II OSK 1900/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-07-25

Skład orzekający: Jacek Chlebny, Barbara Adamiak, Andrzej Irla

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ nadzoru budowlanego może nakazać rozbiórkę części budynku mieszkalnego, jeśli inwestor przedłożył projekt budowlany zamienny, który narusza przepisy techniczno-budowlane dotyczące usytuowania budynku od granicy działki sąsiedniej, mimo że inwestor wykazywał wolę doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo ocenił, iż organ nadzoru budowlanego miał podstawy do nakazania rozbiórki części budynku. Podstawą rozbiórki był fakt, że przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny naruszał przepisy techniczno-budowlane dotyczące odległości od granicy działki sąsiedniej, co uniemożliwiało jego zatwierdzenie i doprowadzenie robót do stanu zgodnego z prawem.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego, który został wybudowany z istotnym odstąpieniem od pozwolenia na budowę oraz przepisów technicznych, w szczególności w zakresie odległości od granicy działki sąsiedniej. Inwestorzy wielokrotnie próbowali zalegalizować samowolę budowlaną poprzez przedkładanie projektów zamiennych, jednakże przedłożone projekty nie spełniały wymogów prawnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na decyzję nakazującą rozbiórkę, a następnie Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną od wyroku WSA.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Jacek Chlebny Sędziowie Sędzia NSA Barbara Adamiak Sędzia del. NSA Andrzej Irla (spr.) po rozpoznaniu w dniu 25 lipca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej B. B.–W., P. W.–S. oraz P. W. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 26 lutego 2018 r. sygn. akt II SA/Rz 1350/17 w sprawie ze skarg B. B.–W., P. W.–S. oraz P. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie objętym skargą kasacyjną wyrokiem z dnia 26 lutego 2018 r. (sygn. akt II SA/Rz 1350/17) oddalił skargę B. B.-W., P. W.–S. i P. W. na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] listopada 2017 r. (nr [...]) w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego. Wyrok ten zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych: Na działce nr [...] położonej w W., stanowiącej własność B. B.-W., P. W.-S. i P. W. realizowana jest budowa budynku mieszkalnego z istotnym odstąpieniem od pozwolenia na budowę udzielonego J. T. W. przez Naczelnika Gminy [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1990 r. nr [...]. Budowa ta naruszała także przepisy prawa. Stwierdzone bowiem przez organ nadzoru budowlanego odstępstwo od pozwolenia na budowę polegało m.in. na wybudowaniu południowo-wschodniej części budynku od strony działki nr [...] i w odległości około 2,0 m od granicy tej działki. Ta część budynku nie była objęta projektem i decyzją o pozwoleniu na budowę. Takie usytuowanie budynku od granicy działki sąsiedniej jest niezgodnie z przepisami technicznymi. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowanego w L. (dalej "PINB") postanowieniem z dnia [...] listopada 2005 r., w oparciu o art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jednolity: Dz. U. z 2017r., poz. 1332, dalej "P.b.") wstrzymał roboty budowlane przy budowie przedmiotowego budynku mieszkalnego. Nadto, zobowiązał inwestora do wykonania barier ochronnych przy pomoście drewnianym do wejścia na elewacji południowej. Następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2006 r. w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. nałożył na J. T. W. obowiązek rozbiórki przybudówki o wymiarach zewnętrznych 8,28 m x 6,23 m, zlokalizowanej przy budynku na działce nr [...], w odległości 2,0 m od granicy działki sąsiedniej nr [...] , w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem i wydanym pozwoleniem na budowę. Dodatkowo nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych. Powyższe rozstrzygnięcie, decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. (dalej PWINB) z dnia [...] lipca 2006 r. zostało uchylone w części dotyczącej terminu wykonania obowiązku przy jednoczesnym ustaleniu nowego terminu na dokonanie tej czynności. W pozostałej części wskazana decyzja została utrzymana w mocy. Decyzje organów obu instancji zostały jednak uchylone prawomocnym wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 1 grudnia 2009 r. (sygn. akt. II SA/Rz 699/09). W ocenie sądu, w obowiązku wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót do stanu zgodnego z prawem, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., nie mieści się nakaz rozbiórki. Sąd uznał ponadto, że część budynku od strony działki nr [...] została wykonana z istotnym odstępstwem od udzielonego pozwolenia na budowę. Następnie PINB decyzją z dnia [...] kwietnia 2010 r. nałożył na J. W. obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego. Organ odwoławczy decyzją z dnia [...] maja 2010 r. uchylił powyżej wskazaną decyzję w całości i nałożył na inwestora analogiczny obowiązek z innym terminem wykonania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie prawomocnym wyrokiem z dnia 19 listopada 2010 r. (sygn. akt. II SA/Rz 745/10), oddalił skargę na tę decyzję. Starosta [...] decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r. (znak: [...] ) uchylił decyzję Naczelnika Gminy [...] z dnia [...] kwietnia 1990 r. o pozwoleniu na budowę budynku. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy PINB decyzją z dnia [...] marca 2014 r. zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił B. B.-W. i J. T. W. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W następstwie uchylenia wskazanego wyżej rozstrzygnięcia decyzją PWINB z dnia [...] lutego 2015 r. i w następstwie ponownego rozpatrzenia sprawy, PINB decyzją z dnia [...] stycznia 2016 r. (nr [...]) zatwierdził projekt budowlany zamienny oraz udzielił B. B.-W. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego (kat. I) usytuowanego na działce nr [...] w miejscowości W. Nadto, nałożył na inwestora obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie tego budynku. Wyjaśnił przy tym, że po śmierci J. W., to B. B.-W. przejęła obowiązki inwestora w powyższej sprawie. W odwołaniu od wskazanej wyżej decyzji właściciele sąsiedniej nieruchomości G. S. i Z. S. podnieśli, że decyzja z dnia [...] kwietnia 1990 r. była wydana w okresie obowiązywania ustawy Prawo budowlane z 1974 r. i wszelkie zmiany tego projektu i pozwolenia powinny być rozpatrywane na gruncie tej regulacji. Stanowisko organu I instancji o możliwości usytuowania budynku w odległości 2 m od granicy jeżeli ściana budynku będzie elementem oddzielenia przeciwpożarowego - jest niezgodne z obowiązującymi przepisami technicznymi, bowiem szerokość działki przekracza 16 m. Ponadto wskazali odwołujący się, że decyzja o warunkach zabudowy, o której wydanie ubiegał się inwestor nie została wydana i nie może być instrumentem legalizacji samowoli budowlanej. W decyzji brak jest wyjaśnień co do przebiegu rurociągu zaopatrującego osiedle oraz ich dom w wodę, a który jest usytuowany pod wykonaną samowolą budowlaną. W ocenie odwołujących się stronami postępowania powinni być wszyscy spadkobiercy inwestora, a nie tylko B. B.-W.. Nadto decyzja została wydana bez uwzględnienia stanowiska WSA w Rzeszowie oraz uprzednio orzekającego w sprawie organu odwoławczego . PWINB działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. oraz art. 51 ust. 5 P.b., decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. (nr [...]) uchylił decyzję PINB z dnia [...] stycznia 2016 r. w całości i równocześnie nakazał B. B.-W., P. W.-S. i P.W. rozbiórkę części budynku mieszkalnego usytuowanego na działce o nr ewidencyjnym [...] w miejscowości W., wybudowanego z istotnym odstąpieniem od pozwolenia na budowę udzielonego przez Naczelnika Gminy [...] decyzją z dnia [...] kwietnia 1990 r. (nr [...]) oraz z istotnym odstąpieniem od przepisów tj. części budynku od strony południowo - wschodniej (od strony działki nr [...] ) o wymiarach 7,80m x 7,28m oraz części budynku od strony północno - zachodniej (od strony działki nr [...]) o wymiarach 13,42 m x 1,46 m. Rozpatrując sprawę w trybie odwoławczym organ uznał, że przedłożony przez inwestorkę projekt budowlany zamienny narusza przepisy Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z 2002 r.) oraz nie spełnia wymogów określonych w art. 34 ust. 3 P.b. i kryteriów zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego (Dz. U. Nr 120, poz. 1133). Przedłożony projekt budowlany nie spełnia więc wymogów co do jego kompletności i zgodności z wymaganiami określonymi w art. 35 ust. 1 pkt 1-3 Prawa budowlanego. Mimo kilkakrotnych wezwań kierowanych do B. B.– W. o jego uzupełnienie m. in. przez przedłożenie wyrysu i wypisu z obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu dla przedmiotowej inwestycji oraz kilkakrotnego przedłużania terminu na wykonanie tych czynności, inwestorka wskazanych braków nie uzupełniła. Organ odwoławczy wyjaśnił m.in, że: w aktach brak jest oryginału projektu budowlanego w oparciu o który inwestor realizował budowę. Nadto brak także planu zagospodarowania działki. Dane techniczne realizowanego budynku wskazują, że budynek ten jest większy niż objęty pozwoleniem na budowę udzielonym T. W. w dniu [...] kwietnia 1990 r. Nadto, w toku postępowania ustalono, że inwestor wybudował część budynku od strony południowo-wschodniej o wymiarach 7,80 m x 7,28 m, od strony działki nr [...] . Ta część budynku nie była objęta projektem budowlanym i powoływaną wyżej decyzją o pozwoleniu na budowę. Wskazana część budynku została wybudowana w odległości od 1,63 m do 1,96 m od granicy działki nr [...] , co stanowi naruszenie przepisów. Także część budynku od strony północno-zachodniej (od strony działki nr [...]) o wymiarach 13,42 m x 1,46 m została wybudowana w odległości od 1,38 m do 1,51 m od granicy działki nr [...], tj. niezgodnie z § 12 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. W ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie zachodzi przypadek określony w art. 50 ust. 1 pkt 4 P.b., tj. prowadzenie robót budowlanych w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę oraz w przepisach. Organ II instancji przedstawił procedurę naprawczą uregulowaną w Prawie budowlanym podając m.in., że przedłożony przez inwestora projekt budowlany zamienny jest analizowany przez organ nadzoru budowlanego. Zgodnie zaś z art. 51 ust. 5 P.b., w przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. W ocenie organu odwoławczego, przedłożony projekt budowlany zamienny narusza § 12 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak bowiem wynika z projektu zagospodarowania terenu, cześć przedmiotowego budynku od strony południowo-wschodniej o wymiarach 7,80m x 7,28 m usytuowana jest w odległości od 1,63 m do 1,96 m od granicy działki nr [...] , a część budynku od strony północno -zachodniej o wymiarach 13,42m x 1,46m jest usytuowana w odległości od 1,38m do 1,51m od granicy działki nr [...]. Ponadto, na części rysunkowej projektu zagospodarowania terenu brak wszystkich wymiarów przedmiotowego budynku i brak jest oceny prawidłowości wykonania części instalacyjnej. W projekcie dokonano niedopuszczalnych poprawek. Uznał więc organ nadzoru budowlanego, że przedłożony projekt nie spełnia wymogów określonych w art. 34 ust. 3 P.b. oraz kryteriów zawartych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego, a tym samym wymogów co do jego kompletności i zgodności z wymaganiami określonymi w art. 35 ust. 1 pkt 1-3 P.b. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie B. B.-W., P. W.-S. i P. W. zarzucili naruszenie art. 7, art. 28, art. 61, art. 77, art. 78 k.p.a. oraz art. 97 § 1 pkt 4 k.p.a. przez niepodjęcie decyzji o zawieszeniu postępowania do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie wydania decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu oraz nieustalenie stron postępowania. W ocenie skarżących, zawiadomienie wszystkich stron o wszczęciu postępowania, po śmierci jednej ze stron, wymaga uzyskania prawomocnego postanowienia sądowego w sprawie stwierdzenia nabycia spadku. Ponadto do projektu zamiennego powinna zostać dołączona decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Taka decyzja została wydana lecz w trakcie postępowania została uchylona i do czasu ustalenia spadkobierców po K. S., postępowanie nie może być zakończone. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazanym na wstępie wyrokiem z 26 lutego 2018 r. oddalił skargę. Podał, że w sprawie przesądzono już że przedmiotowy obiekt powstał z istotnym odstępstwem od wydanego pozwolenia na budowę. Zaskarżona do WSA decyzja jest konsekwencją tych ustaleń oraz faktu niewykonania ciążących na inwestorze obowiązków z zakresu Prawa budowlanego. WSA w Rzeszowie zwrócił uwagę, że zaskarżoną decyzję oparto na art. 51 ust 1 pkt 3, ust. 4 i 5 P.b. Akcentował, że w przypadku niewykonania przez inwestora obowiązków nałożonych na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego, organ administracji może wydać decyzję nakazującą rozbiórkę obiektu. Wskazał sąd I instancji, że punktem wyjścia dla możliwości skierowania względem skarżących nakazu rozbiórki była ostateczna i prawomocna decyzja PWINB z dnia [...] maja 2010 r. (znak: [...]). Na mocy tej decyzji organ odwoławczy nałożył na inwestora obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych związanych z budową budynku mieszkalnego na działce nr [...] w miejscowości W.. Zwrócił uwagę, że aktualny inwestor tj. B. B.–W., przedłożyła niezgodny z prawem projekt budowlany zamienny. W dniu 16 sierpnia 2016 r. pracownicy PWINB poinformowali inwestora o brakach tego dokumentu i nakazali usunąć stwierdzone nieprawidłowości poprzez dostosowanie rozwiązań projektowych do wymagań § 12 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nadto, wskazano na konieczność uzupełnienie projektu zagospodarowania działki poprzez dokładne zwymiarowanie całego budynku mieszkalnego oraz o uzupełnienie projektu o ocenę prawidłowości wykonania części instalacyjnej. Podkreślił sąd I instancji, iż organ odwoławczy w celu umożliwienia stronie realizacji tego obowiązku kilkakrotnie przesuwał termin jego wykonanie, lecz mimo to projekt nie został przez skarżącą dostosowany do obowiązujących prawem wymogów. W konsekwencji, złożony projekt nie odpowiadał § 12 ust. 1 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Część bowiem budynku od strony działki sąsiedniej o nr [...] , posiadająca wymiary 7,80 m x 7,28 m została przewidziana w odległości 1,63 m do 1,96 m od granicy tej nieruchomości. Również część budynku o wymiarach 13,42 m x 1,46 m, od strony działki sąsiedniej o nr [...], nie odpowiada obowiązującym regulacjom odległościowym gdyż znajduje się w odległości od 1,38m do 1.51m od jej granic. W chwili wydawania decyzji nakazującej rozbiórkę projekt nie odpowiadał także przepisom rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 3 lipca 2003r. w sprawie szczegółowego zakresu i formy projektu budowlanego. W części rysunkowej projektu zagospodarowania działki brak jest bowiem wszystkich wymiarów obiektu, projekt zawiera niedopuszczalne zakreślenia, a ponadto nadal brak jest oceny prawidłowości wykonania części instalacyjnej. Podkreślił sąd I instancji, że inwestor na każdym etapie postępowania otrzymywał od organu stosowne pouczenia o konsekwencjach swych zaniechań. Czas jaki upłynął od wydania decyzji PWINB z dnia [...] lipca 2010 r. był wystarczający do tego aby sporządzić oczekiwany projekt budowlany zamienny, jak również aby uzyskać akty planowania przestrzennego pozwalające na zbliżenie się nielegalnych części obiektu do granic działek sąsiednich o nr [...] i [...]. W przedstawionych okolicznościach, w ocenie WSA w Rzeszowie, PWINB zobowiązany był nakazać rozbiórkę tych części obiektu budowlanego, które nie był przewidziane w projekcie budowlanym, i jednocześnie których lokalizacja narusza § 12 Rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (art. 51 ust. 5 P.b.). Zarzuty skargi sąd I instancji ocenił jako bezzasadne. Podkreślił, że podmiotem uprawnionym do zgłoszenia zarzutu pominięcia w postępowaniu administracyjnym strony bez jej winy - jest wyłącznie osoba, której zarzut ten dotyczy (wyrok WSA w Rzeszowie z dnia 6 grudnia 2017 r., sygn. II SA/Rz 1021/17). Wskazał też, iż nie są przekonywujące twierdzenia skarżących o niemożliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy m.in. z tego powodu, że postępowanie w tej sprawie zostało przez Wójta Gminy [...] umorzone decyzją z dnia [...] marca 2017 r. (nr [...]) na skutek wycofania wniosku przez następców prawnych inwestora. W ocenie sadu I instancji, nie można skutecznie przekonywać o możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy licząc na dalsze przedłużanie terminu wykonania obowiązków z zakresu Prawa budowlanego. Skargę kasacyjną od opisanego wyżej wyroku WSA w Rzeszowie z 26 lutego 2018 r. wnieśli B. B.-W., P. W.-S. oraz P. W.. Zarzucili naruszenie prawa materialnego – tj. art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 i 5 Prawa budowlanego poprzez błędną wykładnię polegającą na braku oceny, czy sporny obiekt można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Skarga kasacyjna domagała się uchylenia zaskarżonego wyroku i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania, ewentualnie żądała uchylenia wyroku i rozpoznania skargi oraz uchylenia decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego. Zawarto w skardze kasacyjnej także żądanie zasądzenia kosztów postępowania. W uzasadnieniu podano, że błędnie przyjął sąd I instancji, iż nieprzekonywujące są twierdzenia stron o braku możliwości uzyskania decyzji o warunkach zabudowy dla spornej inwestycji gdyż postępowanie w tej sprawie zostało umorzone z woli dysponentów obiektu. Postępowanie to dotyczyło innego przedmiotu. Aby uporządkować sprawy (dotyczące decyzji o warunkach zabudowy) – w dniu 30.08.2016 r. złożony został nowy wniosek o wydanie takiej decyzji i postępowanie w tej sprawie zostało nieprawomocnie zakończone w dniu 23.04.2018 r. (decyzją Wójta Gminy [...] o nr [...] o ustaleniu warunków zabudowy). Wskazywała skarga kasacyjna, że podstawą wydania decyzji rozbiórkowej jest niewykonanie nałożonego obowiązku. Zwrócono uwagę, że inwestor dostarczał dokumenty potrzebne do zakończenia postępowania naprawczego. Jednak najpierw śmierć inwestora, a później śmierć jednej ze stron w sprawie o wydanie warunków zabudowy – spowodowały przedłużenie sprawy. Ponadto w decyzji PWINB po raz pierwszy podniesiono problem odległości budynku od działki nr [...], mimo że dotychczas nikt tego nie kwestionował, a nadto inwestor jest właścicielem tej działki i zgodnie z nową decyzją o warunkach zabudowy ma tam być przeprowadzona nowa sieć. Zwracała skarga kasacyjna uwagę na wyrok WSA w Warszawie z 15.09.2017 r. (VII SA/Wa 2408/16) dotyczący prowadzenia legalizacji obiektu budowlanego. Skoro w sprawie inwestor wykazywał wolę doprowadzenia obiektu do stanu zgodnego z prawem to "organ nadzoru winien zaczekać do zakończenia procesu naprawczego", a nie przedwcześnie wydawać nakaz rozbiórki części budynku. Podkreślała skarga kasacyjna, że inwestor B. B.-W. dysponuje zamiennym projektem budowlanym dla budynku jednorodzinnego na działce nr [...] i [...]. Dokumentacja ta zawiera projekt architektoniczny oraz konstrukcyjny, a także projekt instalacji wodno-kanalizacyjnej, centralnego ogrzewania i instalacji elektrycznej. Projekt ten został poprawiony, uwzględnia wskazane nieprawidłowości, wykonany został zgodnie z zasadami wiedzy technicznej "i jest przygotowany do przekazania, w każdej chwili kompetentnemu organowi". Dokumentacja techniczna nie została przez inwestora przedłożona wcześniej, we wskazanych terminach, w związku z brakiem decyzji o warunkach zabudowy dla inwestycji na działce nr [...] i [...]. Brak tej decyzji wynikał z winy organu prowadzącego postępowanie administracyjne w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy. Akcentowała skarga kasacyjna to, że Wójt Gminy prowadzący wskazane postępowanie niesłusznie uznał, że nie jest możliwe oparcie się na domniemaniu w zakresie ustalenia spadkobierców po zmarłej K. S.. Inwestor sam zwrócił się do Sądu Rejonowego w L. o stwierdzenie nabycia spadku po wskazanej osobie, uzyskując ten dokument dopiero w dniu [...].01.2018 r. Skarga kasacyjna zwracała też uwagę, że "poprawiona dokumentacja jest wykonana", a inwestor w tej sprawie wykonuje wszystkie nałożone na niego obowiązki. Jako uznaniowe określono stwierdzenie sądu I instancji, że "od decyzji PWINB z [...].07.2010 r. upłynął wystarczająco długi czas aby sporządzić projekt budowlany i uzyskać decyzję WZ". Kolejny raz podkreślono, że śmierć strony postępowania była przyczyną wydłużenia się sprawy. Odpowiedź na skargę kasacyjną wnieśli G. S. oraz Z. S.. Wskazali, że zaskarżyli powołaną w skardze kasacyjnej decyzją o warunkach zabudowy (dołączoną do skargi kasacyjnej), a zatem decyzja ta nie jest ostateczna. Wskazali, że pierwotna decyzja o pozwoleniu na budowę z [...].04.1990 r. była wydana pod rządami Prawa budowlanego z 1974 r. i zmiany tego pozwolenia powinny być rozpatrywane w kontekście przepisów obowiązujących w tym czasie. Podali, że sytuowanie budynku w odległości 1,5 m od granicy działki jest niezgodne z przepisami. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 183 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2018 r., poz. 1302; dalej ustawa powoływana jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego określone w art. 183 par. 2 p.p.s.a., zatem Naczelny Sąd Administracyjny związany był granicami skargi kasacyjnej. Powyższe oznacza, że zakres rozpoznawania sprawy wyznaczyła, przez wskazanie podstaw kasacyjnych, strona wnosząca skargę kasacyjną. Strona, która kwestionuje orzeczenie wojewódzkiego sądu administracyjnego, wnosząc skargę kasacyjną, obowiązana jest wskazać przepisy prawa materialnego lub przepisy postępowania, które jej zdaniem zostały przez sąd naruszone (art. 174 p.p.s.a.), a nadto obowiązana jest uzasadnić przytoczone podstawy kasacyjne (art. 176 par. 1 pkt 2 p.p.s.a.). Złożona w niniejszej sprawie skarga kasacyjna nie została oparta na usprawiedliwionych podstawach, w związku z czym podlegała oddaleniu (art. 184 p.p.s.a.). Sąd I instancji nie dokonał bowiem błędnej wykładani wskazanych w podstawie skargi kasacyjnej przepisów prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 i 5 Prawa budowlanego poprzez brak oceny, czy sporny budynek na działce nr [...] w W. można doprowadzić do stanu zgodnego z prawem. Należy bowiem zauważyć, że podstawą orzeczonego nakazu rozbiórki przedmiotowego budynku był brak wykonania przez inwestora obowiązku nałożonego przez organ nadzoru budowlanego a obejmującego przedłożenie zamiennego projektu budowlanego, który spełniałby przewidziane prawem wymagania, a nadto uwzględniał zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót. Nie ulegało w sprawie wątpliwości to, że złożony przez inwestora projekt budowlany zamienny wskazanych wyżej wymogów nie spełniał, skoro przyjęte rozwiązania projektowe, w zakresie dopuszczalnych odległości powstałego budynku od granicy działki sąsiedniej (nr [...] ) wynosiły od 1,63 do 1,96 m, zaś od granicy działki nr [...] odległości te wynosiły od 1,38 do 1,51 m. Powyższe naruszało par. 12 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r., poz. 1065) na co trafnie wskazał orzekający organ nadzoru budowlanego i kontrolujący decyzję tego organu sąd I instancji. W tych okolicznościach, jedynie akcesoryjne znaczenie miały wadliwości złożonego projektu budowlanego a polegające na niedopuszczalnych zakreśleniach i poprawkach oraz na braku oceny prawidłowości wykonania części instalacyjnej. Bez wątpienia jednak, złożony projekt budowlany zamienny naruszał art. 34 ust. 3 Prawa budowlanego, co wykluczało możliwość zatwierdzenia tego projektu i wydania pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. W tych okolicznościach brak więc było podstaw aby za zasadny uznać zarzut błędnej wykładani art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Przepis ten stanowi bowiem, że w przypadku niewykonania w terminie obowiązku sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz w razie potrzeby wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem - organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Wydanie w tej sprawie nakazu rozbiórki części budynku mieszkalnego miało zatem oparcie w okolicznościach faktycznych i prawnych ocenianego przypadku, skoro inwestor przedłożył w procedurze naprawczej dokument (projekt zamienny) naruszający wskazane wyżej przepisy prawa. Nie mogły przy tym odnieść skutku argumenty podnoszone w uzasadnieniu podstawy skargi kasacyjnej dotyczące zwłoki Wójta Gminy [...] w wydaniu decyzji o warunkach zabudowy dla sporej inwestycji. Wskazana decyzja mogła – co prawda - modyfikować przepisy techniczno-budowlane w zakresie dotyczącym odległości budynku od granicy z działką sąsiednią, gdyż w dacie wydania kontrolowanej przez sąd I instancji decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] listopada 2017 r. - par. 12 ust. 2 powołanego wyżej rozporządzenia dopuszczał możliwość sytuowania budynku także w odległości 1,5 m od granicy lub bezpośrednio przy tej granicy, jeżeli wynikało to z ustaleń planu miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu. Zauważyć jednak należy, że stan faktyczny realizowanej inwestycji nie przystawał do hipotezy powołanego przepisu. Jak bowiem wyżej wskazano, odległości powstałego budynku od granicy działki sąsiedniej (nr [...] ) wynosiły od 1,63 do 1,96 m, zaś od granicy działki nr [...] odległości te wahały się od 1,38 do 1,51 m. Tymczasem cytowany wyżej przepis rozporządzania Ministra Infrastruktury dopuszczał, aby w oparciu o rozwiązania wynikające z treści decyzji o warunkach zabudowy możliwe było usytuowanie budynku w bądź w odległości 1,5 m od granicy z działką sąsiednią bądź bezpośrednio przy tej granicy (por. też wyrok NSA z 20.06.2018 r. sygn. akt II OSK 1823/16). Treść więc oczekiwanej przez inwestora decyzji o warunkach zabudowy i tak nie mogłaby rzutować na spełnienie przez realizowaną budowę wymogów techniczno-budowlanych w zakresie sytuowania tego obiektu od granicy z działką sąsiednią. Nadto, dostrzec trzeba to, że przyjęta konstrukcja podstawy skargi kasacyjnej nie zawierała zarzutu np. naruszania art. 97 ust. 1 pkt 4 k.p.a. w związku z odpowiednimi regulacjami procedury sądowoadministracyjnej. Taka konstrukcja mogłaby pozwolić na ewentualną ocenę braku zawieszenia przez organ nadzoru budowlanego postępowania naprawczego z uwagi na toczące się postępowanie w sprawie ustalenia warunków zabudowy. Tymczasem skarga kasacyjna powoływała wyłącznie podstawę naruszenia prawa materialnego tj. art. 51 ust. 1 pkt 3 i ust. 4 i 5 Prawa budowalnego – poprzez błędną wykładnię tych przepisów. Powyżej zaś wskazanego aspektu procesowego (braku zawieszenia postępowania) nie można jednak skutecznie zwalczać zarzutem naruszenia wskazanych wyżej przepisów prawa materialnego. Poza tym podkreślić należy, że sąd I instancji orzekał na podstawie akt sprawy (art. 133 p.p.s.a.), a bez wątpienia wskazywana w skardze kasacyjnej nieostateczna decyzja o warunkach zabudowy została wydana już po wyroku tego sądu (tj. pochodzi z dnia 23.04.2018 r.) i akt sprawy nie stanowiła. Mając zatem powyższe na uwadze, należało przyjąć, iż skarga kasacyjna nie zawierała usprawiedliwionych podstaw, co nakazywało orzec o jej oddaleniu, w oparciu o art. 184 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło