IV SA/Wa 262/18

WyrokWSA w Warszawie2018-06-12

Skład orzekający: Grzegorz Rząsa, Aleksandra Westra, Anita Wielopolska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy uchwała rady gminy określająca tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania, która nie została ogłoszona w wojewódzkim dzienniku urzędowym i weszła w życie z dniem podjęcia, a także zawiera przepisy powtarzające regulacje ustawowe, jest nieważna w całości jako akt prawa miejscowego wydany z istotnym naruszeniem prawa?
Ratio decidendi
Uchwała rady gminy określająca tryb i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania, która nie została ogłoszona w wojewódzkim dzienniku urzędowym i weszła w życie z dniem podjęcia, a także zawiera przepisy powtarzające regulacje ustawowe, jest nieważna w całości jako akt prawa miejscowego wydany z istotnym naruszeniem prawa. Niewłaściwa publikacja i termin wejścia w życie, a także powtórzenie przepisów ustawowych, stanowią istotne naruszenia prawa, skutkujące koniecznością stwierdzenia nieważności uchwały ex tunc.
Stan faktyczny
Prokurator Rejonowy wniósł skargę na uchwałę Rady Gminy dotyczącą trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Zarzucił istotne naruszenie prawa, w tym przekroczenie upoważnienia ustawowego, zaniechanie publikacji uchwały w dzienniku urzędowym, niewłaściwe określenie terminu wejścia w życie oraz powtórzenie przepisów ustawowych. Rada Gminy wniosła o umorzenie postępowania, wskazując na uchylenie zaskarżonej uchwały. Sąd uznał skargę za zasadną.
Rozstrzygnięcie
Stwierdzono nieważność zaskarżonej uchwały w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grzegorz Rząsa (spr.), Sędziowie sędzia del. SO Aleksandra Westra, sędzia WSA Anita Wielopolska, Protokolant ref. staż. Luiza Cycling, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi Prokuratora Rejonowego w [...] na uchwałę Rady Gminy [...] z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w przedmiocie uchwalenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespoły interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania stwierdza nieważność zaskarżonej uchwały w całości. I. Przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie jest uchwała Rady Gminy L. (dalej: "Rada") z dnia [...] czerwca 2011 r. nr [...] w sprawie określenia trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków Zespołu Interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania (dalej: "zaskarżona uchwała"). II.1. Skargę na powyższą uchwałę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł Prokurator Rejonowy w M. (dalej: "skarżący" lub "Prokurator"). Prokurator zarzucił uchwale istotne naruszenie prawa, a mianowicie: - art. 7 Konstytucji RP w zw. z art. 9a ust. 3-5 i 15 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r., o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie (t.j. Dz. U. z 2015 r., poz. 1390, dalej: "u.p.p.r.") poprzez przekroczenie ustawowego upoważnienia do stanowienia przepisów prawa w Rozdziale I ust. 5 pkt 3 załącznika do uchwały poprzez sformułowanie niewskazanych przez ustawę warunków odwoływania członka Zespołu w razie naruszenia zasad poufności danych, Rozdziale II ust. 7, 10 i 11 załącznika do uchwały poprzez samodzielne określenie celu powołania grup roboczych, a następnie sprzeczne z ustawą określenie terminów posiedzeń grup roboczych, zaś w Rozdziale II ust. 13 załącznika do uchwały wprowadzenie obowiązku składania sprawozdania z prac Zespołu Wójtowi Gminy; - art. 88 Konstytucji RP w zw. z art. 2 ust. 1, art. 4 ust 1 i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 1523) poprzez zaniechanie ogłoszenia zaskarżonej Uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa [...] oraz określenie terminu w § 3 jej wejścia w życie z dniem podjęcia;  - § 137 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 283), przez powtórzenie w Rozdziale I ust. 3 i Rozdziale II ust. 10 załącznika do Uchwały przepisów u.p.p.r. Podnosząc wskazane wyżej zarzuty, Prokurator na podstawie art. 147 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 91 ust. 1 i art. 94 ust. 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 roku o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2017 r., poz. 1875, dalej: "u.s.g.") wniósł o stwierdzenie nieważności uchwały w całości jako wydanej z istotnym naruszeniem prawa. W uzasadnieniu Prokurator wskazał, że uchwała zawiera szereg uchybień o charakterze istotnego naruszenia prawa, skutkujących jej nieważnością w całości. Po pierwsze, przekroczenie ustawowej delegacji do wydania przepisów o charakterze aktu prawa miejscowego stanowi sformułowanie w Rozdziale I ust. 5 pkt 3 załącznika do uchwały dodatkowej przesłanki odwołania członka zespołu w razie naruszenia poufności danych, o których członek zespołu powziął wiadomość w związku z pełnieniem funkcji. Zdaniem Prokuratora, tego rodzaju wymogi oraz ograniczenia winna formułować sama ustawa, albowiem nie mieszczą się one w pojęciu określenia "trybu i sposobu powoływania członków zespołu" oraz "szczegółowych warunków jego funkcjonowania". Kompetencje rady gminy wynikające z ww. pojęć ograniczone są jedynie do uszczegółowienia procedury wyłaniania składu zespołu interdyscyplinarnego i nie wskazują na jej uprawnienie do samodzielnego tworzenia przepisów o charakterze materialnoprawnym, które ograniczają bądź wykluczają członkostwo w zespole, zwłaszcza jeśli sam ustawodawca nie przewiduje w ustawie tego rodzaju konsekwencji. Pogląd ten zasadny jest tym bardziej, jeśli weźmie się pod uwagę przepis art. 10b ust. 2 ustawy o przeciwdziałaniu przemocy w rodzinie, formułujący warunki odwołania członka Zespołu Monitorującego do spraw Przeciwdziałania Przemocy w Rodzinie przez właściwego Ministra. Oznacza to, że gdyby w odniesieniu do członków zespołu interdyscyplinarnego ustawodawca chciał wskazać takie same warunki odwołania, to znalazłoby to swoje odzwierciedlenie w stosownych przepisach ustawy. W ocenie skarżącego również wyznaczenie terminu prac grup roboczych, dokonane w Rozdziale II ust. 10 i 11 załącznika do uchwały stanowi przekroczenie delegacji ustawowej do wydania przepisów prawa miejscowego, gdyż sama ustawa wskazuje, kiedy winny się odbywać zebrania grup roboczych i lokalny prawodawca nie ma możliwości zmieniać ich, precyzować czy uściślać, albowiem w ten sposób bezpodstawnie ingeruje w treść przepisów ustawy. Również nałożenie na zespół interdyscyplinarny w Rozdziale II ust. 13 załącznika do uchwały obowiązku złożenia Wójtowi Gminy sprawozdania z prac zespołu nie mieści się w zakresie delegacji ustawowej, albowiem to sam ustawodawca winien nałożyć na członków zespołu taki obowiązek. Z przepisów ustawy nie wynika też, aby Zespół Interdyscyplinarny podlegał Wójtowi w zakresie swojego działania i miał obowiązek informowania tego organu o przebiegu jego prac. Rada Gminy nie ma więc uprawnienia do samodzielnego kształtowania uprawnienia Wójta do kontroli prac zespołu, która wyraża się niewątpliwie w obowiązku składania sprawozdania z prac. Kolejną rzecz, jaką zarzucił Prokurator organowi jest zawarcie w akcie prawa miejscowego przepisów już sformułowanych w samej ustawie co stanowi naruszenie § 137 w zw. z § 143 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", który jest aktem wyższego rzędu w stosunku do uchwał Rady Gminy i winien być przez nią respektowany w procesie stanowienia aktów prawa miejscowego. Sformułowania takie, stanowiące dosłowne powtórzenie norm ustawowych, znalazły się zaś w przepisach Rozdziału II ust. 7 i 10 załącznika do zaskarżonej uchwały. Wielokrotnie zaś wskazywano w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż naruszenie zasad prawidłowej legislacji stanowi istotne naruszenie prawa, a co za tym idzie, przepisy wyżej wskazane nie mogą się ostać jako naruszające prawo w sposób istotny. Prokurator podniósł w skardze, że zaskarżona uchwała stanowi akt prawa miejscowego, kierowana jest bowiem do nieograniczonej liczby adresatów, w określonym w normie stanie hipotetycznym i została wydana przez uprawniony organ. W związku z tym podlega ona publikacji w Dzienniku Urzędowym Województwa M. , czego zaniechano w niniejszej sprawie, a mimo to na podstawie uchwały wyłaniano członków zespołu interdyscyplinarnego, który władny był podejmować czynności względem obywateli. Ponadto skarżący wskazał, że w sposób niewłaściwy określono wejście w życie uchwały z dniem jej podjęcia. Według skarżącego, należało zaniechać określenia terminu wejścia w życie uchwały, bądź określić go zgodnie z przepisami wyższego rzędu. Powyższym obowiązkom w przypadku zaskarżonej uchwały nie zadośćuczyniono, co powoduje, iż jest ona nieważna w całości wobec naruszenia przepisu art. 88 Konstytucji RP w zw. z art. 2 ust. 1, art. 4 ust 1 i art. 13 pkt 2 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych. II.2. W odpowiedzi na skargę Rada Gminy L. wniosła o umorzenie postępowania jako bezprzedmiotowego. Rada podkreśliła, że rozpatrując skargę Prokuratora Rejonowego, uchwałą nr [...] z dnia [...] grudnia 2017 r. uznała skargę w całości. Uwzględniając argumenty Prokuratora Rejonowego za słuszne i zasadne, Rada Gminy dokonała jednocześnie uchylenia zaskarżonej uchwały. Ponadto Rada stwierdziła, że w dacie uchwalenia zaskarżonej uchwały, organ nadzoru - Wojewoda [...] nie wydał rozstrzygnięcia nadzorczego dotyczącego rzeczonej uchwały. III. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: III.1. Skarga zasługuje w całości na uwzględnienie. III.2. W pierwszej kolejności Sąd jest zobligowany do rozstrzygnięcia czy zaskarżona uchwała jest czy też nie jest aktem prawa miejscowego powszechnie obowiązującego na terenie danej gminy. Rozważając wskazane zagadnienie, Sąd przede wszystkim zauważa, że uchwała podjęta przez radę gminy będzie aktem prawa miejscowego, jeżeli będzie to akt normatywny, zawierający normy abstrakcyjne i generalne. Charakter normatywny aktu oznacza, że akt taki musi wyznaczać adresatom pewien sposób zachowania się. Z kolei, generalny charakter mają te normy, które określają adresata poprzez wskazanie cech, nie zaś poprzez wymienienie z imienia (nazwy). Generalny charakter może też dotyczyć odniesienia do nazw instytucji, władz publicznych, a więc do nazw generalnych szczególnego rodzaju. Abstrakcyjność normy wyraża się natomiast w tym, że nakazywane, zakazywane albo dozwolone postępowanie ma mieć miejsce w pewnych, z reguły powtarzalnych okolicznościach, nie zaś w jednej konkretnej sytuacji. Ponadto, akty prawa miejscowego mają charakter powszechny. Adresatami tych aktów mogą być zarówno wszystkie podmioty, jak też niektóre ich kategorie (por. D. Dąbek, Prawo miejscowe, Wolters Kluwer Business, str. 72, 74, 75). W orzecznictwie sądowoadministracyjnym ugruntował się pogląd, iż aktem prawa miejscowego jest akt, którego adresatem jest szeroki krąg podmiotów (które mogą być jednak w jakiś sposób określone) oraz został wydany na podstawie i w granicach upoważnienia ustawowego (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2002 r., I SA 2160/2001, publ. LEX 81765, wyrok NSA z 22 listopada 2005 r., I OSK 971/2005,CBOSA). Wskazać jednak należy, iż istnienie upoważnienia ustawowego do wydania aktu nie oznacza konieczności jednoznacznego stwierdzenia w przepisie rangi ustawowej, że uchwała rady gminy stanowi akt prawa miejscowego (por. wyrok WSA w Olsztynie z 21 lutego 2008 r., II SA/Ol 29/08,CBOSA). Przepisy adresowane wyłącznie do kręgu podmiotów organizacyjnie podporządkowanych, określające wyłącznie organizację urzędów i instytucji gminnych oraz ustalające zasady zarządu mieniem gminnym, należy zaliczyć do kategorii aktów prawa wewnętrznie obowiązującego. Równocześnie podzielić trzeba stanowisko zaprezentowane w wyroku NSA z 18 lipca 2006 r., I OSK 669/06 (CBOSA), że dla kwalifikacji danego aktu jako aktu prawa miejscowego znaczenie decydujące ma charakter norm prawnych i kształtowanie przez te normy sytuacji prawnej adresatów. W przypadku bowiem uznania, że uchwała zawiera przynajmniej jedną normę postępowania o charakterze generalnym i abstrakcyjnym jest ona aktem prawa miejscowego, który zgodnie z art. 42 u.s.g. w związku z art. 13 ust. 1 pkt 2 u.o.a.n. oraz w związku z art. 88 ust. 1 Konstytucji RP podlega obowiązkowej publikacji w wojewódzkim dzienniku urzędowym. Stosownie do treści art. 9a u.p.p.r. gmina podejmuje działania na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie, w szczególności w ramach pracy w zespole interdyscyplinarnym. Zespół interdyscyplinarny powołuje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. W skład zespołu interdyscyplinarnego wchodzą przedstawiciele: 1) jednostek organizacyjnych pomocy społecznej; 2) gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych; 3) Policji; 4) oświaty; 5) ochrony zdrowia; 6) organizacji pozarządowych; 7) kuratorzy sądowi. Ponadto w skład zespołu interdyscyplinarnego mogą wchodzić także prokuratorzy oraz przedstawiciele innych podmiotów, działających na rzecz przeciwdziałania przemocy w rodzinie. Z mocy art. 9a ust. 15 w zw. z ust. 3-5 u.p.p.r. zadaniem rady gminy jest określenie w drodze uchwały, trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania. Sąd orzekający w sprawie niniejszej w pełni podziela pogląd wyrażony w wyroku NSA z 11 stycznia 2012 r., sygn. akt I OSK 1922/11 (CBOSA), że uchwała rady gminy w sprawie trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego stanowi akt prawa miejscowego. Zważywszy na charakter zespołu interdyscyplinarnego, jego zróżnicowany skład osobowy, zakres kompetencji, stosowane przez niego środki oraz treść upoważnienia ustawowego zamieszczonego w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. nie może być wątpliwości, że w uchwale normy prawne winny mieć charakter norm generalnych, powszechnych na terenie gminy i wywołujących określone skutki prawne. W ocenie Sądu, chociaż niewątpliwie uchwała zawiera również normy o charakterze wewnętrznym, określającym wyłącznie organizację i pracę zespołu, to jednak w treści uchwały można też znaleźć normy o charakterze generalnym i abstrakcyjnym. Skoro bowiem ustawodawca w art. 9a ust. 3 u.p.p.r. określił podmioty wchodzące w skład zespołu interdyscyplinarnego i część z tych podmiotów nie jest podporządkowana Radzie Gminy, czy też Wójtowi Gminy, to uchwała określająca tryb powoływania tych osób w skład zespołu jest aktem prawa miejscowego. Powołanie na członka zespołu przedstawiciela np. Policji, czy też kuratorów sądowych oznacza, że w skład Zespołu wejdą osoby, które w żaden sposób nie są powiązane z organami gminy i nie funkcjonują w jej strukturach. Przepisy zaskarżonej uchwały mają więc charakter generalny i abstrakcyjny, wyznaczają ich adresatom pewien sposób zachowania się w ramach pracy w zespole. Generalny charakter przepisu wyraża się poprzez określenie adresata, przez wskazanie jego cech, a abstrakcyjność normy oznacza, że postanowienia uchwały mają zastosowanie w pewnych powtarzających się okolicznościach. Zaskarżona uchwała jest zatem kierowana do nieokreślonego kręgu podmiotów, które spełniają określone kryteria. Należy zatem przyznać rację Prokuratorowi, że zaskarżona uchwała powołująca Zespół Interdyscyplinarny ds. przeciwdziałania przemocy w rodzinie jako akt prawa miejscowego winna być opublikowana w wojewódzkim dzienniku urzędowym i wejść w życie po upływie czternastu dni od dnia ogłoszenia, chyba że w uchwale określono by dłuższy termin jej wejścia w życie. Tymczasem uchwała nie została ogłoszona w wojewódzkim dzienniku urzędowym a także w § 3 wskazanej uchwały wskazano, że wchodzi ona w życie z dniem jej podjęcia, co niewątpliwie narusza art. 2 ust.1, art. 4 ust.1 i art. 13 pkt 2 u.o.a.n., na co zasadnie wskazał Prokurator w skardze. Wymaga podkreślenia, że w takim przypadku konieczne jest stwierdzenie nieważności zaskarżonej uchwały w całości. Nieważność ta dotyczy nie tylko jej postanowień sprzecznych z przepisami dotyczącymi publikacji aktów prawa miejscowego, ale całości uchwały jako aktu prawa miejscowego, gdyż z powodu nieogłoszenia go w wojewódzkim dzienniku urzędowym nie może on wywołać skutków prawnych w nim zamierzonych (por. np. wyroki NSA z 9 stycznia 2013 r., I OSK 1608/12 oraz z 23 października 2008 r., I OSK 701/08 – CBOSA). III.3. Rację ma także Prokurator wskazując, że w zaskarżonej uchwale doszło do istotnego naruszenia przepisu art. 9a ust. 15 w zw. z art. 9a ust. 3-5 u.p.p.r poprzez przekroczenie ustawowego upoważnienia do stanowienia przepisów prawa w § 2 ust. 2 uchwały i samodzielne określenie katalogu podmiotów wchodzących w skład Zespołu Interdyscyplinarnego. O składzie zespołu interdyscyplinarnego stanowi sama ustawa, wskazując w art. 9a ust. 3 i 4 podmioty, których przedstawiciele obligatoryjnie biorą udział w jego pracach. Tym samym wszelkie dookreślanie katalogu podmiotów wchodzących w skład zespołu w akcie niższego rzędu jakim jest uchwała jest niedopuszczalne. Szczególnie, że w myśl delegacji ustawowej zawartej w art. 9a ust. 15 u.p.p.r. Rada Gminy zobowiązana była do określenia, w drodze uchwały, trybu i sposobu powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowych warunków jego funkcjonowania, a nie do określenia czy też dookreślania, w sposób odbiegający od zapisów ustawy, katalogu podmiotów wchodzących w skład tego zespołu. Zasadnie też Prokurator zarzucił przekroczenie upoważnienia ustawowego poprzez określenie terminów posiedzeń grupy roboczej nie rzadziej niż raz na miesiąc (Rozdział II ust. 11 załącznika do uchwały), albowiem kwestia częstotliwości pracy w grupach roboczych została uregulowana w art. 9a ust. 14 u.p.p.r. Podobnie ustawa nie upoważnia rady gminy do uregulowania w uchwale przyczyn odwołania członka zespołu. Decyzję w tej kwestii podejmuje samodzielnie wójt, burmistrz albo prezydent miasta, zaś rada uprawniona jest jedynie do uchwalenia trybu i sposób powoływania i odwoływania członków zespołu interdyscyplinarnego oraz szczegółowe warunki jego funkcjonowania. (art. 9a ust. 15 u.p.p.r.). Trafnie zarzucił również Prokurator, że ustawa nie nakłada na przewodniczącego zespołu obowiązku sporządzania i przedkładania wójtowi rocznego sprawozdania z pracy zespołu. III.4. Zasadny okazał się zarzut dotyczący powtórzenia w Rozdziale I ust. 3 i Rozdziale II ust. 10 załącznika do uchwały przepisów u.p.p.r. Zdaniem Sądu, powtórzenie w tekście uchwały przepisu ustawowego powoduje nieważności uchwały. W utrwalonym orzecznictwie sądowoadministracyjnym uznaje się, że powtórzenie regulacji ustawowych bądź ich modyfikacja i uzupełnienie przez przepisy gminne jest niezgodne z zasadami legislacji. Uchwała rady gminy nie może regulować jeszcze raz tego, co jest już zawarte w obowiązującej ustawie, narusza bowiem prawo w sposób istotny. Zawsze tego rodzaju powtórzenie jest normatywnie zbędne, gdyż powtarzany przepis już obowiązuje, jak też jest dezinformujące. Uchwała organu gminy nie powinna zatem powtarzać przepisów ustawowych. Powtarzanie przepisów za innymi aktami prawnymi pozbawia w istocie akt charakteru normatywnego, czyni go niejasnym i nieczytelnym, a w konsekwencji uniemożliwia osiągnięcie funkcji, dla jakiej jest stanowiony. Rzeczono powtórzenie narusza m.in. art. 2 Konstytucji RP (zasadę poprawnej legislacji będącą komponentem zasady demokratycznego państwa prawnego), art. 7 Konstytucji RP (zasadę legalizmu) oraz art. 87 i art. 94 Konstytucji RP, które to przepisy regulują hierarchię źródeł prawa oraz zasady ustanawiania aktów prawa miejscowego jako aktów wydawanych na podstawie i w granicach upoważnień zawartych w ustawie (zamiast wielu zob. np. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 12 października 2016 r., II OSK 3245/14 oraz z dnia 6 października 2015 r., II OSK 1042/15 i cyt. tam liczne orzeczenia NSA). Jeżeli chodzi o kwestię możliwości oceny aktów prawa miejscowego przez pryzmat rozporządzenia w sprawie "Zasad techniki prawodawczej", to istotnie w orzecznictwie w tej kwestii nie ma jednolitości. Przykładowo, w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 października 2016 r., II GSK 896/15 (CBOSA) powołano się na naruszenie tego rozporządzenia. Z kolei w wyroku z dnia 18 września 2012 r., II OSK 1524/12 (CBOSA) Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że przedmiotowe "Zasady" nie mogą stanowić podstawy do oceny legalności miejscowych aktów normatywnych. Wydaje się, że w świetle § 143 w zw. z § 137 "Zasad techniki prawodawczej" mogą one jednak stanowić wzorzec kontroli aktów praw miejscowego. Kwestia ta nie ma jednak rozstrzygającego znaczenia w sprawie, skoro zgodnie z utrwalonym orzecznictwem powtórzenie przepisu ustawy stanowi naruszenie m. in. wskazanych wyżej art. 2, 7, 87 i 94 Konstytucji RP. III.5. W ocenie Sądu, uchylenie zaskarżonej uchwały poprzez wydanie uchwały z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] nie powoduje bezprzedmiotowości postępowania sądowoadministracyjnego wywołanego skargą na tę uchwałę, albowiem sąd administracyjny posiada uprawnienie do stwierdzenia nieważności takiego aktu, a więc orzeczeniu o jego wadliwości od chwili jego podjęcia (ex tunc). Wówczas uchwałę tę należy potraktować tak jakby nigdy nie została podjęta, co może mieć znaczenie dla czynności prawnych podjętych na podstawie tego aktu. Reasumując należy wskazać, że nie każde uchylenie lub zmiana zaskarżonej do sądu administracyjnego uchwały powoduje bezprzedmiotowość postępowania rozumianą jako sytuację, w której zbędne lub niedopuszczalne jest rozstrzygnięcie sprawy przez sąd administracyjny, nie zachodzi ona bowiem w przypadku, gdy uchwała może być stosowana nadal, pomimo jej zmiany lub uchylenia, do zdarzeń z okresu sprzed jej zmiany lub uchylenia, albo gdy jej wyeliminowanie z obrotu prawnego ze skutkiem od dnia jej podjęcia może mieć znaczenie dla praw lub obowiązków adresatów jej norm (por. postanowienie NSA z 14 czerwca 2012 r. sygn. akt II FSK 990/12, CBOSA). Równocześnie należy zaznaczyć, że dla stwierdzenia nieważności uchwały rady gminy nie jest konieczne ustalenie, że rada uchwalając daną uchwałę rażąco naruszyła prawo (zob. art. 91 ust. 1 u.s.g.). Wystarczające jest tu ustalenie, że doszło do istotnego naruszenia prawa (art. 91 ust. 1 w zw. z ust. 4 u.s.g.). Naruszenie prawa to kategoria obiektywna, niezależna od ewentualnej winy funkcjonariuszy przygotowujących projekt lub uchwalających daną uchwałę. Inaczej niż ma to miejsce na gruncie instytucji stwierdzenia nieważności decyzji (art. 156 § 1 pkt 2 k.p.a.), niejasność przepisów lub możliwość ich różnej wykładni nie eliminuje możliwości stwierdzenia nieważności uchwały. W niniejszej sprawie chodzi przede wszystkim, na co trafnie zwrócono uwagę w odpowiedzi na skargę, o wątpliwości co do kwalifikacji zaskarżonej uchwały jako aktu prawa miejscowego. Na zakończenie należy jeszcze podkreślić, że stwierdzenie nieważności aktu prawa miejscowego nie powoduje z mocy samego prawa unieważnienia indywidulanych rozstrzygnięć wydanych dotychczas na podstawie takiego aktu. Zgodnie bowiem z art. 147 § 2 p.p.s.a., rozstrzygnięcia w sprawach indywidualnych, wydane na podstawie uchwały lub aktu, o których mowa w § 1, podlegają wzruszeniu w trybie określonym w postępowaniu administracyjnym albo w postępowaniu szczególnym. Ocena skutków stwierdzenia nieważności aktu prawa miejscowego dla aktów indywidulanych wymaga zawsze przeprowadzenia indywidulanych analiz związanych z ważeniem różnych dóbr, w tym zasady praworządności (art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 i 7 k.p.a.) oraz zasady trwałości aktów lub czynności administracyjnych oraz zasady ochrony praw nabytych (art. 2 Konstytucji RP; szerzej na ten temat zob. np. B. Adamiak, Nieważność aktu prawa miejscowego a wadliwość decyzji administracyjnej, PiP 2002, s. 15 i n. oraz uzasadnienie wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2014 r., II OSK 2868/12, CBOSA). IV. Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 14.07.2026. · Źródło