I SA/Sz 73/18
WyrokWSA w Szczecinie2018-05-23
Skład orzekający: Joanna Wojciechowska, Bolesław Stachura, Ewa Wojtysiak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postanowienie organu egzekucyjnego i organu odwoławczego, utrzymujące w mocy stanowisko wierzyciela o istnieniu obowiązku abonamentowego, zostało wydane z naruszeniem przepisów postępowania, jeśli wierzyciel nie przedstawił dowodu rejestracji odbiorników RTV przez zobowiązanego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że postanowienia organów egzekucyjnych i organu odwoławczego zostały wydane z naruszeniem przepisów postępowania, ponieważ oparto je na niezweryfikowanym materiale dowodowym. Wierzyciel nie przedstawił dowodu rejestracji odbiorników RTV przez zobowiązanego, co uniemożliwia ustalenie istnienia obowiązku abonamentowego. W związku z tym, sąd uchylił zaskarżone postanowienia.Stan faktyczny
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego prowadził postępowanie egzekucyjne wobec M. S. z tytułu opłat abonamentowych. M. S. wniósł zarzuty, wskazując na nieistnienie obowiązku i błąd co do osoby zobowiązanego. Wierzyciel uznał zarzuty za nieuzasadnione, a organy egzekucyjne utrzymały to stanowisko. M. S. zaskarżył postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej do WSA w Szczecinie, zarzucając brak dowodów rejestracji odbiorników i nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego w ustawowym terminie.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego, a także postanowienia wierzyciela.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wojciechowska (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Bolesław Stachura,, Sędzia WSA Ewa Wojtysiak, , po rozpoznaniu w Wydziale I w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia 30 listopada 2017 r. nr [...] w przedmiocie zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym I. uchyla zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Naczelnika Pierwszego Urzędu Skarbowego z dnia 17 października 2017 r. nr [...], II. uchyla postanowienie P. S.A. z dnia 27 marca 2017 r., nr [...] oraz poprzedzające je postanowienie P. S.A. z dnia 30 września 2015 r., nr [...]
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. (organ egzekucyjny) prowadzi postępowanie egzekucyjne wobec M. S., zamieszkałego
w K. przy ul. [...] (zobowiązany), na podstawie tytułów wykonawczych z dnia [...] r. o numerach od W [...] do
W [...] wystawionych przez P. P. S..A.. D. C. O. F. (wierzyciela). Przedmiotowymi tytułami wykonawczymi objęto zobowiązanie z tytułu opłat abonamentowych za okres od stycznia 2010 r. do października 2013 r. W dniu 9 maja 2014 r. poborca skarbowy doręczył zobowiązanemu odpisy ww. tytułów wykonawczych.
Pismem z dnia 13 maja 2014 r. zobowiązany wniósł do organu egzekucyjnego zarzuty wskazując na nieistnienie egzekwowanego obowiązku (art. 33 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
Dz.U. z 2017 r. poz. 1201 ze zm., zwanej dalej "u.p.e.a.") oraz błąd co do osoby zobowiązanego (art. 33 § 1 pkt 4 u.p.e.a.).
Organ egzekucyjny przekazał wniesione zarzuty do wierzyciela, celem uzyskania jego stanowiska. Jednocześnie postanowieniem z dnia 16 maj 2014 r. zawiesił prowadzone postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia w przedmiocie wniesionych zarzutów.
Wierzyciel, postanowieniem z dnia 30 września 2015 r.
nr [...] wydanym w oparciu i regulacje
z art. 34 § 1 u.p.e.a., uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione. Zobowiązany złożył zażalenie na ww. postanowienie wierzyciela.
Wierzyciel postanowieniem z dnia 27 marca 2017 r. [...], podtrzymał swoje stanowisko w sprawie i poinformował organ egzekucyjny o ostateczności rozstrzygnięcia.
Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. wydał postanowienie
z dnia 17 października 2017 r., nr: [...] w którym orzekając w oparciu o art.34 u.p.e.a., uznał zgłoszone zarzuty za nieuzasadnione.
Zobowiązany pismem z dnia 23 października 2017 r. złożył zażalenie
na ww. postanowienie. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, iż nie otrzymał od wierzyciela informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Podczas postępowania wierzyciel również tego faktu nie wykazał. W związku z powyższym, zobowiązany wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości.
Pismem z dnia 26 października 2017 r., Naczelnik Pierwszego Urzędu Skarbowego w K. w celu uzupełnienia materiału dowodowego, zwrócił się do wierzyciela z prośbą o przekazanie dowodu nadania indywidualnego numeru identyfikacyjnego.
W odpowiedzi na powyższe wezwanie, pismem z dnia 16 listopada 2017 r. wierzyciel przysłał duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z dnia 24 lipca 2008 r. Nadto, w treści pisma wskazał,
że zawiadomienie zostało wysłane prawidłowo, listem zwykłym bez potwierdzenia odbioru, w związku z czym, nie jest możliwe okazanie dowodu przesłania i doręczenia przedmiotowego zawiadomienia.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej, wydał w dniu 30 listopada 2017 r. nr [...] postanowienie w którym utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji. Nakreślając ramy prawne sprawy organ odwoławczy wskazał, że zasadnicza dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawie kwestia dotycząca nieistnienia egzekwowanego obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego, została przesądzona przez wierzyciela w postanowieniu z dnia 27 marca 2017 r. W powołanym rozstrzygnięciu wierzyciel wyjaśnił, iż obowiązek rejestracji odbiorników rtv a następnie opłacania abonamentu rtv wynika z przepisów ustawy z dnia 21 kwietnia 2005 r. o opłatach abonamentowych (Dz.U. z 2014 r.,
poz. 1204 ze zm., zwaną dalej "ustawą abonamentową". Rozpoczyna się on od następnego miesiąca po dokonaniu rejestracji i trwa do dnia poprzedzającego dzień ich wyrejestrowania lub do miesiąca następującego po miesiącu, w którym zgłoszono
w placówce operatora wyznaczonego uprawnienia do zwolnienia z opłat rtv. Organ odwoławczy wskazał, że wierzyciel stwierdził, iż w dokumentacji P. P. brak jest potwierdzenia zgłoszenia przez zobowiązanego zaprzestania użytkowania odbiorników rtv przed dniem 28 grudnia 2015 r. jak i potwierdzenia uprawnienia do zwolnienia z powyższych opłat.
Nadto, w związku z rozporządzeniem Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych
i telewizyjnych (Dz.U. z 2007 r., Nr 187, poz. 1342) które weszło w życie 13 grudnia 2007 r., zmieniły się zasady rejestracji odbiorników a P. P. została zobowiązana, w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (do dnia 13 grudnia 2008 r.) na podstawie jego § 5 ust. 2, do nadania posiadaczom imiennych książeczek, indywidualnych numerów identyfikacyjnych i powiadomienia użytkowników odbiorników radiowych i telewizyjnych. Na podstawie wskazanych przepisów, zobowiązany otrzymał przesyłkę zawierającą zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, dodatkowo abonenci płatni otrzymali imienne formularze polecenia przelewu / wpłaty gotówki, ułatwiające dokonywanie wpłat. Organ odwoławczy podał, że wierzyciel podkreślił, iż użytkownicy odbiorników rtv którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów wykonawczych wynikających
z ustawy o radiofonii i telewizji z dnia 29 grudnia 1992 r. oraz z wcześniejszych uregulowań prawnych poprzedzających ustawę o opłatach abonamentowych, pozostali abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat abonamentowych (za wyjątkiem osób, które dopełniły formalności zwolnienia od opłat abonamentowych). Na podstawie obowiązujących przepisów, nie anulowano zgłoszonych przez użytkowników wniosków rejestracyjnych a wyłącznie imienną książeczkę opłat zastąpiono indywidualnym numerem identyfikacyjnym.
Wierzyciel wskazał również, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta [...] (wraz ze spersonalizowanymi blankietami wpłat) stanowiące dowód zarejestrowania odbiorników i zastępujące dowód zarejestrowania w formie imiennej książeczki radiofonicznej nr [...] i kolejnej książeczki opłat rtv nr [...], zostało skierowane do zobowiązanego w dniu 24 lipca 2008 r. i nie odnotowano zwrotu wysłanej korespondencji. Tym samym, wraz
z przesłaniem, P. P. S.A. wykonała obowiązek poinformowania o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego a pismo kierowane w formie zawiadomienia miało charakter informacyjny. Dalej wierzyciel podkreślił, iż opłaty abonamentowe mają charakter daniny publicznej związanej z możliwością korzystania z publicznego radia
i telewizji. Z racji tego, że obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej ciąży na posiadaczu zarejestrowanego odbiornika z mocy prawa, w celu egzekwowania zaległych opłat abonamentowych nie trzeba wydawać decyzji ani postanowienia. Obliczanie kwoty należnego abonamentu dokonywane jest przez P. [...]
w trybie pozaprocesowym lub w drodze samoobliczenia przez abonenta.
Reasumując, organ odwoławczy wskazał, że skoro wierzyciel w wyniku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego uznał, iż zobowiązanie objęte przedmiotowymi tytułami wykonawczymi istnieje i nie zachodzi błąd co do osoby zobowiązanego, to z uwagi na zasadę związania obowiązującą zarówno organ egzekucyjny, jak i sprawującego nad nim nadzór Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, zarzuty zostały uznane za niezasadne.
Skarżący złożył skargę na ww. postanowienie do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie i wniósł o jego uchylenie w całości.
W treści skargi skarżący wskazał, że Dyrektor Izby Administracji Skarbowej
w S. przyjął za prawdziwe i odpowiadające zgodności z przepisami prawa oświadczenie wierzyciela bez dochodzenia prawdy materialnej.
Skarżący podniósł, że nie otrzymał od wierzyciela informacji o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w ustalonym ustawowo terminie. Indywidualny numer identyfikacyjny skarżący otrzymał w dniu 10 listopada 2014 r.,
a więc po ustawowym terminie.
Skarżący wskazał, że P. P. w postanowieniu z 27 marca 2017 r. stwierdziła, że numer identyfikacyjny został wygenerowany i wysłany w dniu 20 lipca 2008 r., jednak nie przedstawiła na powyższy fakt, żadnego dowodu. Na żadnym etapie postępowania P. P. nie przedstawiła dowodu, że skarżący odebrał dokument z numerem identyfikacyjnym w ustawowym terminie.
W odpowiedzi na skargę, organ odwoławczy wniósł o uznanie skargi i wskazał, że na etapie sporządzania odpowiedzi na skargę, do organu wpłynęło pismo wierzyciela z dnia 29 stycznia 2018 r., z którego wynikało, że po ponownej analizie materiału zgromadzonego w sprawie, wierzyciel wskazał, że brak jest dokumentu potwierdzającej zarejestrowanie przez skarżącego odbiorników rtv w postaci wniosku rejestracyjnego. Powyższe z kolei uniemożliwia ustalenie istnienia obowiązku wynikającego z ustawy
o opłatach abonamentowych. Organ odwoławczy podał, że wierzyciel miał zwrócić się
o umorzenie wszczętego wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego. Organ odwoławczy wskazał, iż z uwagi na związanie stanowiskiem wierzyciela, nie mógł zastosować art. 54 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 – zwanej w skrócie "p.p.s.a.").
Po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje:
Skarga jest zasadna, gdyż zaskarżone postanowienie i utrzymane nim w mocy postanowienie organu egzekucyjnego I instancji, a także postanowień wierzyciela, zostały wydane bez wszechstronnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, a zatem
z naruszeniem przepisów postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 3 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie, z wyłączeniem postanowień wierzyciela o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu oraz postanowień, przedmiotem których jest stanowisko wierzyciela w sprawie zgłoszonego zarzutu.
Jednakże, zgodnie art. 134 § 1 p.p.s.a., sąd administracyjny rozstrzyga
w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną.
Natomiast w myśl art. 135 p.p.s.a., sąd stosuje przewidziane ustawą środki
w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia.
Przytoczone wyżej przepisy art. 134 i 135 p.p.s.a. dopuszczają zatem możliwość objęcia sądową kontrolą legalności nie tylko zaskarżonego aktu (postanowienia), ale również wszystkich innych aktów lub czynności, które zostały wydane w ramach tego samego stosunku administracyjnoprawnego, ponieważ użyty w obu tych przepisach termin "sprawa" występuje w znaczeniu materialnym, a nie procesowym. Wniosek ten znajduje uzasadnienie w szczególności w treści art. 135 p.p.s.a., który nakazuje sądowi zastosowanie przewidzianych ustawą środków w celu usunięcia naruszenia prawa
w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych "we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga". Granice tej bowiem sprawy administracyjnej wyznaczają zakres sądowej kontroli działalności administracji publicznej, o której stanowi art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo
o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. poz. 1066), która to kontrola sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
W rozpoznawanej sprawie, przedmiot sporu sprowadza się do rozstrzygnięcia zagadnienia dotyczącego zgodności z prawem działań organu egzekucyjnego, który
w badanej sprawie związany był stanowiskiem wierzyciela w zakresie uruchomienia wobec skarżącego postępowania egzekucyjnego dotyczącego opłat abonamentowych rtv.
Skarżący zakwestionował istnienie obowiązku co do należności z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv za okres od stycznia 2010 r. do października 2013 r. objętych wskazanymi tytułami wykonawczymi wystawionymi przez wierzyciela - D. C. O. F. P. P. S. A., na podstawie których organ egzekucyjny wszczął postępowanie egzekucyjne w stosunku do skarżącego.
Skarżący podniósł, że nie otrzymał od wierzyciela informacji o nadaniu mu indywidualnego numeru identyfikacyjnego w ustalonym ustawowo terminie. Na żadnym etapie postępowania, wierzyciel nie przedstawił dowodu, że skarżący odebrał dokument z numerem identyfikacyjnym w ustawowym terminie.
Na wstępie wskazać należy, że zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej to sformalizowany środek obrony zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 33 § 1 u.p.e.a. podstawą zarzutu
w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być:
1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku;
2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej;
3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4;
4) błąd co do osoby zobowiązanego;
5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym;
6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego;
7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1;
8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego;
9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny;
10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27,
a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy.
Skarżący zgłosił zarzut z art. 33 § 1 pkt 1 i pkt 4 u.p.e.a.
W myśl art. 34 u.p.e.a., zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9
i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela
w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa
w art. 33 § 1 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca
(§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4).
W rozpoznawanej sprawie organ egzekucyjny nie był wierzycielem, a więc stosownie do treści wyżej wskazanych przepisów był zobowiązany do uzyskania stanowiska wierzyciela w przedmiocie zgłoszonych zarzutów i tym stanowiskiem był związany. Jak wskazano już wcześniej, wierzyciel uznał zgłoszone przez skarżącego zarzuty, w tym co do nieistnienia obowiązku oraz błędu co do osoby zobowiązanego za niezasadne. Zajęte przez wierzyciela stanowisko, jako wiążące, stało się podstawą do wydania przez organ egzekucyjny I instancji postanowienia w przedmiocie niezasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu egzekucyjnym, a następnie postanowienia organu odwoławczego, którym utrzymano w mocy postanowienie organu egzekucyjnego I instancji.
Wskazać przy tym należy, że o ile stanowisko wierzyciela wiązało organy egzekucyjne obu instancji co do treści ich rozstrzygnięcia, to Sąd, rozpoznając skargę na postanowienia tych organów, w ramach swojej kognicji, dokonuje samodzielnej oceny zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, a więc winien zbadać, czy wierzyciel prawidłowo uznał, że będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego zobowiązanie istniało, czy podawało się egzekucji administracyjnej, a następnie przejść do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów egzekucyjnych.
Takie stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II GSK 1490/10, Lex
nr 1113723; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., II FSK 1904/09, Lex nr 992243; wyrok NSA z dnia 28 października 2008 r., II FSK 1006/07, Lex nr 515958; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2011 r., II GSK 216/10, Lex nr 992340; postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2011 r., Lex nr 952777; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., II FSK 466/08, Lex
nr 549018), co zostało wyrażone w uzasadnieniu wyroku NSA z dnia 17 września 2014r., II GSK 1140/13; wyrok WSA w Gliwicach z dnia 19 stycznia 2015 r., I SA/Gl 1274/14, Lex nr 1643312).
Uprawnienia P. P. S.A. do wystawiania tytułów wykonawczych
i egzekwowania realizacji obowiązku wnoszenia opłat abonamentowych, wynikają wprost z przepisu art. 7 ust. 3 ustawy abonamentowej, a zatem opierają się na ustawowo sformułowanym obowiązku prowadzenia przez P. [...] S.A. egzekucji.
Wskazać należy na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego, który
w uzasadnieniu wyroku z 16 marca 2010 r., sygn. akt K 24/08 (opubl. OTK-A z 2010 r. Nr 3, poz. 22), stwierdził, że mimo, iż obowiązek uiszczania abonamentu nie należy do zakresu administracji rządowej, przepis art. 3 u.p.e.a. nie stanowi przeszkody prowadzenia egzekucji administracyjnej opłat abonamentowych. P. P. S.A. jest wierzycielem i egzekucja nieuiszczonego abonamentu jest prawnie możliwa, gdyż ustawa o opłatach abonamentowych z dnia 21 kwietnia 2005 r. jako lex specialis ma pierwszeństwo przed przepisami ustawy o postępowaniu egzekucyjnym. P. P. S.A. nie ustala wysokości należności z tytułu niezapłaconego abonamentu, bo wysokość ta i obowiązek zapłaty wynikają wprost z przepisów ustawy.
Odnosząc się do podnoszonego w treści skargi zarzutu co do nieistnienia obowiązku skarżącego z tytułu nieuiszczonej opłaty abonamentowej rtv za wskazany okres (zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 u.p.e.a.), konieczne było odwołanie się do przepisów ustawy abonamentowej, które mają znaczenie dla oceny merytorycznej podniesionego w skardze zarzutu nieistnienia obowiązku z tytułu opłaty abonamentowej rtv.
Stosownie do art. 2 ust. 1 ustawy abonamentowej, za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Domniemywa się przy tym, że osoba, która posiada odbiornik radiofoniczny lub telewizyjny w stanie umożliwiającym natychmiastowy odbiór programu, używa tego odbiornika. Z kolei, jak stanowi art. 5 ust. 1 ustawy abonamentowej, odbiorniki radiofoniczne i telewizyjne podlegają, dla celów pobierania opłat abonamentowych za ich używanie, zarejestrowaniu w placówkach pocztowych operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe.
Po zarejestrowaniu odbiornika rtv, uiszczenie opłaty abonamentowej jest obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa, zatem dla jego realizacji nie jest konieczna konkretyzacja w drodze indywidualnego aktu administracyjnego (decyzji administracyjnej) – ww. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 16 marca 2010 r.,
K 24/08, pkt 3.3.4. uzasadnienia).
Z akt sprawy nie wynikało, kiedy doszło do zarejestrowania odbiornika rtv na nazwisko skarżącego. Wierzyciel podał tylko, że taka rejestracja została zgłoszona na nazwisko skarżącego pod wskazanym w aktach sprawy adresem. W aktach sprawy brak było jednak jakiegokolwiek dokumentu na tę okoliczność.
W ocenie Sądu, ustalenia w tym zakresie budziły zastrzeżenia co do rzetelności wyjaśnienia stanu faktycznego.
Przedstawienie dokumentu wykazującego rejestrację odbiornika jest tym bardziej konieczne, jako że skarżący zakwestionował wysłanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, w ustawowym terminie.
Ponadto, zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego jest dowodem zarejestrowania odbiornika, ale dotyczy to wyłącznie odbiorników zarejestrowanych na podstawie rozporządzenia z 2007 r. (§ 3 w zw. z 2 ust. 4 tego rozporządzenia). Ani wierzyciel ani organy egzekucyjne nie podały zaś, kiedy ich zdaniem miałaby nastąpić rejestracja i nie przedstawiły na to dowodu, stąd nie można obecnie uznać, że zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego dowodzi rejestracji odbiornika.
Zgodnie z § 5 ust. 2 rozporządzenia z 2007 r. jeżeli w chwili wejścia w życie powyższego rozporządzenia (a więc w grudniu 2007 r.) skarżący był zarejestrowanym abonentem telewizyjnym, to w nieprzekraczalnym terminie następnych 12 miesięcy operator publiczny musiał nadać mu indywidulany numer identyfikacyjny i zawiadomić go o tym pisemnie. Z upływem tego terminu dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej przestawały stanowić dowód zarejestrowania odbiornika (§ 5 ust. 1 rozporządzenia).
W § 3 rozporządzenia z 2007 r. wskazano, że dowodem zarejestrowania odbiorników (z zastrzeżeniem § 5 przytoczonego powyżej) jest:
1) wniosek o rejestrację odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych,
o którym mowa w § 2 ust. 2, lub
2) zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych, o którym mowa w § 2
ust. 4.
Podkreślić należy, że skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany
z obowiązkiem rejestracji – to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu w sposób nie budzący wątpliwości. Wierzyciel nie ma co prawda obowiązku przesłania abonentowi takiego zawiadomienia listem poleconym lub za zwrotnym potwierdzeniem odbioru
(§ 5 ust. 2 zdanie drugie rozporządzenia z 2007 r.), ale powinien przedstawić jakikolwiek dowód nadania pisma, gdyż w przeciwnym razie nie można uznać,
że je wysłano.
Wierzyciel powyższego nie wykazał a wręcz przeciwnie, pismem z dnia
29 stycznia 2018 r. (skierowanym do organu odwoławczego) wskazał, że po ponownej analizie zgromadzonej w sprawie dokumentacji stwierdza, że w zebranym materiale dowodowym brak jest dokumentu potwierdzającej zarejestrowanie przez skarżącego odbiorników rtv w postaci wniosku rejestracyjnego. Powyższe uniemożliwia ustalenie istnienia obowiązku wynikającego z ustawy o opłatach abonamentowych.
Z tych powodów Sąd uznał, że konieczne było uchylenie postanowień wierzyciela oraz postanowień organów egzekucyjnych obu instancji, które swe rozstrzygnięcia oparły na niedostatecznie zweryfikowanym materiale dowodowym, a zatem doszło do naruszenia art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 Kpa w zw. z art. 18 u.p.e.a. Sąd wskazał, że choć nie można organom egzekucyjnym zarzucić naruszenia prawa, gdyż podporządkowały się art. 34 § 1 u.p.e.a. to jednak wobec możliwości kontrolowania prawidłowości stanowiska wierzyciela w ramach skargi na postanowienie organu egzekucyjnego, uchylenie wydanych postanowień organów egzekucyjnych obu instancji było konieczne.
Przy ponownym rozpoznaniu sprawy wierzyciel zobowiązany będzie ponownie przedstawić swoje stanowisko w ramach złożonych zarzutów. Po uzyskaniu stanowiska wierzyciela organ egzekucyjny zobowiązany będzie do ponownej weryfikacji zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego.
Przywołane orzeczenia sądów administracyjnych dostępne są na www.orzeczenia.nsa.gov.pl.
Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł o uchyleniu wskazanych powyżej postanowień na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit.c p.p.s.a. w związku z art. 135 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło