II SA/Lu 32/18
WyrokWSA w Lublinie2018-05-24
Skład orzekający: Jacek Czaja, Joanna Cylc - Malec, Bogusław Wiśniewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych może być wydana, gdy roboty budowlane zostały już zakończone, a istotne odstępstwa od projektu budowlanego nie zostały zalegalizowane?Ratio decidendi
Decyzja nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych może być wydana tylko wtedy, gdy istnieje możliwość doprowadzenia wykonanych robót do zgodności z prawem. Jeśli roboty zostały zakończone, a istotne odstępstwa od projektu budowlanego nie zostały zalegalizowane, a jednocześnie nie zachodzi potrzeba rozbiórki obiektu lub doprowadzenia go do stanu poprzedniego, to takie rozstrzygnięcie jest nieprawidłowe, ponieważ kończy postępowanie legalizacyjne bez faktycznego rozwiązania problemu nielegalnej budowy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego, która została utrzymana w mocy przez organ odwoławczy. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa procesowego i materialnego, w tym art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, wskazując, że roboty budowlane zostały zakończone, a decyzja stanowi milczącą zgodę na istnienie obiektu zrealizowanego wbrew przepisom.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2017 r. Zasądzono od L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. na rzecz skarżącej M. W. kwotę 500 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja Sędziowie Sędzia WSA Joanna Cylc - Malec (sprawozdawca) Sędzia WSA Bogusław Wiśniewski Protokolant Referent stażysta Kinga Górka po rozpoznaniu w Wydziale II na rozprawie w dniu 10 maja 2018 r. sprawy ze skargi M. W. na decyzję Inspektor Nadzoru Budowlanego z dnia [...] listopada 2017 r., nr [...] w przedmiocie zaniechania dalszych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego I. uchyla zaskarżoną decyzję oraz decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2017 r., znak: [...]; II. zasądza od L. Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w L. na rzecz skarżącej M. W. kwotę 500 (pięćset) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. znak: [...] , po rozpatrzeniu odwołania M. W. utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. znak: [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. nakazującej [...] i M. R. zaniechanie dalszych robót budowlanych przy budowie budynku mieszkalnego, realizowanego na działce o nr ewid. [...], położonej w [...].
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że przedmiotowy budynek mieszkalny został wybudowany na podstawie ostatecznej decyzji Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Podczas oględzin przeprowadzonych w dniu [...] września 2010 r., ustalono, że przedmiotowy murowany budynek mieszkalny dwukondygnacyjny bez podpiwniczenia o wymiarach 9,10 - 9,20 m x 13,50 m, usytuowany jest w odległości 30,50 m od krawędzi drogi powiatowej oraz 1,90 m od ogrodzenia z działką nr ewid. [...]. Omawiany budynek posiada dach dwuspadowy o konstrukcji drewnianej przekryty blachą, którego kalenica skierowana jest prostopadle do drogi powiatowej, zaś okap od strony działki nr ewid. [...], wysunięty jest na około 0,60 m. Budynek jest wyposażony w instalację elektryczną, wod.-kan. i centralnego ogrzewania, wewnątrz wykonane są tynki wewnętrzne i posadzki. W ścianie budynku, od strony granicy z działką nr ewid.[...], znajdują się 3 otwory okienne: jeden na poziomie parteru o wymiarach 1,50 m x 2,20 m, dwa w połaci dachowej o wymiarach 0,70 m x 1,10 m każdy. Stwierdzono również zwiększenie wysokości budynku o około 0,50 m. Na dzień oględzin budynek był w stanie surowym zamkniętym, nie posiadał ocieplenia.
Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uznał, że przedstawiony wyżej stan faktyczny wskazuje, że realizując przedmiotowy obiekt inwestorzy w sposób istotny odstąpili od warunków udzielonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. znak: [...], pozwolenia na budowę jednorodzinnego budynku mieszkalnego, poprzez realizację budynku o wymiarach 9,10 - 9,20 m x 13,50 m, zamiast projektowanych 9,20 m x 12,70 m oraz zwiększeniu wysokości budynku o około 0,50 m.
Ponadto organ zwrócił uwagę, że projekt budowlany zatwierdzony ww. decyzją Starosty [...], jest sprzeczny z decyzją Wójta Gminy B. z dnia [...] maja 2007 r. znak: [...] o warunkach zabudowy, która określa, że budynek winien posiadać dach dwuspadowy lub wielospadowy o kącie nachylenia do 50° i kalenicę usytuowaną równolegle do drogi powiatowej.
Organ zacytował treść art. 36a ust. 5 ww. ustawy Prawo budowlane, uznając że w niniejszej sprawie J. i M. R. zwiększając wysokość budynku oraz jego wymiary, dokonali zmiany charakterystycznych parametrów tego obiektu budowlanego tj. jego kubatury i powierzchni zabudowy, wysokości, szerokości i długości, stanowiących istotne odstąpienie od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją o pozwoleniu na budowę, która jest dopuszczalna jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę, zaś inwestorzy takiej decyzji nie uzyskali.
Brak decyzji o zmianie pozwolenia na budowę skutkowało wszczęciem przez organ nadzoru budowlanego, postępowania naprawczego na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego, w celu doprowadzenia wykonanych robót budowlanych, związanych z budową przedmiotowego obiektu, do stanu zgodnego z prawem.
W związku z tym organ I instancji, postanowieniem z dnia [...] września 2010 r., wstrzymał [...] i M. R. prowadzenie robót, następnie decyzją z dnia [...] listopada 2010 r., zobowiązał ich do przedłożenia, w terminie do dnia [...] sierpnia 2011 r., projektu budowlanego zamiennego wraz z uzgodnieniami, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych przy budowie przedmiotowego budynku mieszkalnego. W dniu [...] marca 2011 r. inwestorzy przedłożyli projekt budowlany zamienny, który wymagał usunięcia nieprawidłowości, do czego zobowiązał inwestorów organ I instancji postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2011 r.
Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. , wydaną na podstawie art. 36a ust. 2 Prawa budowlanego, Starosta B. uchylił decyzję z dnia [...] sierpnia 2007 r. o pozwoleniu na budowę przedmiotowego budynku mieszkalnego, która stała się ostateczna w dniu [...] marca 2011 r.
Mając powyższe na uwadze, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] maja 2011 r., wydaną na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego, zatwierdził projekt budowlany zamienny na budowę budynku mieszkalnego o wymiarach 9,20 x 13,70 m zlokalizowanego na działce nr ewid. [...], położonej w miejscowości W. D. i udzielił [...] i M. R. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania, przed przystąpieniem do użytkowania ww. budynku, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Powyższa decyzja organu odwoławczego, jak też utrzymana nią w mocy decyzja organu I instancji, wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia [...] listopada 2011 r., sygn. akt II SA/Lu [...], zostały uchylone, zaś skarga kasacyjna [...] i M. R., wyrokiem NSA z dnia [...] sierpnia 2013 r., sygn. akt II OSK 857/12, została oddalona, bowiem w ocenie Sądów, decyzje organów obu instancji zapadły z naruszeniem prawa, ponieważ akceptowały rozwiązania w zakresie kalenicy dachu sprzeczne z decyzją Wójta Gminy B. o warunkach zabudowy.
Natomiast przed rozpoznaniem przez WSA w Lublinie skarg M. W. i Prokuratora Rejonowego w B. na decyzję L. WINB z dnia [...] czerwca 2011 r., PINB w B. decyzją z dnia [...] września 2011 r., udzielił [...] i M. R. pozwolenia na użytkowanie przedmiotowego budynku mieszkalnego.
Następnie, mając na uwadze art. 153 p.p.s.a. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B., postanowieniem z dnia [...] stycznia 2014 r., wydanym na podstawie art. 35 ust. 3 w związku z art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nałożył na inwestorów obowiązek doprowadzenia budynku, w terminie do dnia [...] kwietnia 2014 r., do stanu zgodnego z prawem poprzez przyjęcie rozwiązań zgodnych z ww. decyzją o warunkach zabudowy.
Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2013 r., organ I instancji, na podstawie art. 145 ust. 1 pkt 8 k.p.a. wznowił z urzędu postępowanie w sprawie pozwolenia na użytkowanie budynku mieszkalnego a następnie decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., wydaną na podstawie art. 151 § 1 pkt 2 k.p.a. uchylił własną decyzję ostateczną z dnia [...] września 2011 r. w sprawie udzielenia pozwolenia na użytkowanie i jednocześnie na podstawie art. 59 § 1 pkt 5 Prawa budowlanego odmówił wydania pozwolenia na użytkowanie spornego budynku mieszkalnego.
W dniu [...] kwietnia 2014 r. J. R. przedłożyła projekt budowlany zamienny, zawierający rozwiązania w zakresie geometrii dachu.
Po dwukrotnym wezwaniu inwestorów do usunięcia nieprawidłowości w przedłożonym projekcie budowlanym zamiennym, organ I instancji uznał, że przedstawione rozwiązanie w zakresie konstrukcji dachu będzie zgodne z ostateczną decyzją Wójta Gminy B. [...] maja 2007 r. o warunkach zabudowy, tj. zapisami warunków kształtowania zabudowy dla budynku mieszkalnego określonych w pkt 1 litera "e" stanowiących, że "geometria dachu - dach dwuspadowy, wielospadowy o kącie nachylenia do 50° i kalenicą usytuowaną równolegle do drogi powiatowej, dopuszcza się zastosowanie lukarn i wykuszy oraz okien połaciowych w połaci dachowej".
Nadto, projekt budowlany zamienny przewiduje, że okap od strony działki nr ewid. [...] wysunięty jest na 0,20 m poza lico ściany i znajduje się w odległości 1,60 m od granicy działki, co jest zgodne z obowiązującymi warunkami technicznymi, bowiem działka nr ewid. [...], przylegająca bezpośrednio do działki nr ewid. [...], na której usytuowany jest sporny budynek mieszkalny, stanowi prywatną drogę dojazdową do działki nr ewid. [...], a z uwagi na wielkość, ma powierzchnię 0,02 ha, nie może mieć charakteru działki budowlanej.
Wobec ustalonego wyżej stanu faktycznego i prawnego Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. uznał, że przedłożony projekt budowlany zamienny spełnia wymogi art. 35 Prawa budowlanego, dlatego decyzją z dnia [...] października 2014 r. zatwierdził projekt budowlany zamienny i udzielił [...] i M. R. pozwolenia na wznowienie robót budowlanych. Decyzja ta została uchylona przez L. WINB dnia [...] lutego 2015 r. i sprawa przekazana do ponownego rozpatrzenia.
W następstwie złożonej skargi, PINB w B. postanowieniem z dnia [...] marca 2015 r., znak [...], zawiesił postępowanie do czasu rozstrzygnięcia sprawy przez WSA w Lublinie. W wyniku rozpatrzenia zażalenia wniesionego przez M. W., L. WINB postanowieniem z dnia [...] maja 2015 r., utrzymał zaskarżone postanowienie w mocy.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po łącznym rozpoznaniu spraw ze skargi [...] i M. R. oraz skargi M. W., wyrokiem z dnia [...] stycznia 2016 r., sygn. II SA/Lu 260/15, uchylił decyzję organu II instancji oraz postanowienia organów I i II instancji.
Po ponownym rozpatrzeniu sprawy LWINB uchylił w całości decyzję organu I instancji i orzekł na podstawie art. 51 ust. 4 Prawa budowlanego odmowę zatwierdzenia projektu budowlanego zamiennego wraz z uzgodnieniami. W ocenie organu I instancji ww. decyzja zakończyła postępowanie administracyjne w niniejszej sprawie.
W wyniku ponaglenia M. W., LWINB postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2017 r. wyznaczył dodatkowy termin załatwienia sprawy - 30 dni od daty doręczenia postanowienia. Skutkiem powyższego było wydanie przez organ I instancji wymienionej na wstępie decyzji z dnia [...] sierpnia 2017 r., od której odwołała się M. W.. Zaskarżona decyzja wydana została na podstawie art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego.
Organ odwoławczy przytoczył treść wyżej wymienionego przepisu podkreślając, że nie pozostawia on organowi uznania, lecz wyraźnie obliguje do zastosowania - w razie niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 - jednej z wymienionych w nim sankcji.
Według organu odwoławczego inwestor przedłożył wprawdzie w wyznaczonym terminie projekt budowlany zamienny, lecz nie zostały uwzględnione w nim wymogi decyzji Wójta Gminy B. z dnia [...] maja 2007 r., o warunkach zabudowy, w zakresie geometrii dachu, w której zawarty jest warunek, że dach ma być dwuspadowy lub wielospadowy o kącie nachylenia do 50° i kalenica równoległa do drogi powiatowej.
Przedstawione w projekcie budowlanym zamiennym dwie lukarny, których kalenice są równoległe do drogi powiatowej i łączą się na wysokości wynoszącej 0,20 m powyżej kalenicy dachu nie spowodują, że geometria dachu będzie zgodna z wymogami decyzji o warunkach zabudowy. Wobec tego LWINB uznał, że obowiązek określony w art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego nie został wykonany i orzekł na podstawie art. 51 ust. 5 przywołanej ustawy.
Wskazał, że przepis art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego nie określa, w jakich sytuacjach organ może nałożyć obowiązek zaniechania dalszych robót budowlanych, a w jakich nakazać rozbiórkę obiektu lub jego części, czy też doprowadzenie do stanu poprzedniego. Możliwość zastosowania jednego z członów powyższej alternatywy uzależniona jest od sytuacji występującej w konkretnej sprawie.
Rozbiórkę można nakazać tylko w takim zakresie, w jakim wybudowano obiekt z naruszeniem prawa, tzn. bez wymaganego pozwolenia na budowę. Sankcja ta powinna być stosowana tylko wyjątkowo, gdy nie jest możliwe zalegalizowanie obiektu lub jego części. W przedmiotowej sprawie nie ma podstaw do orzeczenia rozbiórki budynku, gdyż inwestor wykonał wprawdzie roboty budowlane z odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego, jednak odstępstwa te dotyczyły charakterystycznych parametrów obiektu - zmieniono wysokość oraz wymiary rzutu. Natomiast usytuowanie kalenicy było zgodne z zatwierdzonym projektem budowlanym.
Trudno jest też nakazywać przywrócenie stanu poprzedniego, gdyż wiązałoby się to z koniecznością rozbiórki całego istniejącego obiektu.
Wobec tego w ocenie organu odwoławczego zasadne jest wydanie decyzji nakazującej zaniechanie robót budowlanych.
Odnosząc się do kwestii podnoszonych w odwołaniu należy organ wyjaśnił, że przepis art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego ma zastosowanie również do obiektów, których budowa została zakończona. Ponadto podkreślił, że organ przeprowadził postępowanie na podstawie art. 50 i 51 Prawa budowlanego (postępowanie naprawcze) w celu doprowadzenia obiektu budowlanego - budynku mieszkalnego, do stanu zgodnego z prawem. Decyzją z dnia [...] września 2013 r., na inwestorów nałożono obowiązek sporządzenia i przedłożenia projektu budowlanego zamiennego, z czego J. i M. R. wywiązali się. Projekt budowlany zamienny był niezgodny z warunkami zabudowy, więc nie mógł zostać zatwierdzony. Wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 4 nie kończy jednak postępowania w niniejszej sprawie, a obowiązkiem organu było wydanie decyzji na podstawie art. 51 ust. 5, gdyż projekt budowlany zamienny nie spełniał wymagań art. 35 ust 1 Prawa budowlanego. Zarzut skarżącej został uznany więc bezzasadny, gdyż tok postępowania naprawczego warunkują przepisy art. 50 i 51 Prawa budowlanego, zatem organy nadzoru wydając rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie są zobligowane do stosowania się do treści tych przepisów.
Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie wniosła M. W. zarzucając naruszenie przepisów prawa procesowego tj. art. 7, 77 § 1 i 107 § 3 k.p.a., a także przepisu prawa materialnego tj. art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego. Wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. z dnia [...] sierpnia 2017 r.
W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że organ bezzasadnie przyjął, że przedmiotowa decyzja nie pozbawia inwestorów możliwości ubiegania się o zgodę właściwego organu administracji architektoniczno-budowlanej na dokończenie robót, pod warunkiem zgodności z decyzja Wójta Gminy B. z dnia [...] maja 2007 r. o warunkach zabudowy, podczas gdy faktycznie roboty te zostały zakończone. Wskazała, że przedmiotowa decyzja będzie stanowiła milczącą zgodę organu na istnienie obiektu budowlanego zrealizowanego wbrew przepisom prawa budowlanego.
W odpowiedzi na skargę Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że uprawnienia wojewódzkich sądów administracyjnych, określone przepisami art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2014 r., poz. 1647) oraz art. 3 i art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, dalej powoływanej: p.p.s.a. (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) sprowadzają się do kontroli działalności administracji publicznej, pod względem zgodności z prawem. Dokonując takiej kontroli sąd bada, czy organy do ustalonego stanu faktycznego zastosowały właściwą normę prawa materialnego oraz czy nie uchybiły przepisom prawa regulującym zasady postępowania, a jeśli dopuściły się takich uchybień, to czy te uchybienia mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd, badając legalność zaskarżonej decyzji w oparciu o cytowane wyżej przepisy i w granicach sprawy, nie będąc jednak związany – stosownie do art. 134 p.p.s.a. – zarzutami i wnioskami skargi, stwierdził, że zarówno zaskarżona decyzja, jak i poprzedzająca jej wydanie decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w B. nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych przy budynku mieszkalnym , zlokalizowanym na działce o nr ewid.[...], położonej w miejscowości W. D. podlegają uchyleniu.
Materialnoprawną podstawą wydania zaskarżonych rozstrzygnięć stanowił przepis art. 51 ust. 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (t.j. Dz.U. z 2017 r., poz. 1332 ze zm., dalej powoływanej jako: "Prawo budowlane") w jego aktualnym brzmieniu. Jak wynika z powyższego przepisu organ nadzoru budowlanego może zakończyć postępowanie naprawcze poprzez wydanie jednej z trzech decyzji wymienionych w tym przepisie, to jest: decyzji nakazującej zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź decyzji nakazującej rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź decyzję nakazującą doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego. Przepis art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego określa zatem trzy niezależne rodzaje sankcji jakie można zastosować za niewykonanie obowiązku, o którym mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3 tego przepisu. W ocenie Sądu wskazane w tym przepisie możliwości nie są przypadkowe i nie mogą być stosowane przez organ dowolnie.
Dokonując wyboru jednego z wyżej wymienionych rozstrzygnięć organ nadzoru budowlanego winien mieć na uwadze, że celem postępowania legalizacyjnego prowadzonego na podstawie art. 51 Prawa budowlanego jest doprowadzenie wykonanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Decyzja nakazująca zaniechanie dalszych robót budowlanych, może być zatem wydana tylko wówczas, jeżeli istnieje możliwość doprowadzenia w ten sposób wykonanych robót budowlanych do zgodności z przepisami prawa. W przeciwnym przypadku organ winien zastosować, w zależności od stwierdzonych okoliczności, bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego (tak m.in. WSA w Warszawie w wyroku z dnia 2 czerwca 2015 r. VII SA/Wa 1608/14 - dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Zatem możliwość pierwsza, czyli zaniechanie dalszych robót budowlanych może dotyczyć wyłącznie sytuacji, gdy nie zachodzi potrzeba zastosowania jednej z dwóch kolejnych możliwości, tj. potrzeba rozbiórki lub doprowadzenia do stanu poprzedniego. Zaniechanie dalszych robót budowlanych powinno być zatem zastosowane, gdy pozostawienie wykonanych robót, pomimo braku ich legalizacji, nie doprowadzi do faktycznego zalegalizowania stwierdzonych przez organ odstępstw od projektu budowlanego. Z punktu widzenia porządku prawnego nie do zaakceptowania jest bowiem takie rozstrzygniecie w postępowaniu, w którym z odstępstwami od projektu budowlanego wykonana została część robót, zaś organ nadzoru budowalnego nakazuje – jak uczynił to w kontrolowanym postępowaniu - zaniechanie dalszych robót budowalnych, nie wypowiadając się na temat robót już wykonanych i odsyłając inwestora na drogę postępowania przed organami architektoniczno – budowlanymi w nieokreślonym bliżej trybie. Podkreślić w tym miejscu należy, że decyzja z art. 51 ust. 5 ustawy Prawo budowlane – wbrew temu co wywodzi organ w zaskarżonej decyzji - definitywnie kończy postępowanie legalizacyjne, a więc żaden organ nie będzie miał już podstawy prawnej tak dla zalegalizowania budowy i jej dokończenia, jak i do orzeczenia jej rozbiórki. Dojdzie zatem do niemożliwej do zaakceptowania sytuacji, w której w przestrzeni prawnej i realnej będzie istniał obiekt wybudowany nielegalnie, co do którego nie będzie już można wydać żadnej decyzji i żadnego nakazu (tak też WSA w Łodzi w wyroku z dnia 3 listopada 2016 r. II SA/Łd 616/16, dostępny w CBOSA).
W niniejszej sprawie konsekwencją zastosowania trybu z art. 51 ust. 1 pkt. 5 było uprzednie stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego istotnego odstąpienia przez inwestorów od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r.
W prowadzonym postępowaniu ustalono, że inwestorzy zrealizowali budynek o wymiarach 9,10-9,20 x 13,50 m zamiast projektowanych 9,20 x 12,70 m oraz zwiększyli wysokość budynku o około 0,50 m. Ponadto zwrócono uwagę, że projekt budowlany zatwierdzony decyzją Starosty [...] jest sprzeczny z decyzją Wójta Gminy B. z dnia [...] maja 2007 r. o warunkach zabudowy, która określa, że budynek winien posiadać dach dwuspadowy lub wielospadowy o kącie nachylenia 50° i kalenicę usytuowaną równolegle do drogi powiatowej. W związku ze stwierdzonymi odstępstwami postanowieniem z dnia [...] września 2010 r. organ nadzoru budowlanego wstrzymał inwestorom prowadzenie robót, a następnie decyzją z dnia [...] listopada 2010 r. zobowiązał ich do przedstawienia projektu zamiennego. Decyzją z dnia [...] marca 2011 r. Starosta B. uchylił decyzję o pozwoleniu na budowę, zaś Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w B. decyzją z dnia [...] maja 2011 r. zatwierdził projekt zamienny, udzielił pozwolenia na wznowienie robót budowlanych oraz nałożył obowiązek uzyskania, przed przystąpieniem do użytkowania, decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Decyzja ta została uchylona prawomocnym wyrokiem tutejszego Sądu. Z obrotu prawnego wyeliminowane zostało także udzielone decyzją z dnia [...] września 2011 r. pozwolenie na użytkowanie. Również kolejny złożony przez inwestorów projekt zamienny nie został zatwierdzony.
Skoro w niniejszej sprawie stwierdzone istotne odstąpienie od projektu budowlanego zatwierdzonego decyzją Starosty [...] z dnia [...] sierpnia 2007 r. polegało na zmianie charakterystycznych parametrów tego obiektu budowlanego tj. jego kubatury i powierzchni zabudowy, a także geometrii dachu, przy czym projekt budowlany zamienny uwzględniający wykonane zmiany nie został zatwierdzony, to rozstrzygnięcie organów nadzoru budowlanego nakazujące zaniechanie dalszych robót budowlanych z całą pewnością nie skutkowało w niniejszej sprawie doprowadzeniem robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem. Takie rozstrzygnięcie organów w okolicznościach niniejszej sprawy, w szczególności w kontekście podnoszonego przez skarżącą faktu zakończenia budowy i udzielenia pozwolenia na jego użytkowanie (następnie uchylonego), jest korzystne dla inwestora. Tym bardziej, że ze zgromadzonego materiału dowodowego nie wynika by inwestorzy prowadzili aktualnie jakiekolwiek roboty budowlane. Zatem orzeczenie o nakazie zaniechania dalszych robót budowlanych, wobec ich wykonania nie znajduje uzasadnienia nie tylko w stanie faktycznym sprawy, ale i w brzmieniu samego art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, albowiem zaniechanie powinno dotyczyć dalszych robót budowlanych, a nie już wykonanych.
Wskazane wyżej wady zaskarżonej decyzji, dowodzące naruszenia art. 51 ust. 5 Prawa budowlanego, które miało wpływ na treść zaskarżonej decyzji oraz utrzymanej nią w mocy decyzji organu I instancji, skutkują ich uchyleniem na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) p.p.s.a.
O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi zasądzając od organu na rzecz skarżącej kwotę [...]zł tytułem zwrotu wpisu sądowego.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło