I GSK 2115/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2018-05-30
Skład orzekający: Krystyna Anna Stec, Joanna Zabłocka, Elżbieta Kowalik-Grzanka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy pozostawienie protestu bez rozpatrzenia z powodu wyczerpania kwoty środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów jest uzasadnione, gdy wyczerpanie to zostało ustalone na podstawie instrukcji agencji płatniczej, a nie faktycznego zawarcia umów o dofinansowanie?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wyczerpanie kwoty środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów, jako podstawa do pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, musi oznaczać faktyczne zużycie tych środków, a nie jedynie potencjalną możliwość ich wydatkowania. Faktyczne zużycie następuje w momencie zawarcia umowy o dofinansowanie lub wydania decyzji o dofinansowaniu. Instrukcje agencji płatniczej nie stanowią podstawy prawnej do wiążącej wykładni przepisów ustawowych w tym zakresie.Stan faktyczny
K. B. złożył wniosek o dofinansowanie projektu. Po ocenie i ponownej ocenie, projekt nie uzyskał minimalnej liczby punktów. K. B. wniósł protest, który został uwzględniony, a sprawa skierowana do ponownej oceny. Ostatecznie Zarząd Województwa Lubelskiego pozostawił protest bez rozpatrzenia, powołując się na wyczerpanie kwoty środków przeznaczonych na dofinansowanie, co zostało ustalone na podstawie instrukcji Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę K. B. na tę informację. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznał skargę kasacyjną K. B.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok, stwierdził, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione i przekazał sprawę do rozpatrzenia do Zarządu Województwa Lubelskiego, zasądził koszty postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący Sędzia NSA Krystyna Anna Stec (spr.) Sędzia NSA Joanna Zabłocka Sędzia del. WSA Elżbieta Kowalik-Grzanka Protokolant Sylwia Koszewska po rozpoznaniu w dniu 30 maja 2018 r. na rozprawie w Izbie Gospodarczej skargi kasacyjnej K. B. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 marca 2018 r. sygn. akt III SA/Lu 701/17 w sprawie ze skargi K. B. na informację Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] o pozostawieniu bez rozpoznania protestu w przedmiocie dofinansowania projektu 1. uchyla zaskarżony wyrok; 2. stwierdza, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione i przekazuje sprawę do rozpatrzenia do Zarządu Województwa Lubelskiego; 3. zasądza od Zarządu Województwa Lubelskiego na rzecz K. B. 777 (siedemset siedemdziesiąt siedem) złotych tytułem kosztów postępowania sądowego.
Wyrokiem z dnia 13 marca 2018 r., sygn. akt III SA/Lu 701/17, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę K. B. na informację Zarządu Województwa Lubelskiego z dnia [...] grudnia 2017 r. w przedmiocie dofinansowania projektu.
Przedstawiając stan sprawy Sąd I instancji wskazał, że K. B. w dniu [...] grudnia 2016 r. złożył wniosek o przyznanie pomocy w kwocie 184.414 zł w ramach ogłoszonego przez Stowarzyszenie Lokalna Grupa Działania "[...]" z siedzibą w L. naboru wniosków nr [...] na operacje w ramach poddziałania 19.2 "Wsparcie na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność" na operację pn. "[...]".
Pismem z dnia [...] stycznia 2017 r. Stowarzyszenie LGD "[...]" poinformowało o dokonaniu oceny, w wyniku której stwierdzono, że operacja nie jest zgodna z celem ogólnym LSR (Lokalnej Strategii Rozwoju) nr 1.
Na skutek protestu wniesionego przez K. B. pismem z dnia [...] stycznia 2017 r., Stowarzyszenie LGD "[...]" dokonało ponownej oceny, podtrzymując stanowisko o niezgodności operacji z celem ogólnym LSR nr 1, o czym poinformowało pismem z dnia [...] marca 2017 r. oraz przekazało protest Zarządowi Województwa Lubelskiego.
Zarząd Województwa Lubelskiego w piśmie z dnia [...] marca 2017 r. poinformował K. B. o uwzględnieniu wniesionego przez niego protestu oraz o skierowaniu projektu do Stowarzyszenia Lokalna Grupa Działania "[...]" w celu przeprowadzenia ponownej oceny.
Stowarzyszenie LGD "[...]" po dokonaniu ponownej oceny pismem z dnia [...] kwietnia 2017 r. poinformowało, że operacja w wyniku oceny według lokalnych kryteriów wyboru operacji otrzymała 15 punktów i nie uzyskała minimalnej liczby punktów wynoszącej 18 dla działania: rozwój działalności gospodarczej. W związku z nieuzyskaniem przez operację minimalnej wymaganej w naborze liczby punktów, dla operacji nie ustalono kwoty wsparcia. W konsekwencji operacja nie została przekazana do dalszej oceny przez samorząd województwa.
K. B. wniósł protest, nie zgadzając się z dokonaną oceną operacji.
Pismem z dnia [...] grudnia 2017 r., Zarząd Województwa Lubelskiego, działając na podstawie art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1460 ze zm.; dalej: ustawa wdrożeniowa) oraz art. 22 ust. 5 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. poz. 378 ze zm.; dalej: ustawa o rozwoju lokalnym), poinformował o pozostawieniu protestu bez rozpatrzenia z uwagi na wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów.
K. B. wniósł skargę na powyższą informację.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uzasadniając oddalenie skargi na podstawie art. 61 ust. 1 i ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 22 ust. 8 ustawy o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności stwierdził, że w pojęciu: "zostanie wyczerpana kwota środków" (art. 22 ust. 3 pkt 8 ww. ustawy o rozwoju lokalnym) chodzi o rozdysponowanie tej kwoty na poczet nowych naborów z tym samym celem ogólnym LSR, do czego odwołuje się - podany we wzorze przekazanej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa "Instrukcji ustalania kwot dla poddziałania 19.2" - współczynnik "Kp".
WSA miał na uwadze, że w praktyce wdrażania programów operacyjnych, na gruncie przepisu art. 30i ustawy z dnia 6 grudnia 2006 r. o zasadach prowadzenia polityki rozwoju (tekst jedn. Dz. U. z 2017 r., poz. 1376 ze zm.; dalej: u.z.p.p.r.), analogicznego do art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, wiązano moment wyczerpania alokacji na realizację działania lub priorytetu, o której mowa w art. 30a ust. 1 pkt 2 u.z.p.p.r., ze stwierdzeniem, że globalna kwota przyznanego dofinansowania w ramach wszystkich zawartych umów o dofinansowanie, przekroczyła znacząco poziom alokacji na dane działanie. Formułę tę WSA uznał jednak za niedoskonałą, nieprecyzyjną i tworzącą stan niepewności prawnej. Zdaniem Sądu I instancji poziom kontraktacji jest bowiem zmienny, gdyż umowy o dofinansowanie podlegają zmianom w trakcie ich wykonywania (np. w wyniku dostosowania wartości dofinansowania do rzeczywiście wykorzystanych środków w przypadku oszczędności w projekcie). Umowy te, w przypadku nieprawidłowości w projekcie, ulegają również rozwiązaniu, a środki wykorzystane w sposób nienależny podlegają zwrotowi. Relacja pomiędzy poziomem zakontraktowania a wysokością alokacji jest przy tym zmienna ze względu na zmienność kursu euro (w tej jednostce wyrażany jest w dokumentach programowych poziom alokacji) wobec złotego (w tej walucie wyraża się kwotę przyznanego w umowie dofinansowania).
WSA wskazał, że na mocy umowy zawartej pomiędzy Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (działającą jako agencja płatnicza) oraz Samorządem Województwa Lubelskiego (jako podmiotem wdrażającym), do obowiązków agencji płatniczej należy opracowanie i aktualizacja jednolitych procedur i instrukcji związanych z realizacją zadań delegowanych a do obowiązków Samorządu należy ich stosowanie.
Kierując się powyższymi względami Wojewódzki Sąd Administracyjny przychylił się do stanowiska zaprezentowanego przez Zarząd Województwa, a opartego na wiążących Zarząd - w ocenie Sądu - zaleceniach Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, jako podmiotu, któremu powierzona została funkcja agencji płatniczej na mocy unormowań ustawowych, uprawnionego i zobowiązanego do skutecznego zarządzania funduszami. Przyjęty przez Agencję sposób ustalania kwoty pozostałej w ramach celu ogólnego LSR uwzględnia, według WSA, różnorakie aspekty skomplikowanej procedury rozdysponowywania środków, eliminując przy tym stan niepewności prawnej, niekorzystnej także z punktu widzenia strony ubiegającej się o przyznanie środków na konkretną operację i wprowadzając przejrzyste reguły obowiązujące w ramach poddziałania 19.2.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł K. B., zaskarżając to orzeczenie w całości. Wyrokowi zarzucił:
I. naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.:
1) art. 22 ust. 8 pkt 3 ustawy o rozwoju lokalnym - poprzez jego błędną wykładnię,
2) art. 66 ust. 2 in principio ustawy wdrożeniowej, wskutek błędnej wykładni użytego w tym przepisie sformułowania "(...) zostanie wyczerpana kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów (...)",
II. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik postępowania, tj.: art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej poprzez jego niezasadne zastosowanie.
Autor skargi kasacyjnej wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, rozpoznanie skargi i zasądzenie zwrotu kosztów postępowania oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
W uzasadnieniu zarzutów skargi kasacyjnej podniesiono, że zaskarżone orzeczenie odbiega od utrwalonej w orzecznictwie NSA wykładni art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, zgodnie z którą pojęcie "wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów" oznacza jej faktyczne zużycie, nie zaś jedynie potencjalną możliwość wydatkowania, zatem wiąże się ściśle z zawarciem umowy o dofinansowanie lub z wydaniem decyzji administracyjnej o dofinansowaniu.
Samo umieszczenie projektu na liście, o której mowa w art. 46 ust. 4, nie oznacza, że projekt ten będzie realizowany i że środki przeznaczone na jego realizację zostały już wyczerpane. Użyte w art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej sformułowanie "wyczerpanie" w odniesieniu do środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów oznacza ich faktyczne zużycie, nie zaś jedynie potencjalną możliwość ich wydatkowania. Tak więc przesłanką stwierdzenia, że doszło do wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów powinno być w każdym przypadku ustalenie, że nastąpiło zawarcie umowy lub wydanie decyzji o dofinansowaniu.
Poza tym, autor skargi kasacyjnej zwrócił uwagę, że WSA wyraźnie zaakcentował okoliczność, że Zarząd Województwa pozostawiając protest bez rozpatrzenia w związku z wyczerpaniem kwoty przeznaczonej na dofinansowanie, ustalił tę kwotę w oparciu o wiążące - zdaniem Sądu I instancji - Zarząd zalecenia Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Według skarżącego zalecenia takie nie stanowią jednak powszechnie obowiązujących norm prawnych.
W piśmie procesowym z dnia [...] maja 2018 r. pełnomocnik organu wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
W rozpoznawanej sprawie nie wystąpiły okoliczności, które - w świetle przesłanek określonych art. 183 § 2 pkt 1-6 p.p.s.a. - uzasadniałyby stwierdzenie nieważności postępowania przed Sądem I instancji. Z tego też względu - w myśl zasady związania Naczelnego Sądu Administracyjnego granicami skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 p.p.s.a.) - kontrola instancyjna zaskarżonego wyroku sprowadzała się do oceny, czy narusza on przepisy wskazane zarzutach postawionych Sądowi I instancji.
Rozpoznając sprawę w tych granicach skład orzekający Naczelnego Sądu Administracyjnego uznał, że skarga kasacyjna zasługiwała na uwzględnienie. Usprawiedliwione są bowiem podstawy, na których wniesiony środek zaskarżenia oparto, a to zarzut błędnej wykładni art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 22 ust. 8 pkt 3 ustawy o lokalnym rozwoju - w szczególności odnośnie interpretacji pojęcia wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów - a w konsekwencji także zarzut wadliwego zastosowania pierwszego z powołanych przepisów.
Zgodnie z literalnym brzmieniem art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej, w przypadku gdy na jakimkolwiek etapie postępowania w zakresie procedury odwoławczej zostanie wyczerpana kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w ramach działania, a w przypadku gdy w działaniu występują poddziałania - w ramach oddziałania, właściwa instytucja, do której wpłynął protest, pozostawia go bez rozpatrzenia, informując o tym na piśmie wnioskodawcę, pouczając jednocześnie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 61.
Poza sporem na gruncie ustawy o rozwoju lokalnym przepis ten znajduje odpowiednie zastosowanie. Art. 22 ust. 8 tej ustawy stanowi mianowicie wprost, że do wnoszenia protestu i postępowania wszczętego na skutek jego wniesienia przepisy art. 53 ust. 2 i 3, art. 56 ust. 2 oraz art. 57-67 (więc także art. 66) ustawy w zakresie polityki spójności stosuje się odpowiednio.
Co do zasady odpowiednie stosowanie może polegać na zastosowaniu przepisu (lub jego części) wprost, z modyfikacją lub nawet na odmowie zastosowania (por. uchwała SN z dnia 18 grudnia 2001 r. III ZP 25/01). Zakres zastosowania wymaga uwzględnienia specyfiki sytuacji, do której odpowiednio stosowane przepisy mają być aplikowane.
Powołany art. 22 ust. 8 w punkcie 3 ustawy o rozwoju lokalnym wskazuje jednoznacznie, że art. 66 ust. 2 ustawy w zakresie polityki spójności ma zastosowanie, gdy zostanie wyczerpana kwota środków, o których mowa w art. 33 ust. 5 rozporządzenia nr 1303/2013, przewidzianych w umowie ramowej na realizację danego celu głównego LSR w ramach środków pochodzących z danego EFSI. Według zaś powołanego art. 33 ust. 5 rozporządzenia nr 1303/2013, w decyzji zatwierdzającej strategię rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność określa się alokacje każdego z właściwych EFSI (Europejskie Fundusze Strukturalne i Inwestycyjne).
Z treści przytoczonych regulacji wynika zatem, że ustawodawca na gruncie ustawy o rozwoju lokalnym "zmodyfikował" możliwość pozostawienia protestu bez rozpatrzenia w ten sposób, że zapis co do przesłanki wyczerpania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów zmienił na wyczerpanie kwoty środków, o których mowa w art. 33 ust. 5 rozporządzenia nr 1303/2013, przewidzianych w umowie ramowej na realizację danego celu głównego LSR w ramach środków pochodzących z danego EFSI.
Brak podstaw by uznać, że na gruncie obu powołanych ustaw należy odmiennie interpretować zawartą w przytaczanych przepisach przesłankę pozostawienia protestu bez rozpatrzenia, tj. przesłankę wyczerpania kwoty środków, określonych tymi przepisami.
Wobec faktu, że powyższa przesłanka z art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej nie została ustawowo zdefiniowana, jej interpretacja wymaga wzięcia pod uwagę zarówno potocznego rozumienia słowa wyczerpać jak i uwzględnienia pełnego kontekstu normatywnego ustawy.
Skład orzekający podziela przy tym wyrażany w orzecznictwie pogląd, że skoro wprowadzona art. 66 ust. 2 pkt 1 możliwość pozostawienia środka odwoławczego - jakim jest w ustawie wdrożeniowej protest - stanowi wyłom od prawa strony postępowania do kontroli adresowanych do niej rozstrzygnięć, to wyjątek ten musi być interpretowany ściśle. Zasadnie zwraca się uwagę, że skoro synonimy słowa wyczerpać to: wydatkować, wykorzystać, zagospodarować, zużyć, zużytkować, a według Słownika Języka Polskiego wyczerpać to opróżnić, wyeksploatować, zużyć, zabraknąć - to znaczy, że użyte w art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej sformułowanie - wyczerpanie - w odniesieniu do środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów oznacza ich faktyczne zużycie, nie zaś jedynie potencjalną możliwość ich wydatkowania. Wyczerpanie kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów - w rozumieniu art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej musi być więc faktyczne. Etap wypłat dofinansowań uznać należy za etap realizacji umownych zobowiązań. O faktycznym wyczerpaniu kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów - w rozumieniu art. 66 ust. 2 powoływanej ustawy - można zaś mówić już w sytuacji istnienia prawnie wiążących zobowiązań do wydatkowania tych środków, a takie prawnie wiążące zobowiązania na gruncie ustawy wdrożeniowej to - w świetle art. 52 ust. 1 tej ustawy - umowa lub decyzja o dofinansowaniu, stanowiące podstawę dofinansowania.
W judykaturze przyjęto, że tym samym prawnie wiążącym zobowiązaniem nie jest np. umieszczenie projektu na liście, o której mowa w art. 46 ust. 4 ustawy wdrożeniowej. Umieszczenie na tej liście nie oznacza, że projekt ten będzie realizowany, nie stanowi bowiem wiążącego przyrzeczenia (zobowiązania) zawarcia umowy o dofinansowanie. Wnioskodawca nie uzyskuje na tym etapie wyboru projektu roszczenia o zawarcie umowy o dofinansowanie. Właściwe instytucje mają bowiem możliwość zmiany swojej decyzji, w razie wystąpienia w okresie pomiędzy akceptacją listy rankingowej a dniem zawarcia umowy okoliczności uniemożliwiających przekazanie pomocy. Mimo pozytywnego przejścia wszystkich etapów oceny przez dany projekt - w sytuacji gdy później stwierdzone zostanie, że kryteria konkursowe nie są spełnione - właściwa instytucja jest zobligowana do odmowy zawarcia umowy o dofinansowanie tego projektu, jej wypowiedzenia lub zwrotu całości lub części udzielonego wsparcia. Właściwa instytucja nie może być bowiem związana wadliwie dokonaną oceną projektu w ramach ogłoszonego naboru i w konsekwencji zobowiązana do zawarcia umowy lub kontynuowania jej realizacji, w sytuacji gdy projekt nie spełnia kryteriów wyboru. Wybór projektu ma zatem jedynie charakter deklaratoryjny, konstytutywne przyznanie dofinansowania następuje w dopiero momencie podpisania umowy o dofinansowanie lub wydania decyzji o dofinansowaniu. Wówczas dochodzi do faktycznego rozdysponowania kwoty przeznaczonej na dofinansowanie. Na tej podstawie można stwierdzić, że środki przeznaczone na jego realizację tym samym są wyczerpane.
Za powyższym poglądem przemawia fakt, że w myśl art. 52 ust. 2 ustawy wdrożeniowej umowa o dofinansowanie projektu może zostać podpisana, a decyzja o dofinansowaniu projektu może zostać podjęta, jeżeli projekt spełnia wszystkie kryteria, na podstawie których został wybrany do dofinansowania. Nie bez znaczenia - dla oceny na jakim etapie postępowania można mówić o wyczerpaniu kwoty przeznaczonej na dofinansowanie projektów – jest też, że stosownie do regulacji zawartej w art. 58 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej na etapie procedury odwoławczej zachodzi możliwość aktualizacji list, przewidziana art. 46 ust. 3. Stosownie zaś do art. 65 powołanej ustawy, procedura odwoławcza, o której mowa w art. 53-64, nie wstrzymuje zawierania umów z wnioskodawcami, których projekty zostały wybrane do dofinansowania
Nie bez powodu też ustawodawca odróżnia - określony art. 53 ust. 2 pkt 2 ustawy wdrożeniowej - wymóg zbadania, na etapie oceny projektu, czy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów w konkursie wystarcza na wybranie go do dofinansowania, od obowiązku zbadania czy kwota przeznaczona na dofinansowanie projektów nie została wyczerpana - jako przesłanki pozostawienia protestu bez rozpatrzenia (art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy).
Przedstawione stanowisko co do interpretacji wyczerpania kwoty środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów dominuje w orzecznictwie NSA (por. wyroki NSA z dnia 18 października 2017 r. II GSK 3172/17, z dnia 26 stycznia 2018 r. II GSK 4259/17, z 28 lutego 2018 r., sygn. akt II GSK 4360/17, z dnia 13 marca 2018 r. II GSK 267/18, z dnia 23 marca 2018 r. I GSK 159/18).
Jak już wskazano na gruncie ustawy o lokalnym rozwoju pozostawienie protestu bez rozpatrzenia - na podstawie odpowiednio stosowanego art. 66 ust. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej - wymaga ustalenia zaistnienia przesłanki wyczerpania kwota środków, o których mowa w art. 33 ust. 5 rozporządzenia nr 1303/2013, przewidzianych w umowie ramowej na realizację danego celu głównego LSR w ramach środków pochodzących z danego EFSI.
W myśl art. 30a ust. 3 ustawy wdrożeniowej, realizacja RLKS (rozwój lokalny kierowany przez społeczność) odbywa się na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 lutego 2015 r. o rozwoju lokalnym z udziałem lokalnej społeczności (Dz. U. poz. 378 oraz z 2017 r. poz. 5), a w zakresie nieuregulowanym w tej ustawie - na zasadach określonych w niniejszej (wdrożeniowej) ustawie. Tak więc, wobec braku w ustawie o rozwoju lokalnym regulacji co do podstaw dofinansowania projektu uznać trzeba, że zastosowanie znajduje przepis art. 52 ustawy wdrożeniowej - wskazujący jako podstawą dofinansowania m.in. umowę o dofinansowanie projektu.
W świetle przedstawionych rozważań o faktycznym wyczerpaniu kwoty środków, o których mowa w art. 33 ust. 5 rozporządzenia nr 1303/2013, przewidzianych w umowie ramowej na realizację danego celu głównego LSR w ramach środków pochodzących z danego EFSI można mówić w sytuacji zawarcia umów na łączne kwoty wskazanych środków - jako prawnie wiążących zobowiązań do wydatkowania tych środków.
Takich ustaleń w sprawie nie czyniono. Fakt wyczerpania kwoty tych środków stwierdzono dokonując wyliczeń zgodnie z wzorem zawartym w Instrukcji - opracowanej przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa.
Wbrew zaakceptowanemu przez WSA stanowisku prezentowanemu w sprawie przez organ, fakt braku ustawowej definicji sposobu ustalania wyczerpania kwoty środków przeznaczonych na dofinansowanie projektów - o których mowa w art. 33 ust. 5 rozporządzenia nr 1303/2013, przewidzianych w umowie ramowej na realizację danego celu głównego LSR w ramach środków pochodzących z danego EFSI - nie znaczy jednak, że do obliczenia tej kwoty należało uznać za wiążącą i stosować instrukcję Agencja Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Brak podstaw prawnych by przyjąć, że Agencja ta była uprawniona do dokonywana wiążącej wykładni zwrotów ustawowych zawartych w art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej czy art. 22 ust. 8 pkt 3 ustawy o rozwoju lokalnym. Należy przy tym podkreślić, że w samej Instrukcji wskazano, że dotyczy ona ustalania kwot dla poddziałania 19.2 wsparcia na wdrażanie operacji w ramach strategii rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność objętego PROW na lata 2010-2020: - możliwych do ujęcia w ogłoszeniach o naborach wniosków w ramach przedsięwzięcia, - pozostałych w ramach celu ogólnego LSR, - możliwych do przyznania pomocy w ramach limitów określonych w umowie ramowej. Stwierdzono nadto, że Instrukcje stosuje się do wykonywania przez samorządy województw zadań, o których mowa w art. 6 ust. 4 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020.
Przepis ten wymienia tymczasem w szczególności zadania delegowane, o których mowa w ust. 3 powołanej ustawy, tzn. zadania agencji płatniczej związane z przyznawaniem, wypłatą i zwrotem pomocy, z wyjątkiem dochodzenia zwrotu nienależnych kwot pomocy oraz z wyjątkiem dokonywania płatności, o którym mowa w art. 7 ust. 1 akapit drugi rozporządzenia nr 1306/2013.
W rozpoznawanej sprawie zaś chodzi - jak już kilkakrotnie wskazywano - o ustalenie, czy na etapie rozpoznawania protestu wyczerpano/niewyczerpano kwoty określonych środków przewidzianych w umowie ramowej na realizację danego celu głównego LSR w ramach środków pochodzących z danego EFSI a przewidzianych na dofinansowanie projektów - dla potrzeb oceny, czy zachodzi przesłanka pozostawienia wniesionego środka odwoławczego bez rozpatrzenia.
Wobec powyższego zasadny jest też zarzut wadliwego - bo przedwczesnego - zastosowania art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 22 ust. 8 pkt 3 ustawy o lokalnym rozwoju.
Z tych wszystkich względów zawarty w skardze kasacyjnej wniosek o uchylenie zaskarżonego wyroku zasługiwał na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 188 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny w razie uwzględnienia skargi kasacyjnej, uchylając zaskarżone orzeczenie, rozpoznaje skargę, jeżeli uzna, że istota sprawy jest dostatecznie wyjaśniona.
Skład orzekający podziela pogląd, że istotę sprawy można uznać za dostatecznie wyjaśnioną - w rozumieniu powołanego przepisu - gdy NSA, mając na uwadze charakter postępowania kasacyjnego, może zweryfikować dokonaną przez Sąd I instancji kontrolę legalności zaskarżonego aktu (por. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz – B. Dauter i in.; wydanie VII, WKP 2018, komentarz do art. 188, teza 3.) W rozpoznawanym przypadku taki stan rzeczy ma miejsce. W świetle przedstawionej wykładni art. 66 ust. 2 ustawy wdrożeniowej w związku z art. 22 ust. 8 pkt 2 ustawy o rozwoju lokalnym, zachodziły zatem podstawy do uwzględnienia skargi oraz do stwierdzenia, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, co skutkowało zasadnością przekazania sprawy do rozpatrzenia przez właściwą instytucję.
Z tych wszystkich względów na podstawie art. 188 p.p.s.a. oraz art. 61 ust. 8 pakt 1 lit.b ustawy wdrożeniowej w związku z art. 22 ust. 3 ustawy o lokalnym rozwoju Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w pkt. 1 i 2 sentencji wyroku.
Postanowienie w przedmiocie kosztów postępowania - w odniesieniu do postępowania kasacyjnego - wydano na podstawie art. 203 pkt 1 i art. 205 § 2 p.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. b w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.) a w odniesieniu do postępowania przed Sądem I instancji na postawie art. 200 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło