II SA/Bk 909/17
WyrokWSA w Białymstoku2018-03-12
Skład orzekający: Małgorzata Roleder, Grażyna Gryglaszewska, Mieczysław Markowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wywłaszczona pod budowę zakładu przemysłowego, która nie została zagospodarowana zgodnie z pierwotnym celem, a jedynie porośnięta roślinnością, może zostać zwrócona poprzedniemu właścicielowi lub jego spadkobiercom, mimo że część wywłaszczonego terenu została wykorzystana pod inne cele związane z funkcjonowaniem zakładu?Ratio decidendi
Sąd uznał, że nieruchomość, która nie została faktycznie zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia (budowa zakładu przemysłowego), a jedynie porośnięta roślinnością, stała się zbędna na ten cel. Nawet jeśli część wywłaszczonego terenu została wykorzystana pod inne cele związane z funkcjonowaniem zakładu, nie oznacza to automatycznego zrealizowania celu wywłaszczenia dla całej nieruchomości. W związku z tym, przesłanki do zwrotu nieruchomości zostały spełnione.Stan faktyczny
Gmina B. wniosła o zwrot wywłaszczonej nieruchomości, która stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Starosta B. decyzją z lutego 2017 r. uznał nieruchomość za zbędną i dokonał zwrotu udziałów na rzecz spadkobierców poprzednich właścicieli, ustalając wysokość odszkodowania. Wojewoda P. utrzymał tę decyzję w mocy. Gmina B. zaskarżyła decyzję Wojewody, zarzucając naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o gospodarce nieruchomościami, w szczególności uznanie, że część nieruchomości stała się zbędna oraz nieuwzględnienie, że cel wywłaszczenia został zrealizowany.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Gminy B.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Roleder, Sędziowie sędzia NSA Grażyna Gryglaszewska (spr.), sędzia NSA Mieczysław Markowski, Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Makal, po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 12 marca 2018 r. sprawy ze skargi Gminy B. na decyzję Wojewody P. z dnia [...] października 2017 r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości oddala skargę.
Skarga została wywiedziona na podstawie następujących okoliczności.
Starosta B. decyzją z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] uznał, że nieruchomość położona w jednostce ewidencyjnej nr [...], w obrębie ewidencyjnym nr [...]przy ul. [...], oznaczona nr geod. [...], o powierzchni 1,5361 ha (powstała z podziału działki nr geod. [...]), stanowiąca własność Gminy B., stała się zbędna na cel wywłaszczenia. Dokonał zwrotu udziałów w tej nieruchomości na rzecz A. R., E. R., D. R. – M., E. B., H. R., P. R., W. K. oraz U. L. Ustalił wysokość zwaloryzowanego odszkodowania z tytułu zwrotu nieruchomości, zgodnie z opinią rzeczoznawcy majątkowego na kwotę 97.573,37 zł. Zobowiązał do zwrotu na rzecz Gminy B. ustalonego odszkodowania, stosowanie do zwracanych udziałów w nieruchomości, w następujący sposób: A. R. – 131,21 zł (za udział 60717/45152640), E. R. – 131,21 zł (za udział 60717/45152640), D. R. – 131,21 zł (za udział 60717/45152640), E. B. 131,21 zł (za udział 60717/45152640), H. R. – 131,21 zł (za udział 60717/45152640), P. R. – 43,74 (za udział 20239/45152640), W. K. – 43,74 (za udział 20239/45152640) oraz U. L. - 43,74 (za udział 20239/45152640). Ustalił, że decyzja o zwrocie wywłaszczonej nieruchomości zatwierdza podział [...] na podstawie art. 96 ust. 1b ustawy o gospodarce nieruchomościami.
Odwołanie od tej decyzji złożyła Gmina B.
Wojewoda P. decyzją z dnia [...] października 2017 r. nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu podano, że decyzją zatwierdzającą plan realizacyjny, wydaną przez Wydział Gospodarki Przestrzennej i Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w B. z dnia [...] kwietnia 1975 r., została przeznaczona pod budowę zakładu "U.", nieruchomość położna w B., w dzielnicy [...], oznaczona wówczas nr [...].
Decyzją z dnia [...] marca 1976 r. o wywłaszczeniu nieruchomości - wspólnoty gruntowej i odszkodowaniu, wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta B. orzeczono o wywłaszczeniu na rzecz Skarbu Państwa nieruchomości położonej w B. w dzielnicy [...], oznaczonej numerem geodezyjnym działki [...] o powierzchni 34591 m2 stanowiącej własność wspólnoty gruntowej byłej wsi B. Decyzja została wydana na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz.U. z 1974 r. nr 10, poz. 64 oraz z 1982 r. nr 11, poz. 79). Treść decyzji stanowiła, że nieruchomość będąca przedmiotem wywłaszczenia nie posiadała założonej księgi wieczystej ani zbioru dokumentów i stanowiła własność wspólnoty gruntowej, której udziałowcami był m.in. B. R. i K. W. Za przejętą nieruchomość zostało ustalone poszczególnym współwłaścicielom odszkodowanie w wysokości łącznej 498110 zł. Za posiadany przez B. R. i K. W. udział we wspólnocie gruntowej ustalone zostało odszkodowanie w wysokości 8035 zł. Do wypłaty ustalonego odszkodowania zobowiązane zostały W. Zakłady T. w B., w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja stanie się ostateczna. Decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna w dniu [...] kwietnia 1976 r.
Wykaz osób uprawnionych do udziału we wspólnocie gruntowej, położnej na terenie miasta B., w zasięgu byłej wsi B., o łącznym obszarze 19,5534 ha, został ustalony decyzją Prezydium Powiatowej Rady Narodowej w B. z dnia [...] czerwca 1970 r. Treść decyzji stanowiła, że wielkość udziału B. R. i K. W. we wspólnocie gruntowej wynosiła 20239/1254240. Wielkość udziału B. R. wynosiła zatem 20239/2508480.
Organ podał, że postanowieniem Sądu Rejonowego w B. sygn. akt [...] z dnia [...] września 1999 r. stwierdzono, że spadek po B. R. na podstawie ustawy nabyli: syn Z. R. w 12/24 częściach, wnuczka E. B. w 4/24 częściach, wnuk H. R. w 4/24 częściach, prawnuczka U. R. w 1/24 części, prawnuczka W. R. w 1/24 części, prawnuk P. R. w 1/24 części, prawnuczka P. R. w 1/24 części. Postanowieniem Sądu Rejonowego w B. sygn. akt. [...] z dnia [...] września 1999 r. stwierdzono, że spadek po Z. R. na podstawie ustawy nabyli: żona A. R., córka E. R., córka D. R. po 1/3 części każda z nich. Postanowieniem Sądu Rejonowego w B. sygn. akt. [...] z dnia [...] września 2004 r. stwierdzono, że spadek po P. R. na podstawie ustawy nabyli: matka M. R. w 9/24 częściach, siostra U. L. w 5/24 częściach, siostra W. R. w 5/24 częściach, siostra P. R. w 5/24 częściach. Postanowieniem Sądu Rejonowego w B. sygn. akt. [...] z dnia [...] listopada 2009 r. stwierdzono, że spadek po M. R. na podstawie ustawy nabyli: córka U. L. w 1/3 części, córka P. R. w 1/3 części, córka W. K. w 1/3 części.
Organ wskazał, że aktualnie część wywłaszczonej nieruchomości, objęta wnioskiem o zwrot, wchodzi w skład działki oznaczonej numerem działki [...], stanowiącej własność Gminy B. Prawo własności zostało stwierdzone decyzją wydaną z upoważnienia Wojewody B. z dnia [...] marca 1992 r. na podstawie przepisów ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz.U. nr 32, poz. 191 ze zm.). Dla przedmiotowej nieruchomości Wydział Ksiąg Wieczystych Sądu Rejonowego w B. prowadzi księgę wieczystą nr [...].
W ocenie organu odwoławczego cel wywłaszczenia, tj. budowa zakładów t. w B. nie został zrealizowany.
Wskazano, że organ pierwszej instancji podczas oględzin ustalił, że teren działki w całości jest niezagospodarowany, porośnięty roślinnością trawiastą, drzewami i licznymi krzewami z samosiewu. Na terenie wywłaszczonej działki występują liczne nierówności, nie stwierdzono trwałych elementów zagospodarowania terenu. Na całej przedmiotowej działce brak jest jakichkolwiek dowodów realizacji celu wywłaszczenia. Oględziny nieruchomości zostały udokumentowane zdjęciami wywłaszczonej nieruchomości.
Ponadto podano, że w aktach sprawy znajduje się wydruk fotomapy z portalu gisbialystok.pl, który potwierdza, że nieruchomość objęta wnioskiem jest niezagospodarowana oraz zadrzewiona i zakrzewiona, natomiast na nieruchomości od granicy południowej znajdują się zabudowania przemysłowe.
W ocenie organu odwoławczego na aprobatę nie zasługuje stanowisko skarżącej, zgodnie z którym lokalizacja celu wywłaszczenia polegającego na budowie budynków Zakładów T. w B., odbiegająca od pierwotnie planowanej, nie ma wpływu na zrealizowanie podstawowego celu nabycia. Wywłaszczenie całej nieruchomości nastąpiło bowiem pod budowę kompleksu Zakładów T. w B., które to bez wątpienia zostało w pełni zrealizowane. Przyznanie racji stanowisku skarżącej doprowadziłoby do sytuacji, w której realizacja celu wywłaszczenia na niewielkiej części nieruchomości, skutkowałaby niejako automatycznie uznaniem zrealizowania celu wywłaszczenia na całej nieruchomości. Taka wykładnia przepisów przeczyłaby ratio legis art. 137 ust. 2 u.g.n.
W konkluzji organ odwoławczy stwierdził, że postępowanie przed organem pierwszej instancji prowadzone było z zachowaniem zasad wynikających z przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, jak również prawidłowo zastosowano przepisy prawa materialnego.
Skargę od tej decyzji do sądu administracyjnego złożyła Gmina B. i zarzuciła naruszenie:
- art. 7, 77 § 1 oraz 107 § 3 K.p.a. w stopniu mającym istotny wpływ na rozstrzygnięcie sprawy, poprzez nie wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy stanowiących podstawę rozstrzygnięcia, a także poprzez brak dostatecznego uzasadnienia prawnego podjętego rozstrzygnięcia;
- art. 136 ust. 1 i 2 oraz 137 u.g.n., poprzez uznanie, że część wywłaszczonej nieruchomości gruntowej stała się zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu oraz nieuwzględnienie, iż cel określony w decyzji wywłaszczeniowej został zrealizowany.
Wskazując na powyższe naruszenia strona skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji i umorzenie postępowania lub uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów procesu według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi zarzucono, że wątpliwości budzą ustalenia poczynione przez organ w toku prowadzonego postępowania, jak również interpretacja zgromadzonego materiału dowodowego oraz obowiązujących przepisów prawa. W uzasadnieniu decyzji brak jest odniesienia do okoliczności mających niezwykle istotne znaczenie dla sprawy. Analizując zgromadzony materiał dowodowy, organ skoncentrował się jedynie na fragmencie wywłaszczonej nieruchomości, którą stanowi działka oznaczona aktualnie nr geod. [...] o pow. 2,5566 ha w oderwaniu od całej nieruchomości gruntowej wywłaszczonej decyzją Prezydenta Miasta B. z dnia [...] marca 1976 r.
Tymczasem, zdaniem skarżącej, z analizy treści archiwalnej dokumentacji dotyczącej realizacji budowy "U." wynika, że na wywłaszczonym terenie przewidziane zostały nie tylko obiekty budowlane ściśle związane z produkcją. Przewidziano również realizację zagospodarowania terenu, np. w postaci terenów zielonych lub stref ochronnych niezbędnych dla prawidłowego funkcjonowania zakładu produkcyjnego usytuowanych w pobliżu dużych skupisk ludzkich.
Skarżąca podniosła, że lokalizacja celu wywłaszczenia, odbiegająca od pierwotnie planowanej, nie ma wpływu na zrealizowanie podstawowego celu nabycia. Wywłaszczenie całej nieruchomości nastąpiło pod budowę kompleksu "U.", który został w pełni zrealizowany. Oznacza to, że warunek o którym mowa w art. 137 ust. 1 pkt 1 u.g.n. musi odnosić się do całości nieruchomości a nie jej części. Zarzucono, że organ pierwszej instancji stwierdził brak konieczności wystąpienia do Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W. celem pozyskania archiwalnych zdjęć lotniczych obszaru objętego postępowaniem zwrotnym. Tymczasem zdjęcia takie mają podstawowe znaczenie dowodowe w sprawie. Skarżąca wywiodła, że nie można mówić o zbędności na cel wywłaszczenia, gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji, a dopiero później jej przeznaczenie zmieniono. Podniesiono przy tym, że w przypadku inwestycji o złożonym kompleksowym charakterze, których funkcjonowanie związane jest z istnieniem zróżnicowanej zabudowy i funkcji obszarów, realizowanych etapami, możliwe jest dokonywanie zmian w koncepcjach zagospodarowania. Jeżeli zatem wywłaszczenie następuje na jakiś określony, złożony cel, to mające miejsce na etapie realizacji zmiany szczegółowego zagospodarowania i nadane funkcje nie świadczą o zbędnością terenu dla celu wywłaszczenia.
Organ w odpowiedzi na skargi wniósł o ich oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku zważył co następuje.
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, albowiem jej zarzuty i argumenty nie podważają legalności zaskarżonej decyzji.
Przedmiotem kontroli Sądu w sprawie niniejszej jest decyzja Wojewody P. z dnia [...] października 2017 r. na podstawie której zwrócono na rzecz A. R., E. R., D. R., E. B., H. R., P. R., W. K. oraz U. L. działkę oznaczoną nr geod. [...], o powierzchni 1,5361 ha położoną w B., w obrębie ewidencyjnym nr [...]. przy ul. [...]
Zasady i tryb zwrotu wywłaszczonych nieruchomości uregulowane zostały przepisami art. 136-142 zawartymi w rozdziale 6 działu III ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz.U. z 2016 r., poz. 2147 ze zm.; dalej powoływana jako u.g.n.).
Przepis art. 216 ust. 1 u.g.n. stanowi, że przepisy rozdziału 6 działu III stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa na podstawie ustawy z dnia 12 marca 1958 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości (Dz. U. z 1974 r. poz. 64 oraz z 1982 r. poz. 79).
Zgodnie z art. 136 ust. 3 u.g.n., poprzedni właściciel lub jego spadkobierca mogą żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości lub jej części, jeżeli, stosownie do art. 137, stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu.
Sytuacje, w których nieruchomość należy uznać za zbędną, precyzują przepisy art. 137 ust. 1 u.g.n. Zgodnie z ww. przepisem nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu, jeżeli:
- pomimo upływu 7 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu albo
- pomimo upływu 10 lat od dnia, w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna, cel ten nie został zrealizowany.
Istotą postępowania administracyjnego w sprawie o zwrot wywłaszczonej nieruchomości jest zatem ustalenie zbędności tej nieruchomości na cel na jaki została ona wywłaszczona. W pierwszej kolejności należało zatem sprecyzować cel wywłaszczenia, by móc następnie ocenić, czy cel ten został zrealizowany. Cel wywłaszczenia wynika przede wszystkim z treści decyzji wywłaszczeniowej. Nie budzi sporu ustalenie, że celem wywłaszczenia nieruchomości oznaczonej nr geod.: [...] o powierzchni 34591 m2 stanowiącej własność wspólnoty gruntowej byłej wsi B. była budowa W. Zakładów T.
Kwestią sporną w sprawie niniejszej jest to czy na przedmiotowej działce został zrealizowany ten cel.
W ocenie Sądu, ustalenia organów orzekających w zakresie zwrotu przedmiotowej działki są prawidłowe i zgodne ze zgromadzonym materiałem dowodowym. W omawianym zakresie dokonały one prawidłowej interpretacji przepisu art. 136 ust. 3 i art. 137 ust. 1 u.g.n. oraz wypełniły obowiązek nałożony z mocy art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. tj. zebrały w sposób wyczerpujący materiał dowodowy oraz oceniły istotne z punktu widzenia niniejszego postępowania okoliczności w oparciu o całokształt kompletnego materiału dowodowego.
Sąd w składzie orzekającym kontrolując zaskarżoną decyzję podzielił stanowisko organów, że przedmiotowa nieruchomość nie została wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia, a tym samym zaistniały przesłanki materialnoprawne pozwalające na orzeczenie o jej zwrocie. W ocenie Sądu nie można uznać, że na terenie działki [...] został wybudowany W. Zakład T.
Bez wątpienia realizacja takiego zakładu jest inwestycją o złożonym, kompleksowym charakterze, której funkcjonowanie związane jest z istnieniem zróżnicowanej zabudowy i funkcji obszarów, realizowanych etapami. Jest to inwestycja o charakterze podobnym do inwestycji polegającej na budowie osiedla mieszkaniowego. Dlatego też Sąd oceniając legalność decyzji w sprawie niniejszej miał na uwadze ugruntowane od wielu lat orzecznictwo, że celu wywłaszczenia w żaden sposób nie niweczy realizacja infrastruktury osiedla w postaci budynków handlowych, usługowych oraz urządzeń towarzyszących, jak ciągi komunikacyjne, parkingi, boiska i inne urządzenia. Osiedle mieszkaniowe obejmuje bowiem nie tylko domy mieszkalne, lecz również jego infrastrukturę i urządzenia służące jego mieszkańcom. (vide: wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 7 września 2007 r., I OSK 1324/06, z 10 kwietnia 2014 r., I OSK 2391/12, z 4 sierpnia 2015 r., I OSK 1044/14, publ. CBOSA). Przy czym, jako część osiedla zagospodarowanie to powinno być widoczne, gdyż w przeciwnym razie nie spełni funkcji wspomagającej i współdziałającej z funkcją podstawową – mieszkalnictwem (vide: wyrok WSA w Łodzi z 17 sierpnia 2016 r., II SA/Łd 433/16, publ. CBOSA). Osiedle mieszkaniowe jest swego rodzaju mikroorganizmem urbanizacyjnym, który rządzi się swoistymi zasadami, nakierowanymi przede wszystkim na zaspokojenie potrzeb bytowych jego mieszkańców (vide: wyrok NSA z 21 kwietnia 2016 r., I OSK 1622/16, pub. CBOSA). Teren zajęty przez osiedle mieszkaniowe nie musi być w całości pokryty różnymi inwestycjami budowlanymi. W szczególności mogą na nim występować tzw. obszary zielone, czy rekreacyjne lub strefy ochronne (vide: wyrok NSA z 27 listopada 2014 r., I OSK 846/13, pub. CBOSA). Także, wybudowanie hali sportowej, parkingu i zaplecza gospodarczego stanowi realizację celu wywłaszczenia, jakim była budowa osiedla mieszkaniowego (vide: wyrok NSA z 13 czerwca 2014 r., I OSK 2768/12, pub. CBOSA). W przypadku realizacji takiej inwestycji jak osiedle mieszkaniowe, o wykorzystaniu na cel wywłaszczenia świadczy nie tylko zabudowanie budynkami mieszkaniowymi, ale także wszelkimi innymi obiektami, które są potrzebne dla osiedla. O wykorzystaniu na cel wywłaszczenia może także świadczyć inne niż zabudowa zagospodarowanie, w tym pozostawienie terenów zielonych (vide: wyrok NSA z 19 lipca 2016 r., I OSK 2600/14, pub. CBOSA).
Skarżąca, w sprawie niniejszej, powołując się przede wszystkim na wyrok NSA z 8 grudnia 2016 r. wydany w sprawie I OSK 272/15 (pub. Lex nr 2232664) z następującą tezą: "W przypadku inwestycji o złożonym, kompleksowym charakterze, których funkcjonowanie związane jest z istnieniem zróżnicowanej zabudowy i funkcji obszarów, realizowanych etapami, możliwe jest dokonywania zmian w koncepcjach zagospodarowania. Jeżeli zatem wywłaszczenie następuje na jakiś określony złożony cel, to mające miejsce na etapie realizacji zmiany szczegółowego zagospodarowania i nadane funkcje nie świadczą o zbędności terenu dla celu wywłaszczenia", twierdzi, że cel inwestycji na przedmiotowej działce został zrealizowany. Zdaniem skarżącej nie można mówić o zbędności na cel wywłaszczenia, gdy nieruchomość po wywłaszczeniu została zagospodarowana i wykorzystana zgodnie z celem wywłaszczenia określonym w decyzji, a dopiero później jej przeznaczenie zmieniono. Realizację celu wywłaszczenia potwierdzałyby, zdaniem skarżącej, archiwalne zdjęcia lotnicze, których organ nie włączył do materiału dowodowego.
Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności oględzin przedmiotowej działki, przeprowadzonych w dniu [...] maja 2016 r. i w dniu [...] czerwca 2017 r. wynika, że teren działki oznaczonej nr geod. [...] wchodzącej obecnie w skład działki oznaczonej nr geod. [...] jest zdewastowany, porośnięty roślinnością trawiastą, drzewami i licznymi krzewami z samosiewu. Na terenie działki występują liczne nierówności, nie stwierdzono trwałych elementów zagospodarowania. Na całej przedmiotowej działce brak jest jakichkolwiek dowodów realizacji celu wywłaszczenia – budowy zakładów t. Powyższe potwierdza, że aktualnie przedmiotowa działka nie ma nic wspólnego z celem wywłaszczenia.
Trafny jest również wniosek sformułowany na podstawie całokształtu okoliczności sprawy, że nie wykazano, aby teren zwróconej działki był w przeszłości zagospodarowany na cel wywłaszczenia, a dopiero z czasem sposób jego zagospodarowania uległ zmianie, co wykluczałoby zwrot na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n. Jak wskazał Trybunał Konstytucyjny w sprawie P 12/11, dominujące jest od lat stanowisko sądów administracyjnych, zgodnie z którym "Nie można zatem mówić o zbędności nieruchomości i obowiązku jej zwrotu, jeśli nieruchomość wywłaszczona została prawidłowo wykorzystana zgodnie z celem określonym w decyzji o wywłaszczeniu, a następnie tej realizacji zaprzestano lub nieruchomość przeznaczono na inne cele, włączając w to rozporządzenia tą nieruchomością na rzecz osób trzecich (sprzedaż, oddanie w użytkowanie wieczyste, oddanie w użytkowanie, najem, dzierżawę lub w trwały zarząd)". Okoliczności powyższych jednak nie wykazano w sprawie niniejszej.
Zarzucanie organowi, że nie przeprowadził dowodu ze zdjęć archiwalnych, celem ustalenia, iż działka w przeszłości była zagospodarowana zgodnie z celem wywłaszczenia, nie może być uwzględniony. Podkreślić należy, że w toku całego postępowania administracyjnego skarżąca Gmina nie sformułowała żadnego wniosku dowodowego, który miałby wskazywać na okoliczności przeciwne ustalonym przez organ lub przynajmniej podważać ich wiarygodność, mimo tego, że była jednym z podmiotów najbardziej zainteresowanych wynikiem sprawy. Zdaniem sądu, organ prowadzący sprawę, nie dysponując żadnymi dowodami podważającymi wiarygodność okoliczności wynikających z dowodów, którymi dysponował i przy braku inicjatywy dowodowej właściciela nieruchomości, nie był zobligowany do prowadzenia z urzędu dalszego postępowania wyjaśniającego. Zauważyć należy, że zarzut braku pozyskania, przez organ, zdjęć lotniczych z Centralnego Ośrodka Dokumentacji Geodezyjnej i Kartograficznej w W., pojawił się po raz pierwszy w skardze do sądu, przy czym nie wskazano okoliczności którym miałby taki dowód służyć. Pełnomocnik skarżącej na rozprawie w dniu [...] marca 2018 r. dołączył do akt zdjęcie lotnicze na okoliczność realizacji celu wywłaszczenia. Przy czym oświadczył, że nie potrafi powiedzieć z jakiej daty jest to zdjęcie. Zdjęcie to potwierdza, że działka nr [...] porośnięta jest drzewami i brak jest na niej trwałych elementów zagospodarowania. Zdaniem Sądu skarżąca nie wykazała aby na przedmiotowej działce były posadowione jakieś obiekty, związane funkcjonalnie z budynkami "U.". Zatem naruszenie art. 77 § 1 czy też art. 78 K.p.a. nie miało miejsca. Nadmienić należy, że skarga nie ma zindywidualizowanego podejścia. Jest ogólna i jak sądowi znane jest z urzędu z racji rozpatrywanych skarg zawiera powtórzenie zarzutów i argumentów sformułowanych w innych sprawach ze skarg Gminy B. na decyzje w przedmiocie zwrotu wywłaszczonych nieruchomości.
Dodać także należy, że ani organy, ani sąd nie zakwestionowały trafności spostrzeżeń skarżącej, iż faktycznie celem wywłaszczenia była inwestycja o znacznych rozmiarach. Nie oznacza to jednak, jak trafnie spostrzegły orzekające w sprawie organy, że zrealizowanie celu wywłaszczenia tylko na części wywłaszczonego terenu wyklucza zwrot innego fragmentu tego terenu, niewykorzystanego na cel wywłaszczenia.
W świetle powyższego, w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie uznać należało, że działka nr [...] stała się zbędna na cel wywłaszczenia w rozumieniu art. 137 ust. 1 u.g.n. a tym samym, że zachodzi przesłanka obligująca organ do jej zwrotu na podstawie art. 136 ust. 3 u.g.n. Działka ta nie była i nie jest wykorzystana na cel wywłaszczenia polegający na budowie zakładu t.
Mając powyższe na uwadze Sąd orzekł jak w sentencji na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło