IV SA/Wa 943/18
WyrokWSA w Warszawie2018-06-12
Skład orzekający: Joanna Borkowska, Kaja Angerman, Tomasz Wykowski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja o ustaleniu lokalizacji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej, wydana bez uprzedniego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, może zostać uznana za nieważną z powodu rażącego naruszenia prawa?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, uznając, że decyzja Prezydenta o ustaleniu lokalizacji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej została wydana z rażącym naruszeniem prawa. Brak precyzyjnego określenia parametrów technicznych inwestycji, nieprawidłowe ustalenie zasięgu promieniowania oraz nieuwzględnienie miejsc dostępnych dla ludności w kontekście miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, skutkowały brakiem obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, co stanowiło podstawę do stwierdzenia nieważności pierwotnej decyzji.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, która utrzymała w mocy decyzję odmawiającą stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta o ustaleniu lokalizacji celu publicznego dla budowy stacji bazowej telefonii komórkowej. Skarżąca zarzucała organom nieuwzględnienie wpływu inwestycji na środowisko i zdrowie, błędne uznanie, że nie występują miejsca dostępne dla ludzi w obszarze oddziaływania, oraz niepełne ustalenie stanu faktycznego. Wniosek o stwierdzenie nieważności opierał się na zarzutach rażącego naruszenia prawa, w tym przepisów dotyczących oceny oddziaływania na środowisko.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Joanna Borkowska (spr.), Sędziowie sędzia WSA Kaja Angerman, sędzia WSA Tomasz Wykowski, Protokolant st. sekr. sąd. Izabela Urbaniak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi W. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] stycznia 2018 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji uchyla zaskarżoną decyzję
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2018r. znak [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] 9dalej organ) po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy [...] (dalej skarżąca) od decyzji Kolegium z dnia [...] listopada 2017 r. sygn. [...] odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] o ustaleniu lokalizacji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej wg projektu [...], na terenie nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...], w Dzielnicy [...] - inwestorem jest [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...], utrzymało w mocy swoją decyzję.
Stan sprawy był następujący:
Prezydent [...] decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. znak: [...] orzekł o ustaleniu lokalizacji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej wg projektu [...], na terenie nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...] w Dzielnicy [...] [...] - inwestorem wnioskodawcą jest [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...].
W dniu 21 kwietnia 2017 r. [...] złożyła do Kolegium wniosek o stwierdzenie nieważności ww. decyzji wskazując, że organ nie ustalił parametrów technicznych determinujących wpływ inwestycji na środowisko, a także że błędnie uznał, iż w obszarze oddziaływania projektowanego przedsięwzięcia nie znajdują się miejsca dostępne dla ludzi. Podniosła, że funkcjonowanie planowanej inwestycji jest szkodliwe dla zdrowia i że powoduje zakłócenia elektromagnetyczne lub uniemożliwiające prawidłowe funkcjonowania różnych urządzeń. Wybudowanie masztu wpłynie negatywnie na pejzaż osiedla mieszkaniowego, a nieruchomości utracą swoje wartości użytkowe i inwestycyjne. W piśmie z dnia 05 lipca 2017 r. wnioskodawczym podniosła, że jest właścicielką nieruchomości oznaczonej jako dz. nr 3/40 z obrębu 4-05-11, bezpośrednio sąsiadującej z działką, gdzie ma być zlokalizowana przedmiotowa inwestycja, a także działek [...], [...],, [...], [...] również znajdujących się w obszarze oddziaływania ww. inwestycji.
Decyzją z dnia [...] listopada 2017 r. sygn. [...] Kolegium odmówiło stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r. Podniesiono, że wniosek inwestora z dnia [...] stycznia 2013 r. spełniał wymogi ustawowe zgodnie z art. 52 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1073 z późn. zm.), a w świetle §§ 2 i 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397) przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczana do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu lub dla których obowiązek taki może być wymagany. Ponadto, zdaniem Kolegium, organ I instancji dokonał analizy warunków i zasad zagospodarowania terenu oraz jego zabudowy, wynikających z przepisów odrębnych (zgodnie z art. 53 ust. 3 pkt 1 i 2 ww. ustawy). Wskazano, że decyzja o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (w tym o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego) ma tego rodzaju charakter, że nie można odmówić ustalenia lokalizacji takiej inwestycji, jeżeli zamierzenie inwestycyjne nie jest sprzeczne z przepisami odrębnymi (art. 56 ww. ustawy). W niniejszej sprawie organ nie wykazał takiej niezgodności, stąd był zobowiązany wydać decyzję pozytywną dla wnioskodawcy. W konsekwencji Kolegium stwierdziło, że nie wystąpiła żadna z przyczyn określonych w art. 156 § 1 pkt 1 do 7 k.p.a., obligujących Kolegium do stwierdzenia nieważności ww. decyzji z dnia [...] kwietnia 2014 r.
[...] wniosła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, zarzucając naruszenie art. 77 k.p.a. przez wydanie decyzji bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia wszystkich dowodów istotnych w sprawie, naruszony został art. 59 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. przez odstąpienie od oceny oddziaływania na środowisko i od obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, naruszony został § 2 pkt 7 i § 3 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. Podniesiono, że funkcjonowanie stacji bazowej spowoduje, że na tych działkach będzie przez cały czas występowało promieniowanie, co jest szkodliwe dla zdrowia, spowoduje to również występowanie na tych działkach zakłóceń elektromagnetycznych - wszystkie emisje i immisje stanowią naruszenie art. 140 i 14 kodeksu cywilnego, wybudowanie masztu bardzo niekorzystnie wpisze się w pejzaż zielonego osiedla mieszkaniowego, w konsekwencji działki utracą swoje walory użytkowe i inwestycyjne, jakie maiły dotąd. Ponadto ustalony stan faktyczny jest niepełny; brak rzetelnej analizy oddziaływania inwestycji na otoczenie, w tym na sąsiednie nieruchomości, dokumentacja nie uwzględnia w sposób rzetelny istniejącej lub realizowanej w sąsiedztwie zabudowy (zabudowa mieszkaniowa); przez "miejsca dostępne dla ludności" (zgodnie z § 2 pkt 7 i § 3 pkt 8 ww. rozporządzenia z 9 listopada 2010 r.) należy rozumieć miejsca, do których istnieje swobodny dostęp, gdzie w sposób niereglamentowany mogą przebywać ludzie - takimi są wszystkie działki w sferze oddziaływania masztu. Zdaniem strony, konieczne było, z uwagi na to, że lokalizacja masztu znajduje się w odległości około kilku, kilkunastu metrów od miejsc dostępnych dla ludności, uzyskanie decyzji środowiskowej. Zdaniem wnioskodawczym, nieprawdziwe są ustalenia Kolegium zwarte w zaskarżonej decyzji, że rozpatrywana instalacja nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem nie ma obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; błędnie uznano - zdaniem strony - że pola elektromagnetyczne o wartościach wyższych od granicznych dla miejsc dostępnych dla ludzi nie wystąpią w miejscach ich przebywania i zamieszkiwania, oraz że projektowana stacja nie będzie uciążliwa dla środowiska, w tym ludzi oraz będzie spełniać wymagania określone w ww. rozporządzeniu.
Kolegium po rozpatrzeniu wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, podtrzymało dotychczasowe stanowisko. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji stwierdziło, że w świetle §§2 (pkt 7) i 3 (pkt 8) rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397) przedmiotowa inwestycja nie jest zaliczana do inwestycji mogących znacząco oddziaływać na środowisko, wymagających sporządzenia raportu lub dla których obowiązek taki może być wymagany. W szczególności organ podkreślił, że w opracowaniu pn. "Kwalifikacja instalacji radiokomunikacyjnej pod względem oddziaływania na środowisko w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 9.11.2010 r., Dz. U. Nr 213, poz. 1397. Stacja bazowa telefonii komórkowej [...], [...]" z grudnia 2013 r., stwierdza się, że zgodnie z Rozporządzeniem rozpatrywana instalacja radiokomunikacyjna nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem nie ma obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia. Miejsca dostępne dla ludności nie występują w osi głównej promieniowania anten sektorowych.
Zdaniem Kolegium, skoro ww. rozporządzenie nic zaliczyło przedmiotowego przedsięwzięcia do przedsięwzięć określonych w art. 59 ust. 1 pkt 1 i 2 ostatnio powołanej ustawy, to brak było podstaw do wydania przed wydaniem decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego przedmiotowego przedsięwzięcia decyzji w sprawie przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko zgodnie z art. 72 ust. 1 pkt 3 tej ustawy. Zatem wszystkie zarzuty dotyczące nieprawidłowego zastosowania m.in. przepisów ww. rozporządzenia należało uznać za nieuzasadnione.
W konkluzji Kolegium nie stwierdziło, aby zachodziła przyczyna nieważności ww. decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014r. określona w art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a. (rażące naruszenie prawa), a także aby zachodziły inne przyczyny określone w art. 156 § 1 pkt 1 - 7 k.p.a.
Z takim stanowiskiem nie zgodziła się skarżąca wywodząc skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] stycznia 2018 r. znak [...] do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie i podnosząc, że projektowane przedsięwzięcie jest z wielu powodów niekorzystne dla ludzi i otoczenia, w szczególności w stosunku do działek z [...], których jest właścicielką. Zaskarżonej decyzji zarzuciła wydanie z rażącym naruszeniem prawa, polegającym między innymi na :
- naruszeniu art. 77 k.p.a. przez wydanie decyzji bez wyczerpującego zebrania i rozpatrzenia wszystkich istotnych dowodów w sprawie;
- naruszeniu art. 59 ust.l ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko przez odstąpienie od oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko i od obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych oddziaływaniach;
- naruszeniu § 2 pkt 7 i § 3 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko, tereny niezbudowane lub niezamieszkałe.
W uzasadnieniu zarzutów skarżąca podniosła, że tan faktyczny sprawy nie jest należycie ustalony i budzi wątpliwości, co do rzetelności, w szczególności:
1. Nie zawiera przeprowadzonej w sposób rzetelny analizy skutków oddziaływania wnioskowanej inwestycji na otoczenie, w tym na sąsiednie nieruchomości, w zakresie emisji/immisji, jakie niewątpliwie będzie wywoływać tego rodzaju inwestycja.
2. Dokumentacja nie uwzględnia w sposób rzetelny istniejącej lub realizowanej w sąsiedztwie zabudowy, zupełnie ten fakt ignorując. Tymczasem obszar sąsiedni jest w znacznej części objęty miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego, które jednoznacznie wskazują na przeznaczenie terenów sąsiednich na cele mieszkaniowe, a właściciele tych działek bądź prowadzą działania zmierzające do ich zabudowania, bądź mają takie plany inwestycyjne.
3. Błędnie przyjęto jako "miejsca dostępne dla ludności", o których mowa w § 2 pkt 7 i § 3 pkt 8 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 roku w sprawie przedsięwzięć mogących oddziaływać na środowisko, tereny niezbudowane lub niezamieszkałe. Tymczasem przez "miejsca dostępne dla ludności" należy rozumieć miejsca, do których istnieje swobodny dostęp, innymi słowy, w których w sposób niereglamentowany mogą przebywać ludzie. Takimi są wszystkie działki, które znajdują się w sferze oddziaływania masztu.
4. Wnioskowana lokalizacja masztu w rzeczywistości znajduje się w odległości około kilku, kilkunastu metrów od miejsc dostępnych dla ludności, a więc w myśl § 2 pkt 7 stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, ze wszystkimi tego prawnymi konsekwencjami, w szczególności co do konieczności uzyskania decyzji środowiskowych.
W ocenie skarżącej w decyzji znajdują się niezgodne z prawem stwierdzenia, że rozpatrywana instalacja radiokomunikacyjna nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a zatem nie ma obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia; błędnie przyjęto, że pola elektromagnetyczne o wartościach wyższych od granicznych dla miejsc dostępnych dla ludzi nie wystąpią w miejscach ich przebywania i zamieszkiwania oraz, że projektowana stacja nie będzie uciążliwa dla środowiska i ludzi oraz będzie spełniać wymagania określone w ww. rozporządzeniu.
Pismem z dnia 8 czerwca 2018r. pełnomocnik skarżącej uzupełnił skargę o nowe argumenty i przedstawił kopie dokumentów tj. uchwały [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] października 2009r. w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] oraz uchwały nr [...] Rady Miasta [...] z dnia [...] czerwca 2006r. w sprawie uchwalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] (część zachodnia) i [...], z mapami – na okoliczność wskazania dopuszczalnej wysokości zabudowy w pobliżu inwestycji.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując dotychczasowe stanowisko.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje.
Stosownie do treści art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2016 r. 1066 ze zm.) w zw. z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 270 ze zm.), dalej w skrócie "P.p.s.a."), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, stosując środki określone w ustawie. Kontrola sądu polega na zbadaniu, czy przy wydawaniu zaskarżonego aktu nie doszło do rażącego naruszenia prawa dającego podstawę do stwierdzenia nieważności, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania, naruszenia prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy oraz naruszenia przepisów postępowania administracyjnego w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Sąd nie jest przy tym związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zgodnie z dyspozycją art. 134 § 1 P.p.s.a. Sąd administracyjny nie rozstrzyga więc merytorycznie, lecz ocenia zgodność decyzji z przepisami prawa.
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Kontrolowana decyzja została wydana w nadzwyczajnym trybie postępowania administracyjnego, jakim jest postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji. Tryb ten stanowi wyjątek od zasady trwałości decyzji administracyjnych, ustanowionej w art. 16 § 1 k.p.a. oraz ma na celu ustalenie, czy decyzja obarczona jest kwalifikowaną wadą prawną określoną w art. 156 § 1 pkt 1-7 k.p.a., powodującą konieczność wyeliminowania orzeczenia z obrotu prawnego.
Zaistnienie przesłanki powodującej stwierdzenie nieważności musi być bezsporne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 22 października 1999 r. sygn. akt I SA/8/98, Lex nr 47276). Stwierdzenie nieważności może mieć miejsce tylko wówczas, gdy decyzja w sposób oczywisty zawiera przynajmniej jedną z wad wymienionych w art. 156 § 1 k.p.a. W orzecznictwie podkreśla się, że wykładnia tego przepisu nie może mieć charakteru rozszerzającego. W szczególności, w odniesieniu do wady wymienionej w § 1 pkt 2 tego przepisu, nie można utożsamiać pojęcia rażącego naruszenia prawa z każdym naruszeniem przepisów, lecz z obrazą oczywistą i niewątpliwie istotną dla sposobu rozstrzygnięcia sprawy. Taką cechę ma jedynie naruszenie, które dotyczy przepisu mającego zastosowanie w bezpośrednim jego znaczeniu i które powoduje, że skutków decyzji nie można pogodzić z wymaganiami praworządności (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego o sygn. akt: II OSK 2573/13, II GSK 1933/13, I OSK 2010/13, I OSK 113/14, II OSK 400/14, I OSK 880/14 – dostępne: orzeczenia.nsa.gov.pl). Rażące naruszenie prawa określa się jako oczywiste naruszenie przepisu prawa, które koliduje z zasadą praworządnego działania organów administracji publicznej w demokratycznym państwie prawnym. O rażącym naruszeniu prawa decydują łącznie trzy przesłanki: oczywistość naruszenia prawa, charakter przepisu, który został naruszony oraz skutki ekonomiczne lub gospodarcze decyzji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2005 r. sygn. akt OSK 1134/04).
Postępowanie nieważnościowe nie ma na celu ponownego całościowego rozpatrzenia sprawy administracyjnej, zakończonej kontrolowaną decyzją, a jego charakter nie jest tożsamy ze specyfiką innego rodzaju postępowań administracyjnych, w tym w szczególności z instytucją wznowienia postępowania administracyjnego. Zakres postępowania wyjaśniającego i orzekania jest w tym przypadku węższy i ogranicza się wyłącznie do skontrolowania prawidłowości decyzji administracyjnej pod kątem ściśle określonych wad prawnych. Katalog przesłanek warunkujących stwierdzenie nieważności zakreśla ramy powierzonej sądowi kontroli legalności decyzji wydanej w postępowaniu nadzwyczajnym.
Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności danego aktu administracyjnego ogranicza się zatem do zbadania, czy zaskarżony akt został wydany z naruszeniem art. 156 § 1 pkt. 1-7 k.p.a., a więc jest to zakres węższy niż zakres badania sprawy w trybie odwoławczym. Zgodnie z art. 156. § 1 kpa organ administracji publicznej stwierdza nieważność decyzji, która:
1) wydana została z naruszeniem przepisów o właściwości;
2) wydana została bez podstawy prawnej łub z rażącym naruszeniem prawa;
3) dotyczy sprawy już poprzednio rozstrzygniętej inną decyzją ostateczną albo sprawy, którą załatwiono milcząco;
4) została skierowana do osoby niebędącej stroną w sprawie;
5) była niewykonalna w dniu jej wydania i jej niewykonalność ma charakter trwały;
6) w razie jej wykonania wywołałaby czyn zagrożony karą;
7) zawiera wadę powodującą jej nieważność z mocy prawa.
Badanie to następuje na podstawie przepisów obowiązujących w dniu wydania decyzji, co do której został złożony wniosek o stwierdzenie jej nieważności. Należy jeszcze dodać, że w przypadku wniesienia takiego wniosku przez stronę, badaniu podlega decyzja pod kątem występowania wszystkich przyczyn stwierdzenia nieważności, choćby wniosek dotyczył tylko określonej przyczyny.
W omawianej sprawie należało zbadać, czy decyzja Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...].04.2014 r. znak: [...] o ustaleniu lokalizacji celu publicznego dla inwestycji polegającej na budowie stacji bazowej telefonii komórkowej wg projektu [...], na terenie nieruchomości oznaczonej jako dz. nr [...] z obrębu [...], położonej przy ul. [...], w Dzielnicy [...][...], dotknięta jest jedną z wad określonych wart. 156.§ 1 k.p.a.
Zdaniem Sądu w kontrolowanej sprawie istnieją podstawy do stwierdzenia nieważności ww. decyzji.
Zgodnie z art. 71 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (t.j. Dz.U. z 2017r. poz.1405 ze zm.) decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach określa środowiskowe uwarunkowania realizacji przedsięwzięcia i jest wymagana dla planowanych przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko oraz przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W myśl art. 60 ww. ustawy, Rada Ministrów uwzględniając możliwe oddziaływanie na środowisko przedsięwzięć oraz uwarunkowania, o których mowa w art. 63 ust. 1 (związane z dokonywaniem ewentualnej oceny oddziaływania przedsięwzięć na środowisko), określi, w drodze rozporządzenia:
1) rodzaje przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko;
2) rodzaje przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko;
3) przypadki, gdy zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia, o których mowa w pkt 1 i 2.
W wykonaniu powyższej delegacji, Rada Ministrów w dniu 9 listopada 2010 r. wydała rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. nr 213, poz.1397), które weszło w życie z dniem 15 listopada 2010 r. W § 2 rozporządzenia określono przedsięwzięcia zaliczane do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, w § 3 natomiast określono przedsięwzięcia mogące potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, jak również odpowiednio przypadki, gdy zmiany dokonywane w obiektach są kwalifikowane jako przedsięwzięcia mogące zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko.
W myśl § 2 ust.1 pkt 1 rozporządzenia, do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko zalicza się "instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 2 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 5 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 20 000 W
- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna.
Rozważeniu podlegało, czy przedsięwzięcie to może zostać zakwalifikowane jako mogące zawsze lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko, a więc czy jest zaliczane do przedsięwzięć określonych w § 2 bądź 3 rozporządzenia. Kwestia ta była rozważana w zaskarżonej jak i utrzymanej nią w mocy decyzji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w [...] oceniło, czy przedsięwzięcie to spełnia wymogi dyspozycji powołanego wyżej § 2, jak i § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia zgodnie z którym: "instalacje radiokomunikacyjne, radionawigacyjne i radiolokacyjne, inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 7, z wyłączeniem radiolinii, emitujące pola elektromagnetyczne o częstotliwościach od 0,03 MHz do 300 000 MHz, w których równoważna moc promieniowana izotropowo wyznaczona dla pojedynczej anteny wynosi nie mniej niż:
a) 15 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 5 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
b) 100 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 20 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
c) 500 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 40 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
d) 1 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 70 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
e) 2 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 150 m i nie mniejszej niż 100 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
f) 5 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 200 m i nie mniejszej niż 150 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny,
g) 10 000 W, a miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości nie większej niż 300 m i nie mniejszej niż 200 m od środka elektrycznego, w osi głównej wiązki promieniowania tej anteny
- przy czym równoważną moc promieniowaną izotropowo wyznacza się dla pojedynczej anteny także w przypadku, gdy na terenie tego samego zakładu lub obiektu znajduje się realizowana lub zrealizowana inna instalacja radiokomunikacyjna, radionawigacyjna lub radiolokacyjna".
Z przedłożonej do akt sprawy wynika, że organ wydający decyzję nie oznaczył precyzyjnie parametrów technicznych inwestycji. Ma rację skarżący wskazując, że sformułowanie "wieża antenowa o wysokości całkowitej ok. 42m" jest zbyt nieprecyzyjne, podobnie jak sformułowanie "urządzenia nadawczo-odbiorczego na gruncie". Używając w określeń "zespół anten sektorowych oraz anten radioliniowych - azymut 216, 124, 70"; nie wskazano parametrów tych anten, tj. mocy, częstotliwości pracy, wysokości ich zawieszenia, azymutów, ani żadnych innych. Ponadto azymuty radiolinii 216, 124, 70 w żaden sposób nie zostały opisane, ani zobrazowane na mapie we wniosku inwestora. Ma rację skarżący twierdząc, że takie lapidarne i niepełne oznaczenie parametrów inwestycji stanowi istotną wadę, ponieważ w jej wyniku decyzja nie określa istotnych parametrów i pozostawia inwestorowi dużą swobodę, przez co może potencjalnie zrealizować obiekt o innych właściwościach, niż wskazane we wniosku o wydanie decyzji. Wreszcie istotnych danych określających częstotliwość pola elektromagnetycznego (pasmo) ani mocy, równoważnej mocy promieniowanej izotopowo nie określał precyzyjnie nawet wniosek inwestora.
Należało także rozważyć, zastosowania § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia. Mapa zasadnicza załączona przez inwestora do wniosku z 9 stycznia 2014 r. o wydanie decyzji lokalizacyjnej była nieaktualna bowiem datowana jest na dzień z 13 listopada 2012 r. Do wniosku załączono "Rys. 1. Rzut poziomy osi głównej wiązki promieniowania w odległości do 150 i 200 metrów od środka elektrycznego anten sektorowych". Na rysunku tym, nie zaznaczono jednak wiązki w odległości 150 m. Nie załączono również rzutu poziomego całej wiązki promieniowania, przez co nie wiadomo jaki jest zasięg promieniowania poza wiązką główną i gdzie będzie ono realnie oddziaływało. Tymczasem – jak wskazuje skarżący - z rzutu załączonego w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę wynika, że promieniowanie szeroko wchodzi w strefę oznaczoną na wyrysach z miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego jako "M", czyli zabudowę mieszkaniową. Z załączonego rzutu pionowego osi głównej wiązki promieniowania w azymucie 60 stopni w odległości 200 metrów od środka elektrycznego anteny sektorowej wynika, że wiązka ta schodzi do poziomu 8,00 metrów od poziomu gruntu. Jest to teren dostępny dla ludności, gdyż zgodnie z § 20 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedla [...] dopuszczalna wysokość zabudowy wynosi 12 m. Zgodnie z § 9 miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego osiedli [...] (część zachodnia) i [...] [...] dopuszczalna wysokość zabudowy wynosi 13 m.
W ocenie Sądu ma rację skarżący, że w uzasadnieniu decyzji bezpośrednie sąsiedztwo planowanej decyzji opisano jako tereny niezabudowane od zachodu i południa, w oparciu o nieaktualną mapę i bez dokonania wizji terenu, w szczególności nie uwzględniając budynków w trakcie budowy, jeszcze nie odebranych do użytkowania, a przez to nie widniejących na mapach. Ponadto zupełnie zignorowano przeznaczenie tych terenów według miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego.
Omawianą okoliczność organ pominął, stosownych danych w powyższym zakresie brak również w Karcie informacyjnej przedsięwzięcia. Tymczasem zgodnie z podstawową zasadą postępowania administracyjnego, wyrażoną w art. 7 k.p.a. rolą organu administracji publicznej, rozstrzygającego zawisłą przed nim sprawę jest obowiązek podejmowania z urzędu lub na wniosek stron wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. Zasada prawdy obiektywnej jest ściśle powiązana z treścią art. 77 § 1 k.p.a., zgodnie z którym obowiązkiem organu administracji publicznej jest wyczerpujące zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego w sprawie, co umożliwia z kolei dokonanie swobodnej oceny, czy dana okoliczność została udowodniona (art. 80 k.p.a.). Niewątpliwie zasady powyższe znajdują zastosowanie również w przypadku postępowania w przedmiocie wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia, nakazując organom prowadzącym postępowanie wszechstronne rozważenie, czy planowana inwestycja stanowi inwestycję mogącą chociażby potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. Jak wskazuje analiza zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, organy w niniejszej sprawie nie przeprowadziły postępowania w sposób umożliwiający dokonanie koniecznego w nim ustalenia okoliczności faktycznych, zgodnie z wymaganiami procedury administracyjnej. Wobec powyższego przedwczesne było stwierdzenie przez organ, iż wnioskowane przez [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...] do wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach konkretne przedsięwzięcie, w istocie nie wymaga wydania takiej decyzji.
Zgodnie z przepisem art. 74 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji środowiskowej, do wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach należy dołączyć między innymi:
- w przypadku przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko - raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, a w przypadku gdy wnioskodawca wystąpił o ustalenie zakresu raportu w trybie art. 69 - kartę informacyjną przedsięwzięcia;
- w przypadku przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko - kartę informacyjną przedsięwzięcia;
- poświadczoną przez właściwy organ kopię mapy ewidencyjnej obejmującej przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmującej obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie;
- wypis z rejestru gruntów obejmujący przewidywany teren, na którym będzie realizowane przedsięwzięcie, oraz obejmujący obszar, na który będzie oddziaływać przedsięwzięcie, z zastrzeżeniem ust. 1a-1c.
W myśl definicji zawartej w art. 3 pkt 5 ustawy środowiskowej karta informacyjna przedsięwzięcia to dokument zawierający podstawowe informacje o planowanym przedsięwzięciu, w szczególności dane o:
a) rodzaju, skali i usytuowaniu przedsięwzięcia,
b) powierzchni zajmowanej nieruchomości, a także obiektu budowlanego oraz dotychczasowym sposobie ich wykorzystywania i pokryciu nieruchomości szatą roślinną,
c) rodzaju technologii,
d) ewentualnych wariantach przedsięwzięcia, przy czym w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej każdy z analizowanych wariantów drogi musi być dopuszczalny pod względem bezpieczeństwa ruchu drogowego,
e) przewidywanej ilości wykorzystywanej wody, surowców, materiałów, paliw oraz energii,
f) rozwiązaniach chroniących środowisko,
g) rodzajach i przewidywanej ilości wprowadzanych do środowiska substancji lub energii przy zastosowaniu rozwiązań chroniących środowisko,
h) możliwym transgranicznym oddziaływaniu na środowisko,
i) obszarach podlegających ochronie na podstawie ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, znajdujących się w zasięgu znaczącego oddziaływania przedsięwzięcia,
j) wpływie planowanej drogi na bezpieczeństwo ruchu drogowego w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej.
Przedłożona karta informacyjna przedsięwzięcia nie może stanowić – jak to miało miejsce w kontrolowanym postępowaniu - jedynego źródła materiału faktycznego sprawy, w celu ustalenia prawdy obiektywnej (art.7 k.p.a.). W postępowaniu administracyjnym nie obowiązuje formalna teoria dowodowa, w świetle której daną okoliczność można udowodnić wyłącznie przy pomocy danego, a nie innego środka dowodowego, ani też zasadna, że rola organu orzekającego, to rola biernego podmiotu, oczekującego na dowody zaoferowane przez stronę. (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 22 sierpnia 2012r., sygn. akt II SA/Bd 470/12,). W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreśla się przy tym, że niedopuszczalne jest orzekanie przez organy administracji publicznej w sprawach dotyczących decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach zgody na realizację przedsięwzięcia wyłącznie w oparciu o niezweryfikowane wnioski, zawarte w sporządzonych na zlecenie inwestora opracowaniach. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2010r., sygn. akt II OSK 602/09).
Dokonując koniecznych w sprawie ustaleń, należy mieć na względzie, że to inwestor określa takie parametry przedsięwzięcia jak rodzaj instalacji, częstotliwość emitowanego pola elektromagnetycznego, promieniowaną izotropowo równoważną moc pojedynczej anteny oraz ich zsumowane wartości, umieszczenie środka elektrycznego i przebieg głównej osi wiązki promieniowania. Decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach dotyczy bowiem zamierzenia – planowanej inwestycji. Wskazane parametry należy więc ustalać na podstawie danych, określonych przez inwestora. Jednakże we własnym zakresie organ administracji winien ustalić czy wokół planowanego przedsięwzięcia, w granicach określonych przez odległość i kierunki, zależne od wielkości wskazanych przez inwestora parametrów, znajdują się miejsca dostępne dla ludności, z powołaniem się na źródła tych ustaleń. Zgodnie zaś z treścią art. 124 ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001r. Prawo ochrony środowiska (tekst jednolity Dz.U. nr 25 z 2008r., poz. 150 ze zm.), przez "miejsca dostępne dla ludności" należy rozumieć wszelkie miejsca, z wyjątkiem miejsc, do których dostęp ludności jest zabroniony lub niemożliwy bez użycia sprzętu technicznego. Uwzględniając przedstawioną argumentację, nie sposób uznać by materiał dowodowy został zebrany i oceniony przez organy wszechstronnie i prawidłowo. Nie ustalono, z uwzględnieniem brzmienia § 3 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia z dnia 9 listopada 2010r., charakterystycznych parametrów inwestycji, pozwalających na jej prawidłowe zakwalifikowanie.
Brak prawidłowego ustalenia – tj. w oparciu o przepisy miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego - czy wnioskowana inwestycja oddziałuje na miejsca dostępne dla ludności, a w konsekwencji uznanie, że nie wymaga ona wydania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach stanowi w ocenie Sądu rażące naruszenie prawa- co winno skutkować stwierdzeniem nieważności decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] kwietnia 2014 r. na podstawie 156 §1 pkt 2) kpa.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a.. orzeczono o uchyleniu zaskarżonej decyzji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło