj.: E. P. -
w charakterze prezesa, jej matkę M. P. - będącą jednocześnie udziałowcem spółki oraz - od grudnia 2016 r. - M. P.. Ponadto organ ustalił, że kapitał zakładowy spółki wynosił [...] zł, a spółka nie posiadała zaplecza transportowego, w tym ciągników siodłowych, zaś naczepy i wózki widłowe spółka wynajmowała od [...] sp. z o.o. sp.k. z siedzibą w W..
Ponadto, na potrzeby prowadzonej działalności spółka wynajmowała pomieszczenia magazynowe oraz plac znajdujący się w C. przy ul. [...], a adres ten nie był zgłoszony w [...] Urzędzie Skarbowym w S.. W dniu 18 listopada 2016 r. podczas oględzin stwierdzono, że obiekty znajdujące się pod wskazanym adresem nie były monitorowane, nie była na miejscu zatrudniona ochrona, brak było oznaczenia dojazdu do spółki oraz tabliczek, które wskazywałyby na fakt prowadzenia działalności gospodarczej w tym miejscu przez spółkę. Zgodnie z wyjaśnieniami prezes spółki – było to miejsce składowania i przeładunku towaru. Spółka kupowała usługi transportowe m.in. w obrębie firm powiązanych osobowo. Ustalono także, że w trakcie prowadzonych kontroli stwierdzono liczne braki w dostarczanych do kontroli dokumentach, jak również rozbieżności między dokumentami spółki a dokumentami jej kontrahentów.
W związku z powyższym, na wniosek organu I instancji z dnia 1 czerwca 2017 r., Naczelnik Z. Urzędu Celno-Skarbowego w S. w dniu 20 czerwca 2017 r. objął kontrolą również rozliczenia za marzec 2017 r. i kwiecień 2017 r., celem sprawdzenia rzetelności deklarowanych podstaw opodatkowania oraz prawidłowości obliczania i wpłacania podatku od towarów i usług. W toku tej kontroli pełnomocnik spółki nie dostarczył w wyznaczonym terminie do dnia 4 lipca 2017 r. wszystkich dokumentów źródłowych, jak również rejestrów VAT za badany okres. W dniu 3 sierpnia 2017 r. spółka została wezwana do uzupełnienia brakujących dokumentów źródłowych oraz do złożenia wyjaśnień, a kontrahenci kontrolowanego
- do przedłożenia posiadanych dokumentów i złożenia wyjaśnień w zakresie współpracy ze spółką. W dniu 11 sierpnia 2017 r. upłynął termin odpowiedzi na ww. wezwanie i spółka zwróciła się o przedłużenie wyznaczonego terminu do złożenia wyjaśnień, po czym złożyła je w dniu 21 sierpnia 2017 r. Z kolei, do dnia 23 sierpnia 2017 r. nie wpłynęła odpowiedź od [...] sp. z o.o. sp.k.
W tym stanie sprawy, stwierdzając, że weryfikacja dotycząca zasadności zwrotu za kwiecień 2017 r. nie została dokonana m.in. w związku z brakiem wszystkich dokumentów niezbędnych do potwierdzenia rzetelności dokonanego przez spółkę rozliczenia podatku od towarów i usług, organ I instancji w dniu 28 sierpnia 2017 r. postanowił o przedłużeniu termin dokonania zwrotu podatku za ww. okres rozliczeniowy w wysokości [...] zł do dnia 30 grudnia 2017 r.
Spółka wniosła zażalenie na postanowienie organu I instancji, w którym, żądając uchylenia tego aktu oraz umorzenia postępowania w sprawie, podniosła zarzut naruszenia:
- art. 274b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2017 r., poz. 201 ze zm.; dalej: "O.p.") w zw. z art. 87 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. z 2016 r., poz. 710 ze zm.; dalej: "u.p.t.u."), poprzez przedłużenie terminu zwrotu podatku pomimo braku ku temu przesłanek;
- art. 121 O.p., poprzez działanie w sposób podważający zaufanie do organów państwa, tj. manipulowanie faktami w celu uzasadnienia postanowienia i przedstawianie w uzasadnieniu nieprawdziwych informacji;
- art. 217 § 2 O.p., poprzez niewskazanie w uzasadnieniu postanowienia wątpliwości dotyczących zasadności wykazanego zwrotu podatku.
Opisanym na wstępie postanowieniem z dnia 17 listopada 2017 r., Dyrektor Izby Administracji Skarbowej (dalej: "organ odwoławczy") utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko podjęte w sprawie, organ odwoławczy nakreślił ramy prawne sprawy i stwierdził, że - wbrew stanowisku zażalenia - organ I instancji wykazał, że zaistniały okoliczności, które uzasadniały przedłużenie terminu zwrotu podatku. Przedłużenie terminu zwrotu podatku, zostało dokonane m.in. w ścisłym związku z prowadzoną wobec spółki kontrolą celno-skarbową, w toku której gromadzony jest materiał dowodowy niezbędny do stwierdzenia prawidłowości sporządzonego przez spółkę rozliczenia [...] i zasadności zadeklarowanego zwrotu podatku za kwiecień 2017 r. Stąd w dacie wydania postanowienia organu I instancji brak było możliwości stwierdzenia o prawidłowości zadeklarowanej kwoty zwrotu
w wysokości [...] zł. Ponadto, zdaniem organu, nie bez znaczenia dla oceny okoliczności przemawiających za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku za kwiecień 2017 r. mają także ustalenia dotyczące: siedziby spółki, wysokości jej kapitału zakładowego, współpracy z firmami powiązanymi osobowo. W konsekwencji organ odwoławczy za bezpodstawny uznał zarzut zażalenia co do naruszenia art. 274b O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u.
Organ odwoławczy nie znalazł również podstaw do uwzględnienia argumentacji i zarzutów spółki, w tym w kwestii naruszenia art. 121 § 1 i art. 217 § 2 O.p.
Organ stwierdził, że postanowienie organu I instancji zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne, w którym, wbrew twierdzeniom spółki, organ I instancji wskazał i szczegółowo opisał okoliczności, które stały się podstawą wątpliwości organu co do zasadności dokonania zwrotu podatku od towarów i usług. Stąd też brak jest podstaw do stwierdzenia, że postanowienie to ma charakter dowolny.
W odniesieniu do zarzutu spółki, że uzyskanie zwrotów wraz z odsetkami nie zwróci spółce zaufania kontrahentów, którym płaci z opóźnieniem za świadczone przez nich usługi, ani zysków, które spółka mogłaby osiągać dzięki zakupionym za część z tej kwoty naczepom do transportu towarów, organ stwierdził, że argumentacja ta jest dla niego nieprzekonująca a to w kontekście wyjaśnień spółki zawartych w zażaleniu, że spółka nie musi posiadać własnego zaplecza transportowego, gdyż świadczy usługi transportowe poprzez podwykonawców. Organ zwrócił także uwagę, że spółka nie musi się obawiać, że kwoty podlegające zwrotowi będą pełniły funkcję nieoprocentowanej pożyczki udzielonej przez podatnika na rzecz Skarbu Państwa. Przeciwnie, wartości wykazanego w deklaracji zwrotu stanowią podstawę do przyjęcia, że istnieje wysokie ryzyko niemożności zaspokojenia ewentualnych roszczeń Skarbu Państwa wobec spółki w razie zakwestionowania poprawności dokonanych przez nią rozliczeń za kwiecień 2017 r. po dokonaniu zwrotu VAT za ten okres.
Organ odwoławczy podkreślił również, że nie bez znaczenia w sprawie pozostaje okoliczność, że adres siedziby spółki został zmieniony uchwałą z dnia 30 czerwca 2017 r., przy czym zmiana ta została ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 26 września 2017 r. Poprzednia siedziba spółki - na co zwrócono uwagę w toku kontroli za wcześniejsze okresy rozliczeniowe - znajdowała się w S. przy ul. [...] i pod tym adresem mieści się [...], świadczący usługi "wirtualnego biura".
Sumując, organ odwoławczy uznał, że skoro organ I instancji nie zakończył badania zasadności zwrotu podatku, uznając, że należy go jeszcze poddać sprawdzeniu, dokonując zarazem w tym zakresie stosownych czynności, to zasadnie przedłużono termin realizacji zadeklarowanego zwrotu.
Organ stwierdził również, że w kontekście powyższych ustaleń wskazywane przez spółkę argumenty związane z ustaleniem czy wezwania skierowane do spółki dotyczyły dokumentów, których organ wcześniej nie żądał oraz czy spółka złożyła wyjaśnienia w dniu 21 sierpnia 2017 r., czy w dniu 18 sierpnia 2017 r. nie wpływają na prawidłowość wydanego postanowienia.
Pismem z dnia 20 grudnia 2017 r., Spółka wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę na postanowienie organu odwoławczego, domagając się uchylenia w całości zaskarżonego postanowienia i poprzedzającego je postanowienia organu I instancji oraz o zasądzenie od organu odwoławczego na jej rzecz kosztów postępowania według norm prawem przewidzianych.
Zaskarżonemu postanowieniu spółka zarzuciła naruszenie:
- art. 121 § 1 O.p. w zw. z art. 87 ust. 2 u.p.t.u., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu za kwiecień 2017 r. w sytuacji, gdy postanowienie to zostało wydane, mimo braku istnienia jakichkolwiek przesłanek uzasadniających zastosowanie takiego przedłużenia, a tylko w przypadku istnienia dowodów materialnych istnienia wątpliwości dotyczących zasadności zwrotu organ powinien korzystać z tego uprawnienia;
- art. 120 i art. 121 § 1 w zw. z art. 217 § 2 O.p., poprzez utrzymanie w mocy postanowienia organu I instancji, mimo że uzasadnienie faktyczne i prawne tego postanowienia nie wskazuje na istnienie jakichkolwiek istotnych wątpliwości mogących stanowić podstawę do jego wydania i zarazem do dalszej weryfikacji zasadności przedmiotowego zwrotu, jednocześnie oznacza, że zostało ono wydane na zasadzie dowolności.
W uzasadnieniu, odwołując się do orzeczeń Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej oraz sądów administracyjnych, spółka przedstawiła argumentację na poparcie stawianych zarzutów.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Stosownie do art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a.
Ponadto, w myśl art. 119 pkt 3 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienie wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie. W trybie uproszczonym sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów (art. 120 p.p.s.a.).
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia było wydane, w związku z prowadzonymi czynnościami sprawdzającymi, postanowienie organu podatkowego w sprawie przedłużenia terminu zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym za kwiecień 2017 r.
Zgodnie z art. 87 ust. 1 u.p.t.u. w przypadku, gdy kwota podatku naliczonego, o której mowa w art. 86 ust. 2, jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego, podatnik ma prawo do obniżenia o tę różnicę kwoty podatku należnego za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy.
Natomiast w myśl art. 87 ust. 2 u.p.t.u., zwrot różnicy podatku, z zastrzeżeniem ust. 6, następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia przez podatnika na rachunek bankowy podatnika w banku mającym siedzibę na terytorium kraju lub na rachunek podatnika w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, której jest członkiem, wskazane w zgłoszeniu identyfikacyjnym, o którym mowa w odrębnych przepisach. Jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania, naczelnik urzędu skarbowego może przedłużyć ten termin do czasu zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika dokonywanego w ramach czynności sprawdzających, kontroli podatkowej lub postępowania podatkowego na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej lub postępowania kontrolnego na podstawie przepisów o kontroli skarbowej (art. 247b O.p.). Jeżeli przeprowadzone przez organ czynności wykażą zasadność zwrotu, o którym mowa w zdaniu poprzednim, urząd skarbowy wypłaca podatnikowi należną kwotę wraz z odsetkami w wysokości odpowiadającej opłacie prolongacyjnej stosowanej w przypadku odroczenia płatności podatku lub jego rozłożenia na raty.
Z przytoczonego przepisu wynika, że termin na dokonanie zwrotu podatku co do zasady wynosi 60 dni, jeśli we wniosku o zwrot podatnik nie wskaże innego terminu przewidzianego w obowiązujących przepisach ustawy. Termin ten liczy się od dnia wpływu do organu deklaracji, w której zadeklarowano zwrot różnicy podatku.
W rozpatrywanej sprawie doszło do przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług w ramach czynności sprawdzających, stąd obok wskazanych powyżej przepisów u.p.t.u., zastosowanie znalazł przepis art. 274b § 1 O.p., który stanowi, że jeżeli przeprowadzenie czynności sprawdzających zasadność zwrotu podatku wymaga przedłużenia terminu zwrotu podatku wynikającego z odrębnych przepisów, organ podatkowy może postanowić o przedłużeniu tego terminu do czasu zakończenia czynności sprawdzających.
Zdaniem sądu, dla oceny zgodności z prawem zaskarżonego postanowienia znaczenie ma uchwała Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 października 2016 r., sygn. akt I FPS [...] (dostępna na stronie: [...]) oraz stanowisko wyrażone w jej uzasadnieniu, którym sąd jest związany, na podstawie art. 269 § 1 p.p.s.a.
W uchwale tej przyjęto, że rozstrzygnięcie organu przybiera formę zaskarżalnego postanowienia, wyrażając jednocześnie pogląd, iż przyjętą formę prawną przedłużania terminu zwrotu w związku z prowadzeniem weryfikacji w ramach czynności sprawdzających, należy odnosić również do wszystkich pozostałych możliwych trybów weryfikacyjnych, uznanych w danej sprawie za właściwe dla dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu, które czasowo mogą stać się powodem przesunięcia terminu realizacji owego zwrotu. W ten sposób, jak wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny, następuje rozszerzenie stosowania art. 274b O.p. na inne sprawy dotyczące zwrotu podatku niż wprost w nim wskazane. W przypadku podatku od towarów i usług, rozszerzenie trybu orzekania wskazanego dla czynności sprawdzających następuje na pozostałe tryby weryfikacji wymienione w art. 87 ust. 2 u.p.t.u., tj. w ramach czynności sprawdzających, postępowania podatkowego i postępowania kontrolnego, jako mogących towarzyszyć badaniu zasadności zwrotu. W rozpoznawanej sprawie postanowienie organu podatkowego w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku - jak wyżej wskazano - nastąpiło w związku z prowadzonymi czynnościami sprawdzającymi.
W omawianej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny krytycznie ocenił pogląd, zakładający możliwość poprzestania na wydaniu jednego, zawsze aktualnego postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu, jak i wydawania kolejnych postanowień bez wskazania konkretnej daty, do której następuje przedłużenie.
Według NSA, tylko przedłużenie terminu zwrotu "według dat" daje możliwość zachowania i respektowania unijnego wymogu dokonywania zwrotu w tzw. rozsądnym terminie oraz reguły, że przedłużyć można tylko taki termin, który jeszcze nie
upłynął. Pewność stosowania prawa wymaga zatem formułowania rozstrzygnięcia o przedłużeniu w sposób konkretny, niewymagający doszukiwania się tego, jaką datę przesunięcia zwrotu organ miał na uwadze w przyjętych przez siebie okolicznościach. Biorąc pod uwagę, że zwrot powinien nastąpić w konkretnym terminie ustawowo przewidzianym (określonym dniami), jego odsuwanie w czasie (przedłużenie) też musi być konkretne, czyli wprost wskazywać na jaki dzień organ wydłuża termin zwrotu w stosunku do terminu ustawowego (lub tego, który już był postanowieniem wcześniej wydłużony).
Zaskarżone w niniejszej sprawie postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu I instancji spełniają kryteria wskazane w ww. uchwale: korekta deklaracja [...] za kwiecień 2017 r. wpłynęła do urzędu skarbowego 29 czerwca 2017 r., postanowienie o przedłużeniu terminu zwrotu nadpłaty nadwyżki podatku naliczonego nad należnym nastąpiło 28 sierpnia 2017 r. Przedłużenie nastąpiło na mocy zaskarżalnego postanowienia, a w jego treści termin zakończenia weryfikacji rozliczenia podatnika został wskazany w sposób konkretny, tj. do dnia 30 grudnia 2017 r.
Zdaniem sądu, prawidłowe jest stanowisko organu odwoławczego, że z art. 274b § 1 O.p. i art. 87 ust. 2 zd. 2 u.p.t.u. nie wynika, iż do wydania postanowienia o przedłużeniu terminu zwrotu podatku od towarów i usług konieczne jest udowodnienie, iż zwrot podatku jest bezzasadny. Przesłanką do przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku w podatku od towarów i usług jest potrzeba dodatkowego zweryfikowania zasadności zwrotu. Wystarczy zatem powzięta przez naczelnika urzędu skarbowego wątpliwość co do zasadności zwrotu różnicy podatku, by przedłużenia terminu tego zwrotu dokonać. Na straży interesów podatnika stoi bowiem zdanie trzecie cytowanego przepisu art. 87 ust. 2 u.p.t.u., które gwarantuje podatnikowi wypłatę odsetek (we wskazanej wysokości). Gwarancją ochrony interesów podatnika jest też art. 87 ust. 2a u.p.t.u., w którym przewidziano możliwość odstąpienia (na wniosek podatnika) od przedłużenia terminu zwrotu, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu. Ponadto na tym etapie postępowania organ decyduje wyłącznie o konieczności dalszego badania zasadności zwrotu, a nie o samej zasadności zwrotu bądź jej braku. Nie można zatem wymagać od organu podatkowego, który wydał takie postanowienie, by już w tym momencie wykazał się konkretnymi ustaleniami co do faktów podważających zasadność zwrotu, wystarczy, że zachodzi uprawdopodobniona konieczność weryfikacji zwrotu różnicy podatku.
Organ podatkowy posiada zatem ustawowe uprawnienie przedłużenia terminu zwrotu podatku do czasu dodatkowego zbadania zasadności tego zwrotu. Organ powinien swoje postanowienie odpowiednio uzasadnić, wskazując w szczególności, jakie okoliczności skłoniły go do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Uzasadnienie takie powinno co najmniej nawiązywać do przesłanki wątpliwości organu co do zasadności zwrotu, wyrażającej się w sformułowaniu "jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania". Organ powinien więc wyjaśnić, dlaczego powziął wątpliwości co do zasadności zwrotu.
W ocenie sądu, organy podatkowe w rozpoznawanej sprawie wskazały szereg okoliczności, które wespół zaistniałe uzasadniają potrzebę dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku od towarów i usług i zostały przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia, jak i postanowienia organu I instancji. W niniejszej sprawie bowiem, do dnia wydania postanowienia organu I instancji - w toku wszczętej wobec spółki a z inicjatywy tego organu kontroli celno-skarbowej - nadal gromadzony był materiał dowodowy, niezbędny do stwierdzenia o prawidłowości sporządzonego przez spółkę rozliczenia [...] i zasadności zadeklarowanego zwrotu podatku za kwiecień 2017 r. Ponadto, jak ustalono, skarżąca dokonywała zakupu usług w kręgu podmiotów powiązanych osobowo, zaś zatrudniani pracownicy również są związani więzami pokrewieństwa. Siedziba spółki zarejestrowana była w tzw. wirtualnym biurze w S. przy ul. [...], zaś zmiana dokonana w tym zakresie została ujawniona w Krajowym Rejestrze Sądowym w dniu 26 września 2017 r. Spółka posiada najniższy dopuszczalny przepisami kapitał zakładowy (5.000 zł), przy jednoczesnym braku jakiegokolwiek zaplecza transportowego i innego majątku spółki, natomiast łączna kwota zwrotu na rachunek bankowy - jak sama skarżąca wskazuje - wynosi [...] zł - co powoduje wysokie ryzyko niemożności zaspokojenia ewentualnych roszczeń Skarbu Państwa wobec spółki w razie zakwestionowania poprawności dokonanych przez nią rozliczeń za kwiecień 2017 r. po dokonaniu zwrotu VAT za ten okres. Wypada też zauważyć, na co wskazuje sama skarżąca, że wobec spółki prowadzone są kontrole podatkowe oraz celno-skarbowe w zakresie zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym m.in. za okres od listopada 2016 r. do kwietnia 2017 r.
Podkreślić należy, że sam fakt przeświadczenia skarżącej o prawidłowości i kompletności przedłożonej na wezwanie organu dokumentacji nie przesądza o braku podstawy do powzięcia przez organ wątpliwości w zakresie prawidłowości rozliczeń podatkowych dokonanych przez spółkę na jej podstawie. Właśnie te wątpliwości, w świetle gramatycznej wykładni art. 87 ust. 2 u.p.t.u., która ma prymat na gruncie prawa podatkowego, są wystarczające do wydania postanowienia w przedmiocie przedłużenia terminu zwrotu podatku VAT, o czym świadczy użyty zwrot "jeżeli zasadność zwrotu wymaga dodatkowego zweryfikowania". Nie zasługuje na aprobatę wykładnia tego przepisu, która w istocie prowadzi do niemożności spełnienia celu jego ustanowienia, tj. umożliwienia organowi tymczasowego wstrzymania się ze zwrotem podatku do momentu zakończenia weryfikacji zasadności tego zwrotu w przypadku zaistnienia dostatecznych wątpliwości w tym zakresie (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt I FSK 610/13 oraz z dnia 16 października 2014 r., sygn. akt I FSK 1583/13).
Należy przy tym jeszcze raz podkreślić, że na tym etapie postępowania nie chodzi o wykazanie, że zwrot podatku jest nienależny. Organ ma jedynie dysponować okolicznościami przemawiającymi za potrzebą dodatkowej weryfikacji zasadności zwrotu podatku, co – zdaniem sądu – zostało w przedmiotowej sprawie dostatecznie wykazane.
Za niezasadną sąd uznał też argumentację skargi, odwołującą się do orzecznictwa Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej w kontekście wspólnotowej zasady neutralności podatku VAT. Możliwość kontroli przestrzegania prawidłowych zasad rozliczania tego podatku i instytucja przedłużania terminu zwrotu znajdują pełne uzasadnienie w ustawodawstwie krajowym i unijnym. Sąd nie dopatrzył się w działaniach organów podatkowych naruszania tych zasad i utrudniania dokonania zwrotu, czy też nadużywania prawa w tym zakresie. Nie można kwestionować prawa organu do weryfikacji zwrotu u podatnika. Jest to prawo organu wynikające m.in. z ww. przepisów i w sytuacji, gdy dotyczyło wysokich kwot zwrotu lub podatku wynikającego z transakcji obarczonych znacznym ryzykiem, organ ma nie tylko prawo, ale przede wszystkim obowiązek zweryfikować zasadność zwrotu.
Na uwzględnienie nie zasługują też zarzuty dotyczące naruszenia art. 120 i art. 121 § 1 O.p., gdyż postanowienie w sprawie przedłużenia terminu zwrotu podatku od towarów i usług zostało wydane zgodnie z obowiązującymi normami prawnymi, a zasada zaufania nie może być rozumiana jako konieczność prowadzenia postępowania według oczekiwań podatnika.
Sąd nie stwierdził również naruszenia art. 217 § 2 O.p., albowiem zaskarżone postanowienie zawiera należyte uzasadnienie, zarówno faktyczne jak i prawne, wskazujące, jakie okoliczności stanowiły podstawę do zastosowania instytucji przedłużenia terminu zwrotu różnicy podatku. Wskazano, jakie wątpliwości powziął organ co do zasadności zwrotu. Organ wyjaśnił, jakie okoliczności wpłynęły na konieczność przeprowadzenia dodatkowej weryfikacji rozliczenia podatnika.
Podsumowując, sąd uznał, że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, w tym przepisów wskazanych w skardze.
W tym stanie sprawy, na podstawie art. 151 p.p.s.a., sąd orzekł o oddaleniu skargi.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło