I FSK 1456/17

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: , Przewodniczący Sędzia NSA Ryszard Pęk (sprawozdawca), , po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Finansowej wniosku T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia 27 października 2015 r., nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2012 r. postanawia odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. 1. Wyrokiem z 22 marca 2017 r., sygn. akt III SA/Wa 57/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej "skarżąca") na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w W. w przedmiocie podatku od towarów i usług za maj 2012 r. 2. Pismem z 14 maja 2018 r. skarżąca wystąpiła z wnioskiem o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że na skutek toczących się wobec niej postępowań egzekucyjnych utraciła możliwość prowadzenia swojej dotychczasowej działalności gospodarczej, której nie prowadzi już od drugiego kwartału 2016 r. Podkreśliła, że zobowiązanie podatkowe podlegające wpłacie za maj 2012 r. wynosi 2.959.901 zł. Skarżąca nie posiada środków trwałych i aktywnego rachunku bankowego oraz nie zatrudnia pracowników. Biorąc powyższe pod uwagę Skarżąca podniosła, że natychmiastowe wykonanie zaskarżonej decyzji, z uwagi na wysokość zobowiązania podatkowego do którego odnosi się ta decyzja, oraz wysokość jej pozostałych zobowiązań, skutkowałby trudnymi do odwrócenia skutkami, w tym jej upadłością. Dla wzmocnienia powyższej argumentacji wskazała, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 3260/17 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W.w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2012 r. wobec skarżącej, przez uznanie, że doszło do zaistnienia przesłanek z art. 61 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Wniosek skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. 3.2. Na wstępie należy podkreślić, że wstrzymanie przez sąd administracyjny wykonania zaskarżonego aktu, ostatecznej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe, będące formą tymczasowej ochrony sądowej udzielanej stronie postępowania, stanowi wyjątek od zasady wykonalności takiego aktu lub czynności, wyrażonej w art. 61 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, według którego wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie do art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. 3.3. Decyzja o skorzystaniu z możliwości ubiegania się o udzielenie ochrony tymczasowej należy do strony postępowania, która powinna mieć świadomość, że uprawnienie to wiąże się z obowiązkiem uzasadnienia wniosku przez poparcie go stosownymi twierdzeniami i dokumentami na okoliczność spełnienia ustawowych przesłanek wstrzymania wykonania decyzji (postanowienie NSA z 26 listopada 2007 r., II FZ 338/07). Niezbędnym do uwzględnienia wniosku o wstrzymanie wykonania aktu lub czynności jest wykazanie konkretnych zagrożeń płynących z wykonania decyzji, a twierdzenia wnioskodawcy powinny zostać poparte dokumentami źródłowymi, zwłaszcza dotyczącymi sytuacji finansowej oraz majątkowej strony (postanowienia NSA: z 9 września 2010 r., sygn. I OZ 671/10 i z 5 grudnia 2012 r. sygn. akt II FZ 988/12). Nieodpowiednie uzasadnienie wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę. (vide J.P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. 4, Warszawa 2010, s. 206). 3.4. Przesłanka odnosząca się do niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody oznacza ze chodzi o taką szkodę, która nie będzie mogła być zrekompensowana przez zwrot wyegzekwowanego świadczenia, jak również nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do pierwotnego stanu. Trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki egzekucji, które - raz zaistniałe - powodują na tyle istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, że powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. A zatem to w interesie strony leży takie sformułowanie wniosku, by był on precyzyjny i dotyczył konkretnych zagrożeń. Również w jej interesie leży poparcie tychże twierdzeń stosownymi dokumentami. Uprawdopodobnienie okoliczności wskazanych we wniosku nie oznacza bowiem gołosłownego stwierdzenia przez podmiot powołujący się na te okoliczności, że one zachodzą (postanowienie NSA z 13 listopada 2014 r., II FZ 1504/14, publ. www.orzeczenia.nsa.gov.pl). 3.5. Zauważyć należy, iż argumentacja skarżącej spółki dotycząca którejkolwiek z przesłanek przemawiających za zasadnością wniosku o udzielenie ochrony tymczasowej nie została poparta stosownymi dokumentami, które pozwoliłyby dokonać pełnej oceny zasadności jej twierdzeń. Skarżąca spółka nie wykazała we wniosku w sposób jednoznaczny i nie budzący wątpliwości, że zasługuje on na uwzględnienie. 3.6. Za niewystarczającą należy uznać argumentację skarżącej spółki, która ograniczyła się bowiem wyłącznie do ogólnikowego powołania się na wysokość ciążącego na niej zobowiązania wynikającego z decyzji oraz prowadzonych przeciwko niej egzekucji oraz ewentualne skutki, jakie może ponieść w przypadku wykonania zaskarżonej decyzji. Tymczasem wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji i jego uzasadnienie powinien odnosić się do konkretnych (realnych) zdarzeń (okoliczności, które mogą wystąpić w przyszłości), pozwalających przyjąć, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Innymi słowo skarżąca spółka powinna należycie uzasadnić złożony wniosek, tj. poprzeć go twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. 3.7. Wskazać należy, że sama wysokość ciążącego na danym podmiocie zobowiązania podatkowego nie stanowi wystarczającej przesłanki do skorzystania z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Przedłożone przez skarżącą spółkę przy wniosku kserokopie wystawionych przeciwko niej tytułów wykonawczych obejmujących jej zaległości podatkowe oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z tytułu rachunków bankowych i wkładów oszczędnościowych, stanowić mogą o wysokości jedynie części z ciążących na skarżącej zobowiązań. Naczelny Sąd Administracyjny zwraca uwagę, iż konieczność zapłaty egzekwowanego świadczenia i związane z tym uszczuplenie majątku dłużnika są zwykłym następstwem takiej decyzji. Poza tym ewentualna szkoda powstała z tytułu wykonania świadczenia publicznoprawnego ma charakter restytucyjny, ponieważ wiąże się ze świadczeniem pieniężnym, które ze swej natury jest świadczeniem odwracalnym. Oznacza to, że w razie ewentualnego prawomocnego uwzględnienia skargi, po merytorycznym rozpoznaniu sprawy, jeśli strona poniesie szkodę z powodu niezgodnego z prawem działania organu, ma roszczenie o jej naprawienie. 3.8. Podobnie należy ocenić argumentację skarżącej spółki odnośnie skutku wykonania kwestionowanej decyzji w postaci zakończenia bytu prawnego. Podkreślić bowiem należy, że dotychczas nie zostały podjęte w stosunku do skarżącej spółki żadne czynności zmierzające do ogłoszenia jej upadłości lub likwidacji, mimo iż skarżąca spółka jest stroną kilku postępowań sądowo – administracyjnych. W orzecznictwie wskazuje się, że wykonanie zaskarżonej decyzji skutkujące zakończeniem prowadzonej działalności gospodarczej, a w konsekwencji utratą przez stronę skarżącą jedynego źródła utrzymania dla niej i jej rodziny, może stanowić spełnienie obu przesłanek określonych w art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 2 grudnia 2014 r., sygn. akt: I FS 415/14). Skarżąca spółka tymczasem nie dowiodła takiej okoliczności. 3.9. Odnosząc się do argumentu skarżącej spółki, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z 10 kwietnia 2018 r., sygn. akt III SA/Wa 3260/17 wstrzymał wykonanie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w W. w przedmiocie podatku od towarów i usług za październik 2012 r., wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny nie jest związany ww. postanowieniem. 3.10. W podsumowaniu Naczelny Sąd Administracyjny stwierdza, że skarżąca spółka nie wykonała ciążącego na niej z mocy art. 61 § 3 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi obowiązku wykazania zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. 3.11. Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi oddalił wniosek o wstrzymanie zaskarżonej decyzji.