II OSK 3043/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2019-03-20
Skład orzekający: Paweł Miładowski, Małgorzata Masternak-Kubiak, Kazimierz Bandarzewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy zmiana nazwy ulicy z "9 Maja (1945 r.)" na "9 Maja (1950 r.)" stanowi zmianę nazwy w rozumieniu ustawy o zakazie propagowania komunizmu, jeśli nowa nazwa ma upamiętniać podpisanie Deklaracji Schumana, a nie Dzień Zwycięstwa?Ratio decidendi
Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że zmiana nazwy ulicy z "9 Maja (1945 r.)" na "9 Maja (1950 r.)", która intencjonalnie nawiązuje do podpisania Deklaracji Schumana i Dnia Europy, stanowi skuteczną zmianę nazwy w rozumieniu ustawy dekomunizacyjnej. Sąd podkreślił, że sama data "9 maja" bez wskazania roku nie jest jednoznacznie datą historyczną symbolizującą komunizm, a kontekst historyczny nadania nazwy, wynikający z uzasadnienia uchwały rady gminy, jest kluczowy dla oceny zgodności z prawem.Stan faktyczny
Wojewoda wydał zarządzenie zastępcze nadające ulicy "9 Maja" nazwę "Jana Sikorskiego", uznając, że nazwa ta symbolizuje komunizm i Rada Miejska nie wykonała obowiązku jej zmiany. Gmina N. zaskarżyła zarządzenie, wskazując, że wcześniej zmieniła nazwę ulicy na "9 Maja (1950 r.)", upamiętniając tym samym podpisanie Deklaracji Schumana i Dzień Europy. Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zarządzenie Wojewody, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną Wojewody.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną Wojewody. Zasądzono od Wojewody na rzecz Gminy N. kwotę 240 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 20 marca 2019 r. Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Paweł Miładowski (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Małgorzata Masternak-Kubiak Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski po rozpoznaniu w dniu 20 marca 2019 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Wojewody [...] od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 420/18 w sprawie ze skargi Gminy N. na zarządzenie zastępcze Wojewody [...] z dnia [...] stycznia 2018 r., nr [...] w przedmiocie nadania nazwy ulicy I. oddala skargę kasacyjną; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz Gminy N. kwotę 240 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Wyrokiem z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 420/18, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy, uwzględniając skargę Gminy N., uchylił zaskarżone zarządzenie zastępcze Wojewody [...] w przedmiocie nadania nazwy ulicy. Stan faktyczny i prawny sprawy przedstawia się następująco.
Zaskarżony zarządzeniem zastępczym Wojewoda [...], na podstawie art. 6 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 1 kwietnia 2016 r. o zakazie propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej (Dz. U. z 2016 r. poz. 744 ze zm.), po zasięgnięciu opinii Instytutu Pamięci Narodowej – Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu nadał ulicy o nazwie 9 Maja położonej w mieście N. nazwę Jana Sikorskiego.
W ocenie Wojewody, Rada Miejska w N. nie wykonała ustawowego obowiązku i nie dokonała w wyznaczonym przez ustawodawcę terminie zmiany nazwy ul. 9 Maja. W związku z powyższym Wojewoda zwrócił się pismem z 19 października 2017 r. w trybie art. 6 ust. 3 ww. ustawy do Instytutu Pamięci Narodowej o wydanie opinii potwierdzającej niezgodność nazwy obowiązującej w dniu wejścia ustawy w życie z normą art. 1 tej ustawy. W ocenie Wojewody, nazwa ulicy 9 Maja jest niezgodna z art. 1 ust. 1 ustawy. Jak wynika z opinii IPN, dzień 9 maja 1945 r. był obchodzony jako dzień Zwycięstwa w Związku Sowieckim i w krajach przez niego zniewolonych, przedmiotowa nazwa symbolizuje zatem komunizm. Organ nadzoru był zatem zobligowany, na mocy przepisu art. 6 ust. 2 ustawy, do wydania zarządzenia zastępczego, nadającego ulicy o nazwie 9 Maja nową nazwę: Jana Sikorskiego, którego postać i życiorys organ przedstawił w dalszej części uzasadnienia.
Powyższe zarządzenie nadzorcze zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy Gmina N., domagając się jego uchylenia.
Skarżąca Gmina wskazała, że Wojewoda, wydając zaskarżone zarządzenie, pominął fakt, iż Rada Miejska w N. uchwałą Nr [...] z dnia [...] sierpnia 2017 r. dokonała zmiany nazwy ulicy z nazwy "9 Maja (1945 r.)" na nazwę "9 Maja (1950 r.)" – zapis skrócony nazwy: "9 Maja". A zatem zarządzenie zastępcze odnosi się do nie istniejącej i historycznej nazwy ulicy, co jest niezgodne z ustawą; w sytuacji gdy ww. uchwała chciała upamiętnić wydarzenie historyczne, jakim było ogłoszenie 9 maja 1950 r. przez Roberta Schumana planu utworzenia Europejskiej Wspólnoty Węgla i Stali. Rocznica przedstawienia planu Schumana, dzień 9 maja, obchodzony jest w krajach Unii Europejskiej jako Dzień Europy.
Z tego powodu Rada Miejska nie podzieliła stanowiska Wojewody odnośnie nazwy ulicy 9 Maja jako upamiętniającej wydarzenie związane z komunizmem. Sama nazwa dnia określonego miesiąca "9 maja" może upamiętniać różne wydarzenia historyczne i sama w sobie nie symbolizuje komunizmu. Jak to wynika z opinii Instytutu Pamięci Narodowej, dopiero kontekst historyczny nadania ulicy nazwy tożsamej z określonym dniem miesiąca, motywacja organu nadającego i chęć upamiętnienia określonego zdarzenia historycznego może uczynić z pozornie neutralnej nazwy ulicy nazwę symbolizującą komunizm. Rada Miejska podejmując [...] sierpnia 2017 r. uchwałę w sprawie zmiany nazwy ulicy zmieniła kontekst historyczny tej nazwy i wyraziła wolę upamiętnienia innego zdarzenia historycznego niż dzień zwycięstwa, który był obchodzony w ZSRR i bloku państw socjalistycznych.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda [...] wniósł o jej odrzucenie, ewentualnie oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 20 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Bd 420/18, uwzględniając skargę, wskazał, że skarga Gminy N. na zaskarżone zarządzenie zastępcze Wojewody [...] jest dopuszczalna. Dokonując zatem merytorycznej oceny zaskarżonego zarządzenia, Sąd I instancji powołał się na treść art. 1 ust. 1 i 2 oraz art. 6 ust. 1-4 ww. ustawy. Sąd nie zgodził się z poglądem Wojewody, zgodnie z którym Rada Gminy nie wykonała obowiązku, o jakim mowa w art. 6 ust. 1 ww. ustawy. Wojewoda zupełnie pominął wydanie przez Radę Gminy uchwały z dnia [...] sierpnia 2017 r., mocą której zmieniono nazwę ulicy z nazwy "9 Maja (1945 r.)" na nazwę "9 Maja (1950 r.)" – zapis skrócony nazwy: "9 Maja". Niewątpliwie zatem zmiana taka została dokonana i nie zgadzając się z treścią ww. uchwały Wojewoda winien wszcząć postępowanie, o jakim mowa w 91 ustawy o samorządzie gminny, zwanej dalej "u.s.g.", ewentualnie stosownie do art. 93 u.s.g. złożyć skargę do sądu administracyjnego. Mając na uwadze powyższe Sąd stwierdził, że wydanie przez organ nadzoru zarządzenia zastępczego było niedopuszczalne.
W ocenie Sądu, rację należy przyznać skarżącej Gminie, że dokonała ona zmiany nazwy ulicy, a więc nie można mówić, że nie wykonała ona obowiązku, o jakim mowa w art. 6 ust. 1 ustawy dekomunizacyjnej. W uzasadnieniu uchwały wskazano powody zmiany nazwy ulicy precyzując, że wydarzenie, które ma ona upamiętniać, to rocznica przedstawienia Deklaracji Schumanna, które miało miejsce 9 maja 1950 r., i które jest również obchodzone jako Dzień Europy. Pomimo zatem formalnego zachowania tej samej nazwy ulicy, faktycznie całkowitej zmianie uległ jej desygnat, a zatem osiągnięty został cel ustawy o zakazie propagowania komunizmu. Nie można zatem uznać dokonanej zmiany za pozorną, mającą na celu obejście prawa. Istotne jest zbadanie intencji nadania nazwy. Częścią integralną uchwały jest bowiem sporządzone do niej uzasadnienie, wyjaśniające powody podjętej uchwały przez kolegialny organ. Przedmiotowa uchwała zawiera uzasadnienie prawne i faktyczne jako przejaw woli Rady Gminy, z którego wprost wynika, jakie wydarzenie upamiętnia nazwa "9 Maja". Motywy dokonanej zmiany nazwy ulicy są w świetle uzasadnienia uchwały oczywiste i nie mają nic wspólnego z propagowaniem komunizmu. Zupełnej zmianie uległ kontekst historyczny nazwy przedmiotowej ulicy.
O ile, z założenia, dowodowe wykazanie celu ustawy dekomunizacyjnej (jej zakresu normatywnego) nie powinno nastręczać większych trudności w odniesieniu do osób, organizacji i wydarzeń z uwagi na ich niepowtarzalność "historyczną" (brak swego odpowiednika w historii, aczkolwiek i tu mogą zdarzyć się sytuacje, kiedy zarówno imię jak i nazwisko okażą się zbieżne), o tyle w odniesieniu do dat – nawet historycznych, sytuacja nie jest tak oczywista. Sąd, w składzie orzekającym, uznaje, że aby data symbolizowała (upamiętniała) komunizm w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy, musi to wynikać z jej brzmienia, względnie nazwy własnej opatrzonej dodatkowym kwantyfikatorem, bądź wreszcie z intencji, jakie przyświecały jej twórcom. Dostrzec należy – co oczywiste, choć umyka z pola widzenia zakłócone poprzez wspomnianą konotację, że rzeczona nazwa ulicy odnosi się tylko do daty dobowej i miesięcznej, z pominięciem roku, a zatem nie jest to data kalendarzowa w tym sensie, że nie cechuje się niepowtarzalnością. Zatem z brzmienia rzeczonej daty nie wynika, aby symbolizowała ona komunizm w realiach niniejszej sprawy rozumiany jako upamiętnienie Dnia Zwycięstwa obchodzonego w Związku Sowieckim i państwach przez niego zniewolonych. Nadto, nawiązanie do ww. wydarzenia byłoby niepodważalne, gdyby nazwa ulicy opatrzona została dodatkowym kwantyfikatorem łączącym ją z owym wydarzeniem. Obiektywnie rzecz ujmując, nazwa ulicy 9 Maja nie jest datą historyczną (brak jej cechy niepowtarzalności poprzez nieodniesienie do konkretnego roku), a skoro tak, to wyłącznie od subiektywnej świadomości odbiorcy (społeczeństwa, niezależnie od jego skali) zależy, do jakiego okresu i zdarzenia przypisze tę datę. Świadomość ta winna być ukształtowana przez powody nadania ulicy konkretnej nazwy, co winno, i znajduje, odzwierciedlenie w treści uchwały Rady Gminy o zmianie nazwy ulicy (por. wyroki WSA w Bydgoszczy z 21 lutego 2018 r.: II SA/Bd 1161/17 i II SA/Bd 953/17).
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożył Wojewoda [...], wnosząc o uchylenie skarżonego wyroku w całości i oddalenie skargi Gminy N. na zarządzenie zastępcze, ewentualnie: uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy; oraz zasądzenie od skarżącego na rzecz organu nadzoru kosztów postępowania kasacyjnego (kosztów zastępstwa procesowego) według norm przepisanych.
Jednocześnie zawarto oświadczenie o zrzeczeniu się przeprowadzenia rozprawy, stosownie do art. 176 § 2 p.p.s.a.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w powiązaniu art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP przez błędne ustalenie, że obowiązująca w gminie N. nazwa ulicy "9 Maja" została zmieniona treścią uchwały nr [...] Rady Miejskiej w N., a także, iż znaczenie tej nazwy jest zależne tylko od "subiektywnej świadomości odbiorcy", wbrew bezspornemu w sprawie ustaleniu, iż nazwa ta symbolizuje komunizm.
Ponadto zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie:
- art. 6 ust. 1 i 2 ustawy dekomunizacyjnej przez zawężenie desygnatu "zmiany" nazwy do zmiany treści symboliki (nowej interpretacji symbolu) oraz uznanie, że dla zmiany nazwy ulicy wystarcza oznaczenie nowego kontekstu historycznego w uchwale nr [...] (błąd w subsumcji);
- art. 91 (i art. 93) u.s.g. w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy dekomunizacyjnej przez przyjęcie, że warunkiem wydania zarządzenia zastępczego jest stwierdzenie nieważności uchwały w przedmiocie nazwy ulicy, która potwierdza stosowanie dotychczasowej nazwy;
- art. 2, art. 87 ust. 2 i art. 88 Konstytucji RP, art. 13 pkt 1 i 10 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1523) oraz § 11 i § 131 w zw. z § 143 "Zasad techniki prawodawczej", stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" przez przyjęcie, że integralną częścią uchwały (aktu prawa miejscowego) jest uzasadnienie projektu uchwały.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Gmina N., reprezentowana przez radcę prawnego, wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego wg norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadny uznał zarzut skargi kasacyjnej naruszenia prawa procesowego i materialnego.
Wbrew stanowisku strony skarżącej kasacyjnie Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że ww. uchwałą Rada Miejska w N. dokonała zmiany nazwy ulicy "9 maja". Przede wszystkim należy wskazać, że podjęcie ww. uchwały oznacza, że niewątpliwie dokonano prawnej zmiany nazwy ulicy (przeprowadzono prawnie określoną procedurę). Ponadto podjęcie tej uchwały wiązało się ze zmianą symboliki nazwy ulicy, która w żaden sposób nie jest już związana z propagowaniem komunizmu lub innego systemu totalitarnego. Zmianę nazwy ulicy powiązano bowiem z ideami, które stanowiły "fundament" dla powstania Unii Europejskiej, której członkiem aktualnie jest Rzeczypospolita Polska. Chociażby już z treści samej uchwały wynika, że poprzednia nazwa ulicy "9 maja (1945 r.)" – związana z tzw. Dniem Zwycięstwa – została zastąpiona nazwą "9 maja (1950 r.)". A zatem zmieniona nazwa ulicy odnosi się do daty podpisania Deklaracji Schumana, który do dzień w krajach Unii Europejskiej obchodzony jest jako Dzień Europy. Strona skarżąca kasacyjnie powinna mieć na względzie, że dokonując wykładni art. 6 ust. 1 i 2 ustawy dekomunizacyjnej w odniesieniu do pojęcia "zmiany" nie wystarczy li tylko uwzględnienia literalnego brzmienia tego pojęcia, lecz uwzględnienia wymaga również treść art. 1 ust. 1 ww. ustawy, który nie pozwala na przyjęcie w okolicznościach konkretnej sprawy, że z semantyki (samego brzmienia) danej nazwy ulicy ma wynikać propagowanie komunizmu. W niniejszej sprawie należy bowiem uwzględnić, że ww. uchwałą zmieniono nazwę ulicy na "9 maja (1950 r.)", a więc już chociażby z samej semantyki tej nazwy wynika, że w żaden sposób nie można jej powiązać z Dniem Zwycięstwa. Także w zakresie wskazanej w ww. uchwale skróconej nazwy, tj. "9 maja" nie można z automatu przypisać waloru symbolizującego komunizm. Taki bowiem skrót nazwy ulicy nie odpowiada pojęciu "daty", ponieważ składa się z dnia i miesiąca bez wskazania roku. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażono pogląd, zgodnie z którym w takiej sytuacji nie można jednoznacznie stwierdzić, że taka nazwa ulicy (składająca się z dnia i miesiąca) wskazuje na datę symbolizującą komunizm (por. wyroki NSA: z 14 lutego 2018 r., II OSK 254/18; z 6 czerwca 2018 r., II OSK 786/18). Ponadto w niniejszej sprawie w żaden sposób nie wykazano, aby nazwa "9 maja" propagowała lub symbolizowała komunizm, tym bardziej w sytuacji gdy na stronie internetowej Instytutu Pamięci Narodowej w odniesieniu do dekomunizacji nazw ulic wskazano nazwę ulicy "9 maja (1945 r.)". Także opinia Instytutu Pamięci Narodowej z dnia 8 stycznia 2018 r., sporządzona dla potrzeb dowodowych w niniejszej sprawie, jak i zaskarżone zarządzenie zastępcze Wojewody odnoszą się wyłącznie do daty "9 maja 1945 r.". Wynika z powyższego, że Wojewoda w okolicznościach tej sprawy skupił się wyłącznie na ocenie historycznej wydarzenia jakie miało miejsce 9 maja 1945 r., natomiast pominął, że Rada podjęła uchwałę, która intencyjnie "9 maja" powiązała z 1950 rokiem i wydarzeniem jakim było podpisanie Deklaracji Schumana. A zatem zmieniona nazwa ulicy "9 maja" nie dotyczy upamiętnienia dnia Zwycięstwa w Związku Sowieckim i w krajach przez niego zniewolonych i nie można przypisać jej waloru symbolu komunizmu. Ponadto w sprawie nie uzyskano jednoznacznego dowodu, który nazwę "9 maja" wiązałby tylko z Dniem Zwycięstwa w odbiorze społecznym. Jeszcze raz podkreślenia wymaga, że zarówno opinia IPN, jak ocena Wojewody zawarta w zaskarżonym zarządzeniu zastępczym dotyczył "9 maja 1945 r.". W tych warunkach w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Sąd I instancji niewadliwie ocenił, że "obiektywnie rzecz ujmując, nazwa ulicy 9 Maja nie jest datą historyczną (brak jej cechy niepowtarzalności poprzez nieodniesienie do konkretnego roku), a skoro tak, to wyłącznie od subiektywnej świadomości odbiorcy (społeczeństwa, niezależnie od jego skali) zależy, do jakiego okresu i zdarzenia przypisze tę datę". Poza przedstawionym powyżej wywodem, usprawiedliwienia takiej oceny Sądu I instancji należy też upatrywać w upływie czasu jaki ma miejsce od 1945 r. (aktualnie 74 lata). Na przestrzeni bowiem minionych lat mogło wydarzyć się szereg istotnych wydarzeń, które zasługują na wyróżnienie; a mających miejsce 9 maja. Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. i art. 151 p.p.s.a. w powiązaniu art. 7, art. 8, art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. w zw. z art. 2 i 7 Konstytucji RP oraz art. 6 ust. 1 i 2 ustawy dekomunizacyjnej nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
W konsekwencji powyższego należało również zarzut skargi kasacyjnej dotyczący naruszenia art. 91 (i art. 93) u.s.g. w zw. z art. 6 ust. 2 ustawy dekomunizacyjnej uznać jako pozbawiony usprawiedliwionych podstaw, ponieważ wskazywana w skardze kasacyjnej wadliwa ocena Sądu I instancji i tak nie mogła mieć istotnego wpływu na wynik sprawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nie można wykluczać, że także w sytuacji podjęcia przez właściwy organ jednostki samorządu terytorialnego uchwały "zmieniającej" w trybie art. 6 ust. 1 ustawy dekomunizacyjnej, Wojewoda uprawniony będzie do wydania zarządzenia zastępczego, o ile upłynął termin przewidziany w tej ustawie i jednocześnie dana nazwa ulicy wyczerpuje przesłanki z art. 1 ust. 1 ww. ustawy pomimo podjętej "nowej" uchwały. W takiej bowiem sytuacji uprawnienie Wojewody z art. 6 ust. 2 ww. ustawy stanowi lex specialis względem art. 91 i art. 93 u.s.g. Z art. 6 ust. 2 ustawy dekomunizacyjnej wynika szczególne uprawnienie Wojewody, bo dotyczące istotnej kwestii, jaką jest zakaz propagowania komunizmu lub innego ustroju totalitarnego przez nazwy jednostek organizacyjnych, jednostek pomocniczych gminy, budowli, obiektów i urządzeń użyteczności publicznej.
Odnośnie ostatniego zarzutu skargi kasacyjnej dotyczącego naruszenia art. 2, art. 87 ust. 2 i art. 88 Konstytucji RP, art. 13 pkt 1 i 10 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych innych aktów prawnych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1523) oraz § 11 i § 131 w zw. z § 143 "Zasad techniki prawodawczej", stanowiących załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 20 czerwca 2002 r. w sprawie "Zasad techniki prawodawczej" Wojewoda ma rację, że brak jest podstaw do przyjęcia, że integralną częścią uchwały (aktu prawa miejscowego) jest jej uzasadnienie. Brak jest bowiem w ogólności przepisu prawa, który nakładałby na radę gminy obowiązek uzasadniania swoich uchwał (por. wyrok NSA z 23 maja 2013 r., I OSK 240/13). Stąd z braku ogłoszenia uzasadnienia uchwały w Dzienniku Urzędowym Województwa nie można wywodzić wadliwości uchwały, ponieważ to dana uchwała podlega publikacji, a nie jej uzasadnienie. Jak trafnie przyjmuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, dopiero jednoczesny brak uzasadnienia uchwały oraz całkowity brak w aktach sprawy jakichkolwiek informacji dotyczących merytorycznych powodów podjęcia aktu przez organ gminy powoduje istotną wadliwość uchwały, uzasadniającą stwierdzenie jej nieważności. A zatem sporządzenie uzasadnienia uchwały należy poczytywać jako przejaw w dążeniu do realizacji konstytucyjnej zasady demokratycznego państwa prawnego. Wynika to z tego, że uzasadnienie uchwały może stanowić dowód dotyczący oceny legalności danej uchwały. Może bowiem zawierać pewne wskazówki wskazujące na prawidłowość procedowania i uchwycenia celu w jakim została wydana dana uchwała. Dlatego w okolicznościach niniejszej sprawy sporządzenie uzasadnienia uchwały i jednoczesne ogłoszenie uchwały bez uzasadnienia nie mogło mieć istotnego wpływu na wynik sprawy, tym bardzie w sytuacji gdy jednoznacznie z uzasadnienia uchwały wynikają motywy lokalnego prawodawcy. W uzasadnieniu tym wyraźnie wskazano z jakim wydarzeniem powiązano nazwę ulicy "9 maja".
Z tych względów, na podstawie 184 w zw. z art. 182 § 2 i 3 p.p.s.a, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w wyroku. O kosztach orzeczono na podstawie art. 204 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło