II SAB/Op 49/18

WyrokWSA w Opolu2018-06-21

Skład orzekający: Daria Sachanbińska, Krzysztof Bogusz, Elżbieta Kmiecik

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu pozostawało w bezczynności w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 11 września 2015 r., pomimo braku pełnej identyfikacji wnioskodawcy?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu pozostawało w bezczynności w zakresie udostępnienia informacji publicznej na wniosek z dnia 11 września 2015 r., ponieważ brak pełnej identyfikacji wnioskodawcy (imię, nazwisko, adres zamieszkania) nie stanowił przeszkody do rozpoznania wniosku w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. Ustawa ta nie wymaga szczegółowych wymogów formalnych wniosku, a postępowanie w jej zakresie jest odformalizowane. W związku z tym, wezwanie do uzupełnienia braków formalnych i pozostawienie wniosku bez rozpoznania było niezasadne, a organ nie załatwił wniosku w ustawowym terminie.
Stan faktyczny
Skarżący D. Z. złożył do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu wniosek o udostępnienie informacji publicznej w dniu 11 września 2015 r. Wobec braku odpowiedzi, złożył kolejny wniosek w dniu 7 kwietnia 2016 r. Kolegium wezwało wnioskodawcę do uzupełnienia braków formalnych wniosku (podanie imienia, nazwiska, adresu zamieszkania) w trybie K.p.a., a następnie pozostawiło wniosek bez rozpoznania z powodu braku odpowiedzi. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. Sąd I instancji zobowiązał organ do załatwienia wniosku, stwierdził rażące naruszenie prawa i zasądził koszty. NSA uchylił wyrok z powodu błędów proceduralnych i merytorycznych, w tym nierozpoznania dwóch wniosków jako odrębnych spraw. Po ponownym rozpoznaniu sprawy, WSA w Opolu skupił się na wniosku z 11 września 2015 r.
Rozstrzygnięcie
1) zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu do załatwienia wniosku D. Z. z dnia 11 września 2015 r., w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, 2) stwierdza, że bezczynność określona w punkcie 1 wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącego D. Z. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Daria Sachanbińska Sędziowie Sędzia WSA Krzysztof Bogusz (spr.) Sędzia WSA Elżbieta Kmiecik po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 21 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi D. Z. na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w przedmiocie informacji publicznej 1) zobowiązuje Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu do załatwienia wniosku D. Z. z dnia 11 września 2015 r., w terminie 30 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, 2) stwierdza, że bezczynność określona w punkcie 1 wyroku miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa, 3) zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącego D. Z. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Przedmiotem skargi wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu przez D. Z., reprezentowanego przez radcę prawnego K. Ł. była bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu w zakresie udostępnienia informacji publicznej. Wniesienie skargi poprzedziły następujące czynności strony i organu: W dniu 11 września 2015 r. o godz. 17.15 osoba używająca adresu poczty elektronicznej [...] przesłała na adres poczty elektronicznej Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu "wniosek o doręczenie wydanych w 2015 r. decyzji administracyjnych na podstawie przepisów o dostępie do informacji publicznej". Wnioskiem z dnia 7 kwietnia 2016 r., złożonym drogą elektroniczną o godz. 22.56, ten sam podmiot zażądał od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu udostępnienia informacji publicznej dotyczącej wydanych, w okresie od dnia od 1 września 2015 r. do 31 marca 2016 r., decyzji administracyjnych, ewentualnie o wskazanie linku do właściwej zakładki na stronie BIP, gdzie może te decyzje znaleźć. Wnioskodawcą okazał się w toku postępowania D. Z. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, pismem z dnia 12 kwietnia 2016 r., przesłanym w dniu 13 kwietnia 2016 r. na podany adres e-mailowy, na podstawie art. 64 § 2 w związku z art. 63 § 2 i art. 107 § 1 K.p.a. oraz art. 16 ust. 2 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. 2016 r poz. 1764 ze zm. [dalej też "ustawy" lub w skrócie "u.d.i.p."]), wezwało wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku poprzez podanie imienia i nazwiska oraz miejsca zamieszkania, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma pod rygorem pozostawienia podania bez rozpoznania. Jedocześnie Kolegium poinformowało wnioskodawcę o dopuszczalnych formach rozpoznania wniosku o udostępnienie informacji publicznej, w tym o możliwości wydania decyzji administracyjnej przewidzianej w art. 16 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wobec braku odpowiedzi na wezwanie organu, pismem z dnia 27 kwietnia 2016 r., przesłanym na adres poczty elektronicznej, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu poinformowało wnioskodawcę o pozostawieniu wniosku bez rozpoznania. Wiadomość ta została wyświetlona na komputerze odbiorcy w dniu 6 maja 2016 r. Pismem z dnia 7 maja 2016 r., D. Z. skierował do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Opolu skargę na bezczynność Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu, wnosząc o: 1) zobowiązanie organu do rozpoznania wniosku skarżącego z dnia 11 września 2015 r. oraz z 7 kwietnia 2016 r. o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku; 2) uznanie, że bezczynność miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i odstąpienie od wymierzenia podmiotowi obowiązanemu grzywny na podstawie art. 149 § 2 w zw. z art. 154 § 6 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Dz. U. 2017, poz. 1369 dalej P.p.s.a. 3) zasądzenie od podmiotu zobowiązanego zwrotu kosztów postępowania. Uzasadniając swoje stanowisko skarżący podał, że 11 września 2015 r. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu z wnioskiem o doręczenie, na adres poczty elektronicznej, decyzji administracyjnych wydanych w 2015 r. na podstawie przepisów o dostępie do informacji publicznej. Na powyższy wniosek organ nie udzielił odpowiedzi. Również na wniosek z dnia 7 kwietnia 2016 r., którym skarżący anonimowo zwrócił się do organu o udostępnienie informacji publicznej w zakresie udostępnienia decyzji wydanych przez organ w okresie od 1 września 2015 r. do 31 marca 2016 r., organ nie udzielił wnioskowanej informacji. W ocenie skarżącego, nie stanowi o udzieleniu wnioskowanej informacji publicznej, przesłanie przez organ 13 kwietnia 2016 r. skanu pisma z dnia 12 kwietnia 2016 r., wzywającego do uzupełnienia braków formalnych podania. Z uwagi na upływ terminu do rozpoznania wniosku, na podstawie przepisów o dostępie do informacji publicznej organ, nie udzielając skarżącemu żądanej informacji pozostaje bezczynny. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu wniosło o oddalenie skargi. W ocenie Kolegium, rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji publicznej na gruncie regulacji zawartych w u.d.i.p. może przybrać formy wskazane w piśmie Kolegium z 12 kwietnia 2016 r., m.in. udostępnienie informacji publicznej bez opłat w drodze czynności materialno-technicznej, dla której nie jest konieczne dysponowaniem danymi identyfikującymi wnioskodawcę. Jeżeli natomiast podmiot zobowiązany zmierza do wydania decyzji przewidzianej w art. 16 ust. 1 u.d.i.p. (o odmowie udostępnienia informacji publicznej bądź o umorzeniu postępowania), to zobligowany jest do stosowania procedury administracyjnej, w tym do wezwania wnoszącego do uzupełnienia braków formalnych podania w trybie art. 64 § 2 K.p.a., gdyż bez tego nie byłoby możliwe wydanie decyzji. W postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej w zakresie, o którym mowa, należy bowiem sięgać do przepisów K.p.a. Takie wyraźne odesłanie zostało zawarte w regulacji art. 16 ust. 2 u.d.i.p. wskazującej na odpowiednie stosowanie przepisów K.p.a. do wskazanych wyżej decyzji. W takiej sytuacji brak jest przeszkód, by wezwać zainteresowanego do uzupełnienia braków formalnych tą samą drogą, którą otrzymano wniosek - pocztą elektroniczną, skoro organ nie miałby innej możliwości. W kontekście powyższych rozważań Kolegium zauważyło, że w piśmie z 12 kwietnia 2016 r. wskazano na wymóg podania przez wnioskodawcę imienia i nazwiska oraz adresu zamieszkania, z uwagi na ewentualność podjęcia decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej lub decyzji o umorzeniu postępowania, w tym konieczność oznaczenia w decyzji strony (jako jej elementu wynikającego z art. 107 § 1 K.p.a.) i doręczenia tego aktu w zgodzie z art. 42 K.p.a. Świadczyło o tym również wskazanie w podstawie prawnej wezwania do uzupełnienia braku formalnego, oprócz art. 64 § 2, art. 63 § 1 i art. 107 § 1 K.p.a., także powołanej wyżej regulacji art. 16 ust. 2 u.d.i.p. Odnotowało także, że wezwanie z 12 kwietnia 2016 r. zostało sformułowane stosownie do art. 64 § 2 K.p.a. i doręczone wnioskującemu na wskazany adres poczty elektronicznej w dniu 13 kwietnia 2016 r. Jednak wnioskodawca nie uczynił zadość wezwaniu Kolegium, stąd stosownie do pouczenia zawartego w ww. piśmie i na podstawie art. 64 § 2 K.p.a. przedmiotowe podanie pozostawiono bez rozpoznania. O powyższym poinformowano wnioskodawcę w piśmie z 27 kwietnia 2016 r. Skoro pozostawienie podania bez rozpoznania zakończyło postępowanie administracyjne w sprawie zainicjowanej wnioskiem z 7 kwietnia 2016 r. o udzielenie informacji publicznej, to zarzut bezczynności Kolegium w załatwieniu przedmiotowej sprawy jest nieuzasadniony. W piśmie procesowym z dnia 30 maja 2016 r., uzupełniającym odpowiedź na skargę, Kolegium podniosło, że wniosek strony nie wskazuje osoby, która go sporządziła, brak jest więc podstaw do uznania, że skarga złożona do sądu administracyjnego pochodzi od osoby, która zwracała się do SKO w Opolu o udostępnienie informacji publicznej. Skarga niniejsza została po raz pierwszy rozpoznana przez WSA w Opolu w sprawie sygn. akt II SAB/Op 35/16. Wyrokiem z dnia 13 czerwca 2016 r. o sygn. akt II SAB/Op 35/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu zobowiązał Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu do wydania aktu lub dokonania czynności załatwiających wniosek D. Z. z dnia 11 września 2015 r., w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami administracyjnymi sprawy, stwierdził, że organ dopuścił się bezczynności i bezczynność ta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa oraz zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu na rzecz skarżącego D. Z. kwotę 597 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Skargę kasacyjną od tego wyroku złożyło SKO w Opolu. Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną w wyroku z dnia 22 marca 2018 r., sygn. akt I OSK 2032/16 uchylając zaskarżony wyrok I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu wskazał, że w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej stan bezczynności oznacza sytuację, w której mimo upływu ustawowych terminów organ nie udostępnia żądanej informacji, nie wydaje decyzji, gdy zachodzą podstawy do odmowy udostępnienia informacji publicznej z przyczyn wskazanych w art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej albo umorzenia postępowania w przypadku przewidzianym w art. 14 ust. 2 tej ustawy bądź nie informuje wnioskodawcy o tym, że objęta wnioskiem informacja nie stanowi informacji publicznej i nie podlega udostępnieniu w trybie przepisów powołanej ustawy. Wybór jednego z wymienionych sposobów załatwienia sprawy należy do organu, który po zapoznaniu się z treścią żądania wnioskodawcy oraz po zbadaniu całokształtu okoliczności faktycznych ocenia, czy w konkretnej sprawie zaistniała przesłanka do zakończenia postępowania w sposób inny niż przez udostępnienie żądanej informacji publicznej. W sprawach ze skarg na bezczynność w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej kontrola wojewódzkiego sądu administracyjnego ma na celu ustalenie, czy organ będący adresatem wniosku w ustawowym terminie zakończył postępowanie w sposób przewidziany w przepisach prawa czy też w dacie wniesienia skargi pozostawał w bezczynności. Na gruncie rozpoznawanej sprawy Sąd I instancji dokonał błędnych ustaleń w tej kwestii, na co trafnie zwróciła uwagę strona skarżąca kasacyjnie. Zasadnicze uchybienie stanowiło łączne rozpoznanie skarg dotyczących nierozpoznana wniosków z dnia 11 września 2015 r. oraz 7 kwietnia 2016 r., zawartych co prawda w jednym piśmie, lecz odnoszących się do dwóch odrębnych spraw z zakresu informacji publicznej. Zgodnie z dyspozycją 57 § 3 P.p.s.a. w takim przypadku należało rozdzielić obie skargi. Ponadto Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia całkowicie pominął fakt, że wspomniane wnioski miały różny zakres przedmiotowy. Co więcej, w aktach administracyjnych niniejszej sprawy brak jest wniosku z dnia 11 września 2015 r. Jego treść została udostępniona Sądowi jedynie w postaci wydruku z poczty elektronicznej załączonego do skargi (karta nr 6 akt sądowych). Kumulatywne rozpatrzenie przez WSA w Opolu okoliczności istotnych dla spełnienia przesłanek do uwzględnienia skargi na bezczynność na mocy art. 149 P.p.s.a. wywarło wpływ na wadliwe ustalenie stanu faktycznego, który legł u podstaw zaskarżonego wyroku. Z jego uzasadnienia wynika, że postępowanie przed organem zostało wszczęte na skutek wniosku z dnia 7 kwietnia 2016 r., natomiast wniosek z dnia 11 września 2015 r. został wymieniony po raz pierwszy dopiero na etapie wniesienia skargi do WSA w Opolu. Z kolei dalsze rozważania doprowadziły Sąd do konkluzji, że organ pozostaje w bezczynności w odniesieniu do obu wniosków (karta nr 29 akt sądowych), podczas gdy w punkcie 1 sentencji wyroku SKO w Opolu zostało zobowiązane do załatwienia wniosku z dnia 11 września 2015 r. Powyższe według NSA oznacza, że strona skarżąca kasacyjnie zasadnie zarzuciła również naruszenie art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez sprzeczność zachodzącą w wyroku z dnia 13 czerwca 2016 r. między jego sentencją a uzasadnieniem. NSA dodał, że Sąd I instancji w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku uznał, że organ pozostaje w bezczynności w zakresie wniosku z dnia 7 kwietnia 2016 r., jednak stanowisko takie nie znalazło odniesienia w sentencji wyroku. W ocenie Sądu odwoławczego, uzasadniony był także zarzut naruszenia art. 153 P.p.s.a., który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie. Skarżący kasacyjnie organ trafnie zwrócił uwagę, że zawarte w uzasadnieniu wyroku wskazania Sądu I instancji są nieprawidłowe ze względu na nieuprawnione zobowiązanie organu do rozpatrzenia obu wniosków w określony przez Sąd sposób, tj. przez udostępnienie informacji publicznej, jak również poprzez brak korelacji wskazań z treścią osnowy wyroku, odnoszącej się tylko do jednego z wniosków. W związku z powyższym NSA podkreślił, że instytucja skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania ma na celu jedynie spowodowanie ustania stanu bezczynności czy też przewlekłości poprzez doprowadzenie do załatwienia sprawy, nie może natomiast prowadzić do jej merytorycznego rozstrzygnięcia przez sąd. Akt lub czynność organu, będące następstwem uwzględnienia skargi na bezczynność lub przewlekłość postępowania, podlegają kontroli sądowej w odrębnym postępowaniu, wszczynanym w wyniku ich zaskarżenia i wówczas sąd administracyjny ocenia, czy sposób załatwienia sprawy wybrany przez organ był zgodny z przepisami prawa. W toku ponownego rozpoznawania sprawy stosując się, na podstawie art. 190 P.p.s.a., do wskazań NSA zawartych w wyroku z dnia 22 marca 2018 r., Sąd I instancji na podstawie art. 57 § 3 P.p.s.a., wyłączył ze sprawy II SAB/Op 49/18 sprawę ze skargi D. Z. na bezczynność SKO w Opolu w przedmiocie udostępnienia informacji żądanych we wniosku z dnia 7 kwietnia 2016 r. Przedmiotem rozpoznania w nin. sprawie prowadzonej pod sygn. akt II SAB/Op 49/18 pozostał tylko wniosek o udostępnienie informacji z 11 września 2015 r. Wobec uwagi NSA zawartej na str. 9 uzasadnienia wyroku sygn. akt I OSK 2032/16 zarządzeniem z dnia 21 czerwca 2018 r. WSA w Opolu ponownie zażądał od organu wydruku z poczty elektronicznej stanowiącego wniosek z dnia 11 września 2015 r., po czym ponownie rozpoznał sprawę na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu ponownie rozpoznając sprawę zważył, co następuje: Na podstawie art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. 2017 r., poz. 2188 ze zm.) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W myśl art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. W tym zakresie przedmiotem sądowej kontroli nie jest określony akt lub czynność organu administracji, lecz ich brak w sytuacji, gdy organ miał obowiązek podjąć działanie w danej formie i w określonym przez prawo terminie. Zgodnie z art. 190 P.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Powyższe determinuje zakres kontroli sądu, sprowadzającej się w tym wypadku do oceny, czy sprawa podlega załatwieniu przez organ w drodze określonego przez ustawodawcę aktu administracyjnego lub czynności. Uwzględniając skargę na bezczynność Sąd orzeka na podstawie art. 149 P.p.s.a., który określa, że w tym przypadku sąd: - zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności; - zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa; - stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Po myśli art. 149 § 1a P.p.s.a., jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Stosownie natomiast do art. 149 § 2 P.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6. Dodać jeszcze trzeba, że na zasadzie art. 119 pkt 4 oraz art. 120 P.p.s.a., jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów. Oceniając dopuszczalność skargi należy zauważyć, że skarga do sądu administracyjnego na bezczynność organu w przedmiocie dostępu do informacji publicznej nie wymaga poprzedzenia jej środkiem zaskarżenia wskazanym w art. 52 P.p.s.a. Zgodnie bowiem z treścią art. 16 ust. 1 i 2 u.d.i.p., przepisy K.p.a. stosuje się jedynie do decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej oraz do umorzenia postępowania o udostępnienie informacji publicznej. W związku z tym przepisy K.p.a. nie mają zastosowania w zakresie pozostałych czynności podejmowanych przez organ na podstawie ustawy o dostępie do informacji publicznej, w tym do czynności materialno-technicznych w rozumieniu art. 3 § 2 pkt 4 P.p.s.a., natomiast u.d.i.p. nie wskazuje dodatkowych środków prawnych przeciwko czynnościom podejmowanym w ramach jej realizacji, za wyjątkiem art. 16 ust. 1 i 2 tej ustawy. W konsekwencji, przyjąć należy, że skarga na bezczynność w zakresie udzielenia informacji publicznej jest dopuszczalna bez wzywania właściwego organu do usunięcia naruszenia prawa, a ponadto nie są wiążące żadne terminy do jej skutecznego wniesienia do sądu administracyjnego. Skarżący zarzucił Samorządowemu Kolegium Odwoławczemu w Opolu bezczynność w zakresie udostępnienia informacji na wniosek z 11 września 2015 r. W świetle art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p., nie budzi wątpliwości, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu, będąc organem władzy publicznej jest obowiązane do udzielenia informacji publicznej. Rozważając natomiast, czy żądane informacje mieszczą się w pojęciu informacji publicznej podlegającej udostępnieniu na podstawie u.d.i.p. wyjaśnić należy, że pojęcie informacji publicznej zdefiniowane zostało w art. 1 ust. 1 u.d.i.p., zgodnie z którym informację publiczną stanowi każda informacja o sprawach publicznych. Jego doprecyzowaniem jest art. 6 ust. 1 u.d.i.p., który wymienia rodzaje spraw, jakich mogą dotyczyć informacje o charakterze publicznym. Zawiera on jednak tylko przykładowy katalog spraw i dlatego, dla prawidłowego ustalenia znaczenia tego pojęcia uwzględnić należy także zapisy Konstytucji RP, która w art. 61 ust. 1 ustala prawo obywatela do uzyskania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne, a także o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, oraz innych osób i jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Na podstawie wskazanych powyżej przepisów przyjąć zatem trzeba, że informacją publiczną jest każda informacja wytworzona przez władze publiczne oraz osoby pełniące funkcje publiczne i inne podmioty, które wykonują funkcje publiczne lub gospodarują mieniem publicznym, jak również informacje odnoszące się do wspomnianych władz, osób i innych podmiotów, niezależnie od tego, przez kogo zostały wytworzone. Mając na uwadze szeroką definicję informacji publicznej, żądane przez skarżącego we wniosku z dnia 11 września 2015 r. informacje, jako bezpośrednio związane z działalnością i funkcjonowaniem Kolegium, są informacjami publicznymi. Dlatego Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Opolu było zobowiązane do ich udzielenia w ustawowym terminie. Nie można natomiast zgodzić się ze stanowiskiem organu, że brak wskazania przez skarżącego w złożonym drogą elektroniczną wniosku danych w postaci imienia i nazwiska uniemożliwił jego identyfikację, a tym samym udostępnienie żądanych informacji. Sąd podziela pogląd wyrażony w orzecznictwie sądowoadministracyjnym, że w u.d.i.p. brak jest wskazania jakichkolwiek wymagań formalnych wniosku, poza utrwaleniem go w formie pisemnej, przy czym za wniosek pisemny uznawać także należy przesłanie zapytania pocztą elektroniczną, zaś wobec braku konieczności pełnego zidentyfikowania wnioskodawcy, wniosek taki może nawet nie zawierać podpisu, o ile możliwa jest jego realizacja w oparciu o samą treść wniosku (por. wyrok NSA z dnia 28 sierpnia 2015 r., sygn. akt I OSK 1808/14 i przytoczone tam orzecznictwo; dostępne na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądów Administracyjnych http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Postępowanie w sprawie udzielenia informacji publicznej jest odformalizowane i uproszczone, co wynika z celu u.d.i.p. oraz z jej art. 10 ust. 2 stanowiącego, że informacja publiczna, która może być niezwłocznie udostępniona, jest udostępniana w formie ustnej lub pisemnej bez pisemnego wniosku (por. wyrok NSA z dnia 14 września 2012 r., sygn. akt I OSK 1013/12). Jeżeli złożenie wniosku o udostępnienie informacji publicznej nie zostało obwarowane żadnymi szczególnymi wymogami formalnymi, w szczególności nie wymaga dokładnego zidentyfikowania wnioskodawcy, uznać należało, że wniosek skarżącego zawierał podstawowe elementy pozwalające na jego rozpoznanie. Przepisy ustawy o dostępie do informacji publicznej nie odsyłają do przepisów K.p.a., w celu uzupełnienia podania poprzez jego doprecyzowanie w trybie art. 64 § 2 K.p.a. Wniosek o udzielenie informacji w trybie ustawy nie stanowi podania w indywidualnej sprawie administracyjnej w rozumieniu art. 63 K.p.a., a w konsekwencji jego uwzględnienie nie podlega rygorom K.p.a. Czynności proceduralne podmiotu zobowiązanego do udostępnienia informacji publicznej poprzedzające ustalenie, że żądanie jest kierowane do niego w trybie ustawy, oraz że żądana informacja stanowi informację publiczną, nie są prowadzone w oparciu o przepisy K.p.a., gdyż wniosek nie wszczyna postępowania administracyjnego (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 10 stycznia 2007 r., sygn. akt I OSK 50/06, dostępny na ww. stronie internetowej http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Z powyższych względów nie można zgodzić się z organem, że wezwanie skarżącego o podanie danych było zasadne, a z uwagi na brak odpowiedzi pozostawienie wniosku bez rozpoznania prawidłowe. W tych okolicznościach, w ocenie Sądu, trzeba przyjąć, że wniosek skarżącego skierowany do organu w dniu 11 września 2015 r. nie został rozpatrzony przez organ w ustawowym 14-dniowym terminie, który upływał w dniu 25 września 2015 r. Dlatego skarga została uwzględniona. Rozpoznając sprawę ze skargi na bezczynność, Sąd zobowiązany jest uwzględnić stan faktyczny w chwili orzekania, a więc to, że organ nie załatwił wniosku w żaden sposób. Organ pozostaje, więc w bezczynności w zakresie załatwienia przedmiotowego wniosku. Ten stan dotyczy istotnego przekroczenia terminu załatwienia sprawy wynikającego z ustawy. Podkreślenia wymaga, że celem skargi na bezczynność organu jest zobowiązanie podmiotu do wydania określonego aktu lub dokonania czynności co oznacza, w zaistniałej sytuacji bezczynności organu, zobowiązywanie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Opolu do załatwienia wniosku strony z 11 września 2015 r., o czym orzeczono w pkt 1 stosownie do art. 149 § 1 pkt 1 P.p.s.a. Bezczynność ta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1a P.p.s.a.(pkt 2 wyroku). Wynika to już z upływu znacznego okresu czasu od daty ustawowego terminu załatwienia wniosku. Przekroczenie ustawowego terminu załatwienia sprawy jest przy tym oczywiste i niezaprzeczalne (por. też wyrok WSA w Łodzi sygn. akt II SAB/Łd 137/15 i WSA w Opolu sygn. akt II SAB/Op 40/17). Wyraźnego podkreślenia wymaga, że w sprawie nie zachodzi jednak przypadek oczywistego braku podejmowania przez organ jakichkolwiek czynności, czy też lekceważenia skarżącego i braku woli załatwienia sprawy, które mogło stanowić podstawę wymierzenia grzywny z art. 149 § 2 P.p.s.a. Bezczynność organu wynikała z błędnej wykładni przepisów u.d.i.p., polegającej na wadliwym przyjęciu, że skoro wniosek skarżącego nie zawierał danych w postaci imienia i nazwiska wnioskodawcy, to niemożliwe było jego rozpoznanie. O kosztach postępowania należnych skarżącemu orzeczono w pkt 3 wyroku, na podstawie art. 200 § 1 i art. 205 § 2 P.p.s.a. Na zasądzone koszty składa się kwota 100 zł uiszczonego wpisu od skargi, ustalonego na podstawie § 2 ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193, z późn. zm.), opłata skarbowa w wysokości 17 zł za udzielenie pełnomocnictwa oraz wynagrodzenie pełnomocnika procesowego skarżącego w wysokości 480 zł, równoważnej minimalnej stawce za czynności radcy prawnego w postępowaniu administracyjnym z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r., poz. 265). Sąd nie uwzględnił natomiast wniosku skarżącego o zasądzenie zwrotu kosztów korespondencji w kwocie 4,20 zł oraz opłat bankowych w kwocie 2 zł. Zgodnie z treścią art. 205 § 2 P.p.s.a., do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Powyższa regulacja ma charakter wyczerpujący. W związku z tym, przedstawiony katalog niezbędnych kosztów nie może być rozszerzany na wydatki inne, w tym drobne i zwykle występujące przy okazji postępowania sądowego, tak jak w niniejszej sprawie, prowizja banku od przelewu obejmującego kwotę uiszczaną z tytułu opłaty skarbowej od złożenia dokumentu pełnomocnictwa, albo koszty związane z prowadzeniem korespondencji. Koszty te nie mieszczą się w ramach wydatków adwokata lub radcy prawnego, ponieważ wydatki te mogą być pokrywane w ramach wynagrodzenia pełnomocnika. Wydatki takie nie są zaliczane do kosztów postępowania, które ma zwrócić organ, w razie uwzględnienia skargi (por. m.in. postanowienie NSA z dnia 13 marca 2012 r., sygn. akt II FZ 31/12; postanowienie WSA w Warszawie z dnia 14 marca 2016 r., sygn. akt II SAB/Wa 918/15; wyrok WSA w Bydgoszczy z dnia 25 listopada 2015 r., sygn. akt II SAB/Bd 86/15-CBOSA).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło