III SA/Wa 2530/17
WyrokWSA w Warszawie2018-05-16
Skład orzekający: Beata Sobocha, Matylda Arnold-Rogiewicz, Agnieszka Wąsikowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku lub jego przedawnienia, oparte na twierdzeniu o niedoręczeniu decyzji ustalającej wysokość zobowiązania podatkowego, mogą być przedmiotem postępowania egzekucyjnego w administracji, czy też są niedopuszczalne z uwagi na art. 29 § 1 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie bada merytorycznej trafności decyzji wymiarowej ani wymagalności zobowiązania podatkowego w niej określonego w postępowaniu egzekucyjnym, chyba że w innym postępowaniu zapadło już ostateczne lub prawomocne stwierdzenie niedoręczenia decyzji. Zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku lub jego przedawnienia, oparte na kwestionowaniu doręczenia decyzji, są niedopuszczalne w postępowaniu egzekucyjnym, jeśli kwestia doręczenia była już przedmiotem kontroli sądowej.Stan faktyczny
Spółka O. S.A. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W., utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego w W. odrzucające zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym. Spółka podniosła zarzuty dotyczące m.in. wykonania obowiązku, braku jego wymagalności, nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia, argumentując, że egzekwowana należność nie została jej skutecznie doręczona. Organy egzekucyjne i odwoławcze uznały zarzuty za niedopuszczalne lub nieuzasadnione, wskazując na wcześniejsze rozstrzygnięcia sądowe dotyczące doręczenia decyzji i nadania jej rygoru natychmiastowej wykonalności.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Beata Sobocha, Sędziowie sędzia WSA Matylda Arnold-Rogiewicz, asesor WSA Agnieszka Wąsikowska (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 16 maja 2018 r. sprawy ze skargi O. S.A. z siedzibą w W. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym oddala skargę
Naczelnik [..]Urzędu Skarbowego w W. (dalej: NUS, organ I instancji, organ egzekucyjny) prowadził postępowanie egzekucyjne wobec O. [...] S. A. z siedzibą w W. (dalej: Skarżąca, Strona, Spółka) na podstawie tytułu wykonawczego nr [...] z [...] grudnia 2015 r. wystawionego przez wierzyciela Wójta Gminy S. (dalej: wierzyciel), którym wierzyciel objął należności z tytułu podatku od nieruchomości za okres od stycznia do grudnia 2010 r. w łącznej kwocie 22.256,00 zł należności głównej, a także odsetki za zwłokę liczone od dnia upływu terminu płatności. Podstawą egzekwowanego obowiązku była decyzja wierzyciela z [...] grudnia 2015 r.
Organ egzekucyjny zawiadomienia z [...] grudnia 2015 r. dokonał zajęcia wierzytelności z rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego w Banku [...] w W. S.A. Zawiadomienie o zajęciu rachunku bankowego doręczono dłużnikowi zajętej wierzytelności [...] grudnia 2015 r., natomiast Spółce wraz z odpisem tytułu wykonawczego [...] grudnia 2015 r.
Wierzyciel pismem z [...] grudnia 2015 r. poinformował, że zaległości z tytułu podatku od nieruchomości objęte tytułem wykonawczym z [...] grudnia 2015 r. wygasły w całości w wyniku wpłaty dokonanej [...] grudnia 2015 r. przez Spółkę. Organ egzekucyjny, zawiadomieniem z [...] grudnia 2015 r. powiadomił dłużnika zajętej wierzytelności o zmianie wysokości zajęcia.
Skarżąca złożyła zarzuty na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, 2, 6 i 10 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2016r. poz. 599 ze zm., dalej: u.p.e.a.). Spółka wskazała, że egzekucja została podjęta w sytuacji, w której egzekwowane zobowiązanie zostało już wcześniej wykonane przez Spółkę (art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), więc dotyczy zobowiązania już wykonanego. Zdaniem Strony, egzekucja dotyczy obowiązku nieistniejącego, ponieważ do dnia zastosowania środka egzekucyjnego nie doręczono Spółce decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego za 2010 r. Spółka wskazała, że tytuł wykonawczy dotyczył zobowiązania w podatku od nieruchomości za 2010 r. W sytuacji, w której do końca 2015 r. nie doręczono decyzji określającej wysokość zobowiązania w innej kwocie niż zadeklarowana, egzekucja dotyczy obowiązku przedawnionego. Skarżąca wskazała, że obowiązek był niewymagalny, gdyż organ podatkowy nie doręczył decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego przed podjęciem czynności egzekucyjnych. Decyzji nie nadano również rygoru natychmiastowej wykonalności. W związku z powyższym decyzja nie była wykonalna, zaś określony w niej obowiązek był niewymagalny (art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a.). Skarżąca wskazała, że doprowadzono do egzekucji należności. Odnośnie zgłoszonego zarzutu w trybie art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. Spółka uznała, że błędne oznaczenie w tytule wykonawczym treści podlegającego egzekucji obowiązku i podstawy prawnej tego obowiązku oraz że egzekwowana należność jest wymagalna powoduje, że wymóg określony w tym przepisie nie został zrealizowany.
Wierzyciel postanowieniem z [...] lutego 2016 r. uznał zarzuty za niedopuszczalne. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w K. (dalej: SKO) postanowieniem z [..] kwietnia 2016 r., po rozpatrzeniu zażalenia Strony, postanowiło uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia wierzycielowi.
Po ponownym rozpatrzeniu zgłoszonych przez Spółkę zarzutów, wierzyciel postanowieniem z [...] września 2016 r. ponownie uznał zarzuty za niedopuszczalne. SKO, po rozpatrzeniu zażalenia Strony, postanowieniem z [...] października 2016 r. ponownie uchyliło zaskarżone postanowienie w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Wierzyciel postanowieniem z [...] listopada 2016 r. uznał zarzuty za nieuzasadnione. Po rozpatrzeniu zażalenia, SKO postanowieniem z [...] lutego 2017 r. uchyliło zaskarżone postanowienie organu I instancji w całości i uznało zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. dotyczące nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym za niedopuszczalne, a zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 6 i pkt 10, tj. dotyczące wykonania obowiązku, braku wymagalności obowiązku, niedopuszczalności egzekucji, podjęcia egzekucji na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 u.p.e.a., za nieuzasadnione.
W uzasadnieniu SKO wskazało, że zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, a także jego przedawnienia, należało uznać za niedopuszczalne, ponieważ ich istota sprowadzała się do kwestionowania faktu doręczenia Stronie decyzji z [...] grudnia 2015 r. SKO wskazało, że kwestia ta była już przedmiotem badania w postępowaniu odwoławczym przed SKO oraz skargowym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie - wskutek odwołania, a następnie skargi Spółki. Decyzja wierzyciela z [...] grudnia 2015 r. została utrzymana w mocy decyzją SKO z [...] marca 2016 r., zaś skarga podatnika na tę decyzję została oddalona wyrokiem WSA w Rzeszowie z 11 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 474/16. SKO wskazało, że w postępowaniu odwoławczym (a także sądowoadministracyjnym) kwestia niewłaściwego, czy też nieskutecznego doręczenia decyzji organu I instancji winna być uwzględniona z urzędu i stałaby się podstawą do wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji jako wydanej z naruszeniem zasady czynnego udziału strony w postępowaniu. Ponowne rozważanie o skuteczności doręczenia decyzji nie może mieć miejsca w postępowaniu dotyczącym zarzutów egzekucyjnych. Podobnie za niedopuszczalny uznano zarzut przedawnienia obowiązku, gdyż z uzasadnienia decyzji SKO z [...] marca 2016 r. wynikało, że kwestia przedawnienia również była przedmiotem badania w postępowaniu odwoławczym, w którym wskazano na zastosowanie środka egzekucyjnego (zajęcie rachunku bankowego) świadczącego o przerwaniu biegu terminu przedawnienia.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących wykonania obowiązku, braku jego wymagalności, niedopuszczalności egzekucji i wadliwości tytułu egzekucyjnego, SKO uznało je za nieuzasadnione.
Odnośnie zarzutów wykonania obowiązku i niedopuszczalności egzekucji z powodu zastosowania środka egzekucyjnego w stosunku do należności uiszczonej SKO wskazało, że Strona nie wykazała by obowiązek wynikający z decyzji z [...] grudnia 2015 r. został przez nią wykonany przed wszczęciem egzekucji. Spółka dokonała wpłaty z tytułu zaległości podatkowej [...] grudnia 2015 r., a w tym samym dniu nastąpiło zastosowanie środka egzekucyjnego (zajęcie rachunku bankowego). Wszczęcie egzekucji nastąpiło [...] grudnia 2015 r. przez doręczenie dłużnikowi zajętej wierzytelności zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego i wkładu oszczędnościowego. Zajęcie rachunku bankowego nie nastąpiło po dobrowolnym wykonaniu obowiązku. SKO wskazało, że także nieuzasadnione były zarzuty niewymagalności i niedopuszczalności egzekucji sprowadzające się do kwestionowania braku nadania nieostatecznej decyzji wierzyciela z [...] grudnia 2015 r. rygoru natychmiastowej wykonalności. Rygor taki został nadany postanowieniem wierzyciela z [...] grudnia 2015 r., utrzymanym w mocy postanowieniem SKO z [...] kwietnia 2016 r. (skarga na to postanowienie została oddalona wyrokiem WSA w Rzeszowie z 2 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 462/16).
W opinii SKO tytuł wykonawczy spełniał wszystkie wymogi z art. 27 u.p.e.a. Spółka nie wskazała na czym konkretnie miałoby polegać błędne określenie w tytule, że egzekwowany obowiązek jest wymagalny.
NUS postanowieniem z [...] marca 2017 r. uznał zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a dotyczące nieistnienia obowiązku oraz przedawnienia obowiązku objętego tytułem wykonawczym za niedopuszczalne, natomiast zarzuty złożone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 6, i pkt 10 u.p.e.a., dotyczące wykonania obowiązku, braku wymagalności obowiązku, niedopuszczalności egzekucji administracyjnej oraz podjęcia egzekucji administracyjnej na podstawie tytułu wykonawczego, który nie spełnia wymagań określonych w art. 27 u.p.e.a. za nieuzasadnione.
Skarżąca złożyła zażalenie na postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i uwzględnienie zarzutów. Spółka podniosła, że w zakresie zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., w stanie prawnym obowiązującym od [...] sierpnia 2015 r. (który znalazł zastosowanie w sprawie), stanowisko wierzyciela nie może być uznane za wiążące organ egzekucyjny. Powołanie się przez NUS na postanowienie SKO z [...] kwietnia 2017 r. nie stanowi wystarczającego uzasadnienia. Zdaniem Spółki, organ egzekucyjny nie uwzględnił zmiany w art. 3 § 2 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w związku z którą ciężar orzekania o merytorycznej ocenie zarzutów egzekucyjnych został przeniesiony z wierzyciela na organ egzekucyjny. Zdaniem Strony, przy rozpatrywaniu zarzutów podniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a., organ egzekucyjny nie mógł ograniczyć się do powołania brzmienia art. 34 § 1 u.p.e.a. i powołania się na postanowienie SKO, ale powinien rozpatrzyć te zarzuty samodzielnie, czego jednak zaniechał, czym naruszył art. 124 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2016r., poz. 23 ze zm., dalej: k.p.a.).
Spółka nie zgodziła się z uznaniem zarzutu braku wymagalności oraz niedopuszczalności egzekucji administracyjnej, za niedopuszczalny. W ocenie Strony, przedmiot postępowania "rygorowego" nie pokrywa się z przedmiotem postępowania w "trybie zarzutów". W trybie tym należało ocenić, czy do dnia wszczęcia egzekucji nadano decyzji nieostatecznej rygor natychmiastowej wykonalności, czego organ egzekucyjny zaniechał. Zdaniem Spółki, nie było podstaw do uznania za niedopuszczalne zarzutów dotyczących przedawnienia obowiązku czy nieistnienia obowiązku (gdyż egzekucje podjęto w sytuacji, w której do momentu wszczęcia nie doręczono decyzji, z której wynikałby egzekwowany obowiązek).
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w Warszawie (dalej: DIAS, organ II instancji) postanowieniem z [...] maja 2017 r. utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.
Na wstępie uzasadnienia DIAS wskazał, że podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej mogą być tylko okoliczności enumeratywnie wymienione w art. 33 u.p.e.a. Zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10 u.p.e.a., organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów z tym, że w zakresie zarzutów, o których jest mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5 i 7 stanowisko wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążące. Rozpoznając zażalenie na postanowienie organu egzekucyjnego w przedmiocie zarzutów, organ odwoławczy również jest związany stanowiskiem wierzyciela.
DIAS uznał, że NUS prawidłowo uznał zarzuty zgłoszone w trybie art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. za niedopuszczalne, natomiast zgłoszone w trybie art. 33 § 1 pkt 1, pkt 2, pkt 6 i pkt 10 u.p.e.a. za nieuzasadnione. Organ egzekucyjny nie był uprawniony do prowadzenia postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia istnienia podstaw do uwzględnienia zarzutu i do obalenia w ten sposób stanowiska wierzyciela.
Organ II instancji wskazał, że nie mógł zostać uwzględniony zarzut niedopuszczalności egzekucji administracyjnej w związku z brakiem wymagalności egzekwowanego obowiązku. Niedopuszczalność egzekucji administracyjnej wiąże się z okolicznościami wykluczającymi możliwość prowadzenia postępowania egzekucyjnego wyłącznie ze względów formalnych - podmiotowych lub przedmiotowych, a nie "merytorycznych". Niedopuszczalne jest kwestionowanie skutków prawnych wywieranych przez decyzję będącą podstawą prowadzenia egzekucji w drodze zarzutu niedopuszczalności egzekucji.
DIAS wskazał, że, ani z treści zażalenia, ani z treści akt administracyjnych, nie wynikają okoliczności uzasadniające stwierdzenie niedopuszczalności toczącej się egzekucji administracyjnej. Spółka ograniczyła się do kwestionowania wyłącznie prawidłowości doręczenia decyzji będącej podstawą prowadzonej egzekucji oraz postanowienia o nadaniu jej rygoru natychmiastowej wykonalności, co stanowiło podstawę zarzutów zgłoszonych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 2 u.p.e.a. i uznanych przez wierzyciela za niedopuszczalne.
Ustosunkowując się do zarzutu z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a., tj. niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 u.p.e.a. DIAS wskazał, że w tym zarzucie mogą być kwestionowane jedynie wymogi formalne, jakim musi odpowiadać tytuł wykonawczy. W tytule wykonawczym, w części E wskazano wszystkie elementy wymienione w art. 27 § 1 pkt 3 u.p.e.a., zatem NUS prawidłowo uznał zarzut z art. 33 § 1 pkt 10 u.p.e.a. za bezzasadny.
Organ II instancji nie podzielił stanowiska Skarżącej, że w świetle zmiany przepisów ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "przeniesiono ciężar" orzekania o merytorycznej ocenie zarzutów egzekucyjnych z wierzyciela na organ egzekucyjny. Zdaniem DIAS, NUS nie był uprawniony, do samodzielnego rozpatrzenia zarzutów i przedstawienia własnej oceny w wydanym postanowieniu odnośnie zarzutów wniesionych w trybie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a.
W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Skarżąca wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia DIAS z 9 maja 2017 r., uchylenie poprzedzającego je postanowienia NUS z [...] marca 2017 r. oraz zwrot kosztów postępowania.
Skarżąca wskazała, że zaskarżone postanowienie narusza art. 34 § 1 w związku z art. 33 § 1 pkt 2 u.p.e.a. Zdaniem Spółki, DIAS błędnie przyjął, że w zakresie zarzutu podniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. jest związany stanowiskiem wierzyciela. W ocenie Spółki, organ II instancji nie uwzględnił, że w stanie prawnym obowiązującym od [...] sierpnia 2015 r. stanowisko wierzyciela nie może być uznane za wiążące organ egzekucyjny. Z dniem 15 sierpnia 2015 r. postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela wobec egzekucji zostały wyłączone z kognicji sądów administracyjnych, co wynika z nowego brzmienia artykułu 3 § 2 pkt 3 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Pozostające obecnie poza kontrolą sądową postanowienie w sprawie stanowiska wierzyciela nie może zatem wiązać organu egzekucyjnego, gdyż w tym zakresie oznaczałoby to pozbawienie Strony prawa do sądu. Kwestie, w których zakresie organ egzekucyjny był przed [...] sierpnia 2015 r. związany stanowiskiem wierzyciela, wymagają obecnie merytorycznej oceny ze strony organu egzekucyjnego. Zdaniem Skarżącej, przy rozpatrywaniu zarzutu z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. samo powołanie się na art. 34 § 1 u.p.e.a. oraz przywołanie stanowiska wierzyciela stanowiło naruszenie art. 124 k.p.a., ponieważ powinno nastąpić rozpatrzenie tych zarzutów samodzielnie przez organ.
W ocenie Strony, nie było podstaw do uznania za niedopuszczalne zarzuty dotyczące przedawnienia obowiązku. Podniesiona w zarzutach kwestia przedawnienia pozostaje poza zakresem rozstrzygnięcia przez organ odwoławczy i nie jest przedmiotem odrębnego postępowania sądowego, administracyjnego lub podatkowego. Kwestię tę należy uznać za dotyczącą ściśle egzekucji - już choćby z tego powodu, że w treści art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a. wyraźnie wskazano przedawnienie jako podstawę zarzutu. Zarzut ten nie dotyczy określenia wysokości zobowiązania podatkowego. Zatem jest bezpodstawne stwierdzenie niedopuszczalności zarzutów, co jednocześnie oznacza, że zaskarżone postanowienie narusza art. 34a § 1 u.p.e.a.
Zdaniem Spółki, nie ma podstaw, aby uznać za niedopuszczalne zarzuty nieistnienia obowiązku (gdyż egzekucję podjęto w sytuacji, w której do momentu jej podjęcia nie doręczono decyzji, z której wynikał egzekwowany obowiązek). Podniesiono zatem zarzuty dotyczące ściśle egzekucji, które wymagające rozpatrzenia w trybie "egzekucyjnym", tj. w trybie rozpatrzenia zarzutów.
Przedmiotem postępowania odwoławczego jest wymiar zobowiązania podatkowego, a więc określenie jego wysokości. Przedmiotem tego postępowania nie jest zatem w ocenie Spółki okoliczność, czy w momencie podjęcia egzekucji istniał egzekwowany obowiązek i był wymagalny, gdyż doręczono decyzję, z której wynikał egzekwowany obowiązek, oraz, czy z tego powodu egzekucja ta była dopuszczalna.
Spółka wskazała, że nie sposób przyjąć, że w dniu wszczęcia egzekucji istniała podstawa jej prowadzenia. Wskazanej w tytule wykonawczym jako podstawa prawna obowiązku decyzji określającej do tego momentu nie doręczono (nie nastąpiło to [...] grudnia 2015 r., gdyż doręczenie nastąpiło z pominięciem ustanowionego w sprawie pełnomocnika, a w tej sytuacji nie może zostać uznane za doręczenie skuteczne).
W odpowiedzi na skargę DIAS wniósł o oddalenie skargi oraz podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje:
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066) sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów, w tym kończących postępowanie lub podlegających zaskarżeniu zażaleniem postanowień wydanych w postępowaniu administracyjnym lub egzekucyjnym, z prawem procesowym i materialnym, obowiązującym w dacie wydania postanowienia. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm., dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy, nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Wskazać należy, że złożona w niniejszej sprawie skarga została rozpoznana przez Sąd na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym stosownie do art. 119 pkt 3 P.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest postanowienie wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy stronie zażalenie albo kończące postępowanie, a także postanowienie rozstrzygające sprawę co do istoty oraz postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie.
Skarga jest niezasadna.
Należy podkreślić - mając na uwadze stanowisko Skarżącej - że Sąd administracyjny nie ustala stanu faktycznego, a jedynie wskazuje, które ustalenia organu zostały przez niego przyjęte, a które nie (wyrok NSA z 6 lutego 2008r. sygn. akt II FSK 1665/06, CBOSA), zatem oceniając stan faktyczny ustalony przez organ, Sąd przyjął za podstawę rozstrzygnięcia ustalenia faktyczne poczynione przez organy administracji publicznej, albowiem stan faktyczny został ustalony z zachowaniem reguł procedury administracyjnej. Innymi słowy - ustalony w postępowaniu administracyjnym stan faktyczny stał się stanem faktycznym przyjętym przez Sąd.
Wbrew ocenie zawartej w skardze – stanowisko SKO w zakresie dotyczącym zarzutów z punktu 1 oraz 2 art. 33 § 1 u.p.e.a. było dla NUS i DIAS wiążące. Stanowi o tym jednoznacznie art. 34 § 1 u.p.e.a. Data 15 sierpnia 2015 r. niczego nie zmieniła w kwestii związania organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela. Natomiast wskazana data ma istotne znaczenie dla ustalenia zakresu kognicji sądu administracyjnego. Mianowicie Spółka trafnie oceniła, że od tej daty nie podlega odrębnej skardze do sądu postanowienie zawierające stanowisko wierzyciela, ale Sąd wyjaśnia, że jednocześnie właściwy wojewódzki sąd administracyjny jest zobowiązany od tej daty, aby w sprawie ze skargi na postanowienie w przedmiocie zarzutów zobowiązanego zbadać legalność stanowiska wierzyciela, jako wydanego w granicach tej samej sprawy (art. 134 § 1 i art. 135 P.p.s.a).
Zarzuty z art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. (w zakresie nieistnienia obowiązku oraz braku wymagalności) Skarżąca skonstruowała wokół tezy, że nie doręczono jej decyzji podatkowej ani postanowienia o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Z akt wynika jednak, że, zarówno decyzja Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2015 r. określająca wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od nieruchomości za 2010 rok, jak i wydane w tym samym dniu postanowienie nadające rygor natychmiastowej wykonalności ww. decyzji zostały doręczone Spółce w dniu [...] grudnia 2014 r. Jak wynika z akt sprawy Spółka także wniosła odwołanie i zażalenie od powyższych rozstrzygnięć, zatem nie można uznać – jak to podnosi Skarżąca w skardze - że decyzja z dnia [...] grudnia 2015 r., jak i postanowienie było nie doręczone skuteczne.
Dokonując kontroli zasadności stanowiska wierzyciela w sprawie zarzutów wniesionych na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. należy dodatkowo podkreślić, że Skarżąca zarzuty te opiera – jak wskazano powyżej - na tezie, że decyzja, która stanowiła podstawę egzekucji, jak też postanowienie o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, nie zostały prawidłowo doręczone.
Z art. 29 § 1 u.p.e.a. wynika, że organ egzekucyjny nie bada ani merytorycznej trafności (zasadności) decyzji wymiarowej, ani też wymagalności zobowiązania podatkowego w niej określonego. Ta ostatnia przesłanka wiąże się natomiast m.in. z kwestią prawidłowego doręczenia decyzji. Niewątpliwie bowiem dopiero z datą doręczenia decyzji zaczyna ona wywierać skutki prawne względem strony postępowania (por. m.in. wyrok NSA z 28 kwietnia 2006 r., II FSK 701/05, CBOSA).
W tym stanie rzeczy analizowanie prawidłowości doręczenia decyzji podatkowej, stanowiącej podstawę tytułu wykonawczego, oznacza zatem w konsekwencji badanie tego, czy weszła ona skutecznie do obrotu prawnego, a tym samym, czy zobowiązanie w kwocie nią określonej stało się wymagalne. Badanie zatem tej okoliczności w ramach zarzutu opartego na twierdzeniu o "nieistnieniu obowiązku" stanowiłoby więc w istocie kontrolę "wymagalności obowiązku" objętego tytułem wykonawczym. Tego zabrania jednakże art. 29 § 1 u.p.e.a.
Sąd orzekający podziela stanowisko wyrażane w orzecznictwie, że zestawienie art. 29 § 1 in fine z art. 33 § pkt 1 u.p.e.a. prowadzi do wniosku, że zarzut w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego wskazujący na nieistnienie obowiązku objętego tytułem wykonawczym, dotyczyć może wyłącznie sytuacji, kiedy owo nieistnienie obowiązku jest następstwem okoliczności, które nastąpiły po wydaniu tego tytułu.
Sąd zauważa, że należałoby rozważyć możliwość dopuszczenia do stwierdzenia przez wierzyciela oraz organ egzekucyjny braku doręczenia decyzji, jeśli w czasie orzekania w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym, w innym postępowaniu nastąpiłoby już ostateczne lub prawomocne stwierdzenie niedoręczenia decyzji wymiarowej. Wówczas organ egzekucyjny byłby związany stanem wynikającym z innego rozstrzygnięcia. W tej wyjątkowej sytuacji prawnej można byłoby przyjąć, że prawidłowość doręczenia decyzji wymiarowej, a co za tym idzie istnienie lub wymagalność obowiązku, mogą być przedmiotem weryfikacji organów i ewentualnie sądu administracyjnego, w postępowaniu wszczętym zarzutami w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
W niniejszej sprawie jest bezsporne, że decyzja wymiarowa Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2015 r. została zaskarżona do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (decyzja z dnia [...] marca 2016 r.) i następnie była przedmiotem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, który to wyrokiem z dnia 11 sierpnia 2016 r. (sygn. akt I SA/Rz 474/16) oddalił skargę. Podobnie postanowienie Wójta Gminy S. z dnia [...] grudnia 2015 r., utrzymane w mocy przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2016 r., zostało skontrolowane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, który wyrokiem z dnia 2 sierpnia 2016 r. (sygn. akt I SA/Rz 462/16) także oddalił skargę na to rozstrzygnięcie Kolegium.
Konkludując, wobec niedopuszczalności badania kwestii prawidłowości doręczenia decyzji stanowiącej podstawę do wystawienia tytułu wykonawczego, nie było możliwe uznanie egzekwowanego obowiązku za nieistniejący czy niewymagalny. Zarzuty wniesione na podstawie art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. zasadnie zostały zatem nieuwzględnione.
Przechodząc do kolejnej kwestii spornej, to jest zasadności zarzutu wniesionego na podstawie art. 33 § 1 pkt 6 u.p.e.a., wskazać należy, że w przepisie tym mowa jest o niedopuszczalności egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego. Skarżący w rozpoznawanej sprawie wskazał na niedopuszczalność egzekucji administracyjnej uzasadniając ten zarzut tym, że nie zostały doręczone decyzja wydana w pierwszej instancji i postanowienie o nadaniu tej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności. Organ egzekucyjny i organ nadzoru uznały, że przez niedopuszczalność egzekucji rozumie się sytuację, gdy prowadzenie egzekucji jest niedopuszczalne ze względów formalnych, a nie merytorycznych, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1 i 2 u.p.e.a. W ocenie Sądu rację w powyższym sporze należy przyznać organowi podatkowemu.
Poza tym niedopuszczalność egzekucji oraz niespełnienie przez tytuł wymagań art. 27 u.p.e.a. zostały przez Spółkę wywiedzione z rzekomego braku doręczenia ww. rozstrzygnięć. Te zarzuty powinny być więc ocenione tak samo – jako niedopuszczalne. Niezależnie od tego rację mają Organy, że przez niedopuszczalność w sensie art. 33 ust. 1 pkt 6 ustawy należy rozumieć generalną niedopuszczalność ze względów podmiotowych lub przedmiotowych, a nie taką, której zobowiązany upatruje w ewentualnym braku doręczenia decyzji lub doręczenia postanowienia w sprawie rygoru. Z kolei, odnośnie do niespełnienia przez tytuł wymagań art. 27 u.p.e.a. uznać należy, że sam tytuł zawiera wszystkie konieczne dane. Odrębną kwestią, która w ramach tego zarzutu nie mogła być analizowana, jest to, czy dane te są merytorycznie poprawne.
Zarzuty dotyczące nieistnienia obowiązku, a także jego przedawnienia, należało uznać za niedopuszczalne, ponieważ ich istota sprowadzała się do kwestionowania faktu doręczenia Stronie decyzji z [...] grudnia 2015 r., (w skardze z dnia [...] grudnia 2015 r.). Kwestia ta była już przedmiotem badania w postępowaniu odwoławczym przed SKO oraz skargowym przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Rzeszowie - wskutek odwołania, a następnie skargi Spółki. Decyzja wierzyciela z [...] grudnia 2015 r. została utrzymana w mocy decyzją SKO z 31 marca 2016 r., zaś skarga podatnika na tę decyzję została oddalona wyrokiem WSA w Rzeszowie z 11 sierpnia 2016 r. sygn. akt I SA/Rz 474/16.
Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło