II SA/Wa 859/17

WyrokWSA w Warszawie2018-02-27

Skład orzekający: Iwona Dąbrowska, Maria Werpachowska, Danuta Kania

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może uchylić lub zmienić ostateczną decyzję odmawiającą przyznania jednorazowego odszkodowania pieniężnego z tytułu uszczerbku na zdrowiu, jeśli jedyną podstawą żądania jest zmiana przepisów prawnych, a nie pogorszenie stanu zdrowia?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może uchylić ostatecznej decyzji odmawiającej przyznania jednorazowego odszkodowania pieniężnego z tytułu uszczerbku na zdrowiu, jeśli żądanie uchylenia opiera się wyłącznie na zmianie przepisów prawnych, a nie na pogorszeniu stanu zdrowia lub innych przesłankach uzasadniających wzruszenie decyzji ostatecznej w trybie nadzwyczajnym. Zmiana stanu prawnego sama w sobie nie stanowi podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej, która została wydana zgodnie z prawem obowiązującym w dacie jej wydania.
Stan faktyczny
Skarżący W.M. domagał się uchylenia ostatecznej decyzji z 2013 r. odmawiającej mu przyznania jednorazowego odszkodowania pieniężnego z tytułu uszczerbku na zdrowiu (15%) na skutek choroby pozostającej w związku ze służbą. Podstawą żądania była zmiana przepisów prawnych, która potencjalnie mogłaby pozwolić na przyznanie odszkodowania, mimo że pierwotnie wymagany próg uszczerbku wynosił 20%. Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że zmiana przepisów nie stanowi podstawy do wzruszenia prawomocnego rozstrzygnięcia, a stan zdrowia skarżącego nie uległ pogorszeniu.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Dąbrowska, Sędziowie WSA Maria Werpachowska, Danuta Kania (spr.), Protokolant specjalista Maria Zawada, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 lutego 2018 r. sprawy ze skargi W.M. na decyzję Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji odmawiającej przyznania jednorazowego odszkodowania pieniężnego z tytułu procentowego uszczerbku na zdrowiu oddala skargę. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej decyzją nr [...] z dnia [...] marca 2017 r., powołując w podstawie prawnej art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.), dalej: "k.p.a.", utrzymał w mocy decyzję własną nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. odmawiającą uchylenia decyzji Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. w sprawie odmowy przyznania W. M. jednorazowego odszkodowania pieniężnego z tytułu procentowego uszczerbku na zdrowiu na skutek choroby pozostającej w związku ze służbą. W uzasadnieniu ww. decyzji organ przedstawił dotychczasowy tok postępowania wskazując, co następuje: Orzeczeniem nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w P. z dnia [...] maja 2013 r. rozpoznano u W. M. stan po operacji usunięcia guza prawego fałdu głosowego z pooperacyjną dysfonią. Ustalono uszczerbek na zdrowiu na poziomie 15%. Decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej odmówił W. M. przyznania jednorazowego odszkodowania z tytułu procentowego uszczerbku na zdrowiu. Decyzję wydano w oparciu o art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji (Dz. U. Nr 53, poz. 345 ze zm.). Od decyzji tej strona nie wniosła odwołania. W dniu [...] kwietnia 2015 r. W. M. został ponownie skierowany - na swój wniosek - do komisji lekarskiej. Orzeczeniem nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. Wojewódzka Komisja Lekarska Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w P. ustaliła ponownie "stan po operacji usunięcia guza prawego fałdu głosowego z pooperacyjną dysfonią" i określiła procentowy uszczerbek na poziomie 15%. Raportem z dnia [...] września 2015 r. W. M. zwrócił do Komendanta Głównego PSP o uchylenie prawomocnej decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. i wydanie nowej decyzji na podstawie nowych zasad wynikających z ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostającej w związku ze służbą (Dz.U. poz. 616). Żądanie swoje uzasadnił faktem stwierdzenia przez komisję lekarską uszczerbku na zdrowiu oraz zmianą przepisów ubezpieczeniowych, które odmiennie regulują zasady przyznawania i ustalania jednorazowego odszkodowania w przypadku orzeczonego uszczerbku na zdrowiu. Z uwagi na treść żądania Komendant Główny PSP decyzją nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r., działając na podstawie art. 154 k.p.a. w zw. z art. 6 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych (...), odmówił uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. w sprawie odmowy przyznania jednorazowego odszkodowania pieniężnego z tytułu procentowego uszczerbku na zdrowiu na skutek choroby pozostającej w związku ze służbą. Od decyzji tej W. M. wniósł odwołanie do Sądu Rejonowego dla [...] w W. [...] Wydział [...], który postanowieniem z dnia [...] lipca 2016 r. o sygn. akt [...] przekazał sprawę według właściwości Ministrowi Spraw Wewnętrznych i Administracji. Na skutek zażalenia W. M., Sąd Okręgowy w W. [...] Wydział [...] postanowieniem z dnia [...] listopada 2016 r. oddalił zażalenie. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji pismem z dnia [...] stycznia 2017r., działając na podstawie art. 65 § 1 k.p.a., przekazał sprawę Komendantowi Głównemu PSP do rozpoznania według właściwości. Komendant Główny PSP nie znalazł podstaw do uwzględnienia odwołania. Motywując powołaną na wstępie decyzję z dnia [...] marca 2017 r. wskazał, że żądanie W. M. nie wynika ze zmiany (pogorszenia) stanu jego zdrowia. Umotywowane jest natomiast zmianą przepisów ubezpieczeniowych, które aktualnie regulują w inny sposób zasady przyznawania i ustalania jednorazowego odszkodowania w przypadku orzeczonego uszczerbku na zdrowiu. W poprzednim stanie prawnym, tj. na gruncie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji (Dz. U. Nr 53, poz. 345 ze zm.), art. 59 ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o Państwowej Straży Pożarnej (Dz. U. z 2009 r. Nr 12, poz. 68 ze zm.) oraz § 2 pkt 10 i § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 10 marca 1992 r. w sprawie przyznawania i wypłaty odszkodowań przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. Nr 29, poz. 129 ze zm.), do przyznania jednorazowego odszkodowania wymagane było istnienie uszczerbku na zdrowiu w wysokości 20%. Z tego też powodu, skarżącemu - posiadającemu uszczerbek na zdrowiu w wymiarze 15% - takie odszkodowanie nie zostało przyznane. W dniu [...] czerwca 2013 r. do Komendanta Głównego PSP wpłynęło prawomocne orzeczenie nr [...] Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w P. z dnia [...] maja 2013 r. w sprawie ustalenia procentowego uszczerbku na zdrowiu W. M. Rozpoznanie zawarte w orzeczeniu to: "Stan po operacji usunięcia guza prawego fałdu głosowego z pooperacyjną dysfonią". Procentowy uszczerbek ustalono na poziomie 15%. Zdaniem organu, ponowne wydanie analogicznego orzeczenia lekarskiego w oparciu o ten sam stan faktyczny (to samo schorzenie), nie stworzyło nowej sprawy administracyjnej i nie dało podstaw do przyznania świadczenia. Odmienne ukształtowanie w obecnym stanie prawnym uprawnień odszkodowawczych nie stanowi samoistnej przesłanki do uchylenia poprzedniej decyzji i przyznania świadczenia odszkodowawczego. Wywiedziona przez stronę ocena słuszności swojego interesu jest samoistnie niewystarczająca do zmiany decyzji, jak również nieprzekonująca w kontekście oceny interesu społecznego. Nie stanowi zatem przesłanki do wzruszenia prawidłowej i prawomocnej decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. W ocenie organu, wejście w życie nowych przepisów, odmiennie regulujących daną materię, nie spowodowało utraty z mocy prawa ważności ww. decyzji ostatecznej. Nowa regulacja nie stanowiła podstawy do uchylenia decyzji ostatecznej. Również przepisy intertemporalne obowiązującej obecnie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych (...), nie dają możliwości odmiennej oceny dotychczasowych decyzji, czy też możliwości ich wzruszenia. Przepis art. 48 ust. 1 ww. ustawy stanowi jedynie, że do postępowań w sprawach przyznanych świadczeń odszkodowawczych wszczętych, a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy (1 lipca 2014 r.), stosuje się przepisy dotychczasowe. W omawianej sprawie postępowanie zostało prawomocnie zakończone przed wejściem w życie ww. ustawy. Możliwość swoistej "ingerencji" i "uzupełnienia" uprawnienia ukształtowanego w oparciu o dotychczasowe decyzje ostateczne stwarza art. 48 ust. 2 ww. ustawy, ale tylko w przypadku pogorszenia stanu zdrowia funkcjonariusza, które jest następstwem wypadku lub choroby, z tytułu których wypłacono jednorazowe odszkodowanie na podstawie wcześniejszych przepisów. W takiej sytuacji ustawodawca przewidział procedurę zwiększenia ustalonego uprzednio przyznanego odszkodowania. Przepis ten nie mógł być jednak zastosowany w przedmiotowej sprawie. Organ zaznaczył, że decyzja wydana w trybie art. 154 k.p.a. nie może być sprzeczna z prawem. Decyzja taka, jako akt stosowania normy procesowej, nie może naruszać przepisów merytorycznych decydujących o przyznaniu konkretnego uprawnienia. W obrocie prawnym istnieje prawomocna i prawidłowa decyzja Komendanta Głównego PSP nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. o odmowie przyznania świadczenia. Fakt, że została wydana w poprzednim stanie prawnym, który był w dniu rozpoznawania adekwatny do oceny okoliczności faktycznych, powoduje, że argumentacja strony nie może być uwzględniona. Do uznania zasadności przyznania jednorazowego odszkodowania ówczesne przepisy wymagały istnienia 20% uszczerbku na zdrowiu. Warunku tego skarżący nie spełniał. Ponadto art. 154 k.p.a. nie daje podstaw do uchylenia lub zmiany decyzji ostatecznej, na mocy której strona nie nabyła prawa, jeżeli w perspektywie dotychczasowych przepisów świadczenie to było nienależne i żaden z przepisów przejściowych nie kształtuje tego uprawnienia w sposób odmienny od dotychczasowego. Pismem z dnia [...] maja 2017 r. K. M., działając przez profesjonalnego pełnomocnika, wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na powyższą decyzję Komendanta Głównego PSP z dnia [...] marca 2017 r. zarzucając: - naruszenie art. 11 ust. 1, art. 30 ust. 1, art. 35 pkt 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych (...) poprzez wydanie przez Komendanta Głównego PSP decyzji nr [...] z dnia [...] lutego 2016 r. odmawiającej uchylenia decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. w sytuacji, gdy organ powinien zastosować powyższe przepisy i potraktować pismo skarżącego jako nowy wniosek o jednorazowe odszkodowanie, - naruszenie art. 154 ust. 1 k.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i wyrażenie poglądu, że w niniejszej sprawie nie doszło do spełnienia warunków jego zastosowania, podczas gdy prawidłowa ocena stanu prawnego i faktycznego w odniesieniu do obowiązującego stanu prawnego prowadzi do wniosku przeciwnego, - naruszenie art. 48 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych (...) poprzez jego niezastosowanie, - wyrażenie błędnego poglądu prawnego, iż w niniejszej sprawie zachodzi res iudicata, podczas gdy prawidłowa ocena prowadzi do wniosku, że w niniejszej sprawie nie doszło do spełnienia jednego z warunków jej zaistnienia tj. tożsamości stanu prawnego. W związku z powyższymi zarzutami pełnomocnik skarżącego wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz poprzedzającej ją decyzji z dnia [...] lutego 2016 r. i orzeczenie o przyznaniu jednorazowego odszkodowania z tytułu procentowego uszczerbku na zdrowiu. W motywach skargi pełnomocnik podniósł w szczególności, iż argument organu jakoby w obrocie prawnym pozostawała prawomocna i prawidłowa decyzja KG PSP nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. i fakt ten nie pozwala na uwzględnienie racji skarżącego - jest absolutnie chybiony. Istotą przepisu art. 154 k.p.a. jest przecież ingerencja w decyzje ostateczne - w tym w decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. - i uchylenie jej przy zaistnieniu zawartych tam przesłanek, które w niniejszej sprawie zostały spełnione. Mianowicie, na mocy poprzedniej decyzji uznanej przez organ za ostateczną, strona nie nabyła praw. Poprzednia decyzja jak i zaskarżona, mają charakter deklaratoryjny. Jakkolwiek rozstrzygają materialnie i merytorycznie co do istoty sprawy, to jednak nie potwierdzają okoliczności nabycia przez stronę konkretnych uprawnień, nie tworząc ich w wymiarze konstytutywnym. W niniejszej sprawie występuje ważny interes społeczny przejawiający się w tym, że Państwo winno chronić swoich funkcjonariuszy, którzy niekiedy z narażeniem życia lub zdrowia ratują czyjeś życie, zdrowie lub mienie. Natomiast zaskarżona decyzja stwierdzająca, że nie zaistniały przesłanki z art. 154 k.p.a. jest krzywdząca i niesprawiedliwa dla skarżącego. Skarżący poniósł uszczerbek na zdrowiu nie w trakcie czynności związanej z życiem prywatnym, ale w trakcie pełnienia służby o charakterze ogólnospołecznym. Organ pominął całkowicie ten aspekt ważnego interesu społecznego, nie odnosząc się do tej kwestii. Nadto, pełnomocnik zauważył, że prawo wnioskodawcy do przedmiotowego świadczenia chronią ogólne dyrektywy Kodeksu postępowania administracyjnego, w tym wyrażona w art. 8 k.p.a. zasada pogłębiania zaufania obywateli do organów państwa. Zasada ta stanowi instrument, który w sposób pośredni gwarantuje realizację nadrzędnej zasady praworządności, która to z kolei jest immamentną cechą demokratycznego państwa prawnego. Pełnomocnik wskazał również, że pouczenie oraz uzasadnienie prawne i faktyczne, jako podstawowe elementy zaskarżonej decyzji, są niejasne i niespójne. Lakoniczność w sporządzaniu uzasadnienia powoduje także naruszenie standardów unijnych dotyczących udzielania informacji, zgodnie z którymi obywatel ma prawo do uzyskania od organu administracji szczegółowej informacji prawnej (art. 9 k.p.a., art. 6 § 3 lit. a Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji), a Sądowi uniemożliwia kontrolę instancyjną. W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Państwowej Straży Pożarnej wniósł o oddalenie skargi podtrzymując stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188), dalej: "p.u.s.a." oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), dalej: "p.p.s.a.", sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej. Zgodnie z art. 134 § 1 i 2 p.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, przy czym sąd nie może wydać orzeczenia na niekorzyść skarżącego, chyba że stwierdzi naruszenie prawa skutkujące stwierdzeniem nieważności zaskarżonego aktu lub czynności. Skarga oceniana w świetle powyższych kryteriów nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona decyzja Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej z dnia [...] marca 2017 r. w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. nie narusza prawa. Postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją zostało wszczęte na wniosek skarżącego – W. M. z dnia [...] września 2015 r., który zwrócił się do organu o uchylenie decyzji Komendanta Głównego PSP nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. i wydanie nowej decyzji na podstawie przepisów ustawy z dnia 4 kwietnia 2014r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (Dz. U. poz. 616 ze zm.). Powyższy wniosek został prawidłowo zakwalifikowany przez organ jako żądanie uchylenia decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 k.p.a. Przy czym organ zasadnie przyjął, że w świetle art. 61 § 1 k.p.a. jest związany treścią żądania wniosku. To treść żądania wyznacza bowiem normę prawa materialnego, która będzie miała zastosowanie w konkretnej sprawie (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 16 grudnia 1987 r. sygn. akt IV SA 757/87, niepubl.; z dnia 16 lipca 2009 r. sygn. akt II OSK 1163/08, publ. LEX nr 555752). Zgodnie z art. 154 § 1 k.p.a. decyzja ostateczna, na mocy której żadna ze stron nie nabyła prawa, może być w każdym czasie uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. W przypadkach określonych w § 1 właściwy organ wydaje decyzję w sprawie uchylenia lub zmiany dotychczasowej decyzji (ust. 2). Nadzwyczajny tryb postępowania, o którym mowa w art. 154 k.p.a., ma na celu wzruszenie ostatecznej decyzji administracyjnej. W postępowaniu tym weryfikacja ostatecznej decyzji następuje tylko w przypadku, jeżeli za zmianą lub uchyleniem decyzji przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony. Przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony powinna podlegać ocenie według wynikającej z art. 7 k.p.a. zasady uwzględnienia z urzędu interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. O uwzględnieniu obu tych interesów można mówić tylko w przypadku, w którym ich uwzględnienie nie narusza prawa, tzn. nie sankcjonuje stanu niezgodnego z prawem. Ponadto instytucja z art. 154 k.p.a. w zasadzie odnosi się do decyzji uznaniowych. Chodzi tu o sytuacje, w których ustawodawca przewiduje wydanie rozstrzygnięcia w oparciu o konstrukcję uznania administracyjnego poprzez wprowadzenie pewnego "luzu decyzyjnego". W obszarze tego "luzu" organ ma możliwość wyboru rozstrzygnięcia w oparciu o przesłanki słuszności lub celowości, przy czym każde z tych rozstrzygnięć podejmowane jest w granicach prawa, w następstwie poczynienia niezbędnych ustaleń faktycznych. W orzecznictwie wskazuje się również, że nie można wykluczyć sytuacji, w których rozstrzygnięcie w części ma charakter związany, i uchylenie takiej decyzji w trybie art. 154 k.p.a. jest możliwe, jeśli uchylenie lub zmiana nie odnosi się do "związanej" części weryfikowanego rozstrzygnięcia. Możliwość zastosowania art. 154 k.p.a. w odniesieniu do tzw. decyzji związanych jest obarczona konkretnymi ograniczeniami, które powinny wynikać bezpośrednio z okoliczności danej sprawy, a ewentualne podjęcie rozstrzygnięcia, w tym pozytywnego dla wnioskodawcy i tak nie może prowadzić do stanu naruszenia prawa (por. wyroki NSA: z dnia 25 lutego 2011 r., sygn. akt I OSK 607/10; z dnia 8 lutego 2017 r., sygn. akt I OSK 2139/15; z dnia 20 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1457/17; publ. CBOSA). W postępowaniu, o którym mowa w art. 154 k.p.a., nie jest dopuszczalna ponowna merytoryczna kontrola wydanej ostatecznej decyzji. Strona nie może zatem, powołując się na interes społeczny lub własny interes, domagać się w tym trybie ponownej oceny merytorycznej podjętego rozstrzygnięcia. W takim bowiem wypadku postępowanie określone w art. 154 k.p.a. służyłoby do ponownego rozpoznania spraw już zakończonych ostateczną decyzją administracyjną niejako "w kolejnej instancji". Prowadziłoby to do niedopuszczalnego naruszenia zasady dwuinstancyjności postępowania, wyrażonej w art. 15 k.p.a. Organ administracji nie jest zatem uprawniony do ponownego merytorycznego rozpatrzenia sprawy, lecz winien dokonać jej analizy jedynie pod kątem wystąpienia dwóch przesłanek: interesu społecznego oraz słusznego interesu strony. Powyższe przesłanki muszą być ustalone w konkretnej sprawie i muszą zyskać zindywidualizowaną treść, wynikającą ze stanu faktycznego i prawnego sprawy. Oceniając czy w danej sprawie występuje słuszny interes strony, należy wziąć pod uwagę nie subiektywne przekonanie strony o doznanej przez nią szkodzie, lecz rozważyć okoliczności, które pozwalają ustalić, że żądanie strony (uchylenia bądź zmiany decyzji) jest słuszne i zasługuje na społeczną akceptację (por. wyrok NSA z dnia 17 września 2010 r. sygn. akt I OSK 428/10, publ. CBOSA). Samo określenie "słuszny interes strony", jakkolwiek niezdefiniowane, wskazuje, że nie chodzi w nim o każdy interes strony (a więc o chęć uzyskania rozstrzygnięcia organu administracji o treści zgodnej z wolą strony), ale wyłącznie o interes zgodny przede wszystkim z prawem i zasadami współżycia społecznego. Modyfikacja ukształtowanego ostateczną decyzją stosunku administracyjnoprawnego (poprzez jego zmianę bądź zniesienie) musi więc być społecznie aprobowana i godna wsparcia ze strony Państwa ze względu na cel jaki przez tę modyfikację zostanie osiągnięty. Interes ten ma być bowiem obiektywnie słuszny, a nie jedynie zgodny z oczekiwaniem strony. Uchylenie decyzji ostatecznej w trybie art. 154 § 1 k.p.a. nie może prowadzić do wydania decyzji sprzecznej z prawem (por. wyrok NSA z dnia 13 marca 2015 r., sygn. akt II OSK 1895/13; publ. j.w.). Słuszny interes strony w rozumieniu art. 154 § 1 k.p.a. musi być zatem interesem znajdującym oparcie w obowiązujących przepisach prawa, bowiem zasada praworządności, wyrażona w art. 6 k.p.a., zobowiązuje organy administracji do działania na podstawie i w granicach obowiązującego prawa (por. wyrok NSA z dnia 18 października 2007 r. sygn. akt II OSK 1406/06, publ. j.w.). Uchylenie lub zmiana decyzji ostatecznej na podstawie art. 154 k.p.a. może być dokonana tylko w granicach stanu faktycznego sprawy załatwionej decyzją ostateczną, przy niezmienionym stanie prawnym, istniejącym w dniu wydania takiej decyzji. Przyjęcie stanowiska, według którego, w postępowaniu opartym na art. 154 k.p.a. możliwe byłoby ustalenie na nowo stanu faktycznego oraz ocena tego stanu faktycznego w odniesieniu do norm prawa materialnego skutkowałoby utożsamieniem tego nadzwyczajnego trybu weryfikacji ostatecznej decyzji z postępowaniem zwykłym (por. wyrok NSA z dnia 8 lutego 2017 r., I OSK 2139/15; publ. j.w.). W świetle powyższych uwag za prawidłowe uznać należy stanowisko organu, że brak było podstaw do uchylenia ostatecznej decyzji Komendanta Głównego PSP nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. w sprawie odmowy przyznania skarżącemu jednorazowego odszkodowania pieniężnego z tytułu procentowego uszczerbku na zdrowiu na skutek choroby pozostającej w związku ze służbą. Zauważyć należy, że ww. decyzja ostateczna, nie została wydana w oparciu o uznanie administracyjne, lecz ma charakter związany. Podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia stanowił przepis art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji (Dz. U. Nr 53, poz. 345 ze zm.) oraz § 2 pkt 10 i § 11 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z dnia 10 marca 1992 r. w sprawie przyznawania i wypłaty odszkodowań przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji, Straży Granicznej, Państwowej Straży Pożarnej i Biurze Ochrony Rządu (Dz. U. Nr 29, poz. 129 ze zm.). Zgodnie z treścią art. 5 ust. 1 ww. ustawy, funkcjonariuszowi, który doznał trwałego uszczerbku na zdrowiu wskutek wypadku określonego w art. 2 ust. 1 albo trwałego uszczerbku na zdrowiu co najmniej w 20% wskutek choroby określonej na podstawie art. 3, przysługuje jednorazowe odszkodowanie pieniężne. Na gruncie powołanego przepisu przyznanie przedmiotowego odszkodowania nie było przedmiotem uznania organu, na co wskazuje zwrot "przysługuje". W przypadku skarżącego - posiadającemu uszczerbek na zdrowiu orzeczony przez Wojewódzką Komisję Lekarską MSW w P. z dnia [...] maja 2013 r. w wymiarze 15% - takie odszkodowanie nie przysługiwało i nie zostało przyznane. Decyzja nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. jest zatem zgodna z prawem i nie mogła podlegać ocenie w trybie nadzwyczajnym określonym w art. 154 k.p.a. Nie zawiera bowiem wadliwości, które mogłyby być sanowane ze względu na interes społeczny lub słuszny interes strony. Ponadto, jak już wyżej wskazano, podjęcie rozstrzygnięcia w trybie art. 154 k.p.a. jest możliwe w przypadku tożsamości stanu faktycznego i prawnego. Taka sytuacja w niniejszej sprawie nie występuje, bowiem od dnia 1 lipca 2014 r. obowiązuje ustawa z dnia 4 kwietnia 2014 r. o świadczeniach odszkodowawczych przysługujących w razie wypadku lub choroby pozostających w związku ze służbą (Dz. U. poz. 616 ze zm.), która zastąpiła ww. ustawę z dnia 16 grudnia 1972 r. o odszkodowaniach przysługujących w razie wypadków i chorób pozostających w związku ze służbą w Policji. Jednakże, odmienne ukształtowanie ww. ustawą uprawnień odszkodowawczych (art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. przewiduje jednorazowe odszkodowanie w wysokości 20% przeciętnego wynagrodzenia za każdy procent uszczerbku na zdrowiu), nie stanowi przesłanki do uchylenia decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. i przyznania świadczenia odszkodowawczego. Bez znaczenia dla powyższej oceny pozostaje przedstawione przez skarżącego orzeczenie Wojewódzkiej Komisji Lekarskiej MSW w P. nr [...] z dnia [...] czerwca 2015 r. ustalające ponownie "stan po operacji usunięcia guza prawego fałdu głosowego z pooperacyjną dysfonią" i określające procentowy uszczerbek na poziomie 15%. Orzeczenie to nie mogło być podstawą wydania nowego rozstrzygnięcia w przedmiocie przyznania skarżącemu jednorazowego odszkodowania pieniężnego z tytułu procentowego uszczerbku na zdrowiu w oparciu o aktualnie obowiązujące przepisy, w sytuacji gdy z obrotu prawnego nie została wyeliminowana ostateczna decyzja z dnia [...] lipca 2013 r. prawidłowo rozstrzygająca kwestię odszkodowania w oparciu o ówcześnie obowiązujące przepisy ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r. Nieuzasadniony jest zatem zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 11 ust. 1, art. 30 ust. 1 i art. 35 ust. 1 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. Organ nie miał podstaw do zastosowania ww. przepisów kształtujących uprawnienie funkcjonariuszy PSP do świadczenia odszkodowawczego w sytuacji, gdy kwestia przyznania tego uprawnienia skarżącemu została rozstrzygnięta ostateczną decyzją pod rządami uprzednio obowiązującej ustawy z dnia 16 grudnia 1972 r., która to decyzja nie została wzruszona w przewidzianym do tego trybie i pozostaje w obrocie prawnym. Odmienne, bardziej korzystne dla skarżącego, uregulowanie kwestii świadczenia odszkodowawczego na podstawie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. samo w sobie nie stanowi podstawy do "ponownego" rozpatrzenia przez organ wniosku o przyznanie odszkodowania w niezmienionym stanie faktycznym. Nie jest również trafny zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 48 ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. Jest to przepis przejściowy, który stanowi, że do postępowań w sprawie przyznania świadczeń odszkodowawczych wszczętych a niezakończonych decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie ustawy stosuje się przepisy dotychczasowe (ust. 1). W przypadku pogorszenia się stanu zdrowia funkcjonariusza, które jest następstwem wypadku lub choroby, z których tytułu wypłacono jednorazowe odszkodowanie na podstawie przepisów dotychczasowych, zwiększenie tego odszkodowania ustala się na zasadach określonych w art. 11 (ust. 2). Przepis ten nie może mieć zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem kwestia przyznania skarżącemu odszkodowania została zakończona poprzez wydanie decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., tj. przed wejściem w życie ww. ustawy. Nie ma też miejsca sytuacja, w której pogorszył się stan zdrowia skarżącego w związku z wypadkiem lub chorobą, z tytułu których wypłacono odszkodowanie. W świetle powyższego nieuzasadniony jest zarzut skargi dotyczący naruszenia art. 154 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie w niniejszej sprawie. Jak wywiedziono powyżej, nie zaistniały przesłanki do wydania rozstrzygnięcia uchylającego decyzję nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r., bowiem nie jest to decyzja wadliwa i nie zachodzi tożsamość stanu prawnego warunkująca zastosowanie omawianego nadzwyczajnego trybu wzruszenia decyzji ostatecznej. Organ nie miał zatem podstaw do uznania, że w sprawie zachodzi przesłanka interesu społecznego lub słusznego interesu strony, która mogłaby stanowić podstawę uchylenia ww. decyzji. Zaistnienia tej przesłanki nie można wywodzić z faktu wejścia w życie ustawy z dnia 4 kwietnia 2014 r. w sposób odmienny kształtującej uprawnienia funkcjonariuszy PSP do jednorazowego odszkodowania przysługującego w razie wypadku pozostającego w związku ze służbą lub choroby pozostającej w związku ze szczególnymi warunkami i właściwościami służby. Nie można również uznać, że wydając zaskarżoną decyzję organ dopuścił się naruszenia zasady zaufania uczestnika postępowania do władzy publicznej (art. 8 k.p.a.) oraz zasady informowania wyrażonej w art. 9 k.p.a. i art. 6 § 3 lit. a Europejskiego Kodeksu Dobrej Administracji w stopniu mającym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, gdyż tylko takie uchybienie, stosownie do art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., mogłoby stanowić podstawę uchylenia zaskarżonej decyzji. Oczywistym jest, że służba w Państwowej Straży Pożarnej wiąże się z poświęceniem oraz niejednokrotnym narażaniem życia i zdrowia funkcjonariuszy dla dobra społecznego. Nie oznacza to jednak, że sama ta okoliczność w przedstawionym stanie faktycznym i prawnym doprowadzi do wydania rozstrzygnięcia zgodnego z wnioskiem strony skarżącej. Konkludując, Sąd stwierdza, że wydane w sprawie decyzje nie naruszają prawa, zaś zarzuty skargi nie zasługują na uwzględnienie. Trafne jest bowiem stanowisko Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej, że w niniejszej sprawie nie zaistniały przesłanki do uchylenia ostatecznej decyzji nr [...] z dnia [...] lipca 2013 r. Mając na względzie wszystko powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 151 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło