II OZ 603/18

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Barbara Adamiak po rozpoznaniu w dniu 20 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia I. K. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 26 marca 2018 r. sygn. akt II SA/Sz 223/18 o odrzuceniu skargi I. K. w sprawie ze skargi I. K. i J. K. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki postanawia: oddalić zażalenie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie postanowieniem z 26 marca 2018 r. w sprawie II SA/Sz 223/18 odrzucił skargę I. K. w sprawie ze skargi I. K. i J. K. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] grudnia 2017 r. nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki. W uzasadnieniu wskazano, że pismo stanowiące wezwanie do uzupełnienia braku formalnego skargi oraz odpis zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu sądowego, zostały doręczone adwokatowi T. S. w dniu 1 marca 2018 r. Siedmiodniowy termin do uzupełnienia braków formalnych skargi upłynął dnia 8 marca 2018 r. We wskazanym terminie wpłynęła opłata tytułem uiszczonego wpisu od skargi oraz pełnomocnictwo udzielone adwokatowi przez skarżącego J. K. do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym. W ustawowym terminie nie zostało nadesłane pełnomocnictwo udzielone adwokatowi przez skarżącą I. K., co zdaniem Sądu I instancji czyni jej skargę niedopuszczalną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie odrzucił skargę I. K. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na powyższe postanowienie zażalenie wniosła I. K., wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia i zasądzenie na rzecz strony kosztów postępowania wg norm przepisanych. Ponadto wniosła o rozpoznanie zażalenia na rozprawie z uwagi na występujące w sprawie zagadnienia prawne budzące wątpliwości. Podniesiono zarzuty naruszenia przepisów postępowania mogące mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. naruszenie: 1. art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 45 ust. 1 i art. 8 ust. 2 Konstytucji przez niewłaściwe zastosowanie i zaniechanie wezwania bezpośrednio strony do podpisania skargi, 2. art. 134 § 1, art. 141 § 4 p.p.s.a. przez błędne ustalenie stanu faktycznego sprawy skutkujące błędnym przyjęciem przez Sąd, że pełnomocnik skarżącego nie był umocowany do reprezentowania skarżącej w postępowaniu przed sądami administracyjnymi, podczas gdy I. K. udzieliła pełnomocnikowi pełnomocnictwa do działania w jej imieniu, zaś skarżący uiścił osobiście opłatę od ww. pełnomocnictwa oraz skargi od decyzji organu na rachunek Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego; 3. art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. w zw. z art. 46 § 3 p.p.s.a. przez odrzucenie skargi i uznanie, że niezłożenie przez adwokata w terminie 7 dni pełnomocnictwa z którego treści wynika umocowanie do reprezentowania w postępowaniu przed sądem administracyjnym stanowi brak formalny skargi, nie pozwalający nadać jej dalszego biegu. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zażalenie jest niezasadne. Jak wynika z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd odrzuca skargę, gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi. W rozpoznawanej sprawie skarga I. K. była obarczona brakiem formalnym, bowiem pełnomocnik skarżącej wraz ze skargą nie złożył pełnomocnictwa. W przypadku złożenia pisma do sądu administracyjnego przez pełnomocnika, ma on obowiązek dołączyć do akt sprawy dokument stwierdzający umocowanie do reprezentacji strony przez osobę, która udzieliła pełnomocnictwa (art. 37 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Prawidłowo Sąd I instancji zarządzeniem z 26 lutego 2018 r. wezwał pełnomocnika do uzupełnienia, w terminie 7 dni, braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa pod rygorem odrzucenia skargi. Nie ulega wątpliwości, że strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie braków formalnych. Z treści art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w sposób jednoznaczny wynika obowiązek sądu odrzucenia skargi w przypadku nieuzupełnienia w wyznaczonym terminie jej braków formalnych. Sąd nie ma zatem kompetencji do uznania, że nieuzupełniony istotny brak formalny skargi (jakim jest brak pełnomocnictwa dla sporządzającego skargę adwokata) może stać się innego rodzaju brakiem formalnym (brakiem podpisu strony pod skargą), który w dalszym ciągu podlegałby uzupełnieniu. Nieuzupełnienie braku formalnego skargi, w sytuacji, gdy brak był istotny, a wezwanie precyzyjne i prawidłowo doręczone obligowało wojewódzki sąd administracyjny do odrzucenia skargi, nie dając żadnego w tym względzie wyboru. Zarzuty sprowadzające do wykazania zaniechania obowiązku Sądu I instancji w kwestii wezwania skarżącej do podpisania skargi pomimo uprzedniego wezwania pełnomocnika profesjonalnego do uzupełnienia braków formalnych skargi w zakreślonym terminie, są niezasadne. Doprowadziłoby to bowiem do uprzywilejowania stron korzystających z usług profesjonalnych pełnomocników względem stron, które z takiej możliwości nie korzystają. Z argumentacji autora zażalenia wynika bowiem, że w sprawie powinno dojść do "stopniowania" braków formalnych skargi – w przypadku nieuzupełnienia jednego z nich (w zakresie pełnomocnictwa) przez profesjonalnego pełnomocnika strona powinna dostać swoistą "drugą szansę", mogąc uzupełnić brak formalny skargi (tym razem w postaci podpisu) samodzielnie. Nie ulega natomiast wątpliwości, że w przypadku stron, które występują przed sądem administracyjnym bez pełnomocnika profesjonalnego, skarga, której brak formalny (np. w postaci braku podpisu pod skargą) nie zostanie uzupełniony w wyznaczonym terminie, zostanie odrzucona na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, bez ponownego wezwania. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, posiadanie profesjonalnego pełnomocnika ma być dla strony korzyścią ze względu na posiadaną przez tego pełnomocnika wiedzę i doświadczenie zawodowe, a nie dlatego, że stwarza dla sądu dodatkowe obowiązki względem obowiązków wobec stron, które takiego pełnomocnika nie mają (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 9 lutego 2017 r., sygn. akt II GZ 1157/16; z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 2110/16 oraz z dnia 21 sierpnia 2015 r., II OSK 1971/15). Prawidłowo Sąd I instancji ustalił, że w zakreślonym terminie nie przedstawiono pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą, co w konsekwencji spowodowało braki formalne skargi wniesionej przez skarżącą. Zatem brak jest podstaw do twierdzenia, że pomimo udzielenia pełnomocnictwa przez skarżącą do działania w jej imieniu, pełnomocnik miał prawo działać w sprawie, skoro nie wykazał stosownego pełnomocnictwa w zakreślonym terminie. Natomiast okoliczność dołączenia przez pełnomocnika na etapie postępowania zażaleniowego uwierzytelnionego odpisu pełnomocnictwa do reprezentowania skarżącej nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy. Nie usuwa to bowiem braku formalnego skargi, do którego uzupełnienia w wyznaczonym terminie wzywał Sąd I instancji wezwaniem z 26 lutego 2018 r. Uzupełnienie braku formalnego skargi po terminie skutkuje jej odrzuceniem zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. A zatem rozstrzygnięcie w istocie nie uległoby zmianie. Zgodnie z art. 197 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym. Uwzględniając zatem dyspozycję tego przepisu Naczelny Sąd Administracyjny nie mógł uczynić zadość wnioskowi strony i rozpoznać sprawy objętej zażaleniem na rozprawie. Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 1 i § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.