I SA/Wa 2119/17

WyrokWSA w Warszawie2018-05-10

Skład orzekający: Gabriela Nowak, Dariusz Chaciński, Elżbieta Lenart

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy gmina, której decyzja komunalizacyjna dotycząca nieruchomości została stwierdzona nieważnością, posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały rady gminy wyrażającej zgodę na nabycie tej nieruchomości przez inną gminę?
Ratio decidendi
Sąd oddalił skargę, uznając, że gmina, której decyzja komunalizacyjna została prawomocnie stwierdzona nieważnością, nie posiada interesu prawnego do zaskarżenia uchwały innej gminy wyrażającej zgodę na nabycie tej nieruchomości. Brak ostatecznej decyzji komunalizacyjnej oznacza, że gmina nie może skutecznie powoływać się na prawo własności wobec podmiotów trzecich, a jedynie posiada interes faktyczny.
Stan faktyczny
Gmina M. zaskarżyła uchwałę Rady Miejskiej w G. wyrażającą zgodę na nieodpłatne nabycie nieruchomości, które według Gminy M. stanowiły jej własność na mocy decyzji komunalizacyjnej z 2003 r. Jednakże decyzja ta została następnie stwierdzona nieważnością przez Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, a skarga na decyzję utrzymującą ją w mocy została oddalona przez WSA w Warszawie. Gmina M. twierdziła, że posiada interes prawny do zaskarżenia uchwały, ponieważ narusza ona jej własność. Rada Miejska w G. argumentowała, że nieruchomości te stanowią własność Skarbu Państwa, co potwierdzają księgi wieczyste, a uchwała dotyczy nabycia nieruchomości związanych z realizacją zadań własnych Gminy G.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Gabriela Nowak Sędziowie WSA Dariusz Chaciński WSA Elżbieta Lenart (spr.) Protokolant referent Marcin Sieradzki po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi Gminy M. na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] września 2017 r. nr [...] w przedmiocie wyrażenie zgody na nieodpłatne nabycie nieruchomości oddala skargę. Gmina M/ pismem z dnia 26 października 2017 r. wniosła skargę na uchwałę Rady Miejskiej w G. z dnia [...] września 2017 r., Nr [...] w sprawie wyrażenia zgody na nieodpłatne nabycie nieruchomości. Wskazana uchwała została podjęta w następującym stanie faktycznym. Wojewoda [...] decyzją z dnia [...] lipca 2003 r. nr [...] - działając na podstawie art. 18 ust. 1 w związku z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. -Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) - przekazał Gminie Miasto M. nieodpłatnie na własność nieruchomość położoną w M. przy ul. [...], ozn. w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...], jako działka ewidencyjna nr [...], o pow. [...] m2, stanowiącą część gruntów uregulowanych w księdze wieczystej KW nr [...] i opisanej w karcie inwentaryzacyjnej nr [...]. Natomiast Starosta [...] decyzją z dnia [...] września 2015 r. nr [...], orzekł o wprowadzeniu w ewidencji gruntów Miasta M. - w obrębie [...] w jednostce rejestrowej nr [...], w której wykazane są działki: nr [...] o pow. [...] ha i nr [...] o pow. [...] ha, dla których jako właściciel przypisany jest Skarb Państwa, zaś jako użytkownik Gmina Miasto M. - zmiany polegającej na wykreśleniu Gminy Miasta M., jako użytkownika ww. działek i wpisanie w to miejsce, jako użytkownika Zakład [...] Spółka z o.o. z siedzibą w G.. Organ ustalił, że Burmistrz G. zwrócił się z wnioskiem o wprowadzenie zmiany w ewidencji gruntów Miasta M. polegającej na wykreśleniu wpisu użytkowania Gminy M. i wpisanie w to miejsce użytkowania Zakładu [...] Spółka z o.o. z siedzibą w G. Podniósł on, iż działka nr [...] i część działki ewidencyjnej nr [...] pozostają w jednym ogrodzeniu i użytkowane są wspólnie. Pozostała część działki ewidencyjnej nr [...] stanowi dojazd od ul. [...] do wyżej opisanej części ogrodzonej. Na części pozostającej w ogrodzeniu znajduje się ujęcie wody oraz budynek niemieszkalny. Ujęcie jest eksploatowane przez Zakład [...] w G. sp. z o.o. Jednocześnie, odnosząc się do uprzednio wskazanej decyzji Wojewody [...] nr [...], Starosta wyjaśnił, że orzeczenie to nie zostało wykazane w rejestrze gruntów - ze względu na nieistnienie w ewidencji gruntów opisanej w tej decyzji działki nr [...], w obrębie [...], o pow. [...] ha. Następnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją nr [...] z dnia [...] czerwca 2016 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r., nr [...]. Organ ustalił, że postępowanie wyjaśniające nie wykazało, aby działka nr [...] stanowiła mienie ogólnonarodowe, według stanu na dzień 27 maja 1990 r. Materiał dowodowy potwierdza faktyczne użytkowanie ww. nieruchomości przez Gminę [...], a nie Gminę M., na rzecz której skomunalizowano działkę nr [...]. Omawiana nieruchomość nie jest aktualnie i bezpośrednio związana z realizacją zadań Gminy M. Natomiast Gmina G. przy pomocy Zakładu [...] Spółka z o.o. z siedzibą w G. wykonuje zadania w zakresie zaspokajania zbiorowego zaopatrzenia w wodę ludności i innych biorców oraz zbiorowego usuwania, oczyszczania ścieków i wód opadowych. Minister wskazał również, iż przedmiotem wniosku Burmistrza M. w przedmiocie komunalizacji była część działki nr [...] o pow. [...] m2, w obrębie [...]. Tymczasem Wojewoda [...] w decyzji nr [...] skomunalizował działkę nr [...] o pow. [...] m2. Oznacza to, że organ błędnie określił przedmiot żądania wnioskodawcy - co prowadzi do wniosku, iż organ I instancji rażąco naruszył przepisy ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Rada Miejska w G. uchwałą z dnia 27 września 2017 r., nr [...], na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.), w związku z art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32 poz. 191 ze zm.) wyraziła zgodę na nieodpłatne nabycie nieruchomości stanowiących własność Skarbu Państwa, położonych w M. obręb nr [...], oznaczonych jako działka ewidencyjna nr [...], o pow. [...] ha (objęta księgą wieczystą nr [...]) oraz jako działka ewidencyjna nr [...], o pow. [...] ha (objęta księgą wieczystą nr [...]). W uzasadnieniu uchwały Rada wskazała, że nieruchomości stanowiące własność Skarbu Państwa, położone w M., oznaczone w ewidencji gruntów jako działki nr [...] i nr [...], stanowią teren urządzenia wodnego - studni nr [...], użytkowanego przez Zakład [...]. Wymienione wyżej nieruchomości są faktycznie bezpośrednio związane z realizacją zadań własnych Gminy G. w zakresie zaspokajania zbiorowego zaopatrzenia w wodę ludności i innych biorców oraz zbiorowego usuwania, oczyszczania ścieków i wód opadowych. Przy czym zgodnie z art. 5 ust. 4 ww. ustawy z dnia 10 maja 1990 r. gminie, na jej wniosek, może być przekazane mienie ogólnonarodowe (państwowe) inne niż wymienione w ust. 1-3 ustawy, jeżeli jest ono związane z realizacją jej zadań. Ponieważ Gmina G. przy pomocy Zakładu [...] Spółka z o.o. z siedzibą w G. wykonuje zadanie własne na przedmiotowych nieruchomościach – wobec czego podjęcie niniejszej uchwały jest uzasadnione. Gmina M. złożyła skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zarzucając jej: naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a w zw. z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym, poprzez podjęcie przez Radę Miejską w G. uchwały w przedmiocie nienależącym do wyłącznej kompetencji organu stanowiącego gminy, podczas gdy czynność zmierzająca do nieodpłatnego przysporzenia i niepociągająca za sobą żadnych obciążeń dla gminy nie wykracza poza zakres zwykłego zarządu, w związku z czym nie wymaga uzyskania zgody organu stanowiącego, co w konsekwencji powoduje naruszenie przepisów wyznaczających kompetencje do podejmowania takiej treści aktów, które to naruszenie jako istotne skutkuje nieważność uchwały organu gminy; naruszenie art. 5 ust. 4 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, poprzez wyrażenie przez Radę Miejską w G. zgody na nabycie nieruchomości w trybie komunalizacji w sytuacji, w której wskazana nieruchomość nie może zostać nabyta przez Gminę G., z uwagi na fakt nabycia tej nieruchomości z mocy prawa przez inną gminę; naruszenie art. 5 ust. 4 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, poprzez wyrażenie przez Radę Miejską w G. zgody na nabycie nieruchomości w trybie komunalizacji w sytuacji, w której wskazana nieruchomość nie może zostać nabyta przez Gminę [...], z uwagi na fakt, iż nieruchomość ta nie jest związana z realizacją zadań Gminy G.; naruszenie art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym w zw. z art. 5 ust. 4 oraz art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, poprzez wskazanie w uchwale jako podstawy prawnej przepisów, które takiej podstawy prawnej nie stanowią, a w konsekwencji podjęcie przez Radę Miejską w G. uchwały w przedmiocie wyrażenia zgody na nieodpłatne nabycie nieruchomości bez podstawy prawnej, które to naruszenie jako istotne skutkuje nieważność uchwały organu gminy. Wobec powyższych zarzutów, na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a., skarżąca wniosła o stwierdzenie nieważności w całości ww. uchwały nr [...] W uzasadnieniu skargi Gmina M. stwierdziła, że uchwała narusza jej interes prawny w sposób bezpośredni. Nieruchomości, których dotyczy zaskarżona uchwała, znajdują się w M. i stanowią od 1990 r. własność Gminy M., a nie jak wskazano w uchwale własność Skarbu Państwa. Zgodnie bowiem z art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, własność przedmiotowych nieruchomości z mocy prawa przeszła na Gminę M. Zaskarżona uchwała w sposób sprzeczny z prawem ingeruje w tę własność i właśnie w ten sposób narusza interes prawny tej jednostki samorządowej. Gmina M. jest zatem legitymowana do wniesienia skargi. W ocenie skarżącej brzmienie art. 18 ust. 2 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym oznacza, iż rada gminy wyraża zgodę jedynie w sprawach przekraczających zakres zwykłego zarządu. Natomiast przedmiot zaskarżonej uchwały nie przekracza czynności zwykłego zarządu. Powyższy pogląd zyskał potwierdzenie w orzecznictwie, w którym wskazuje się, że czynność prawna polegająca na nieodpłatnym przysporzeniu i niepociągająca za sobą właściwie żadnych obciążeń ani strat dla gminy nie wykracza poza zakres zwykłego zarządu (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2002 r., sygn. akt II SA/Wr 2965/01, Legalis). Poza tym Rada Miejska w G. nie miała kompetencji do podjęcia zaskarżonej uchwały. Wskazana w niej podstawa prawna nie nadaje właściwości organowi stanowiącemu, ponieważ musi być odczytywana łącznie z art. 30 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym. Ustawodawca w tym zakresie przewidział dzielenie kompetencji między radą a wójtem, ze względu na kryterium czynności przekraczających zwykły zarząd (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 28 października 2014 r., II SA/Ol 901/14, Legalis; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 kwietnia 2002 r., II SA/Wr 2965/01, Legalis). Wskazane w uchwale nieruchomości stanowią obecnie własność Gminy M., która nabyła je, z mocy prawa, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Dla powyższego stwierdzenia nie jest istotny fakt, czy została już wydana decyzja komunalizacja, gdyż ma ona charakter deklaratoryjny i jedynie potwierdza to, co nastąpiło z mocy prawa. Wykluczona została zatem możliwość nabycia tych nieruchomości przez Gminę G., na podstawie art. 5 ust. 4 ustawy z dnia 10 maja 1990 r. Skarżąca dodała, że w orzecznictwie oraz doktrynie konsekwentnie przyjmuje się, iż uchwała wydana bez podstawy prawnej jest nieważna (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 13 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Wr 118/15, Legalis; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z 23 stycznia 2013 r., sygn. akt III SA/Wr 507/12, Legalis, wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 19 grudnia 2012 r., sygn. akt III SA/Kr 58/12, Legalis). Wskazała ponadto, że w uzasadnieniu uchwały zostało błędnie wskazane, iż na nieruchomości znajduje się studnia nr [...]. Odpowiadając na skargę Rada Gminy G. wniosła o jej oddalenie w całości, gdyż sformułowane przez skarżącą zarzuty nie zasługują na uwzględnienie. Stwierdziła, że nabycie nieruchomości może się wiązać z dodatkowymi obciążeniami finansowymi, np. w zakresie podatków lokalnych lub kosztów dojazdów i utrzymania nieruchomości, które normalnie nie występują w razie nabycia nieruchomości na terenie własnej gminy. Nabycie takie powinno być również rozpatrywane w kontekście związania gospodarowania mieniem komunalnym przez wójta (burmistrza) z wykonywaniem zadań gminy wyłącznie na jej własnym terenie. Ponadto nabycia przez gminę G. nieruchomości w trybie art. 5 ust. 4 ustawy - Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych, nie można utożsamiać z nabyciem nieruchomości z mocy prawa lub w drodze darowizny bez obciążeń, ponieważ ten pierwszy tryb powoduje konieczność podjęcia czynności, mających na celu wykazanie spełnienia przesłanek, określonych w przywołanym powyżej przepisie. W orzecznictwie podjęcie w tym zakresie uchwały przez radę gminy nie budzi wątpliwości - zob. np. uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 grudnia 1996 r., sygn. akt I SA 1205/95. Jednocześnie Rada Miejska w G. w zaskarżonej uchwale nie rozstrzygała kwestii własności nieruchomości, obejmujących działki ewidencyjne nr [...], lecz wyraziła jedynie - w trybie powszechnie obowiązujących przepisów prawa - zgodę na ich nabycie, uwzględniając domniemanie wynikające z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece. Zarówno księga wieczysta dla działki ewidencyjnej nr [...], jak i księga wieczysta dla działki ewidencyjnej nr [...], jako właściciela wskazują Skarb Państwa. Dodatkowo Gmina G. zauważyła, że strona skarżąca formułuje twierdzenia o rzekomym nabyciu przez nią własności ww. nieruchomości, z mocy prawa, w trybie art. 5 ust. 1 uprzednio powołanej ustawy z 1990 r. Tymczasem Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [...] czerwca 2016 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...], na mocy której Gminie M/ nieodpłatnie przekazano na własność działkę ewidencyjną nr [...]. Wyżej wskazana decyzja Ministra jest ostateczna. Podniosła ponadto, iż oznaczenie w uzasadnieniu uchwały studni numerem [...], stanowi oczywistą omyłkę pisarską. Studnia ta oznaczona jest bowiem nr [...], a dokładny opis nieruchomości zawarty został w treści uchwały. Na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. pełnomocnik skarżącej na pytanie Sądu, oświadczył, że obecnie Gmina M. nie dysponuje decyzją komunalizacyjną w odniesieniu do działek nr [...]. Dotychczasowa decyzja komunalizacyjna, dotycząca działki nr [...] nie istnieje w obrocie prawnym, gdyż została stwierdzona jej nieważność. Decyzja w tym zakresie jest ostateczna - bowiem Sąd I instancji oddalił skargę na tę decyzję w sprawie o sygn. akt I SA/Wa 1633/17. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W świetle art. 147 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U z 2017 r. poz. 1369 ze zm.) sąd uwzględniając skargę na uchwałę stwierdza nieważność tej uchwały w całości lub w części albo stwierdza, że została wydana z naruszeniem prawa, jeżeli przepis szczególny wyłącza stwierdzenie jej nieważności. Rozpoznając niniejszą sprawę Sąd uznał, iż skarga nie jest zasadna. Kontrolowana w niniejszej sprawie uchwała Rady Gminy G. dotyczyła wyrażenia zgody na nieodpłatne nabycie nieruchomości, położonej w M., której właścicielem jest Skarb Państwa. Natomiast skarżąca Gmina M. wywodziła, że - z uwagi na treść art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 10 maja 1990 r.-Przepisy wprowadzające ustawę o samorządzie terytorialnym i ustawę o pracownikach samorządowych (Dz. U. Nr 32, poz. 191 ze zm.) - jest właścicielem tej nieruchomości. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy, na spornym terenie znajduje się [...], którym gospodaruje [...] Spółka z o.o. z siedzibą w G. Podstawę zaskarżonego do Sądu aktu stanowił art. 18 ust. 2 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2016 r. poz. 446 ze zm.),w myśl którego do wyłącznej właściwości rady gminy należy podejmowanie uchwał w sprawach majątkowych gminy, przekraczających zakres zwykłego zarządu, dotyczących zasad nabywania, zbywania i obciążania nieruchomości oraz ich wydzierżawiania lub wynajmowania na czas oznaczony dłuższy niż 3 lata lub na czas nieoznaczony, o ile ustawy szczególne nie stanowią inaczej. Z kolei art. 101 ust. 1 ww. ustawy z dnia 8 marca 1990 r. formułuje uprawnienie do kwestionowania uchwał, podejmowanych przez organy stanowiące gmin, poprzez wniesienie skargi do sądu administracyjnego, stanowiąc, iż każdy, czyj interes prawny lub uprawnienie zostały naruszone uchwałą lub zarządzeniem, podjętymi przez organ gminy w sprawie z zakresu administracji publicznej, może zaskarżyć uchwałę lub zarządzenie do sądu administracyjnego. Podstawową przesłanką, aby możliwe było kwestionowanie ww. aktów jest zatem posiadanie w tym interesu prawnego. Pojęcie "interesu prawnego", o którym mowa w tym przepisie, należy odnieść do związku między sferą indywidualnych praw i obowiązków strony skarżącej, wynikających z norm prawa przedmiotowego, a zaskarżonym aktem. Źródłem owego "interesu prawnego" lub "uprawnienia" jest zawsze norma prawna ogólna i abstrakcyjna (akt normatywny) albo też jednostkowa i konkretna (decyzja stosowania prawa). Ponieważ do wniesienia skargi nie legitymuje stan potencjalnego zagrożenia naruszeniem, to w skardze należy wykazać, w jaki sposób doszło do naruszenia prawem chronionego interesu lub uprawnienia podmiotu wnoszącego skargę (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 4 lutego 2005 r., sygn. akt OSK 1563/04, LEX nr 171196). Zaskarżeniu - w trybie art. 101 ust. 1 ww. ustawy z dnia 8 marca 1990 r. - podlega uchwała organu gminy niezgodna z prawem i jednocześnie godząca w sferę prawną strony skarżącej, to jest wywołująca dla niej negatywne konsekwencje prawne, np. w postaci zniesienia, ograniczenia czy uniemożliwienia realizacji jego uprawnienia, interesu prawnego. Należy zatem wykazać naruszenie przez organ gminy konkretnego przepisu prawa materialnego, wpływającego negatywnie na sytuacje prawną strony skarżącej. Przyjmuje się przy tym, iż interes ten powinien być bezpośredni i realny. Dla rozpoznania przedmiotowej skargi w pierwszej kolejności konieczne jest zatem zbadanie kwestii interesu prawnego osoby prawnej wnoszącej skargę do sądu. Skarżąca Gmina M. wywodzi swój interes prawny z faktu komunalizacji objętych uchwałą nieruchomości, na podstawie wskazanej ustawy z 1990 r., co jednak - jak oświadczyła na rozprawie jej pełnomocnik - do tej pory nie nastąpiło stosownym orzeczeniem. W związku z tym, w ocenie Sądu, zaskarżona uchwała nie naruszyła jakichkolwiek, przysługujących bezpośrednio skarżącej, jej konkretnych uprawnień materialnoprawnych. Nie istnieje bowiem żaden przepis prawa, kreujący po jej stronie interes prawny do podważania regulacji w niej przyjętych. Nie istnieje też w obrocie prawnym żadne orzeczenie, które jest źródłem tak rozumianego interesu prawnego. W niniejszej sprawie bezsporne jest, iż Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji decyzją z dnia [....] czerwca 2016 r. stwierdził nieważność decyzji Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2003 r., przekazującej Gminie Miasto M. nieodpłatnie, na własność, nieruchomość położoną w M. przy ul. [...], ozn. w ewidencji gruntów w obrębie ewidencyjnym [...], jako działka ewidencyjna nr [...], o pow. [...] m2. Decyzja ta została utrzymana w mocy orzeczeniem tego organu z dnia [...] sierpnia 2017 r., nr [...], zaś Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 16 lutego 2018 r., sygn. akt I SA/Wa 1633/17 oddalił skargę na to ostatnie orzeczenie. Uzasadniając powołany wyrok Sąd stwierdził, że na podstawie decyzji komunalizacyjnej z [...] lipca 2003 r. nie ujawniono zmiany w ewidencji gruntów, czy też w księdze wieczystej nr [...], która obejmuje teren oznaczony jako działka [...]. Ponadto z decyzji Starosty [...] wynika, iż grunt oznaczony jako działka ewidencyjna nr [...] objęty jest KW nr [...]. W obu tych księgach jako właściciel gruntu figuruje Skarb Państwa. Gmina M. w istocie nie zaprzecza temu faktowi - wskazuje bowiem, że ma interes prawny dotyczący tych nieruchomości, gdyż uprawniona jest do komunalizacji tego mienia, na podstawie ustawy z dnia 10 maja 1990 r., a decyzje w wydane w tym przedmiocie mają charakter deklaratoryjny. Sąd uznał, że skarżąca nie ma jednak racji. Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu składu 7 sędziów z 10 grudnia 2001 r., sygn. akt OSA 6/01 (ONSA 2002, nr 3, poz. 94) stwierdził, iż nabycie mienia przez gminę, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy wprowadzającej, następuje z mocy prawa, jednakże bez decyzji komunalizacyjnej, wydanej na podstawie art. 18 ust. 1 tej ustawy, gmina nie ma tytułu do wypowiadania się na zewnątrz w stosunku do mienia objętego komunalizacją, a tym samym zarząd gminy nie może uznać się właściwym do rozpoznania sprawy o uwłaszczenie. Powyższe oznacza - a Sąd orzekający w tej sprawie całkowicie popiera to stanowisko - że dopiero z chwilą wydania decyzji komunalizacyjnej, która jest wykonalna, gmina może powoływać się na przysługujące jej prawo własności nieruchomości względem podmiotów trzecich. Natomiast bez tego orzeczenia nie może realizować swoich uprawnień, a powoływanie się na nie jest bezskuteczne. Decyzja komunalizacyjna jest więc bezwzględnie konieczna do wykazania w obrocie prawnym faktu przejścia własności nieruchomości na nowego właściciela (gminę) i ma za zadanie potwierdzić ten fakt. Skoro zatem w niniejszej sprawie z obrotu prawnego została wycofana decyzja komunalizacyjna z 2003 r., a w księgach wieczystych jako właściciel przedmiotowego gruntu ujawniony jest Skarb Państwa - to znaczy, iż Gmina M. nie ma żadnego prawa powoływania się na fakt komunalizacji tego mienia. Powoduje to, że Sąd nie mógł uznać jej interesu prawnego w zaskarżeniu niniejszej uchwały. Musiał bowiem przyjąć, iż do tego gruntu Gmina M. nie ma żadnego tytułu prawnorzeczowego. Skarżąca posiada tylko interes faktyczny, a zatem jej skarga podlegała oddaleniu . Powyższe powoduje, że Sąd nie badał merytorycznie zaskarżonego aktu, gdyż w tych okolicznościach sprawy nie był do tego uprawniony. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 12.07.2026. · Źródło