II SA/Go 1150/17
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-03-08
Skład orzekający: Krzysztof Dziedzic, Grażyna Staniszewska, Jarosław Piątek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca tryb i sposób powoływania oraz odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz warunki jego funkcjonowania, która weszła w życie z dniem podjęcia, stanowi akt prawa miejscowego i czy jej nieopublikowanie w wojewódzkim dzienniku urzędowym skutkuje stwierdzeniem jej nieważności?Ratio decidendi
Uchwała rady gminy określająca tryb i sposób powoływania oraz odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz warunki jego funkcjonowania, stanowi akt prawa miejscowego. Brak jej ogłoszenia w wojewódzkim dzienniku urzędowym, a jedynie postanowienie o wejściu w życie z dniem podjęcia, jest istotnym naruszeniem prawa skutkującym stwierdzeniem nieważności uchwały w całości.Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy zaskarżył uchwałę Rady Miejskiej dotyczącą trybu i sposobu powoływania oraz odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz warunków jego funkcjonowania. Zarzucił uchwale liczne naruszenia przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie oraz zasad techniki prawodawczej, w tym powtarzanie przepisów ustawowych, modyfikowanie ich, błędne określanie składu zespołu oraz przekroczenie upoważnienia ustawowego. Dodatkowo zarzucono naruszenie ustawy o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych poprzez zaniechanie publikacji uchwały w wojewódzkim dzienniku urzędowym i postanowienie o wejściu w życie z dniem podjęcia.Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof Dziedzic Sędziowie Sędzia WSA Grażyna Staniszewska (spr.) Asesor WSA Jarosław Piątek Protokolant st.sekr.sąd. Elżbieta Dzięcielewska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 8 marca 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego na uchwałę Rady Miejskiej z dnia 26 lipca 2012 r., nr XXII/115/2012 w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz warunków jego funkcjonowania stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości.
Prokurator Rejonowy zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. uchwałę nr XXII/115/2012 Rady Miejskiej z dnia 26 lipca 2012 r. w sprawie trybu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz warunków jego funkcjonowania w części obejmującej § 1 ust. 2 i 3, § 2 ust. 1 § 3 ust. 1, 2, 4, 6, 7, 8, 9, § 5.
Uchwale tej zarzucił:
1) istotne naruszenie art. 9a ust. 15 w zw. z art. 9b ust. 1 i 2 ustawy z dnia
29 lipca 2005 r. (Dz. U. 2015.1390) o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w zw.
z § 115, § 118 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz. U. 2016.283), poprzez określenie w § 1 ust. 2 i 3 uchwały zadań Zespołu Dyscyplinarnego,
w sytuacji gdy rada miejska nie została upoważniona do ich określenia, albowiem zadania te wynikają z przepisów ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, zaś zapisy uchwały stanowią dodatkowo powtórzenie tekstu ustawy;
2) istotne naruszenie art. 9a ust. 15 w zw. z art. 9a ust. 3 ustawy
o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w zw. z § 115, § 118 w zw. z § 143 rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" poprzez wskazanie w § 2 ust. 1 uchwały składu personalnego Zespołu Interdyscyplinarnego, gdy skład ten wynika wprost z przepisów ustawy, a nadto zmodyfikowanie zapisu art. 9a ust. 3 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, poprzez pominięcie organizacji pozarządowych jako jednej z grup, której przedstawiciele z woli ustawodawcy obligatoryjnie wchodzą w skład zespołu;
3) istotne naruszenie art. 9a ust. 15 w zw. z art. 9b ust. 1 i 2 ustawy
o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w zw. z § 118 w zw. z § 143 rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" poprzez określenie w § 3 ust. 2, 4, 6, 8 warunków funkcjonowania Zespołu Interdyscyplinarnego, poprzez powtórzenie zapisów ustawowych, w sytuacji gdy w kwestii funkcjonowania Zespołu Interdyscyplinarnego uchwała rady gminy ma doprecyzować regulacje ustawowe, zawarte w art. 9a ust. 7, ust. 10-14, a więc określać, w jaki sposób zespół będzie pracował;
4) istotne naruszenie art. 9a ust. 8 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie
w zw. z § 118 w zw. z § 143 rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" poprzez wskazanie w § 3 ust. 1, że Zespół Interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych pomiędzy Burmistrzem a instytucjami, które wchodzą w jego skład, co stanowi niedokładne powtórzenie regulacji zawartej w 9a ust. 8 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, wedle której zespół interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta a podmiotami, o których mowa w art. 9a ust 3 lub 5 ustawy;
5) istotne naruszenie art. 9a ust 8 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie
w zw. z § 118 w zw. § 143 rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" poprzez wskazanie w § 3 ust. 7 uchwały możliwości powołania grup roboczych,
w sytuacji, gdy przepis art. 9a ust. 10 ustawy umożliwia zespołowi interdyscyplinarnemu tworzenie grup roboczych w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach;
6) naruszenie art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie w zw.
z § 119 ust. 1 w zw. § 143 rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", poprzez wskazanie w § 3 ust. 9 uchwały, że szczegółowy zakres prac Zespołu Interdyscyplinarnego zostanie określony w regulaminie opracowanym przez Zespół
i zatwierdzonym przez Burmistrza, w sytuacji gdy norma zawarta w art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie nakłada na Radę obowiązek kompleksowego uregulowania przez Radę podstawowych zagadnień związanych ze sposobem funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego, zaś subdelegacja kompetencji Rady Miejskiej na Zespół i Burmistrza nie znajduje oparcia w przepisach prawa;
7) naruszenie art. 2 ust. 1 w zw. z art. 4 ust. 1 i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2016. 296) w związku z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP, poprzez zaniechanie opublikowania uchwały w wojewódzkim dzienniku urzędowym, podczas gdy jako akt prawa miejscowego winna być ona opublikowana i wejść w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, chyba że określono by dłuższy termin jej wejścia w życie;
Skarżący Prokurator wniósł o stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały
z dnia 26 lipca 2012 r. w całości.
W pierwszej kolejności skarżący wskazał, że biorąc pod uwagę granice ustawowego upoważnienia, określone w art. 9a ust. 15 ustawy, Rada Miejska
była zobowiązana w uchwale wskazać, w jakim trybie i w jaki sposób będą powoływani jak i odwoływani członkowie tego zespołu. Ponadto ustawodawca nałożył na radę gminy obowiązek określenia warunków, na jakich zespół ten będzie funkcjonował. Mając na uwadze treść art. 7 Konstytucji RP, zgodnie z którym organy władzy publicznej działają na podstawie i w granicach prawa, realizacja przez organ stanowiący określonej normy kompetencyjnej, zawartej w przepisach prawa materialnego, musi ściśle uwzględniać wytyczne zawarte w upoważnieniu ustawowym. Odstąpienie od tej zasady narusza związek formalny i materialny pomiędzy aktem wykonawczym, a ustawą, co z reguły stanowi istotne naruszenie prawa. W § 1 ust. 2 i 3 Rada Miejska wskazała zadania Zespołu Interdyscyplinarnego. Zdaniem skarżącego powyższe zapisy uchwały rażąco naruszają art. 9b ust. 1 i 2 ustawy, z którego wynikają zadania i sposoby działań zespołu interdyscyplinarnego, a norma kompetencyjna z art. 9a ust. 15 ustawy nie daje zaś radzie gminy upoważnienia do ustalania katalogu tych zadań i sposobów działania, co w świetle art. 7 Konstytucji, musi zostać uznane za istotne naruszenie prawa. Dodatkowo cele zespołu wymienione w § 1 ust. 3 uchwały pokrywają się z tymi wymienionymi w art. 9b ust. 2 ustawy, stanowiąc ich powtórzenie. Tymczasem powtarzanie regulacji ustawowych, bądź ich modyfikacja i uzupełnienie przez przepisy uchwały może prowadzić do odmiennej, czy sprzecznej z intencjami ustawodawcy interpretacji. Trzeba bowiem liczyć się z tym, że powtórzony czy zmodyfikowany przepis będzie interpretowany w kontekście uchwały, w której go zamieszczono, co może prowadzić do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy. W takim kontekście, zjawisko powtarzania i modyfikacji w aktach prawnych przepisów zawartych w aktach hierarchicznie wyższych, zdaniem skarżącego należy uznać za niedopuszczalne. Ze stanowiskiem takim koresponduje § 118 w związku z art. 143 Zasad techniki prawodawczej, zgodnie z którym w aktach prawa miejscowego nie powtarza się przepisów ustaw, ratyfikowanych umów międzynarodowych i rozporządzeń.
W ocenie Prokuratora Rada w treści uchwały dopuściła się także innych naruszeń prawa materialnego. Mianowice w § 2 ust. 1 uchwały określono skład Zespołu Interdyscyplinarnego. Tymczasem z art. 9a ust. 2 ustawy wynika wprost skład tego zespołu.
Żaden przepis ustawy nie upoważnia zatem rady gminy do kształtowania katalogu podmiotów, które tworzą zespół interdyscyplinarny. Na dodatek Rada Miejska ustaliła skład Zespołu Interdyscyplinarnego, nie uwzględniając organizacji pozarządowej jako podmiotu, którego przedstawiciel winien obligatoryjnie wchodzić w skład zespołu interdyscyplinarnego. Tego rodzaju modyfikacja zapisu ustawowego jest niedopuszczalna, gdyż w istocie prowadzi do całkowitej lub częściowej zmiany intencji prawodawcy.
Strona podniosła też, że w kwestii funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego, należy przyjąć, iż uchwała rady gminy ma doprecyzować regulacje ustawowe, zawarte w art. 9a ust. 7, ust. 10-14, a więc określać, w jaki sposób zespół będzie pracował. Adresatami tych norm mają być członkowie zespołu i ewentualni uczestnicy postępowań prowadzonych przez zespół w toku realizacji powierzonych mu zadań. Powszechnie obowiązujący charakter zawartych w uchwale norm zobowiązuje zatem do formułowania ich jedynie na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego, precyzyjnie i kompleksowo realizujących delegację ustawową, pozbawionych jednocześnie powtórzeń przepisów powszechnie obowiązujących zawartych w innych aktach normatywnych, a w szczególności
w aktach rangi ustawowej.
Określając w § 3 ust. 2, 4, 6, 8 warunki funkcjonowania Zespołu Interdyscyplinarnego, Rada Miejska powtórzyła zapisy art. 9a ust. 7, 9, 13, art. 9 b ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, naruszając normę kompetencyjną zawartą w art. 9 ust. 15 ustawy, a także art. 9a ust. 10 ustawy
w związku z art. 7 Konstytucji RP.
Rada Miejska przekroczyła także zakres upoważnienia, stanowiąc w § 3 ust. 1, że Zespół Interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych pomiędzy Burmistrzem a instytucjami, które wchodzą w jego skład. Nie dość, że jest to powtórzenie zapisu art. 9 a ust. 8 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, to jest to dodatkowo powtórzenie niedokładne. Z art. 9a ust. 8 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie wynika, że Zespół interdyscyplinarny działa na podstawie porozumień zawartych między wójtem, burmistrzem albo prezydentem miasta a podmiotami, o których mowa w ust. 3 lub 5. Z zapisu § 2 ust. 1 uchwały wynika zaś, że w skład Zespołu Interdyscyplinarnego wchodzą jedynie przedstawiciele: Ośrodka Pomocy Społecznej, Głównej Komisji ds. Rozwiązywania Problemów Alkoholowych, Oświaty, Ochrony Zdrowia funkcjonującej w [...], Komisariatu Policji, kuratorów sądowych. Choć więc z zapisów ustawy wynika, że Wójt (burmistrz, prezydent miasta) powołuje Zespół Interdyscyplinarny z ściśle określonymi podmiotami, to zapisy skarżonej uchwały uniemożliwiają Burmistrzowi powołanie zespołu, w skład którego wejdą przedstawiciele organizacji pozarządowych lub prokuratorzy oraz przedstawiciele podmiotów innych niż określone w art. 9a ust. 3 ustawy, które działają na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Zamieszczenie w uchwale zmodyfikowanego przepisu ustawy, ograniczającego krąg podmiotów, z którymi Burmistrz zawiera porozumienia, jest uchybieniem istotnym, skutkującym koniecznością uznania takiej regulacji za nieważną.
W ocenie skarżącego Rada Miejska naruszyła także przepis art. 9a ust. 10 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, który umożliwia zespołowi interdyscyplinarnemu tworzenie grup roboczych w celu rozwiązywania problemów związanych z wystąpieniem przemocy w rodzinie w indywidualnych przypadkach. Umocowanie do powołania tego rodzaju grup przez zespół wynika zatem bezpośrednio z treści ustawy. Stanowiąc o możliwości powołania takiej grupy, Rada przekroczyła zakres przekazanego jej ustawą upoważnienia.
Natomiast w § 3 ust. 9 uchwały Rada postanowiła, że: "Szczegółowy zakres prac Zespołu zostanie określony w regulaminie opracowanym przez Zespół
i zatwierdzonym przez Burmistrza". Zdaniem skarżącego norma zawarta w art. 9a ust. 15 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, nakłada na Radę obowiązek kompleksowego uregulowania przez Radę podstawowych zagadnień związanych ze sposobem funkcjonowania zespołu interdyscyplinarnego. Tym samym, to Rada Miejska powinna była określić tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania.
Wreszcie w § 3 ust. 5 Rada Miejska przewiduje, że uchwała wchodzi w życie
z dniem podjęcia. Zapis ten - w ocenie skarżącego - rażąco narusza art. 4 ust. 1
i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych. Zdaniem skarżącego uchwałę w sprawie określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania należy zaliczyć do aktów prawa miejscowego z uwagi na to, że ma ona charakter aktu ogólnego, kierowanego do nieokreślonego kręgu adresatów. Zaskarżona uchwała ta jest kierowana do nieokreślonego kręgu podmiotów. Akt ten posiada cechy ogólności i abstrakcyjności, które pozwalają uznać dany akt za normatywny i powszechnie obowiązujący, jest więc aktem prawa miejscowego. Tym samym będą miały do niego zastosowanie ww. przepisy o wejściu w życie i ogłaszaniu aktów normatywnych. Zaskarżona uchwała winna być opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym i wejść w życie po upływie czternastu dni od dnia ogłoszenia, chyba że w uchwale określono by dłuższy termin jej wejścia w życie.
W odpowiedzi na skargę Rada Miejska uznała skargę za zasadną i podała, że 21 grudnia 2017 r. na sesji Rady podjęta zostanie nowa uchwała w sprawie trybu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz warunków jego funkcjonowania.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje:
Skarga zasługiwała na uwzględnienie.
Zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.),
art. 3 i art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), dalej jako: "p.p.s.a.", sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę legalności zaskarżonego aktu, czyli ocenia jego zgodność z powszechnie obowiązującymi przepisami prawa, według stanu prawnego i faktycznego sprawy
z daty jego podjęcia, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Zgodnie z art. 147 § 1 p.p.s.a. sąd uwzględniając skargę na uchwałę lub akt,
o których mowa w art. 3 § 2 pkt 5 i 6, stwierdza nieważność tej uchwały lub aktu
w całości lub w części albo stwierdza, że zostały wydane z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie ich nieważności. Wprowadzając sankcję nieważności jako następstwo naruszenia prawa, ustawodawca nie określił rodzaju naruszenia prawa, które prowadziłoby do zastosowania tej sankcji. W tej kwestii odwołać się należy do przepisów ustawy z dnia 8 marca 1990r. o samorządzie gminnym (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1875 ze zm.) - zwanej dalej "u.s.g.",
w której mowa o dwóch rodzajach naruszeń prawa, które mogą być wywołane przez ustanowienie aktów uchwalanych przez organy gminy. Mogą być to naruszenia istotne lub nieistotne (art. 91 ustawy). Jednak i tu brak ustawowego zdefiniowania obu naruszeń, co stwarza konieczność sięgnięcia do stanowiska wypracowanego
w tym zakresie w doktrynie i w orzecznictwie. Za "istotne" naruszenie prawa uznaje się uchybienie prowadzące do skutków, które nie mogą być tolerowane
w demokratycznym państwie prawnym. Do nich zalicza się między innymi naruszenie przepisów prawa ustrojowego oraz prawa materialnego, a także przepisów regulujących procedury podejmowania uchwał (por. M. Stahl, Z. Kmieciak, Akty nadzoru nad działalnością samorządu terytorialnego w świetle orzecznictwa NSA
i poglądów doktryny, Samorząd Terytorialny 2001, z. 1-2, s. 101-102). W judykaturze za istotne naruszenie prawa, będące podstawą do stwierdzenia nieważności aktu, uznaje się takiego rodzaju naruszenia prawa jak: podjęcie uchwały przez organ niewłaściwy, brak podstawy do podjęcia uchwały określonej treści, niewłaściwe zastosowanie przepisu prawnego będącego podstawą podjęcia uchwały, naruszenie procedury podjęcia uchwały (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 1998 r., sygn. akt II SA/Wr 1459/97, Lex nr 33805; z dnia 8 lutego 1996 r., sygn. akt SA/Gd 327/95, Lex nr 25639). Stwierdzenie nieważności uchwały może nastąpić więc tylko wtedy, gdy uchwała pozostaje w wyraźnej sprzeczności
z określonym przepisem prawnym, co jest oczywiste i bezpośrednie oraz wynika wprost z treści tego przepisu. Nie jest zaś konieczne rażące naruszenie, warunkujące stwierdzenie nieważności decyzji czy postanowienia, o jakim mowa w przepisie
art. 156 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r. Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.). Natomiast w przypadku nieistotnego naruszenia nie stwierdza się nieważności uchwały lub zarządzenia, ograniczając się do wskazania, iż uchwałę lub zarządzenie wydano z naruszeniem prawa.
W niniejszej sprawie przedmiotem kontroli sądowej pozostawała uchwała Rady Miejskiej Nr XXII/115/2012 z dnia 26 lipca 2012 r. w sprawie trybu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego do spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie oraz warunków jego funkcjonowania.
Zdaniem Sądu nie ulega wątpliwości, że uchwała ta stanowi akt prawa miejscowego. Zgodnie z utrwalonym w orzecznictwie oraz literaturze przedmiotu poglądem, akty prawa miejscowego są to akty prawa powszechnie obowiązującego stanowione przez terenowe organy administracji rządowej oraz organy samorządu terytorialnego, obowiązujące na obszarze działania organów, które je ustanowiły, są stanowione na podstawie i w granicach ustaw. Szczegółowe umocowanie konkretnych organów do stanowienia aktów prawa miejscowego w danym przedmiocie musi wynikać wprost z przepisów prawa materialnego zawierających delegacje ustawowe. Akty te nie mogą odnosić się do konkretnej sytuacji; muszą mieć charakter generalny i abstrakcyjny, co oznacza, że odpowiednio określają adresata poprzez wskazanie ich cech, a nie poprzez wymienienie z imienia czy nazwy oraz że nakazywane, zakazywane albo dozwolone postępowanie ma mieć miejsce w pewnych, powtarzalnych okolicznościach, a nie w jednej konkretnej sytuacji (por. B. Dolnicki, Komentarz do art. 40, art. 41 ustawy o samorządzie gminnym, publ. Lex Omega; wyrok WSA w Poznaniu z 28 lutego 2018 r., sygn. akt
IV SA/Po 1133/17; publ. baza orzeczeń CBOIS).
Jedną z podstaw prawnych zaskarżonej do Sądu uchwały jest art. 9a ust. 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (Dz. U. z 2005 r., nr 180, poz. 1493 ze zm.), zgodnie z którym rada gminy określi, w drodze uchwały, tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania. W świetle przyjętego w orzecznictwie stanowiska uchwała ta stanowi akt prawa miejscowego, zawiera bowiem normy o charakterze abstrakcyjnym. Biorąc pod uwagę charakter zespołu interdyscyplinarnego, jego zróżnicowany skład osobowy, zakres kompetencji, stosowane przez niego środki oraz treść upoważnienia do jego wydania, nie ma wątpliwości co do tego, że zaskarżona uchwała jest aktem prawa miejscowego
(por. wyrok NSA z dnia 11 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 1922/11, publ. baza orzeczeń CBOIS).
Warunkiem sine qua non wejścia w życie aktu prawa miejscowego jest jego ogłoszenie na zasadach i w trybie określonym w ustawie z 20 lipca 2000 r.
o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U.
z 2017 r., poz. 1523). Przyjęcie zatem stanowiska, że zaskarżona przez Prokuratora w niniejszej sprawie uchwała jest aktem prawa miejscowego implikuje konieczność jej ogłoszenia w dzienniku urzędowym (art. 2 ust. 1 w zw. z art. 13 w/w ustawy).
Dodatkowo należy wskazać, że art. 4 ustawy wprost stanowi, iż akty normatywne, zawierające przepisy powszechnie obowiązujące, ogłaszane
w dziennikach urzędowych wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ich ogłoszenia, chyba że dany akt normatywny określi termin dłuższy.
Skutkiem nieogłoszenia aktu prawa miejscowego w wojewódzkim dzienniku urzędowym jest brak możliwości wywołana przez ten akt skutków prawnych w nim zamierzonych, a zatem nie może też stanowić podstawy prawnej władczych rozstrzygnięć w sprawach indywidualnych z zakresu administracji publicznej. Innymi słowy akty normatywne niepublikowane nie wchodzą w życie w związku z czym nie wiążą podmiotów, do których zostały skierowane (por. wyrok WSA w Gdańsku z dnia 16 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Gd 1134/16, publ. baza orzeczeń CBOIS).
Nie promulgowanie aktu prawa miejscowego jest "istotnym" naruszeniem prawa, naruszającym przepisy regulujące procedury podejmowania uchwał,
a w konsekwencji powodującym stwierdzenie jego nieważności.
Przenosząc powyższe na kanwę niniejszej sprawy należy wskazać, że zaskarżona uchwała, stanowiąca niewątpliwie akt prawa miejscowego, w § 5 przewiduje swoje wejście z dniem podjęcia, a zatem bez uprzedniego ogłoszenia
w Dzienniku Urzędowym Województwa.
W tym stanie rzeczy Sąd, działając na podstawie art. 147 p.p.s.a., stwierdził nieważność przedmiotowej uchwały w całości.
Wobec konieczności wyeliminowania zaskarżonej uchwały z obrotu prawnego z uwagi na brak publikacji, Sąd uznał za zbędne odnoszenie się do pozostałych zarzutów zawartych w skardze.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło