II OSK 3446/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-17
Skład orzekający: Andrzej Jurkiewicz, Tomasz Zbrojewski, Jerzy Stankowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy właściciele nieruchomości, które nie graniczą bezpośrednio z działką inwestycyjną, ale znajdują się w potencjalnej strefie oddziaływania planowanej inwestycji, posiadają interes prawny uzasadniający ich status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy?Ratio decidendi
Status strony w postępowaniu o ustalenie warunków zabudowy przysługuje nie tylko inwestorowi oraz właścicielom nieruchomości, której dotyczy wniosek, ale także właścicielom działek sąsiednich, jeśli wykażą swój interes prawny. Interes ten nie wynika jedynie z faktu sąsiedztwa, lecz przede wszystkim z zasięgu oddziaływania inwestycji na ich nieruchomości oraz stopnia jej uciążliwości. Właściciele nieruchomości, które nie graniczą bezpośrednio z działką inwestycyjną, mogą być stronami postępowania tylko wtedy, gdy udowodnią swój interes prawny, oparty na przepisach prawa materialnego, a nie jedynie na interesie faktycznym.Stan faktyczny
Skarżący J.S. i K.S. wystąpili o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją ustalającą warunki zabudowy dla budowy budynku mieszkalnego, gospodarczego i inwentarskiego (chlewni). Organy administracji odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że skarżący nie posiadają statusu strony, gdyż ich działki rolne nie przylegają bezpośrednio do działki inwestycyjnej i znajdują się w odległości około 100 m od niej, a budynek mieszkalny w odległości około 220 m. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę skarżących. Skarżący wnieśli skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego poprzez błędne uznanie, że nie posiadają interesu prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Andrzej Jurkiewicz Sędziowie: Sędzia NSA Tomasz Zbrojewski Sędzia del. NSA Jerzy Stankowski (spr.) po rozpoznaniu w dniu 17 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej J.S. i K.S. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 5 czerwca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 626/18 w sprawie ze skargi J.S. i K.S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji oddala skargę kasacyjną.
Zaskarżonym wyrokiem z dnia 5 czerwca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 626/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. S. i K. S. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia ostatecznej decyzji.
Zaskarżony wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym.
Pismem z dnia [...] czerwca 2017 r. K. i J. S., powołując się na przesłankę z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., wystąpili do Wójta Gminy [...] o wznowienie postępowania administracyjnego zakończonego decyzją tego organu z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla przedsięwzięcia pn. "Budowa budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego oraz budynku inwentarskiego (chlewni) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w zabudowie zagrodowej, na działce o nr ewid. [...] w obrębie geodezyjnym [...][...], gm. [...].
Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. nr [...] Wójt Gminy [...] odmówił uchylenia decyzji dotychczasowej.
Po rozpatrzeniu odwołania, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] decyzją z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję organu I instancji. Kolegium stwierdziło, iż K. i J. S. nie wykazali, że posiadają indywidualny interes prawny, skutkujący koniecznością uwzględnienia ich jako stron postępowania, zakończonego decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2017 r. Z uwagi na skalę inwestycji (przedsięwzięcie do 39,9 DJP) oraz fakt, że nie stanowi przedsięwzięcia o którym mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, obszar jej oddziaływania zamknie się w granicach inwestowanej działki, stąd za strony tego postępowania uznano właścicieli działek bezpośrednio przylegających do przedmiotowej działki.
Inwestycja na działce o nr [...] dotyczy zabudowy zagrodowej, a zarówno przedmiotowa działka jak i działki będące własnością K. i J. S. o nr [...] i [...], stanowią grunty rolne i nie przylegają bezpośrednio do działki o nr [...]. Odległość działek, będących własnością K. i J. S. (tj. działki o nr [...] i [...]) oraz ich budynku mieszkalnego od granicy działki o nr [...], tj. to ok. 100 m dla działek i ok. 220 m dla budynku mieszkalnego. W związku z powyższym, Kolegium stwierdziło, iż organ I instancji, po przeprowadzeniu postępowania w trybie wznowienia postępowania, zasadnie odmówił K. i J. S., uchylenia dotychczasowej ostatecznej decyzji Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2017 r.
Wskazanym na wstępie wyrokiem z dnia 5 czerwca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 626/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. S. i K.S. na ww. decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017 r.
W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wyjaśnił, że zarzut pozbawienia strony możliwości udziału w postępowaniu może być postawiony wówczas, gdy danemu podmiotowi przysługiwał status strony. W kontrolowanej sprawie skarżącym, właścicielom nieruchomości niesąsiadujących z nieruchomością wobec której prowadzone było postępowanie, bezspornie status ten nie przysługiwał.
Warunkiem uzyskania statusu procesowego strony jest posiadanie interesu prawnego. W postępowaniu zmierzającym do ustalenia warunków zabudowy i zagospodarowania terenu stronami są - oprócz inwestora - właściciele (użytkownicy wieczyści) nieruchomości bezpośrednio graniczących z działką inwestorską, chyba, że inwestycja swym zasięgiem obejmuje dalsze nieruchomości.
Skarżący nie wykazali posiadania indywidualnego interesu prawnego, skutkującego koniecznością uwzględnienia ich jako stron postępowania, zakończonego decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2017 r. Inwestycja na działce o nr [...] dotyczy zabudowy zagrodowej, zarówno przedmiotowa działka jak i działki będące własnością skarżących o nr [...] i [...], stanowią grunty rolne i nie przylegają bezpośrednio do działki o nr [...]. Działka o nr ewid. [...], oraz działka o nr ewid. [...], będące własnością skarżących, oddalone są od granicy działki Inwestora o ok. 100 m, natomiast budynek mieszkalny znajdujący się na działce o nr [...] o ok. 220 m.
Wbrew stanowisku skarżących, nie nadaje im przymiotu strony okoliczność, że są właścicielami działki o numerze [...], graniczącej z działką o nr. [...] oraz jedyną drogą dojazdową do ich gospodarstwa domowego jest droga usytuowana na działce o nr. [...], biegnąca wzdłuż działek o nr [...] i [...]. Nie można również wywieść przymiotu strony z okoliczności, że lokalizacja przedmiotowej inwestycji dotycząca budynku inwentarskiego znacznie zmniejszy wartość i cenę domu mieszkalnego skarżących oraz ich gospodarstwa rolnego wraz z gruntami, a co więcej budowa budynku inwentarskiego (chlewni) zablokuje rozwój rolnictwa ekologicznego. Zważywszy na fakt, iż inwestycja na działce o nr [...] z uwagi na jej skalę (przedsięwzięcie do 39,9 DJP) oraz fakt, że nie stanowi przedsięwzięcia o którym mowa w art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 1405), obszar jej oddziaływania zamknie się w granicach inwestowanej działki.
W skardze kasacyjnej K. S. i J. S. zaskarżyli ww. wyrok w całości zarzucając mu naruszenie:
1. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przepisów postępowania wyrażonych w art. 8 § 1 k.p.a. w związku z art. 28 k.p.a. w związku z art. 140, 143 i 144 kodeksu cywilnego poprzez uznanie, iż skarżący nie posiadają interesu prawnego z uwagi na fakt, iż nie są oni właścicielami działki bezpośrednio sąsiadującej z działką, na której planowana jest inwestycja, nadto nie wykazali indywidualnego interesu prawnego w sytuacji, gdy skarżący wyraźnie wskazali w jaki sposób realizacja inwestycji będzie naruszać przysługujące im prawo własności, w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym nie ma przepisu określającego kto jest stroną postępowania, a badanie tego czy osobie przysługuje status strony należy badać na podstawie całokształtu przepisów ustawy, nadto interes prawny skarżących może wynikać z innych przepisów niż przepisy administracyjne, w tym z przepisów dotyczących ochrony własności, w takiej sytuacji, wykazanie w jaki sposób realizacja inwestycji narusza prawa skarżących powinno być wystarczające, co miało wpływ na treść wyroku prowadząc do oddalenie skargi;
2. art. 151 p.p.s.a. oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi pomimo naruszenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] przepisów postępowania wyrażonych w art. 7 k.p.a. w zw. z art. 77 k.p.a. i polegającego na:
- braku wyczerpującej analizy zebranego materiału dowodowego w zakresie dotyczącym uciążliwości planowanej inwestycji i w rezultacie uznanie, iż obszar oddziaływania inwestycji zamknie się w granicach inwestowanej działki w sytuacji, gdy inwestor posiada już budynek mieszkalny wraz z zabudowaniami gospodarczymi po drugiej stronie drogi gruntowej na działce o numerze ewidencyjnym [...], złożony przez inwestora, wniosek zmierza więc jedynie do sztucznego, formalnego, wytworzenia drugiego siedliska i drugiego gospodarstwa rolnego, w celu ominięcia przepisów dotyczących ochrony środowiska i nałożonego na inwestora obowiązku sporządzenia raportu oddziaływania na środowisko w dwóch wariantach, w tym w wariancie realizującym inwestycję na działce o numerze [...], jako wariancie mniej uciążliwym dla skarżących,
- realizowana inwestycja jest de facto elementem rozbudowy istniejących już budynków chlewni na działce o numerze [...] o obsadzie 112 DJP nadto toczy się postępowanie o wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych w przedmiocie zgody na realizację przedsięwzięcia - budowy chlewni na 140 DJP i uciążliwość całej inwestycji z pewnością wykracza poza inwestowaną działkę, a załączone do skargi decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. nr [...], decyzja Kolegium z dnia [...] października 2016r. nr [...] oraz decyzja Starosty [...] z dnia [...].06.2017 nr [...] wyraźnie wskazują, że objęcie obecnie zamierzeniem inwestycyjnym budowy budynku mieszkalnego z budynkiem gospodarczym i budynkiem inwentarskim o obsadzie 39,9 DJP na działce nr [...] jest jedynie próbą sztucznego podziału pierwotnej inwestycji na kilka etapów oraz stanowi próbę obejścia przepisów nakazujących wydanie decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych, a planowana inwestycja łącznię z obecnie istniejącym budynkiem chlewni o obsadzie 112 DJP stanowi inwestycję o znacznej uciążliwości dla gruntów sąsiednich, w tym dla skarżących,
- błędnym uznaniu, iż status strony przysługuje jedynie właścicielom działki przylegającej bezpośrednio do inwestowanej działki w sytuacji, gdy z uwagi na uciążliwość planowanej inwestycji strefa oddziaływania wykracza poza granicę inwestowanej działki w związku z czym status strony przysługuje właścicielom nieruchomości sąsiednich, a nie tylko tych bezpośrednio przylegających do inwestowanej działki.
Skarżący kasacyjnie wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku, uchylenie decyzji Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] grudnia 2017r. znak [...] oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy [...] nr [...] znak: [...] z dnia [...] listopada 2017 r., ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, a także o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazali, że przedsięwzięcie inwestycyjne objęte decyzją nr [...] nie jest jedyną inwestycją planowaną przez inwestora - P.Ch. Inwestor obecnie posiada już dom mieszkalny z zabudowaniami gospodarczymi i budynkiem inwentarskim (chlewnią) o obsadzie 112 DJP (ok. 800 zwierząt). Zabudowania te znajdują się na działkach o nr ewid. [...] i [...] znajdujących się po drugiej stronie drogi naprzeciwko działek [...] i [...]. Inwestor początkowo uzyskał decyzją Wójta Gminy [...] nr [...] z dnia [...] sierpnia 2016 r. warunki zabudowy dla terenu obejmującego działki o nr [...] i [...] (w części) obręb geodezyjny [...][...] obejmującej budowę chlewni o obsadzie 140 DJP oraz dwóch silosów paszowych. Decyzja ta została poprzedzona decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2016 r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji ww. inwestycji.
Powyższa decyzja została uchylona decyzją Kolegium w [...] z dnia [...] października 2016r. znak [...], natomiast decyzja Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2016r. znak [...] o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji ww. inwestycji została uchylona wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 listopada 2016r. sygn. akt IV SA/Wa 1696/16. WSA w Warszawie uchylając decyzję wskazał, iż konieczne jest wykonanie oceny oddziaływania inwestycji na środowisko dla kilku wariantów lokalizacji inwestycji - w tym dla wariantu zlokalizowania go na działkach [...] lub [...].
Zdaniem skarżących nie chcąc wykonać oceny oddziaływania na środowisko dla kilku wariantów lokalizacji inwestycji, w tym dla wariantu najmniej uciążliwego dla skarżących inwestor podzielił inwestycje na kilku etapów nie przekraczających 40 DJP w celu ominięcia przepisów ustawy z dnia z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko. Za powyższym przemawia także fakt, iż według wiedzy posiadanej przez skarżących inwestor zwrócił się jedynie o wydanie pozwolenia na budowę budynku inwentarskiego - chlewni (obsada 39,9 DJP).
Błędne jest także stanowisko Sądu I instancji, iż za strony postępowania można uznać jedynie właścicieli działek bezpośrednio przylegających do działki inwestowanej. Uznanie za stronę postępowania w sprawie dotyczącej decyzji o warunkach zabudowy właściciela nieruchomości sąsiedniej nie sprowadza się do prostego sprawdzenia sąsiedztwa. O interesie prawnym właścicieli nie decyduje bowiem fakt, iż dwie działki ze sobą bezpośrednio graniczą, lecz to, że jedna z nich znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji lokalizowanej na drugiej działce. Jest to oczywiste, gdyż oddziaływanie inwestycji może zamykać się w granicach działki zainwestowanej, ale może przecież również obejmować bezpośrednie, jak i niebezpośrednie sąsiedztwo.
Interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym warunków zabudowy dla przedmiotowej inwestycji należy zatem dopatrywać się w normach ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i. zagospodarowaniu przestrzennym, określających zasady kształtowania ładu przestrzennego z wykorzystaniem elementów zasady dobrego sąsiedztwa, oraz w normach prawa cywilnego, dotyczących prawa własności i granic korzystania z tego prawa. O istnieniu interesu prawnego właścicieli lub użytkowników wieczystych działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji przesądza zasięg oddziaływania danej inwestycji na ich nieruchomości oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości. O posiadaniu przez konkretny podmiot przymiotu strony w postępowaniu o ustalenie warunków .zabudowy nie decyduje, zatem tylko bezpośrednie sąsiedztwo z działką przewidzianą pod inwestycję, a ustalenie kręgu stron tego postępowania zależy od okoliczności faktycznych występujących w konkretnej sprawie.
Źródłem interesu prawnego skarżących jest więc to, iż przedmiotowa inwestycja wpływa na wykonywania przysługującego im prawa własności ich nieruchomości. Skarżący wskazali przy tym w toku postępowania w jaki sposób realizacja przedsięwzięcia inwestycyjnego i dalszych jego etapów wpłynie na korzystanie przez nich z ich nieruchomości, co powinno być wystarczającym wskazaniem dla organu I i II instancji.
Zdaniem skarżących zmuszanie przy tym strony do wskazywania konkretnych przepisów narusza zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do władzy publicznej.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył, co następuje:
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Skarga kasacyjna została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 15zzs⁴ ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. poz. 1842 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Skład orzekający w niniejszej sprawie nie znalazł podstaw do stwierdzenia nieważności postępowania, w którym wydano zaskarżony wyrok. W granicach skargi kasacyjnej Naczelny Sąd Administracyjny nie dopatrzył się również powodów przemawiających za uchyleniem kwestionowanego orzeczenia z tych powodów.
Istota obu podniesionych w skardze kasacyjnej zarzutów sprowadza się do próby zakwestionowania stanowiska Sądu I instancji, dotyczącego oceny interesu prawnego skarżących kasacyjnie w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] ustalającą warunki zabudowy dla przedsięwzięcia pn. "Budowa budynku mieszkalnego, budynku gospodarczego oraz budynku inwentarskiego (chlewni) wraz z niezbędną infrastrukturą techniczną w zabudowie zagrodowej, na działce o nr ewid. [...] w obrębie geodezyjnym [...][...], gm. [...]. W ocenie skarżących kasacyjnie błędne jest stanowisko Sądu I instancji, iż za strony postępowania można uznać jedynie właścicieli działek bezpośrednio przylegających do działki objętej wnioskiem o ustalenie warunków zabudowy. O interesie prawnym właścicieli nie decyduje bowiem fakt, iż dwie działki ze sobą bezpośrednio graniczą, lecz to, że jedna z nich znajduje się w strefie oddziaływania inwestycji lokalizowanej na drugiej działce. Ponadto w ocenie skarżących kasacyjnie dokonując oceny interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy, Sąd I instancji powinien uwzględnić oddziaływanie istniejących już obiektów będących własnością inwestora, a także tych przez niego w przyszłości planowanych.
Wbrew twierdzeniom zawartym w skardze kasacyjnej Sąd I instancji trafnie podzielił stanowisko organów administracji, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka wznowieniowa z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a.
Wobec braku w ustawie o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym przepisów, regulujących pojęcie strony w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy, to, czy dany podmiot jest jego stroną, ustala się na podstawie art. 28 k.p.a. Zgodnie natomiast z art. 28 k.p.a. stroną postępowania administracyjnego jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek. Nie ma wątpliwości, że przedstawione w ww. przepisie pojęcie "strony" jest kategorią prawa materialnego, a więc interes prawny uprawniający do wszczęcia postępowania i bycia w nim stroną musi znajdować oparcie w przepisach prawa materialnego powszechnie obowiązującego. Nie wystarczy wewnętrzne przekonanie danego podmiotu w tym zakresie, które zwykle wiąże się z interesem faktycznym, a nie prawnym (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 26 września 2019 r., I OSK 178/18, LEX nr 2734785). Powyższe oznacza więc, że dany podmiot posiada interes prawny wtedy, gdy na podstawie konkretnego przepisu prawa może skutecznie żądać czynności organu w związku z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby albo żądać zaniechania lub ograniczenia czynności organu sprzecznych z potrzebami tego podmiotu. To nie art. 28 k.p.a. wyznacza w danym postępowaniu dla konkretnej osoby status strony, ale odrębny przepis (norma prawna), który chroni prawa danej osoby, a celem postępowania administracyjnego jest wydanie rozstrzygnięcia ingerującego lub kształtującego te prawa (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 stycznia 2019 r., sygn. akt II OSK 388/17, oraz z dnia 8 stycznia 2020 r., II OSK 1094/18; http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że przymiot strony w postępowaniu o wydanie decyzji o warunkach zabudowy posiada inwestor (wnioskodawca) oraz podmioty posiadające tytuł prawny do nieruchomości, której dotyczy wniosek o ustalenie warunków zabudowy, jak również mogą go mieć właściciele lub użytkownicy wieczyści działek sąsiednich. Wszystkie inne podmioty, w tym właściciele działek niesąsiadujących bezpośrednio z terenem planowanej inwestycji, ale znajdujących się w obszarze analizowanym, mogą być stronami tego postępowania tylko wtedy, gdy wykażą swój interes prawny na podstawie art. 28 k.p.a. O interesie prawnym tych osób przesądza jednak zasięg oddziaływania danej inwestycji na nieruchomości sąsiednie oraz stopień jej uciążliwości dla tych nieruchomości (por. wyroki NSA z 8 stycznia 2020 r., II OSK 1094/18; z 29 stycznia 2016 r., II OSK 1358/14, z 8 września 2021 r. II OSK 1604/21; http://irzeczenia.nsa.gov.pl). Nawet jeżeli działka danej osoby znajduje się w bliskim sąsiedztwie działki inwestora, nie oznacza to każdorazowo, iż osobie tej przysługuje status strony postępowania administracyjnego w sprawie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji przewidzianej na działce sąsiadującej. W każdym takim przypadku należy bowiem przeprowadzić stosowną analizę, czy dana osoba ma interes prawny, aby uczestniczyć w takim postępowaniu (wyrok NSA z 23 września 2021 r., II OSK 1813/21, LEX nr 3241756)." Wyrok NSA z 4.11.2021 r., II OSK 308/19, LEX nr 3256817).
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji w sposób prawidłowy ocenił, iż skarżącym kasacyjnie nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym ostateczną decyzją Wójta Gminy [...] z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...]. Z akt sprawy wynika, że działka o nr [...], na której przewidziana jest inwestycja nie graniczy bezpośrednio z będącymi własnością skarżących kasacyjnie działkami o nr [...] i [...]. Działki te oddalone są od siebie o ok. 100 m, natomiast budynek mieszkalny znajdujący się na działce o nr [...] o ok. 220 m. Okoliczności te nie są kwestionowane przez skarżących kasacyjnie. W toku postępowania nie wykazano, aby planowana inwestycja oddziaływała na grunty należące do skarżących kasacyjnie. Podnoszone przez nich okoliczności ewentualnego zmniejszenia wartości posiadanej przez nich nieruchomości, zablokowania możliwości rozwoje rolnictwa ekologicznego, czy też ewentualnego powstania odoru nie może przesądzać o posiadaniu przez nich interesu prawnego w postępowaniu dotyczącym ustalenia warunków zabudowy.
Rację ma Sąd I instancji, twierdząc, że planowana inwestycja , jako przedsięwzięcie nienależące do tych wskazanych w art. 71 ust. 2 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 3 października 2008 roku o udostępnieniu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (tj. Dz. U. z 2017r., poz. 1405), nie będzie oddziaływać na grunty sąsiednie. Tym samym oddziaływanie nie będzie występować na grunty oddalone o ok 100 m.
Znamiennym przy tym jest, że skarżący kasacyjnie próbując podważyć ocenę dokonaną przez Sąd I instancji nie byli w stanie wskazać normy prawa materialnego, która uzasadniałaby przyznanie im przymiotu strony w kwestionowanym postępowaniu. Próbując zwalczyć stanowisko Sądu I instancji wskazali jedynie, iż zmuszanie ich do wskazywania konkretnych przepisów narusza zasadę prowadzenia postępowania w sposób budzący zaufanie obywateli do władzy publicznej. Skarżący kasacyjnie nie dostrzegają jednak, iż obowiązkiem podmiotu wnoszącego podanie o wznowienie postępowania z przyczyn określonych w art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. jest wykazanie, iż podmioty te powinny brać udział w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną, czego skarżący kasacyjnie nie uczynili.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego nie może zyskać uznania argumentacja skarżących kasacyjnie, iż dokonując oceny obszaru oddziaływania spornej inwestycji, organ powinien uwzględnić zabudowania znajdujące się na innych działkach należących do inwestora, a także argumentacja mająca wykazać próby obejścia prawa przez inwestora. Podkreślić trzeba, że wydana decyzja o warunkach zabudowy może stanowić promesę o uzyskanie pozwolenia na budowę tylko dla inwestycji w formie i kształcie wskazanym w decyzji o warunkach zabudowy. Oddziaływanie takiej też inwestycji było przedmiotem badania organów administracji publicznej. Podejrzenia skarżących kasacyjnie dotyczące próby realizacji inwestycji w innym kształcie niż wskazanym w decyzji ustalającej warunki zabudowy, pozostają bez znaczenia dla oceny ich interesu prawnego w postępowaniu zakończonym kwestionowaną decyzją ostateczną.
Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło