II OSK 2687/18

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-11-19

Skład orzekający: Zofia Flasińska, Andrzej Jurkiewicz, Piotr Broda

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji architektoniczno-budowlanej, wydając pozwolenie na budowę z odstępstwem od przepisów techniczno-budowlanych (w tym odległościowych), wywiązał się z obowiązku wyczerpującego uzasadnienia tego odstępstwa, uwzględniając interesy stron oraz specyfikę sprawy?
Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że Wojewódzki Sąd Administracyjny prawidłowo uchylił decyzję organu odwoławczego. Sąd administracyjny pierwszej instancji zasadnie stwierdził, że organy administracji nie wywiązały się z obowiązku wyczerpującego uzasadnienia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, co narusza zasady postępowania administracyjnego (art. 7, 77 § 1, 80, 107 § 3 k.p.a.). Brak szczegółowej analizy okoliczności sprawy, interesów stron oraz zasad wiedzy technicznej uniemożliwia prawidłowe wyważenie praw inwestora i właścicieli sąsiednich nieruchomości.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła pozwolenia na budowę garażu w zbliżeniu do granic działek sąsiednich, co wymagało zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych. Organy administracji (Prezydent Miasta i Wojewoda) wydały pozwolenie, jednak Wojewódzki Sąd Administracyjny dwukrotnie uchylił decyzje, wskazując na brak wyczerpującego uzasadnienia zgody na odstępstwo. Skarżący kasacyjnie J.P. kwestionował wyrok WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego. Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę kasacyjną i zasądził od J.P. na rzecz J.K. i M.K. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Zofia Flasińska Sędziowie Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędzia del. WSA Piotr Broda (spr.) po rozpoznaniu w dniu 19 listopada 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.P. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1329/17 w sprawie ze skargi J.K. i M.K. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. oddala skargę kasacyjną; 2. zasądza od J.P. na rzecz J.K. i M.K. solidarnie kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego. Zaskarżonym wyrokiem z dnia 27 lutego 2018 r., sygn. akt II SA/Rz 1329/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie po rozpoznaniu skargi J.K. i M.K. na decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] 2017r. w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, uchylił zaskarżoną decyzję i poprzedzającą ją decyzję Prezydenta Miasta Tarnobrzega z dnia [...] 2016r. Wyrok zapadł w następujących okolicznościach faktycznych i prawnych. Postanowieniem z dnia [...] 2015 r. Prezydent Miasta Tarnobrzega, po uzyskaniu upoważnienia Ministra Infrastruktury i Rozwoju wydanego na podstawie art. 9 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane ( tekst jedn. Dz. U. z 2016 r., poz. 290 ze zm., dalej: Pr. bud.), udzielił zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych, umożliwiając wykonanie budynku garażowego w zbliżeniu do granic z działkami sąsiednimi. Natomiast postanowieniem z [...] 2015 r. nałożył na inwestorów: G.P. i J.P. obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym. Decyzją z dnia [...] 2015 r. Nr [...] Prezydent Miasta Tarnobrzega zatwierdził projekt budowlany i udzielił inwestorom pozwolenia na budowę garażu na samochód ciężarowy na działce nr [...] w Tarnobrzegu. Decyzja ta po rozpatrzeniu odwołania J. i M.K. (właścicieli sąsiedniej działki nr [...]) została uchylona przez Wojewodę Podkarpackiego decyzją z dnia [...] 2016r. a sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia. W ponownie prowadzonym postępowaniu Prezydent Miasta Tarnobrzega postanowieniem z dnia [...] 2016 r. nałożył na inwestorów obowiązek usunięcia nieprawidłowości w projekcie budowlanym w zakresie w nim wskazanym, a po uzupełnieniu braków przez inwestorów decyzją z dnia [...] 2016 r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 Pr. bud. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę. Odwołanie od tej decyzji złożyli J.K. i M.K. kwestionując zasadność udzielonego odstępstwa od zachowania norm odległościowych. Ponadto wskazali, na niewykonanie nałożonego na inwestorów nakazu rozbiórki nielegalnie wzniesionych fundamentów. Decyzją z dnia [...] 2016 r. Wojewoda Podkarpacki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tarnobrzega, podzielając w całości ustalenia i wnioski tego organu. Skargę na tą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie złożyli J.K. i M.K.. Po jej rozpoznaniu Sąd wyrokiem z dnia 27 kwietnia 2017 r. sygn. akt II SA/Rz 1621/16 uchylił decyzję Wojewody Podkarpackiego z dnia [...] 2016 r. zauważając, że mimo ciążącego na organie obowiązku - Wojewoda uchylił się od zbadania zaistnienia przesłanek z art. 9 ust. 1 i 2 Pr. bud. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, decyzją z dnia [...] 2017 r. Wojewoda Podkarpacki utrzymał w mocy decyzję Prezydenta Miasta Tarnobrzega z dnia [...] 2016 r. W uzasadnieniu przyjętego rozstrzygnięcia wskazał, że inwestor spełnił wymagania określone w art. 33 ust. 2 Pr. bud., a planowana inwestycja jest zgodna z ustaleniami decyzji o warunkach zabudowy. Zdaniem Wojewody spełnione zostały również warunki określone w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki ich usytuowanie (Dz.U. z 2015 r., poz. 1422). Zwrócił przy tym uwagę, że obiekt zaprojektowany został w granicy z sąsiednią działką nr [...], a na takie usytuowanie budynku wyraził zgodę Prezydent M. Tarnobrzega po uzyskaniu upoważnienia ministra. Podano, że aktualna zabudowa działki nr [...] nie pozwala inwestorowi na inne usytuowanie obiektu, ze względu na brak możliwości manewrowania samochodem ciężarowym oraz użytkowania istniejących już na działce obiektów. Projektowana inwestycja nie spowoduje również zagrożenia bezpieczeństwa ludzi i mienia oraz pogorszenia warunków sanitarno - zdrowotnych i środowiska. Wykonanie obiektu w planowanym miejscu poprawi natomiast warunki parkowania samochodu ciężarowego, co wpłynie korzystnie na warunki otoczenia. Odnośnie kwestii wykonania rozbiórki nielegalnie wzniesionych fundamentów Wojewoda podał, że sprawy te należą do zadań organów nadzoru budowlanego. Odnośnie kwestii bezprawnego zajęcia części działki Wojewoda podał, że granice pomiędzy działkami [...] i [...] uwidocznione na mapie do celów projektowych ustalone zostały na podstawie postanowienia Sądu Rejonowego w Tarnobrzegu sygn. akt I Ns 776/07 z dnia 19 sierpnia 2009 r. Skargę na powyższą decyzję Wojewody złożyli J.K. i M.K., wnosząc o jej uchylenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uznał ją za zasadną. W ocenie Sądu Wojewoda nie wywiązał się z obowiązku wykonania wytycznych zawartych w wyroku z dnia 27 kwietnia 2017r. sygn. akt II SA/Rz 1621/16 ograniczając się zasadniczo do powtórzenia argumentacji inwestorów uzasadniającej w ich ocenie konieczność odstąpienia przy realizacji inwestycji od przepisów techniczno - budowlanych. Sąd ponownie przytoczył w tym zakresie uzasadnienie wcześniejszego wyroku wskazując, że w pełni podziela tę argumentację. Zdaniem Sądu organ administracji I instancji Prezydent M. Tarnobrzega, jak i organ odwoławczy Wojewoda Podkarpacki w wydanych decyzjach dot. zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę uchybili obowiązkowi wykazania, w jakich okolicznościach rozpatrywanej sprawy upatrują istnienia szczególnie uzasadnionego przypadku przemawiającego za dopuszczeniem odstępstwa od lokalizacji mającego powstać budynku garażowego względem działki nr [...], z naruszeniem ogólnie obowiązujących norm odległościowych; decyzja organu I instancji nie zawiera żadnego odniesienia w tym zakresie, zaś decyzja Wojewody ogranicza się do przytoczenia argumentacji inwestora. Brak jakichkolwiek ustaleń własnych organów widoczny jest zwłaszcza w odniesieniu do inwestowanej działki nr [...] i już istniejących na niej budynków (ich powierzchni, rozmieszczenia, sposobu i intensywności wykorzystywania). Sąd zwrócił również uwagę, że organy nie podjęły próby oceny ewentualnego usytuowania budynku garażowego równolegle do granicy z działką [...] tj. za istniejącym już budynkiem garażowym i usytuowanym przed nim w jednej linii budynkiem handlowym. Nadto organy administracji całkowicie pominęły także analizę skutków, z jakimi odstępstwo będzie się wiązało i jakie może wywołać dla działki nr [...], w zakresie zapewnienia podstawowych warunków użytkowych i bezpieczeństwa zabudowy względem nieruchomości sąsiednich (także pod względem ewentualnej ich przyszłościowej zabudowy), czego nie można sprowadzić wyłącznie do ewentualnego zagrożenia pożarowego. W skardze kasacyjnej J.P. zaskarżył powyższy wyrok w całości zarzucając naruszenie: 1. art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1) lit c) p.p.s.a. w związku z art. 141 § 4 p.p.s.a. w zw. z art. 174 ust. 2 p.p.s.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie w sposób zbiorczy a przez to niedopuszczalny ustalił, iż organy naruszyły przepisy postępowania administracyjnego kształtujące zasadę prawdy obiektywnej (art. 7 kpa), zasadę oficjalności postępowania i również zasadę prawdy obiektywnej (art. 77 §1 kpa) a także, że w sposób dowolny, a nie swobodny oceniły materiał dowodowy (art. 80 kpa) oraz, że uzasadnienie decyzji zarówno organu I Instancji jak i organu II Instancji sporządzone zostało z uchybieniem art. 107 § 3 k.p.a., podczas gdy analiza uzasadnienia zaskarżonego wyroku wskazuje, że zostało ono sporządzone bez podania szczegółowo podstawy prawnej w części dotyczącej naruszenia przepisów prawa procesowego, bowiem Sąd ten ograniczył się jedynie do zbiorczego wskazania przepisów postępowania, które w jego opinii zostały naruszone. Nie można bowiem uznać, że uzasadnienie zaskarżonego wyroku w części w której przywołuje warianty usytuowania projektowanego budynku i wskazuje tym samym, który z tych wariantów byłby najkorzystniejszy spełnia wymogi formalne uzasadnienia orzeczenia. Nadmieniając również, że ocena który z wariantów jest najbardziej korzystny dla inwestora należy do niego, natomiast to czy zamierzenie inwestycyjne nie jest sprzeczne z interesem osób trzecich weryfikowane jest w toku postępowania przed organem I Instancji a w wyniku odwołania od decyzji administracyjnej także przez organ II Instancji, przy czym strony tego postępowania właściciele nieruchomości sąsiednich mieli zagwarantowane prawo czynnego udziału na każdym etapie postępowania. Wskazując również, iż uzasadnienie wyroku nie spełnia wymogu art. 141 § 4 p.p.s.a., w części w której Sąd stwierdza ogólnikowo, że rozpoznając ponownie sprawę organy uwzględnią wskazania co do dalszego postępowania, które wynikają wprost z poczynionych uwag; 2.) art. 153 p.p.s.a. w zw. z art. 174 ust. 2 p.p.s.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie błędnie uznał, że organy nie wywiązały się z obowiązku zastosowania oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania wyrażonych w wyroku WSA w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2017r sygn. akt II SA/Rz 1621/16 w sytuacji gdy, analiza treści uzasadnienia tego wyroku wskazuje, że nie zawiera ono wskazań co do dalszego postępowania, a jedynie ocenę prawną podjętych czynności w toku ustępowania odwoławczego przez organ II instancji. Ocena prawna WSA w Rzeszowie w wyroku z dnia 27 kwietnia 2017r sygn. akt II 5A/Rz 1621/16 czynności procesowych podejmowanych przez organy administracji publicznej w przedmiotowej sprawie związanej ze specyfiką dotyczącą postępowania administracyjnego w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę, którego elementem było także zagadnienie "odstępstwa" od wymogów odległościowych od granicy działki sąsiedniej posadowienia projektowanego budynku, w ocenie skarżącego została ujęta podczas ponownego rozpatrywania sprawy zarówno przez Prezydenta Miasta Tarnobrzega a także przez Wojewodę Podkarpackiego, co wynika wprost z uzasadnienia obu decyzji; 3.) art. 9 ust. 1 i 2 Pr. bud. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) p.p.s.a. w zw. z art. 174 ust. 1 i 2 p.p.s.a. przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie albowiem WSA w Rzeszowie błędnie uznał, że organy przy wydawaniu decyzji naruszyły przepisy prawa materialnego poprzez "co najmniej przedwczesne" wydanie pozwolenia na budowę z uwzględnieniem zgody na odstępstwo w sytuacji gdy, sprawa administracyjna w przedmiocie wydania pozwolenia na budowę była dwukrotnie rozpatrywana, przy czym za każdym razem organ I instancji wydawał decyzję o pozwoleniu na budowę, a organ II instancji za każdym razem zgadzał się z argumentacją i utrzymywał w mocy zaskarżoną decyzję. Zwrócić uwagę należy, że organ I instancji podejmował czynności, do których zobowiązany był na mocy wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2017r sygn. akt II SA/Rz 1621/16, co wynika z akt sprawy, również organ odwoławczy dokonywał kompleksowej oceny materiału dowodowego zgromadzonego w aktach sprawy, czemu dawał wyraz na łamach uzasadnień wydanych przez siebie decyzji administracyjnych. Biorąc pod uwagę fakt, że sprawa dotycząca uzyskania przez skarżącego decyzji o pozwoleniu na budowę trwa od ok. 2 lat a także to, że stanowiła ona przedmiot analizy zarówno organu administracji architektoniczno-budowalnej (dwukrotnie), to trudno zgodzić się ze stanowiskiem o przedwczesności zapadłych w sprawie decyzji administracyjnych, bowiem zapadły one po całościowej analizie zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności co zasadności lokalizacji projektowanego garażu bezpośrednio przy granicy działek nr [...][...] Również w ocenie Skarżącego WSA w Rzeszowie błędnie wskazuje w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że organy uchybiły obowiązkowi poprzez wskazanie w jakich okolicznościach rozpatrywanej sprawy upatrują istnienia szczególnie uzasadnionego przypadku przemawiającego za dopuszczeniem odstępstwa od lokalizacji mającego powstać budynku garażowego z naruszeniem ogólnie obowiązujących norm odległościowych w sytuacji gdy było to przedmiotem analizy organu architektoniczno-budowlanego w ramach prowadzonego postępowania administracyjnego, jak również przez ministra, który ostatecznie udzielił upoważnienia do wydania postanowienia o wyrażeniu zgody na dokonanie odstępstwa. Również organ II Instancji uzasadnił w swojej decyzji dlaczego podzielił stanowisko Prezydenta M. Tarnobrzega, przy czym brak jest jakichkolwiek podstaw by przyjąć, że powtórzył on argumentację inwestora; 4.) art. 4 Pr. Bud. w zw. z art. 174 ust. 1 p.p.s.a. przez niezastosowanie albowiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie uchylając decyzje administracyjne naruszył tym samym zasadę wolności budowlanej skarżącego, która gwarantuję podmiotowi, który legitymuje się prawem do dysponowania nieruchomością na cele budowalne, prawo do zabudowy nieruchomości gruntowej zgodnie z planowanym zamierzeniem inwestycyjnym pod warunkiem zgodności tego zamierzenia przepisami prawa, co w niniejszej sprawie nastąpiło. W oparciu o tak sformułowane zarzuty wniósł o uchylenie w całości wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie oraz rozpoznanie skargi poprzez jej oddalenie w całości, względnie o uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych. Składając wniosek o rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. W odpowiedzi na skargę kasacyjną J.K. i M.K. wnieśli o jej oddalenie, kwestionując zasadność podniesionych w jej treści zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw. Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw. Prawidłowo Sąd I instancji wskazał, że podobnie jak organy administracji orzekające w niniejszej sprawie, jest związany na mocy art. 153 p.p.s.a. oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania wyrażonymi w orzeczeniu Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2017r. sygn. akt II SA/Rz 1621/16, w którym to Sąd wskazał, że udzielenie zgody na odstępstwo powinno być uzasadnione przez organ w decyzji o pozwoleniu na budowę. Przy czym organ ma obowiązek ocenić cały materiał dowodowy i wskazać czy zaistniały przesłanki udzielenia zgody na odstępstwo. Jednocześnie argumentacja w tym zakresie powinna być wskazana w sposób wyczerpujący i odwoływać się do okoliczności konkretnej sprawy, które z kolei powinny zawierać element wyjątkowości. Nie jest wystarczające powołanie się na uzyskanie zgody na takie odstępstwo. Sąd zwrócił uwagę, że organy zarówno I instancji, jak i II instancji w ogóle się nie wypowiedział w tym zakresie. Wbrew stanowisku skargi kasacyjnej organ odwoławczy nie wywiązał się z obowiązku wyczerpującego wyjaśnienia podstaw zastosowania w sprawie odstępstw w trybie art. 9 ust. 1 i 2 Pr. bud. Należy w tym miejscu przypomnieć, że odstępstwo umożliwiające modyfikację szczegółowych, przepisów techniczno-budowlanych, może być udzielone inwestorowi w przypadkach szczególnie uzasadnionych, a więc takich, które mają w sobie element wyjątkowości. Wobec tego organ administracji architektoniczno-budowlanej powinien brać pod uwagę charakter przepisu od którego ma być udzielone odstępstwo, jak również ukształtowanie nieruchomości na której ma być realizowany obiekt budowlany i stan jej zagospodarowania, ale również stan zagospodarowania nieruchomości sąsiednich, oraz ocenę proponowanych rozwiązań w świetle zasad wiedzy technicznej ( por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2018r. sygn. akt II OSK 1835/16, LEX nr 2513893 oraz wyrok NSA z dnia 13 października 2017r. sygn. akt II OSK 2495/16, LEX nr 2450746). Zatem dopiero poczynienie przez organ takich rozważań może stanowić podstawę do prawidłowego wyważenia interesów inwestora oraz właścicieli nieruchomości sąsiednich, jak również stanowić uzasadnienie dla wyłączenia stasowania określonych przepisów techniczno-budowlanych. Organ powinien również dokonać oceny proponowanych rozwiązań i wybranej przez inwestora koncepcji realizacji inwestycji w zakresie jej lokalizacji na nieruchomości. Tymczasem w niniejszej sprawie organ II Instancji ograniczył się jedynie do powtórzenia argumentacji zawartej we wniosku inwestora o wyrażenia zgody na odstępstwo, nie dokonując w żaden sposób jej oceny i nie zestawiając tej argumentacji ze stanowiskiem właścicieli sąsiednich nieruchomości, a organ I instancji poza wskazaniem, że został udzielona zgoda na odstępstwo nie zajął w tej kwestii żadnego stanowiska. W tej sytuacji zarzuty skargi kasacyjnej w tym zakresie uznać należało za niezasadne. Należy także stwierdzić, że wskazana przez Sąd I instancji możliwa koncepcja lokalizacji spornego obiektu budowlanego nie przesądza wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej tej kwestii ostatecznie, a jedynie wskazuje na inną niż przyjęta przez organ możliwość zabudowania działki skarżącego kasacyjnie. Zatem nie można wykluczyć, że prawidłowo dokonana ocena przesłanek z art. 9 Pr. bud. pozwoli na realizację obiektu budowlanego w miejscu wskazanym przez inwestora, ale tylko wtedy gdy będą za tym przemawiać szczególnie uzasadnione okoliczności wynikające z prawidłowo poczynionych przez organ ustaleń w zakresie wskazanym powyżej. Stąd prawidłowo przyjął Sąd I instancji, że organy nie wyjaśniły wszystkich istotnych okoliczności sprawy i wydały przedwcześnie rozstrzygnięcie, naruszając tym samym art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. Prawidłowe ustalenie stanu faktycznego sprawy stanowi warunek konieczny - chociaż jeszcze niewystarczający - prawidłowego jej rozstrzygnięcia. Zawsze bowiem niewyjaśnienie lub niedostateczne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy będzie prowadziło do wydania wadliwej decyzji. Organ administracyjny obowiązany jest rozpatrzyć nie tylko poszczególne dowody z osobna, ale wszystkie dowody we wzajemnej łączności. Wynikająca z art. 80 k.p.a. swobodna ocena dowodów, aby nie przekształciła się w dowolną ocenę, musi być dokonana zgodnie z normami prawa procesowego oraz z zachowaniem reguł tej oceny. Jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym. W tej sytuacji również w tym zakresie zarzut skargi kasacyjnej uznać należało za niezasadny. Nie można również zgodzić się z zarzutem skargi kasacyjnej, że Sąd I instancji naruszył art. 141 § 4 p.p.s.a. poprzez brak wskazania szczegółowej podstawy prawnej naruszenia przepisów postępowania. Z treści uzasadnienia Sądu I instancji jednoznacznie wynika, że organ nie przeprowadził należycie postępowania wyjaśniającego i nie zebrał wszystkich niezbędnych dowodów w sprawie między innymi w zakresie zagospodarowania nieruchomości sąsiednich oraz planowanych w tym zakresie inwestycji, jak również oceny proponowanych wariantów realizacji inwestycji, co stanowiło naruszenia art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a. Natomiast dokonana w tym zakresie ocena dowodów miała charakter dowolny, wobec niekompletności materiału dowodowego ( art. 80 k.p.a.). Tego typu braki niewątpliwie miały również wpływ na treść uzasadnień wydanych przez organy decyzji, gdzie Sąd wskazał, że brak jest tam rozważań w zakresie szczególnych podstaw do odstąpienia od obowiązujących przepisów techniczno-budowlanych, co do lokalizacji spornego obiektu budowlanego w zbliżeniu do granicy działki. Zatem uzasadnienie orzeczenia wojewódzkiego sądu administracyjnego zawiera stanowisko, co do stanu faktycznego przyjętego za podstawę zaskarżonego rozstrzygnięcia. Naruszenie przepisu art. 141 § 4 p.p.s.a. następuje wówczas, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się sąd, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta nie pozwala na kontrolę instancyjną orzeczenia. Z taką sytuacja w niniejsze sprawie nie mamy do czynienia. Niezasadny jest również zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Wbrew temu co twierdzi skarżący kasacyjnie uzasadnienie WSA w Rzeszowie z dnia 27 kwietnia 2017r. sygn. akt 1621/16 zawierało zarówno ocenę prawną jak i wskazania co dalszego biegu prowadzonego postępowania, gdzie Sąd wprost wskazał, że niezbędne jest zbadanie przesłanek zastosowania art. 9 Pr. bud. i wyczerpujące uzasadnienie w tym zakresie, z jednoczesnym uwzględnieniem interesów inwestora oraz właścicieli nieruchomości sąsiednich. Wskazania, o których mowa jest w treści art. 141 § 4 p.p.s.a. in fine nie muszą być umieszczone w wyodrębnionej jednostce tekstu uzasadnienia, czy też by miały one być sformułowane w jakiś inny - szczególny sposób, ale istotne jest natomiast by były one jasne i zrozumiałe dla stron postępowania oraz dla prowadzących postępowanie organów administracji (por. wyrok NSA z dnia 11 września 2018r. sygn. akt II GSK 3900/16, LEX nr 2572845). Nie znajduje również uzasadnienia zarzut kasacyjny dotyczący naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego tj. art. 4 Pr. bud. Pomijając wadliwą konstrukcję tego zarzutu (niepowołanie w jego treści art. 145 § 1 pkt 1 lit. a p.p.s.a.), należy zauważyć, że zgodnie z art. 64 Konstytucji RP każdy ma prawo do własności, która podlega równiej dla wszystkich ochronie prawnej. Wszelkie ograniczenia prawa własności, w tym wiążące się z budową w zbliżeniu do granicy z nieruchomością stanowiącą własność osoby trzeciej, mogą wynikać jedynie z ustawy ( por. wyrok TK z dnia 5 marca 2001r. sygn. akt P.11/00, OTK 2001 nr 2, poz. 33). Co oznacza, że beneficjent prawa do zabudowy wynikającego z art. 4 Pr. bud., może je realizować według własnej woli, jedynie do granic wyznaczonych przez prawo i w taki sposób, by nie utrudniać właścicielowi sąsiedniej nieruchomości wykonywania jego prawa własności. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzekając na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło