I SA/Sz 256/17

WyrokWSA w Szczecinie2017-05-17

Skład orzekający: Anna Sokołowska, Jolanta Kwiecińska, Joanna Wojciechowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej może zmienić ostateczną decyzję o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w trybie art. 155 K.p.a., jeśli zmiana ta sprzeciwia się przepisom szczególnym, mimo istnienia słusznego interesu strony?
Ratio decidendi
Organ administracji publicznej nie może zmienić ostatecznej decyzji w trybie art. 155 K.p.a., jeśli przepisy szczególne sprzeciwiają się takiej zmianie, nawet jeśli przemawia za nią słuszny interes strony. W niniejszej sprawie, mimo że strona wykazała słuszny interes, zmiana decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej w pełnej wysokości byłaby sprzeczna z § 50 ust. 3 pkt 1) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r., który wymagał uwzględnienia zmniejszenia obsady drzew w płatnościach.
Stan faktyczny
Strona złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. W trakcie postępowania zgłosiła szkodę w uprawie jabłoni, co skutkowało przyznaniem płatności w pomniejszonej wysokości. Po uprawomocnieniu się decyzji, strona złożyła wniosek o jej zmianę na podstawie art. 155 K.p.a., argumentując, że podstawą pierwotnej decyzji był wadliwy protokół kontroli z 2013 r., co narusza jej słuszny interes. Organy administracji odmówiły zmiany decyzji, wskazując na przepisy szczególne, które sprzeciwiają się przyznaniu płatności w pełnej wysokości, oraz na dowody złożone przez stronę w pierwotnym postępowaniu dotyczące braków w uprawie.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Sokołowska, Sędziowie Sędzia WSA Jolanta Kwiecińska (spr.), Sędzia WSA Joanna Wojciechowska, Protokolant starszy sekretarz sądowy Anna Furtak-Biernat, po rozpoznaniu w Wydziale I na rozprawie w dniu 17 maja 2017 r. sprawy ze skargi K.N. na decyzję Dyrektora Z. Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...]. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. oddala skargę. Zaskarżoną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie decyzją z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej w sprawie płatności rolnośrodowiskowej na 2014 r. Dyrektor [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, po rozpatrzeniu odwołania [...] [...] (dalej: bądź "Strona" bądź "Skarżący"), utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] z dnia [...] r. nr [...] o odmowie zmiany decyzji tego organu z dnia [...] r. nr [...] o przyznaniu Stronie płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. w pomniejszonej wysokości. Zaskarżona decyzja organu odwoławczego została wydana w następującym, prawidłowo ustalonym stanie faktycznym sprawy, który Sąd przyjął za podstawę orzekania. W dniu 8 maja 2014 r. do Biura Powiatowego ARiMR w [...] wpłynął wniosek Strony o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r., w którym Strona zadeklarowała do płatności za realizację pakietu 2. Rolnictwo ekologiczne w wariantach 2.1 Uprawy rolnicze (z certyfikatem zgodności) oraz 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) w czwartym roku realizacji programu rolnośrodowiskowego działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha. W dniu 7 lipca 2014 r. – w toku postępowania o przyznanie ww. płatności - do organu wpłynęło oświadczenie Strony o wystąpieniu w 2014 r. szkody w zadeklarowanej do płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. uprawie jabłoni położonej na działkach nr: [...] i [...] . Jak wskazała Strona, zgłoszona szkoda powstała w wyniku ujemnych skutków przezimowania drzewek i działalności zwierząt. W oświadczeniu tym Strona wskazał na drzewa połamane, zgryzione przez zwierzynę i martwe deklarując ich wymianę na kwalifikowalne jabłonie w dogodnym terminie. Na dowód powyżej zgłoszonych ubytków w uprawie, stwierdzonych przez Stronę w dniu 29 czerwca 2014 r., Strona przedłożyła oświadczenia dwóch świadków, protokół oględzin, ostatecznego szacowania szkody w uprawie z dnia 2 lipca 2014 r. z informacją o uszkodzeniu około 25% uprawy na powierzchni [...] ha oraz zdjęcia niekwalifikowalnych drzewek. Strona, w odpowiedzi na wezwanie organu, złożyła rejestr działalności rolnośrodowiskowej ze wskazaniem czynności agrotechnicznych wykonanych na działkach rolnych objętych zobowiązaniem rolnośrodowiskowym w 2014 roku. Z rejestru wynika, że Strona dokonała wymiany uszkodzonych drzewek w dniu 16 listopada 2014 r. oraz, że wymianą drzewek zostały objęte również działki rolne - położone na pozostałych czterech działkach ewidencyjnych o nr: [...] , [...] , [...] i [...] . W związku z powyższym w dniu [...] r. organ I instancji wydał decyzję nr [...] w sprawie przyznania Stronie płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. w pomniejszonej wysokości, w której nie uwzględniono działek A i B, co do których sama Strona oświadczyła i należycie udokumentowała wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności. Na podstawie zgromadzonych dowodów organ I instancji uznał, że obsada działek A i B kwalifikowanymi jabłonkami nie została utrzymana w całym, czwartym roku zobowiązania rolnośrodowiskowego, i w konsekwencji wymóg programu rolnośrodowiskowego dotyczący utrzymywania obsady drzew w liczbie nie mniejszej niż 125 szt./ha (z 5% tolerancją - nie mniej niż 119 szt./ha) nie został spełniony. Na tej podstawie organ I instancji odmówił, w tym zakresie płatności za 2014 rok, jednakże z uwagi na wystąpienie nadzwyczajnych okoliczności Strona zachowała prawo do kontynuacji zobowiązania rolnośrodowiskowego. Jednocześnie, jak wynika z uzasadnienia ww. decyzji podczas kontroli administracyjnej zweryfikowano powierzchnie, na których realizowany był w latach poprzednich wariant 2.9 zaś biorąc po uwagę ustalenia kontroli na miejscu z 2013 r. w gospodarstwie Strony ustalono, że we wniosku Strony na 2014 r. nastąpiło zwiększenie powierzchni zobowiązania rolnośrodowiskowego. W efekcie przedmiotowych ustaleń wyodrębnione przez organ działki rolne CC, DD oraz FF wykluczono z powierzchni uwzględnionej do płatności. Strona nie zaskarżyła ww. decyzji organu I instancji. W dniu 6 września 2016 r. do organu I instancji wpłynął wniosek Strony o zmianę ww. decyzji ostatecznej na podstawie art. 155 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postepowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 23 ze zm.; dalej: "K.p.a."), przez jej uchylenie i wydanie decyzji przyznającej Stronie płatność rolnośrodowiskową za 2014 r. w pełnej wysokości. Strona wskazała, że zmiana ww. decyzji jest konieczna i uzasadniona z uwagi na fakt podważenia prawidłowości ustaleń zawartych w protokole kontroli przeprowadzonej w gospodarstwie Strony w listopadzie 2013 r., który to protokół stanowił podstawę wydania decyzji oraz czynności dowodowych w analogicznych sprawach lecz dotyczących roku poprzedniego, tj. 2013 r. Strona wskazała ponadto, że powyższa okoliczność została stwierdzona w wyrokach WSA w Szczecinie o sygn. akt I SA/Sz 602/15, I SA/Sz 603/15 i I SA/Sz 604/15. Strona podniosła również, że zaistniała przesłanka "słusznego interesu strony", która wiąże się z pomniejszeniem Stronie płatności za 2014 rok, w oparciu o wynik wadliwego postępowania w przedmiocie płatności za 2013 rok. Decyzją z dnia [...] r. nr [...] organ I instancji orzekł o odmowie zmiany ww. decyzji ostatecznej. W uzasadnieniu decyzji organ podkreślił, że uwzględnienie wniosku Strony i przyznanie jej ww. płatności za 2014 r. w pełnej wysokości nie jest możliwe, albowiem z materiału dowodowego postępowania o przyznanie płatności za 2014 r. wynika, że w odniesieniu do części uprawy stwierdzono brak kwalifikowalnych drzewek z uwagi na wystąpienie wskazywanych przez samą Stronę nadzwyczajnych okoliczności. Strona zaskarżyła ww. decyzję odwołaniem (wpływ: 24 października 2016 r., nadane 19 października 2016 r.) decyzji tej zarzucając naruszenie art. 155 K.p.a., art. 7, art. 8, art. 9 i art. 11 K.p.a. Zdaniem Strony, pomimo krytycznego stanowiska Sądu zawartego w ww. wyrokach i potwierdzenia go przez organ, który wycofał wniesione od tych wyroków skargi kasacyjne, organ bezpodstawnie nie zmienił decyzji opartych na wadliwym materiale dowodowym. Tym samym przyznanie Stronie płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. w pomniejszonej wysokości spełnia przesłankę art. 155 K.p.a. w postaci "słusznego interesu strony". Organ odwoławczy, wymienioną na wstępie decyzją z dnia [...] r., utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji wskazał, że podstawę wniosku Strony o zmianę ww. decyzji ostatecznej stanowiły błędy raportu z kontroli gospodarstwa przeprowadzonej w 2013 r. wskazane w prawomocnym wyroku WSA w Szczecinie o sygn. akt I SA/Sz 603/15. Organ odwoławczy nie podzielił stanowiska Strony i podkreślił, że Strona wykazała - złożonymi w dniu 7 lipca 2014 r. dowodami (tj. oświadczeniem własnym, świadkami, protokołem z szacowania szkód w uprawie i zdjęciami niekwalifikowanych drzewek) - braki w kwalifikowalności do płatności części uprawy o pow. [...] ha. Zdaniem organu odwoławczego wskazane dowody, pozostają bez związku z dowodami z kontroli gospodarstwa z roku 2013, których wadliwość stanowiła podstawę wniosku Strony o zmianę decyzji, i stanowią okoliczność uniemożliwiającą uwzględnienie wniosku Strony, tj. zmianę decyzji ostatecznej poprzez przyznanie Stronie płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. w pełnej wysokości. Organ odwoławczy podkreślił, że wydanie przez organ I instancji decyzji zmieniającej decyzję nr [...] i przyznanie płatności do wszystkich wnioskowanych działek, w tym niespełniających wymogu minimalnej obsady drzew o której mowa w załączniku nr 3 część II. ust. 1 pkt 2b) rozporządzenia z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm., dalej: "rozporządzenie 2009), oznaczałoby wydanie decyzji niezgodnej z przepisem § 50 ust. 3 pkt 1) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361 ze zm.; dalej: "rozporządzenie 2013"), zgodnie z którym kolejne płatności rolnośrodowiskowe za realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w wariancie 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) są przyznawane, po spełnieniu warunków przyznania tych płatności, określonych w rozporządzeniu 2009, w tym dotyczących przestrzegania wymogów dla wariantu 2.9 z załącznika nr 3 do rozporządzenia 2009. W tym zakresie organ odwołał się do wyroku NSA z dnia 12 listopada 2015 r., sygn. akt II OSK 561/14. Organ odwoławczy uznał, że w wyniku obniżenia obsady drzew na działkach A i B o 25%, organ I instancji zobligowany był na podstawie przepisu § 50 ust. 3 pkt 1) rozporządzenia 2013 do uwzględnienia tego fakty w decyzji nr [...] . Zmiana ww. decyzji i przyznanie płatności w pełnej wysokości stanowiłoby więc naruszenie ww. przepisu. W skardze na powyższą decyzję wniesioną do tutejszego Sądu, Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organu odwoławczego wraz z poprzedzającą ją decyzją organu I instancji, jak również decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] r. nr [...] w związku z możliwością orzekania w głąb sprawy. Dodatkowo Skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania według norm przepisanych oraz dopuszczenie i przeprowadzenie dowodów z dokumentów znajdujących się w aktach spraw o sygn. I SA/Sz 602/15,I SA/Sz 603/15, I SA/Sz 604/15. Zaskarżonej decyzji Skarżący zarzucił naruszenie: – art. 138 § 1 pkt 1) K.p.a. w zw. z art. 155 K.p.a. poprzez utrzymanie w mocy decyzji organu I instancji podczas, gdy nie istniały ku temu podstawy i odmowę zmiany decyzji podczas, gdy istniały ku temu podstawy; – art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 9 K.p.a. i art. 11 K.p.a. poprzez nieuwzględnienie jako podstawy decyzji spraw zakończonych i prawomocnych prowadzonych przed tut. sądem, sygn. akt I SA/Sz 602/15, 1 SA/Sz 603/15, I SA/Sz 604/15 oraz błędne przyjęcie, że podstawą wydania decyzji (decyzja Kierownika Biura Powiatowego ARiMR w [...] z dnia [...] r. znak sprawy [...] ) nieprzyznającej stronie pełnych płatności było jedynie zgłoszenie nadzwyczajnych okoliczności przez Skarżącego, a nie ustalenia dokonane na podstawie protokołu z kontroli z 2013 r. W odniesieniu do ww. ostatecznej decyzji przyznającej Skarżącemu płatność rolnośrodowiskową za 2014 r. w pomniejszonej wysokości Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 9 K.p.a., art. 11 K.p.a. poprzez uwzględnienie jako podstawy decyzji wyników kontroli z 2013 r., co do których tutejszy sąd, w sprawach o sygn. akt I SA/Sz 602/15, i SA/Sz 603/15, I SA/Sz 604/15, orzekł, że są one niewiarygodne i nie powinny stanowić jedynego dowodu do orzekania o podstawie do przyznania płatności. W uzasadnieniu zarzutów skargi Skarżący wskazał, że podstawą do wydania decyzji pierwotnej był protokół kontroli z 2013, który w sprawach zakończonych i prawomocnych: sygn. akt I SA/Sz 602/15, I SA/Sz 603/15, I SA/Sz 604/15 został zakwestionowany. Mimo krytycznego stanowiska sądu i potwierdzenia stanowiska WSA przez organ (wycofanie skarg kasacyjnych) organ nie zmienił decyzji opartych na wadliwym materiale dowodowym (protokole kontroli). Ponadto Skarżący podniósł, że podczas najnowszej kontroli na jego działkach organ nie stwierdził żadnych nieprawidłowości. Skarżący odwołał się także do przepisu art. 155 K.p.a. oraz orzecznictwa sądów administracyjnych w zakresie wzruszenia decyzji w postępowaniu prowadzonym na podstawie ww. przepisu. Na tej podstawie Skarżący uznał, że wniosek jest konieczny ze względu na słuszny interes strony. Podkreślił, że przyznanie płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości w związku ze stwierdzoną wadliwością postępowań w sprawach analogicznych z 2013 r. w znaczącym stopniu narusza interes Skarżącego. W odniesieniu do zarzutów dotyczących ww. decyzji ostatecznej Skarżący wskazał na stanowisko doktryny i orzecznictwa dotyczące możliwości skarżenia decyzji w głąb. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o jej oddalenie w całości, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie w dniu 17 maja 2017 r. Sąd na podstawie art. 106 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a."), oddalił wniosek dowodowy Skarżącego, albowiem wniosek ten nie został sprecyzowany przez Skarżącego (dotyczył niedookreślonych dokumentów znajdujących się w aktach trzech spraw sadowych) a ponadto Sąd - wobec istnienia w obrocie prawnym prawomocnych wyroków WSA wydanych w sprawach o sygn. akt I SA/Sz 602/15, I SA/Sz 603/15 i I SA/Sz 604/15 - nie był uprawniony do czynienia w tym zakresie własnych ocen i ustaleń wykraczających poza ww. rozstrzygnięcia, których treść jest znana Sądowi z urzędu. Ponadto art. 106 § 3 P.p.s.a. wyznacza ścisłe granice dopuszczalności wykorzystania w postępowaniu sądowoadministracyjnym nowych dowodów. Z regulacji tej wynika przede wszystkim, że nie każdy dowód może być dopuszczony w tym postępowaniu, lecz jedynie dowód z dokumentów, przy czym - ma to być dowód uzupełniający, a więc taki, który nie był przedstawiony i oceniony w postępowaniu administracyjnym, zakończonym zaskarżoną decyzją. Z przepisu tego wynika także, iż dopuszczenie takiego nowego dowodu z dokumentu jest uprawnieniem, a nie obowiązkiem sądu (p. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 stycznia 2005 r., sygn. akt OSK 1595/04, publ. j.w.). Jak wynika z powyższego żądanie dopuszczenia dowodu na podstawie art. 106 § 3 P.p.s.a. musi dotyczyć dowodu nowego, natomiast wniosek Skarżącego odnosi się do dowodów z akt postepowania sądowoadministracyjnego, które były znane z urzędu organom orzekającym w rozpoznawanej sprawie. Ponadto na rozprawie pełnomocnik organu, na pytanie Sądu, oświadczył, że nie ma wiedzy w zakresie okoliczności podnoszonych przez organ w odpowiedzi na skargę, tj. na temat losu postępowania w sprawie przyznania Skarżącemu płatności za 2013 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie z w a ż y ł, co następuje: Zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r., poz. 1066 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Stosownie do art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z dnia 2016 r., poz. 718 ze zm.; dalej: "P.p.s.a.") Sąd sprawuje kontrolę działalności administracji. Oznacza to, że sądowa kontrola ostatecznej decyzji administracyjnej polega na badaniu jej zgodności z prawem materialnym i przepisami postępowania administracyjnego. Zakres kontroli wyznacza art. 134 § 1 P.p.s.a. stanowiący, że sąd rozstrzyga w granicach dawnej sprawy nie będąc związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zgodnie natomiast z art. 145 § 1 P.p.s.a., uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie decyzji następuje gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, inne naruszenie przepisów postępowania, jeśli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Rozpoznając sprawę według kryterium legalności zaskarżonej decyzji, Sąd uznał, iż skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotem skargi jest powołana na wstępie decyzja organu odwoławczego o odmowie zmiany powyżej wskazanej, ostatecznej decyzji Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa dla powiatu [...] z dnia [...] r. o przyznaniu Stronie płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. w pomniejszonej wysokości poprzez przyznanie ww. płatności zgodnie z wnioskiem Skarżącego, tj. w pełnej wysokości. Istota sporu sprowadza się de facto do ustalenia, czy w sprawie spełnione zostały przesłanki zastosowania art. 155 K.p.a. uprawniające organ do zmiany ww. decyzji ostatecznej zgodnie z wnioskiem Skarżącego, tj. poprzez przyznanie Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. w pełnej wysokości. W ocenie Skarżącego w sprawie spełnione zostały przesłanki z art. 155 K.p.a., a za zmianą ww. decyzji ostatecznej przemawia słuszny interes Skarżącego jako strony postępowania. Skarżący twierdzi bowiem, że na mocy powyższej decyzji ostatecznej przyznano mu ww. płatności w zaniżonej wysokości a to z tego powodu, że podstawę ustaleń faktycznych organów - co do powierzchni uprawnionej do płatności - stanowił protokół z kontroli na miejscu w gospodarstwie Skarżącego z 2013 r., którego ustalenia zakwestionował WSA w Szczecinie na mocy prawomocnych wyroków wydanych w sprawach o sygn. akt I SA/Sz 602/15, I SA/Sz 603/15 i I SA/Sz 604/15. Jak dalej twierdzi Skarżący, organ uznał prawidłowość ustaleń ww. wyroków, albowiem cofnął skargi kasacyjne od nich wniesione. Organ twierdzi natomiast, że w sprawie nie zostały spełnione przesłanki z art. 155 K.p.a., albowiem przepisy szczególne sprzeciwiają się zmianie ww. decyzji ostatecznej poprzez przyznanie Skarżącemu spornej płatności w pełnej wysokości. Jak bowiem wskazał organ, pomniejszenie Skarżącemu płatności za 2014 r. wynikło również ze złożonych przez samego Skarżącego, w dniu 7 lipca 2014 r., dowodów (tj. oświadczenie własne, świadkowie, protokół z szacowania szkód w uprawie i zdjęcia niekwalifikowanych drzewek) na okoliczność braku kwalifikowalności do płatności części uprawy o pow. [...] ha. Zdaniem organu wskazane dowody, pozostają bez związku z dowodami z kontroli gospodarstwa z roku 2013, których wadliwość stanowiła podstawę wniosku Skarżącego o zmianę decyzji, i stanowią okoliczność uniemożliwiającą uwzględnienie wniosku Strony (zmianę decyzji ostatecznej poprzez przyznanie Stronie płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. w pełnej wysokości). Ponadto organ podkreślił, że uchylenie ww. wyrokami WSA w Szczecinie decyzji w przedmiocie przyznania Skarżącemu płatności za 2013 r., wbrew twierdzeniom Skarżącego, nie wynikało z przesądzenia o wadliwości ustaleń ww. protokołu z kontroli gospodarstwa Skarżącego w 2013 r. lecz wynikało z uznania przez Sąd, że organy nie dokonały wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego i zarzutów odwołania. Jak wskazał organ, postępowanie w sprawie płatności za 2013 r. jest nadal prowadzone przez organ I instancji a zatem kwestia prawidłowości ustaleń ww. protokołu z kontroli nie została – wbrew twierdzeniom skarżącego – ostatecznie i prawomocnie rozstrzygnięta. Mając na uwadze ww. istotę sporu, na wstępie należy podnieść, że przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja wydana w trybie art. 155 K.p.a., a więc w trybie nadzwyczajnym, w toku którego badaniu podlegają jedynie przesłanki w tym przepisie uregulowane, a zasadniczo nie meritum sprawy. Zgodnie z jego treścią decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być w każdym czasie za zgodą strony uchylona lub zmieniona przez organ administracji publicznej, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes społeczny lub słuszny interes strony. Powołana regulacja wskazuje, że postępowanie prowadzone w oparciu o ten przepis ma charakter postępowania, którego celem bezpośrednim jest poddanie weryfikacji decyzji ostatecznej pod kątem istnienia przesłanek interesu społecznego lub słusznego interesu strony. W myśl poglądów orzecznictwa, wypracowanych na tle art. 1[...] i art. 155 K.p.a., które zachowują aktualność w rozpoznawanej sprawie, wszystkie nadzwyczajne tryby postępowania administracyjnego oparte są o zasadę niekonkurencyjności, co oznacza że nie mogą być one stosowane zamiennie (p. wyroki NSA z: 23 listopada 2007 r., I OSK 1529/06; 5 stycznia 2010 r., II OSK 18/09; 25 lutego 2011 r., I OSK 607/10; 27 września 2012 r., I GSK 1427/11 dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Zatem uchylenie lub zmiana ostatecznej decyzji, na podstawie art. 155 K.p.a. może nastąpić jedynie wówczas, gdy brak jest podstaw prawnych do jej wzruszenia w innym trybie nadzwyczajnym. Z konstrukcji przepisu art. 155 K.p.a. wynika, że wzruszenie ostatecznej decyzji w tym trybie dotyczy wyłącznie takich decyzji, które nie są dotknięte kwalifikowanymi wadami, a zatem decyzji prawidłowych lub decyzji dotkniętych wadami lżejszymi (niekwalifikowanymi). Zasadniczym kryterium podjęcia decyzji o uchyleniu lub zmianie decyzji ostatecznej, na mocy której strona nabyła prawa w trybie art. 155 K.p.a., jest interes społeczny lub słuszny interes strony. Wyznacza ono zakres postępowania wyjaśniającego, ograniczając je do badania zaistnienia wymienionych przesłanek. Jak wynika z akt sprawy Skarżący nie odwołał się w trybie zwykłym od ww. decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. w pomniejszonej wysokości i decyzja ta stała się ostateczna. Tym samym za niecelowe, a zarazem nieskuteczne należy uznać w rozpoznawanej sprawie rozważanie okoliczności mogących, co do zasady stanowić podstawę do wzruszenia decyzji w trybie zwykłym. W niniejszym postępowaniu nie podlegają już badaniu kwestie związane ze sposobem przeprowadzenia postępowania w sprawie o przyznanie płatności. Sąd jeszcze raz podkreśla, że w sprawie ocenie legalności podlegała decyzja zapadła w trybie nadzwyczajnym, a nie decyzja dotychczasowa. Jak to już powiedziano, dla zmiany lub uchylenia decyzji, na mocy której strona nabyła prawo, niezbędne jest spełnienie następujących czterech przesłanek: istnienie decyzji ostatecznej, za jej uchyleniem lub zmianą przemawia interes społeczny lub słuszny interes strony, zgoda strony na zmianę lub uchylenie decyzji oraz brak przeciwwskazań w przepisach ustaw szczególnych. W rozpoznawanej sprawie występuje istnienie decyzji ostatecznej, interes strony i zgoda strony na uchylenie lub zmianę decyzji. Natomiast, w ocenie Sądu, nie sposób dopatrzeć się interesu społecznego. Przeciwnie, to w interesie społecznym, a więc ogółu, leży zapewnienie wypłaty beneficjentom pomocy unijnej środków krajowych i unijnych wyłącznie w należnej a nie nadmiernej wysokości. Jak natomiast wynika z akt postępowania, i jak słusznie podkreślał organ, Skarżący sam – w toku postępowania o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. – powoływał się na brak kwalifikowalności do płatności prowadzonej przez siebie uprawy w części o powierzchni [...] ha i przedstawił na ww. okoliczność stosowne dowody m.in. oświadczenie własne czy protokół z szacowania szkód w uprawie i zdjęcia niekwalifikowanych drzewek. Tym samym Sąd przyznał rację twierdzeniom organu, że po pierwsze bezzasadne było zawarte we wniosku Skarżącego twierdzenie jakoby wyłączną podstawę pomniejszenia Skarżącemu ww. płatności za 2014 r. stanowił wadliwy, w ocenie Skarżącego - protokół z kontroli gospodarstwa Skarżącego z 2013 r., zaś po drugie, że z uwagi na ww. okoliczności wniosek Skarżącego o zmianę ww. decyzji ostatecznej poprzez przyznanie powyższej płatności w pełnej wysokości spełniał przesłanki z art. 155 K.p.a. Odnosząc się natomiast do prawidłowości ustaleń powyższego protokołu z kontroli gospodarstwa Skarżącego z 2013 r. Sąd zauważa, że wbrew twierdzeniom Skarżącego, tutejszy Sąd we wskazanych przez Skarżącego prawomocnych wyrokach o sygn. akt I SA/Sz 602/15, I SA/Sz 603/15 i I SA/Sz 604/15 zapadłych w sprawie przyznania Skarżącemu płatności za 2013 r. nie przesądził w sposób definitywny o nieprawidłowości ustaleń zawartych w przedmiotowym protokole. Przeciwnie, jak wynika z uzasadnień ww. wyroków podstawę uchylenia zaskarżonych decyzji stanowiło naruszenie przepisów postępowania dotyczących m.in. przeprowadzenia postępowania dowodowego w odniesieniu do ustalenia powierzchni zgłoszonych do płatności działek. Jak wskazał WSA w Szczecinie w wyroku o sygn. akt I SA/Sz 603/15 w przedmiocie przyznania Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej za 2013 r. "dla określenia wysokości płatności rolnośrodowiskowej zasadnicze znaczenie ma prawidłowe ustalenie powierzchni działek, a tej właśnie kwestii dotyczyły zauważone powyżej uchybienia zaskarżonej decyzji ....". W związku z powyższym Sąd uznał, że również wskazana we wniosku Skarżącego ww. przesłanka uzasadniająca, w ocenie Skarżącego, zmianę powyższej decyzji ostatecznej poprzez przyznanie Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. w pełnej - a nie pomniejszonej - wysokości okazała się, co najmniej przedwczesna. Poza tym decyzja oparta o art. 155 K.p.a. nie może być wydana wówczas, gdy sprzeciwiają się temu przepisy szczególne. Sąd wskazuje, że mając na uwadze ww. okoliczności, zasadnie wskazały organy, że uwzględnieniu wniosku Skarżącego i dokonaniu zmiany ww. decyzji ostatecznej poprzez przyznanie Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. w pełnej wysokości sprzeciwia się przepis § 50 ust. 3 pkt 1) rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 13 marca 2013 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2013r., poz. 361 ze zm.; dalej: "rozporządzenie 2013"), zgodnie z którym kolejne płatności rolnośrodowiskowe za realizację zobowiązania rolnośrodowiskowego w wariancie 2.9 Uprawy sadownicze i jagodowe (z certyfikatem zgodności) są przyznawane, po spełnieniu warunków przyznania tych płatności, określonych w rozporządzeniu z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm.), w tym wymogu minimalnej obsady drzew o której mowa w załączniku nr 3 część II. ust. 1 pkt 2b) powyższego rozporządzenia z 2009 r. W rozpoznawanej sprawie, zasadnie zatem wskazały organy, że w wyniku okoliczności ustalonych na podstawie dowodów na nadzwyczajne okoliczności, w wyniku których obsada drzew na działkach A i B, utrzymywana przed ich wystąpieniem w liczbie 125 szt./ha (równej minimalnej obsadzie z załącznika nr 3 do rozporządzenia PRS2009) uległa pomniejszeniu o 25%, o czym zawiadomił sam Skarżący, organ I instancji obowiązany był uwzględnić ten fakt w decyzji Nr [...] , by zadośćuczynić przepisowi § 50 ust. 3 pkt 1) ww. rozporządzenia z 2013 r. Z powyższych powodów zasadnie, w ocenie Sądu, organy odmówiły Skarżącemu zmiany ww. decyzji ostatecznej o przyznaniu Skarżącemu płatności rolnośrodowiskowej za 2014 r. w pomniejszonej wysokości poprzez przyznanie przedmiotowej płatności w pełnej wysokości. Ponadto trafnie uznały organy, że w rozpoznawanej sprawie brak przesłanek do zmiany lub uchylenia decyzji dotychczasowej, bo istotne dla sprawy okoliczności faktyczne i prawne zostały przez organ prawidłowo wyjaśnione, ustalone i rozważone. Mając na uwadze powyższe okoliczności faktyczne i prawne Sąd uznał za bezzasadne zarzuty skargi dotyczące naruszenia art. art. 138 § 1 pkt 1) K.p.a. w zw. z art. 155 K.p.a. oraz art. art. 7 K.p.a., art. 8 K.p.a., art. 9, art. 11 K.p.a. Sąd nie stwierdził także naruszenia innych przepisów procesowych i materialnych, w tym dotyczących postępowania dowodowego czy ogólnych zasad postępowania. Mając na uwadze powyższe, skargę jako niezasadną, na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalono.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło