II OSK 2638/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-01-11
Skład orzekający: Sędzia NSA Małgorzata Miron, Sędzia NSA Roman Ciąglewicz, Sędzia del. WSA Tomasz Świstak
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej pozostaje w bezczynności, jeśli strona uzupełniła braki formalne wniosku po terminie, ale przed wysłaniem zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że organ administracji publicznej nie może pozostawić wniosku bez rozpoznania z powodu uzupełnienia braków formalnych po terminie, jeśli nastąpiło to przed wysłaniem zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Termin do uzupełnienia braków formalnych ma charakter instrukcyjny, a jego uchybienie nie pozbawia organu kompetencji do rozpoznania wniosku, jeśli został on uzupełniony przed wysłaniem zawiadomienia. Odmienna interpretacja prowadziłaby do nieracjonalnego formalizmu i przeczyłaby zasadzie szybkości i prostoty postępowania.Stan faktyczny
N. M. złożył wniosek o zezwolenie na pobyt czasowy. Organ wezwał go do uzupełnienia braków formalnych, w tym do złożenia podpisu pracodawcy. Cudzoziemiec prosił o przywrócenie terminu, wskazując na trudności z uzyskaniem podpisu od pracodawcy przebywającego za granicą. Organ pozostawił wniosek bez rozpoznania z powodu nieuzupełnienia braków, a następnie odmówił przywrócenia terminu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę na bezczynność organu. Skarżący kasacyjnie zarzucił naruszenie przepisów K.p.a. i ustawy o cudzoziemcach, w tym bezpodstawne pozostawienie wniosku bez rozpoznania.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Sprostował oczywistą omyłkę w zaskarżonym wyroku.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Małgorzata Miron Sędziowie Sędzia NSA Roman Ciąglewicz Sędzia del. WSA Tomasz Świstak (spr.) Protokolant starszy inspektor sądowy Wioletta Lasota po rozpoznaniu w dniu 11 stycznia 2019 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej N. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 30 maja 2018 r. sygn. akt IV SAB/Wa 381/17 w sprawie ze skargi N. M. na bezczynność Wojewody [..] w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej 1. prostuje zaskarżony wyrok w ten sposób, że w miejsce imienia skarżącego "N." wpisać "N.", 2. uchyla zaskarżony wyrok i przekazuje sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, 3. zasądza od Wojewody [..] na rzecz N. M. kwotę 560 (pięćset sześćdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 30 maja 2018 r., sygn. akt IV SAB/Wa 381/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekając na podstawie art. 151 P.p.s.a. oddalił skargę N.M. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie wydania zezwolenia na pobyt czasowy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.
W dniu 20 lipca 2016 r. N. M. wystąpił z wnioskiem o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w związku z zamiarem podjęcia pracy na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
Pismem z 20 lipca 2016 r. został on wezwany - w trybie art. 64 § 2 K.p.a. - do uzupełnienia braków formalnych wniosku, poprzez złożenie czytelnego podpisu pracodawcy lub osoby upoważnionej do reprezentowania pracodawcy na stronie 4 załącznika do wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy; wezwanie zawierało pouczenie wskazujące, że - jeśli podpis zostanie złożony przez osobę upoważnioną - należy dołączyć kopię prawidłowo sporządzonego pełnomocnictwa do reprezentowania pracodawcy, wraz z okazaniem oryginału pełnomocnictwa do wglądu.
Przedmiotowe wezwanie zostało odebrane 20 lipca 2016 r., zaś termin do uzupełnienia braków formalnych wniosku upłynął 27 lipca 2016 r.
Dnia 2 sierpnia 2016 r. do organu wpłynęła prośba cudzoziemca o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy. Cudzoziemiec wskazał, że "brak złożenia dokumentu w terminie wynika z faktu, że osoba upoważniona do jego wydania przebywa za granicą, tj. w siedzibie firmy w Sztokholmie". Tego samego dnia do organu wpłynęło udzielone dla K. W. upoważnienie do reprezentowania [..] sp. z o.o. w W. do reprezentowania pracodawcy przed Wojewodą [..] w sprawach wydawania zezwoleń na pracę dla cudzoziemców trybie ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz do wydawania zezwoleń na pobyt czasowy i pracę cudzoziemców w trybie ustawy z dnia 30 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach (k. 54 akt administracyjnych).
Dnia [..] sierpnia 2016 r. organ pozostawił przedmiotowy wniosek bez rozpoznania z uwagi na nieuzupełnienie załącznika nr 1, opatrzonego czytelnym podpisem pracodawcy lub osoby upoważnionej przez pracodawcę. Zawiadomienie o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania zostało wysłane pocztą na adres wskazany przez stronę we wniosku i skutecznie doręczone 25 sierpnia 2016 r.
Postanowieniem z [..] września 2016 r. odmówiono przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych wniosku.
Dnia 20 lutego 2017 r. Skarżący złożył do Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców zażalenie na niezałatwienie w terminie sprawy przez organ I instancji. Postanowieniem z [..] listopada 2017 r. uznano zażalenie za nieuzasadnione.
W dniu 23 listopada 2017 r. N.M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na bezczynność Wojewody [..] wobec pozostawienia bez rozpoznania jego wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy i pracę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
W skardze zarzucono naruszenie art. 8, 12, 35 § 1 i art. 36 § 1 K.p.a. przez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy.
Stawiając powyższe zarzuty skarżący wniósł o:
- zobowiązanie Wojewody [..] do wydania odpowiedniego aktu administracyjnego,
- o orzeczenie czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa,
- przyznania skarżącemu od organu kwoty pieniężnej na podstawie art. 149 § 2 P.p.s.a. w wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., ewentualnie wymierzenie organowi grzywny w maksymalnej dopuszczalnej wysokości,
- zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ administracji nigdy w sposób prawidłowy nie wezwał Skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku z dwóch przyczyn: wezwanie z 20 lipca 2016 r. było wadliwe, nie zawierało bowiem informacji, że nieuzupełnienie braków wniosku, wymienionych w pkt. 1 wezwania będzie skutkowało pozostawieniem wniosku bez rozpoznania. Nadto cudzoziemiec otrzymał wezwanie do usunięcia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w języku polskim. Obowiązkiem organu, oprócz doręczenia wezwania skarżącemu przedmiotowego pouczenia w języku polskim, było również doręczenie pouczenia w języku dla niego zrozumiałym - językiem zrozumiałym dla cudzoziemca jest zaś angielski. Samo stwierdzenie, że wnioskodawca nie otrzymał pouczenia o skutku nieusunięcia braków formalnych w języku dla niego zrozumiałym oznacza, że wezwanie nie było skuteczne, a organ bezpodstawnie pozostawił wniosek skarżącego bez rozpoznania. Okazane przez cudzoziemca pełnomocnictwo w dniu składania wniosku było prawidłowe.
W odpowiedzi na skargę, organ stwierdził, że w sprawie nie było możliwe merytoryczne rozpoznanie wniosku o pobyt czasowy cudzoziemca. Inicjujące postępowanie podanie zawierało bowiem braki formalne. Biorąc pod uwagę przepisy art. 106 ustawy o cudzoziemcach oraz art. 64 § 2 K.p.a., organ administracji prawidłowo wezwał cudzoziemca do usunięcia braków formalnych wniosku o udzielenie zezwolenia na pobyt czasowy w Polsce, określając jednocześnie skutki w przypadku ich nieusunięcia. Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze, wezwanie z 20 lipca 2016 r. zawierało wyraźne pouczenie o brakujących dokumentach, sposobie ich uzupełnienia oraz konsekwencjach w przypadku ich nieuzupełnienia. Ani w toku postępowania w I instancji ani w zażaleniu na niezałatwienie sprawy w terminie do organu odwoławczego cudzoziemiec nie kwestionował prawidłowości doręczenia mu wezwania do uzupełnienia braków formalnych.
Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że trafne jest stanowisko prezentowane przez organ administracji w odpowiedzi na skargę, gdzie wskazuje, że nieprzedłożenie właściwego pełnomocnictwa dla osoby reprezentującej pracodawcę cudzoziemca stanowiło brak formalny wniosku w rozumieniu art. 64 § 2 K.p.a.
Do wniosku wymagane jest załączenie stosownego oświadczenia pracodawcy cudzoziemca (art. 106 ust. 1a ustawy o cudzoziemcach). O ile nie jest ono podpisane przez osoby uprawnione bezpośrednio z mocy prawa do reprezentowania danego podmiotu, osoba go reprezentująca winna załączyć stosowne pełnomocnictwo. Jak wynika z akt sprawy do wniosku nie załączono pełnomocnictwa, gdyż znajdujące się w aktach opatrzone jest pieczęcią z datą 27 lipca 2016 r. Zostało ono więc złożone dopiero wobec wezwania z 20 lipca 2016 r. Obejmowało umocowanie do występowania wskazanej w nim osoby wyłącznie w sprawach dotyczących zezwolenia na wykonywanie pracy. Tymczasem - w myśl nowych regulacji (ustawy o cudzoziemcach z 2013 roku) - przedmiotowe postępowanie dotyczy udzielenia zezwolenia równocześnie - w zakresie pobytu i pracy. Skoro więc - w ramach danego postępowania – ustawa wymaga przedkładania określonych dokumentów w imieniu pracodawcy, osoba go reprezentująca powinna dysponować pełnomocnictwem w zakresie postępowania dotyczącego równocześnie pobytu i pracy.
Cudzoziemca poinformowano o brakach formalnych wniosku stosownym pismem – wezwaniem do uzupełnienia braków. Bezpośrednio z jego treści nie wynikało wprawdzie jednoznacznie, o jakim brzmieniu pełnomocnictwo trzeba załączyć. Nie może mieć to jednak znaczenie dla wyniku sprawy z następującego powodu. O ile informacja, zamieszczona w wezwaniu, nie jest wystarczająco precyzyjna, może to stanowić przesłankę uwzględnienia wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków wniosku. Tego rodzaju żądanie zostało złożone i rozpoznane ostatecznym postanowieniem z 14 września 2016 r., które kreuje określony stan prawny. Zawarte w nim oceny - np. co do braku przesłanek przywrócenia terminu do uzupełnienia wniosku - nie mogą zostać podważone w ramach prowadzenia innego postępowania - przykładowo w przedmiocie bezczynności organu.
W takiej sytuacji, skoro w przedmiotowej sprawie: cudzoziemiec został wezwany do usunięcia braków formalnych, także w zakresie załączenia właściwego pełnomocnictwa, braki te obiektywnie występowały, nie zostały uzupełnione w terminie (przedłożone pełnomocnictwo było wadliwe) oraz pozostaje w obrocie postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych bezzasadne jest wywodzenie, jakoby organ pozostawał w bezczynności przy rozpatrywaniu wniosku.
Nie może mieć znaczenia dla sprawy podnoszona kwestia, jakoby organ uprzednio uwzględniał analogiczne pełnomocnictwa, obejmujące wyłącznie procedowanie w przedmiocie uzyskania zezwolenia na pracę. Sama okoliczność uwzględniania w innych sprawach pełnomocnictwa o węższym zakresie nie oznacza, że w przedmiotowej dany dokument można uznać za wystarczający. Miał tego zresztą świadomość cudzoziemiec uzupełniając później brak formalny - już po zakreślonym terminie. Nie ma znaczenia w sprawie, że wniosek został uzupełniony przed dniem sporządzenia zawiadomienia o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania. Stosowny dokument wpłynął do organu 2 sierpnia 2016 r., zaś zawiadomienie jest datowane na 10 sierpnia 2016 r. Termin uzupełnienia braków niewątpliwie wyekspirował, zaś w doktrynie i judykaturze przeważa pogląd, że nie może być on wydłużony. Uzupełnienie braku po terminie może być natomiast uznane za skuteczne, o ile w stosownym trybie przywrócono termin dla tej czynności. Jak wynika z akt, cudzoziemiec został poinformowany 27 lipca 2016 r., że dostarczone w tym dniu, w celu uzupełnienia braku - wobec wezwania z 20 lipca 2016 r. – pełnomocnictwo, nie jest prawidłowe. Miało to więc miejsce pod sam koniec wyznaczonego terminu. W obrocie pozostaje jednak - mające walor ostatecznego - postanowienie o odmowie przywrócenia terminu do uzupełnienia braku formalnego. Ocena jego legalności wykracza poza granice niniejszej sprawy.
Wynikający z art. 7 ust. 1 in fine ustawy o cudzoziemcach obowiązek pouczenia strony pisemnie, w języku dla niej zrozumiałym, o zasadach i trybie postępowania oraz o przysługujących jej prawach i ciążących na niej obowiązkach można odnosić wyłącznie do przekazywania informacji o charakterze ogólnym - tego rodzaju została zaś przekazana. Nie obejmuje on natomiast obowiązku prowadzenia korespondencji w języku cudzoziemca - np. w kwestii pouczania, jakie braki formalne zawiera wniosek. Wskazany przepis stanowi bowiem wyjątek od reguły prowadzenia postępowania w języku polskim - wobec treści ustawy z dnia 7 października 1999 r. o języku polskim (Dz. U. z 2011 r., Nr 43, poz. 224), nie może być więc wykładany rozszerzająco. W sprawie – w toku postępowania - nie było nawet podnoszone, aby uchybienie terminu uzupełnienia wniosku wynikało z braku zrozumienia treści wezwania, wobec nieznajomości języka polskiego. Gdyby w danym zakresie wystąpiły więc pewne uchybienia nie mogło mieć to znaczenia dla wyniku sprawy, rozumianej jako skuteczne pozostawienie wniosku bez rozpoznania.
W takiej sytuacji bezzasadne są zarzuty skargi, dotyczące naruszenia przepisów postępowania, określających reguły, co do terminów załatwienie spraw i sprawności postępowania. Skoro zasadnie wydano postanowienie o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania, a wniosek w przedmiocie przywrócenia terminu do uzupełnienia braków, nie został uwzględniony i orzeczenie w tym przedmiocie pozostaje w obrocie, nie można przypisać organowi bezczynności.
Bez znaczenia dla wyniku danej sprawy jest, odnotowana przez organ rozpoznający zażalenie na nieterminowe rozpoznanie sprawy, nieprawidłowość co do treści o uzasadnienie zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Wskazano w nim na wadliwość pełnomocnictwa złożonego 27 lipca 2016 r., która w istocie nie występowała. Nie mogło to jednak mieć znaczenie dla wyniku sprawy. Wniosek cudzoziemca był bowiem w istocie dotknięty brakiem, wskazanym w samym wezwaniu, prawidłowe pełnomocnictwo nie zostało złożone w terminie, zaś terminu uzupełnienia braku nie przewrócono. Ewentualne wady, co do treści uzasadnienia zawiadomienia o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania, mogłyby mieć wyłącznie znaczenie w kontekście rozpoznawania wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków. Jak wskazano już wcześniej, nie ma to w przedmiotowej sprawie znaczenia.
Sąd, rozpoznając niniejszą sprawę, miał na uwadze, że w judykaturze bywa zaprezentowany także pogląd, jakoby przepisy dotyczące przywrócenia terminów (art. 58-59 K.p.a.) nie miały w ogóle zastosowania w sprawach wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku.
Skargę kasacyjną od tego orzeczenia wniósł N. M., zaskarżając wyrok w całości i zarzucając mu naruszenie:
1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. poprzez przyjęcie, że Wojewoda [..]nie dopuścił się bezczynności, w sytuacji, gdy wniosek został uzupełniony przed dniem sporządzenia zawiadomienia o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania. Usunięcie braków formalnych z uchybieniem terminu nie pozwala organowi administracji publicznej na zastosowanie art. 64 § 2 in fine K.p.a., w konsekwencji organ prowadzący postępowanie, który pozostawia podanie bez rozpoznania z naruszeniem obowiązujących przepisów prawa, mimo że nie zaistniały przesłanki wskazane w art. 64 § 2 K.p.a. pozostaje w bezczynności, ponieważ bezpodstawnie uchyla się od merytorycznego rozpoznania sprawy,
2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. w zw. z art. 7, 77, 80 K.p.a. w zw. z art. 7 ust. 1 tiret 1 ustawy z dnia 12 grudnia o cudzoziemcach poprzez przyjęcie, że obowiązek pisemnego pouczenia cudzoziemca o przysługujących mu prawach i obowiązkach ma charakter ogólny i nie rozciąga się na informację o brakach formalnych, co nie tylko narusza zasady demokratycznego państwa prawa, ale również świadczy o wadliwości, bezskuteczności, a nawet w świetle skutków prawnych nieistnieniu wezwania do uzupełnienia braków formalnych. W konsekwencji organ winien ponownie wezwać cudzoziemca do uzupełnienia braków formalnych z informacją dodatkową o przysługujących mu uprawnieniach i obowiązkach z tym związanych,
3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 8, art. 12, art. 35 § 1 i art. 36 § 1 K.p.a. poprzez rażące przekroczenie terminów do załatwienia sprawy, bowiem Wojewoda [..] nigdy w sposób prawidłowy nie wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych wniosku, ponieważ wezwanie z dnia 20 lipca 2016 r. było wadliwe i nie zawierało pouczenia o skutkach nieuzupełnienia braków formalnych o zasadach i trybie postępowania oraz przysługujących mu prawach i ciążących na nim obowiązkach.
Na tych podstawach wniesiono o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm., zwanej dalej "P.p.s.a."), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu. Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw.
Skarga kasacyjna zawiera usprawiedliwione podstawy. Zasadny okazał się zarzut naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 64 § 2 K.p.a. poprzez przyjęcie, że Wojewoda [..] nie dopuścił się bezczynności, w sytuacji, gdy wniosek został uzupełniony przed dniem sporządzenia zawiadomienia o pozostawieniu podania bez rozpoznania.
Za nietrafny uznać bowiem należy pogląd prawny Sądu I instancji, iż nie ma znaczenia prawnego, że wniosek został uzupełniony przed dniem sporządzenia zawiadomienia o pozostawieniu sprawy bez rozpoznania.
Bezspornym w sprawie pozostaje, że uzupełniony zgodnie z wezwaniem organu o odpowiednie pełnomocnictwo wniosek wpłynął do organu 2 sierpnia 2016 r., zaś zawiadomienie o pozostawieniu podania strony bez rozpoznania jest datowane na [..] sierpnia 2016 r.
Przypomnieć w tym miejscu trzeba, że zgodnie z art. 64 § 2 K.p.a. jeżeli podanie nie spełnia innych wymagań ustalonych w przepisach prawa, należy wezwać wnoszącego do usunięcia braków w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż siedem dni, z pouczeniem, że nieusunięcie tych braków spowoduje pozostawienie podania bez rozpoznania.
W utrwalonym i - co należy podkreślić - jednolitym orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażany jest pogląd, że termin, o którym mowa w tym przepisie, traktować należy tak jak termin o charakterze instrukcyjnym nie zaś jak termin o charakterze materialnoprawnym. Jest to termin instrukcyjny wskazany wprost przez ustawodawcę. Jego uchybienie nie skutkuje utratą przez organ administracji kompetencji do rozpoznania sprawy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 września 2018 r. II OSK 1914/18, z dnia 14 września 2018 r. II OSK 629/18, z dnia 26 marca 2018 r. II OSK 3346/17, z dnia 29 stycznia 2015 r., sygn. II GSK 2184/13).
Powyższy pogląd w całości podziela również skład Naczelnego Sądu Administracyjnego orzekający w niniejszej sprawie. Z samego sposobu sformułowania omawianego przepisu wprost wynika bowiem, że rygor zawarty w tym przepisie odnosi się wyłącznie do nieusunięcia braków pisma, a nie do ich usunięcia z uchybieniem terminu (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 11 marca 2011 r., sygn. akt II GSK 337/10, z 22 lutego 2012 r., sygn. akt II GSK 3/11), a jednocześnie pamiętać należy, iż wnioskodawca po upływie tego terminu może ponownie złożyć ten sam, już uzupełniony, wniosek i organ administracji ma obowiązek rozpoznania tego wniosku. Jeśli uzupełnienie wniosku nastąpiło po upływie terminu do uzupełnienia braku formalnego jednakże przed wysłaniem stronie postępowania zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, to nie ma żadnych przeszkód do rozpoznania tak uzupełnionego wniosku.
Pogląd prezentowany przez organ, a zaaprobowany przez Sąd I instancji, iż upływ tego terminu i brak jego przywrócenia musi skutkować pozostawieniem wniosku bez rozpoznania byłby przejawem nieracjonalnego formalizmu. Przeczyłoby to wynikającemu z art. 12 § 1 K.p.a. obowiązkowi, by organy administracji działały w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia.
Celem wezwania do usunięcia braku formalnego pod rygorem pozostawienia wniosku bez rozpatrzenia jest wymuszenie na stronie, by ta usunęła przeszkodę uniemożliwiającą rozpoznanie sprawy. Pozostawienie wniosku bez rozpoznania jest sankcją za brak wymaganego od strony działania. Jeśli strona nałożony na nią obowiązek wykonała, nawet jeśli nastąpiło to z opóźnieniem, ale przed wystosowaniem do niej informacji o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, to brak jest podstaw do stosowania takiej sankcji, gdyż nie ma to w takim przypadku racjonalnego uzasadnienia. Organ administracji zamiast zastosować najprostsze środki do załatwienia sprawy, to jest rozpoznać wniosek, który już nie ma braków formalnych poprzedzałby to załatwienie dodatkowymi czynnościami w postaci wystosowania zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania oraz konieczności ponowienia przez stronę już uzupełnionego wniosku. W efekcie jednak po dokonaniu tych czynności organ administracji rozpoznawałby identyczny wniosek. Z pewnością takiego postępowania nie można uznać za realizację przez organy administracji wymogu posłużenia się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy.
Powyższe oznacza, że w okolicznościach rozpoznawanej sprawy Wojewoda [..] nie mógł pozostawić bez rozpoznania wniosku cudzoziemca, nie narażając się na uzasadniony zarzut bezczynności, z tego tylko powodu, że brak formalny wniosku został usunięty po wyznaczonym terminie, a przed wysłaniem zawiadomienia o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania, a odmienna ocena przedstawiona przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie była następstwem wadliwej wykładni i zastosowania art. 64 § 2 K.p.a.
Jednocześnie zauważyć należy, iż choć Sąd I instancji błędnie ocenił skutki prawne odmowy przywrócenia terminu do uzupełnienia braków formalnych podania przyjmując, że uzasadniało to pozostawienia podania bez rozpoznania, to jednak uzupełnienie braków formalnych podania już po upływie terminu wyznaczonego w wezwaniu skierowanym na podstawie 64 § 2 K.p.a. może rodzić skutki prawne, aczkolwiek innego rodzaju – to jest związane z ustaleniem daty skutecznego złożenia podania. Okoliczność ta wykracza jednak poza granice postępowania w przedmiocie skargi na bezczynność organu polegającą na braku rozpoznania podania i będzie podlegała ewentualnej kontroli i ocenie ze strony sądu administracyjnego dopiero w przypadku wywiedzenia skargi na orzeczenie organu administracji kończące postępowanie administracyjne z przedmiotowego wniosku.
Nietrafne okazały się natomiast pozostałe podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty.
W szczególności nie sposób zaaprobować zarzutu jakoby cudzoziemiec nie został wezwany do uzupełnienia braków formalnych wniosku w języku dla niego zrozumiałym, jak też nie został w takim języku pouczony o skutkach prawnych braku uzupełnienia wniosku. Z akt sprawy wynika bowiem, że cudzoziemiec ukończył bowiem w Polsce z wynikiem bardzo dobrym stacjonarne studia magisterskie w specjalności zarządzanie w hotelarstwie i gastronomii, zaś w Spółce [..] sp. z o.o. zatrudniony był od 13 stycznia 2016 r. jako specjalista ds. obsługi klienta. Złożył także samodzielnie zarówno podanie inicjujące postępowanie, jak i wniosek o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych tegoż podania. W świetle powyższego za oczywiście gołosłowne uznać należy zarzuty pełnomocnika skarżącego kasacyjnie jakoby skierowanie do niego wezwania do uzupełnienia braków formalnych podania, jak i udzielenie mu pouczeń co do skutków nieuzupełnienia tych braków dokonane w języku polskim nie było dla niego zrozumiałe, względnie by nie władał on w sposób dostateczny językiem polskim. Z adnotacji urzędowej na wezwaniu do uzupełnienia braków formalnych podania (k. 53 akt administracyjnych) wynika nadto, że pracownik [..] Urzędu Wojewódzkiego dokonał dodatkowego wyjaśnienia co do treści wezwania i pouczył składającego osobiście podania N. M., iż niewłaściwe jest załączone do podania upoważnienie do reprezentowania w postępowania administracyjnym pracodawcy.
Odnosząc się do trzeciego z zarzutów skargi kasacyjnej zauważyć zaś należy, iż z treści tego samego wezwania wynika, że zawierało ono odpowiednie pouczenie co do skutków nie usunięcia wskazanych w nim braków formalnych wniosku. W szczególności w wezwaniu tym znajduje się obszerne pouczenie, które w pkt 2 zawiera wskazanie co do skutku nieuzpełnienia braków formalnych wniosku, jakim jest pozostawienie pisma bez rozpoznania, a w pkt 3 o skutkach prawnych pozostawienia pisma bez rozpoznania.
Mając powyższe okoliczności na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na mocy art. 185 § 1 P.p.s.a. uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę ponownie, zobowiązany będzie uwzględnić poglądy prawne odnośnie wykładni i zastosowania art. 64 § 2 K.p.a. oraz samodzielnie ocenić zasadność wszystkich zgłoszonych w skardze wniosków, albowiem w tej części skarga nie była dotąd w ogóle badana przez Sąd I instancji.
O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono w pkt na podstawie art. 203 pkt 1 P.p.s.a. w zw. z art. 205 § 1 P.p.s.a. oraz § 14 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych. Na zasądzone koszty złożyło się wynagrodzenie radcy prawnego, który sporządził skargę kasacyjną i uczestniczył w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, uiszczona opłata kancelaryjna za sporządzenie uzasadnienia wyroku Sądu I instancji oraz uiszczony wpis od skargi kasacyjnej.
Ponadto na podstawie art. 156 § 1 i 3 P.p.s.a. sprostowano oczywistą omyłkę w zaskarżonym wyroku poprzez zastąpienie imienia skarżącego: "N." imieniem "N.". Prawidłowe brzmienie imienia skarżącego wynika z przedłożonych przez niego dokumentów. W tej sytuacji uznać należało, że oznaczenie skarżącego w rubrum wyroku Sądu I instancji, jako "N." M. jest wynikiem oczywistej omyłki, która może być sprostowana na podstawie powołanego przepisu.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło