I SA/Wa 295/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jolanta Dargas (spr.) Sędziowie WSA Dorota Apostolidis WSA Joanna Skiba Protokolant specjalista Małgorzata Kulińska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi A. P. i J. P. w przedmiocie niewykonania przez Prezydenta [...] wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1428/16 1. wymierza Prezydentowi [...] grzywnę w wysokości 1500 (tysiąc pięćset) złotych; 2. stwierdza, że bezczynność organu w wykonaniu wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; 3. oddala skargę w pozostałej części; 4. zasądza od Prezydenta [...] solidarnie na rzecz A. P. i J. P. kwotę 680 (sześćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. A. P. i J. P. skargą z dnia 22 grudnia 2017 r. wystąpili do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Prezydentowi [...] grzywny w związku z niewykonaniem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1428/16. Wyrokiem tym Sąd zobowiązał Prezydenta [...] do rozpoznania wniosku A. P. i J. P. z dnia 8 września 2008 r. o ustalenie odszkodowania za nieruchomość położoną w [...] przy ulicy [...] ozn. hip. "[...]" część, w terminie trzech miesięcy od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ nie wykonał wyroku, pomimo wezwania skarżących do jego wykonania. W związku z powyższym skarżący wnieśli o wymierzenie organowi grzywny, przyznanie każdemu ze skarżących sumy pieniężnej w kwocie 5000 zł, stwierdzenie, że bezczynność Prezydenta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Prezydent wniósł o jej oddalenie wskazując, że w chwili obecnej trwa gromadzenie materiałów niezbędnych do merytorycznego rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania. Ze względu na dużą ilość prowadzonych postępowań nie było możliwe zakończenie postępowania w terminie wyznaczonym w ww. wyroku. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga jest uzasadniona, co skutkować musi wymierzeniem organowi grzywny. Przedmiotowa skarga została złożona w trybie art. 154 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.) powoływanej dalej jako: "p.p.s.a.". Przepis ten stanowi, że w razie niewykonania wyroku uwzględniającego skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania strona, po uprzednim pisemnym wezwaniu właściwego organu do wykonania wyroku lub załatwienia sprawy, może wnieść skargę w tym przedmiocie, żądając wymierzenia temu organowi grzywny. W rozpoznawanej sprawie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 23 listopada 2016 r., sygn. akt I SAB/Wa 1428/16, zobowiązał Prezydenta do rozpatrzenia wniosku o przyznanie odszkodowania za ww. nieruchomość, w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Bezsporne jest, że akta sprawy wraz z prawomocnym wyrokiem Sądu wpłynęły do organu w dniu 22 lutego 2017 r. Niekwestionowaną okolicznością jest również to, że do dnia wydania orzeczenia w przedmiotowej sprawie, mimo uprzedniego wezwania organu przez skarżących do wykonania prawomocnego wyroku, Prezydent nie rozstrzygnął sprawy objętej wnioskiem o ustalenie odszkodowania za przedmiotową nieruchomość. Skoro zaś Prezydent w terminie wyznaczonym wyrokiem Sądu z dnia 23 listopada 2016 r., sprawy nie załatwił, a wyrok ten zobowiązywał organ nie tylko do rozstrzygnięcia sprawy, ale i do dokonania tego w określonym w nim terminie, to w tym stanie rzeczy wniosek o wymierzenie Prezydentowi grzywny, jest niewątpliwie uzasadniony. Zważyć bowiem należy, że niewykonywanie wyroków sądów - niezależnie od tego czy są to wyroki sądów administracyjnych (jak w niniejszej sprawie), czy sądów powszechnych - w demokratycznym państwie prawnym nie może być tolerowane. W szczególności nie można zaakceptować, czy też usprawiedliwiać sytuacji, gdy wyroki sądów nie są respektowane przez organy władzy publicznej. Taka sytuacja wszak prowadzić musi nieuchronnie do podważania zaufania jednostek do tych organów, jak też szerzej do samej władzy publicznej. Świadczy przy tym o braku poszanowania prawa przez organy, które same zobowiązane są do jego stosowania. W realiach niniejszej sprawy Sąd ocenił, iż wystarczająco represyjną jak też dyscyplinującą funkcję spełni grzywna w wysokości tysiąca pięciuset złotych, która to kwota mieści się w wymiarze grzywny określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. i jest adekwatna z punktu widzenia wielkości przekroczenia terminu załatwienia sprawy wyznaczonego przez Sąd. Jednocześnie, rozpoznając sprawę stosownie do treści art. 154 § 2 p.p.s.a. Sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. O rażącym naruszeniu prawa można mówić, gdy zwłoka w załatwieniu sprawy jest znaczna i jest efektem działań (zaniechań) organów, które można zinterpretować jako unikanie podejmowania rozstrzygnięcia, bądź lekceważenie praw stron domagających się czynności organu, które to czynności organ prowadzi w sposób nieefektywny poprzez wykonywanie czynności w dużym odstępie czasu bądź wykonywanie czynności pozornych, powodujących, że formalnie organ nie jest bezczynny (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 23 października 2013 r., sygn. akt I OSK 1181/13, dostępny na: http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Sytuacja taka zaszła w przedmiotowej sprawie. W ocenie Sądu, bezczynność organu po wyroku z dnia 23 listopada 2016 r., ma charakter rażącego naruszenia prawa. Za takim stanowiskiem Sądu przemawia długość trwającego postępowania oraz to, że organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy nie podjął skutecznych czynności zmierzających do załatwienia wniosku odszkodowawczego i to pomimo wezwania skarżących do wykonania wyroku. Organ po otrzymaniu prawomocnego wyroku z dnia 23 listopada 2016 r. jedyne czynności w sprawie podjął w dniu 3 marca 2017 r., kiedy wezwał pełnomocnika stron o nadesłanie dokumentów oraz zwrócił się do Ministerstwa Infrastruktury i Budownictwa o nadesłanie akt własnościowych nieruchomości. Pełnomocnik stron nadesłał żądane dokumenty przy pismach z dnia 24 sierpnia 2017 i 12 grudnia 2017 r. Organ po podjęciu ww. czynności pozostawał bezczynny. W ocenie Sądu okoliczności powołane przez organ w odpowiedzi na skargę nie stanowią usprawiedliwienia niewykonania prawomocnego wyroku sądu administracyjnego. Art. 154 § 7 p.p.s.a. stanowi, że uwzględniając skargę na niewykonanie wyroku, sąd może przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Funkcją powyższego przepisu jest niewątpliwie zwalczanie bezczynności i przewlekłości organu w wykonywaniu wyroków sądu, lecz nie jest to funkcja jedyna. Przepis ten ponadto ma kompensować, doznaną przez stronę postępowania krzywdę z powodu bezczynności i przewlekłości organu. Strona skarżąca uzasadniając wniosek o przyznanie sumy pieniężnej na podstawie omawianego przepisu powinna nawiązać do krzywdy wywołanej przewlekłością i przedstawić argumentację uzasadniającą jej zrekompensowanie. Nie wystarczy ogólnie powołać się na samą okoliczność przewlekłego prowadzenia postępowania przez organ. Aktywność sądu jest w takiej sytuacji uwarunkowana argumentacją strony skarżącej. Omawiany przepis stwarza jedynie możliwość przyznania od organu sumy pieniężnej, co wymaga do jego uwzględnienia, wykazania przez stronę występującą z wnioskiem, istnienia przyczyn przyznania takiej sumy z uwzględnieniem nie tylko faktu powstałej zwłoki w orzekaniu, ale też istnienia i rozmiaru powstałej skutkiem tego krzywdy (por. wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 451/17, wyrok NSA z dnia 6 września 2017 r. sygn. akt I OSK 292/17, wyrok NSA z dnia 10 listopada 2017 r. sygn. akt II OSK 268/17, wyrok NSA z dnia 19 grudnia 2017 r. sygn. akt I OSK 1685/17, wyrok NSA z dnia 9 września 2017 r. sygn. akt I OSK 798/17). W przedmiotowej sprawie zawarto w skardze żądanie przyznania sumy pieniężnej, jednak nie zawiera ono żadnego uzasadnienia. Strona w uzasadnieniu skargi powołuje się jedynie na okoliczność bezczynności organu prowadzącego postępowanie. Strona skarżąca nie przedstawiła zatem argumentacji uzasadniającej zrekompensowanie jej poniesionej krzywdy, w tym nie wykazała jej istnienia i rozmiaru, przez co brak było podstaw do uwzględnienia jej wniosku. W związku z powyższym Sąd nie znalazł podstaw do przyznania na rzecz strony skarżącej sumy pieniężnej i w tej części skargę oddalił. Mając powyższe na uwadze Sąd, na podstawie art. 154 § 1 w zw. z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 sentencji wyroku. Na podstawie art. 154 § 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie 2 sentencji wyroku. Na podstawie art. 151 p.p.s.a. orzeczono jak w pkt 3 sentencji wyroku. O kosztach procesu zwartych w punkcie 4 sentencji wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 202 § 2 w zw. z art. 205 § 2 p.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r. poz. 1804 ze zm.).