III OSK 389/21

WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-11-03

Skład orzekający: Zbigniew Ślusarczyk, Olga Żurawska-Matusiak, Dariusz Chaciński

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy policjantowi, który przed mianowaniem do służby stałej nabył lokal mieszkalny odpowiadający przysługującym mu normom, przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego, jeśli zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe?
Ratio decidendi
Pomoc finansowa na uzyskanie lokalu mieszkalnego przysługuje policjantowi w służbie stałej, który ma prawo do lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ale go nie otrzymał, ponieważ jego potrzeby mieszkaniowe nie są zaspokojone. Policjant, który przed mianowaniem do służby stałej nabył lokal mieszkalny odpowiadający przysługującym mu normom, zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe i tym samym nie spełnia przesłanek do przyznania pomocy finansowej.
Stan faktyczny
Skarżący, policjant, zwrócił się o pomoc finansową na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Do wniosku dołączył akt notarialny nabycia mieszkania w 2015 r., jeszcze przed mianowaniem do służby stałej w 2017 r. Organy policji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że skarżący zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe, posiadając lokal odpowiadający normom. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę. Skarżący wniósł skargę kasacyjną, zarzucając naruszenie prawa materialnego poprzez błędną wykładnię i zastosowanie przepisów ustawy o Policji.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.

Pełny tekst orzeczenia

Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Zbigniew Ślusarczyk Sędziowie: sędzia NSA Olga Żurawska-Matusiak (spr.) sędzia del. WSA Dariusz Chaciński po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej T. K. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku z dnia 21 czerwca 2018 r. sygn. akt III SA/Gd 290/18 w sprawie ze skargi T. K. na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z dnia [...] marca 2018 r. nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego oddala skargę kasacyjną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku wyrokiem z 21 czerwca 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 290/18 oddalił skargę T. K. (dalej: "skarżący") na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z [...] marca 2018 r., nr [...]w przedmiocie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Powyższy wyrok został wydany w następującym stanie faktycznym sprawy. Skarżący wnioskiem z [...] stycznia 2018 r. zwrócił się do Komendanta Miejskiego Policji w G. o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego w G. przy ul. [...]. Do wniosku dołączona została kopia aktu notarialnego dotyczącego nabycia tego mieszkania [...] listopada 2015 r. przez skarżącego oraz jego żonę. Komendant Miejski Policji w G. (dalej: "organ pierwszej instancji") decyzją z [...]lutego 2018 r., nr [...], na podstawie art. 95 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 94 ust. 1 i art. 88 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. 2017 r., poz. 2067 ze zm. – dalej: "ustawa o Policji") oraz § 1 ust. 1, § 2 pkt 1 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału opróżniania i norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów (Dz. U z 2013 r., poz. 1170 ze zm. – dalej: "rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów") oraz § 3a ust. 1 pkt 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 17 października 2001 r. w sprawie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego lub domu jednorodzinnego przez policjantów (Dz. U. z 2013 r., poz. 864 ze zm. – dalej: "rozporządzenie w sprawie pomocy finansowej"), odmówił skarżącemu przyznania wnioskowanej pomocy finansowej. W uzasadnieniu organ pierwszej instancji podniósł, że pomoc finansowa na cele mieszkaniowe przysługuje tylko tym funkcjonariuszom, którzy są w służbie stałej i nie posiadają lokalu mieszkalnego w miejscu pełnienia służby lub w miejscowości pobliskiej. W ocenie organu warunek ten nie został przez skarżącego spełniony, ponieważ na [...] stycznia 2017 r., czyli mianowania do służby stałej, jak i na dzień złożenia rozpoznawanego wniosku, skarżący posiadał znajdujący się w miejscowości pełnienia służby i zgodny z przysługującymi normami lokal mieszkalny nr [...] przy ul. [...]w G. Tym samym skarżący nie spełniał przesłanki do przyznania mu pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji. Dodatkowo w sprawie ustalono, że powierzchnia użytkowa zakupionego lokalu wynosi [...]², a powierzchnia mieszkalna – [...]². Lokal jest zajmowany przez trzyosobową rodzinę policjanta, na którą składa się wnioskodawca, jego żona oraz córka. Z tego tytułu, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 18 maja 2005 r. funkcjonariuszowi przysługują 3 normy zaludnienia, czyli powierzchnia mieszkalna (pokoi) od 21 do 30 m². Organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, że skoro powierzchnia zajmowanego przez funkcjonariusza lokalu wynosi 30,4 m², to spełnia on normy zaludnienia przewidziane dla policjanta posiadającego rodzinę zgodnie z cyt. rozporządzeniem. Następnie Komendant Wojewódzki Policji w G. decyzją z [...] marca 2018 r., nr 4/2018, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W podstawie prawnej rozstrzygnięcia wskazano art. 6 a ust. 2 pkt 1, art. 88, art. 94 ust. 1 oraz art. 97 ust. 5 ustawy o Policji w zw. z § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 18 maja 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad przydziału opróżniania oi norm zaludnienia lokali mieszkalnych oraz przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów oraz § 1 rozporządzenia w sprawie pomocy finansowej. Organ odwoławczy wskazał, że w przedmiotowej sprawie kluczową okolicznością jest fakt, że skarżący w dniu mianowania do służby stałej posiadał lokal mieszkalny w miejscu pełnienia służby. Wobec tego rozpatrując złożone podanie, w pierwszej kolejności należało rozważyć, czy wnioskodawca w dniu uzyskania lokalu mieszkalnego posiadał uprawnienia do lokalu mieszkalnego pozostającego do dyspozycji Policji. Zdaniem organu nie było możliwości przyznania skarżącemu żądanego świadczenia na spłatę kredytu związanego z zakupem mieszkania. Skarżący wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gdańsku skargę na decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w G. z [...] marca 2018 r., nr [...]. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasowe stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd pierwszej instancji podał, że w niniejszej sprawie bezsporne jest, że skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego [...] stycznia 2018 r., do wniosku dołączając kserokopię sporządzonej w formie aktu notarialnego [...] listopada 2015 r. umowy ustanowienia odrębnej własności lokalu oraz przeniesienia własności lokalu mieszkalnego nr [...] położonego w G. przy ul. [...] oraz odpis zwykły z księgi wieczystej, do której wpisany został przedmiotowy lokal. Powierzchnia lokalu spełnia przysługujące skarżącemu w chwili złożenia wniosku normy zaludnienia (tj. [...]2 powierzchni pokoi zgodnie z § 2 pkt 1 w zw. z § 3 rozporządzenia w sprawie szczegółowych zasad przydziału i opróżniania tymczasowych kwater przeznaczonych dla policjantów). Oczywistym zatem jest, że skarżący w dacie złożenia wniosku miał zaspokojone potrzeby mieszkaniowe. Skarżący pełnił służbę w Policji od [...] stycznia 2014 r., zaś do służby stałej został mianowany [...] stycznia 2017 r. Zakup przedmiotowego lokalu nastąpił w czasie, gdy skarżący był funkcjonariuszem w służbie przygotowawczej. Wobec tego Sąd stwierdził, że przed zakupem lokalu w odniesieniu do skarżącego przesłanka pozytywna z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji nie została spełniona i skarżący nie miał prawa do pomocy finansowej na uzyskanie lokalu mieszkalnego. Skarżący złożył na powyższy wyrok skargę kasacyjną do Naczelnego Sądu Administracyjnego, zaskarżając go w całości oraz wnosząc o jego uchylenie, a także o przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku, rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie oraz o przyznanie kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi obu instancji, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego w tych postępowaniach według norm przepisanych. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucił naruszenie prawa materialnego, tj.: 1) art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, poprzez niewłaściwe zastosowanie w sytuacji gdy skarżący rozpoczynając służbę w Policji 28 stycznia 2014 r. nie posiadał lokalu mieszkalnego, zaś zakup takiego lokalu w późniejszym czasie został dokonany ze względu na brak realnej możliwości skorzystania z prawa do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej ze względu na brak takich lokali w zasobach Policji, zaś zakup lokalu został sfinansowany ze środków pochodzących z kredytu; 2) art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, poprzez błędną wykładnię dokonaną wyłącznie na podstawie językowych dyrektyw interpretacyjnych, podczas gdy niezbędne było dokonanie wykładni systemowej i celowościowej oraz uwzględnienie nie tylko przepisów ustawy o Policji, ale też konstrukcji równokształtnych instytucji uregulowanych w innych ustawach dotyczących służb mundurowych, w szczególności przepisów ustawy o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej skarżący nie zgodził się z interpretacją przepisów art. 88, 94 ust. 1, art. 95 ust. 1 pkt 1-4 ustawy o Policji dokonaną przez Sąd pierwszej instancji. Wykładnia przedstawiona przez Sąd, zdaniem skarżącego, prowadziłaby do sytuacji, w której policjant zaciągający kredyt na zakup mieszkania przed złożeniem wniosku o pomoc finansową znajdzie się w gorszej sytuacji od Policjanta nabywającego lokal po złożeniu wniosku o dofinansowanie zakupu. Celem art. 94 ust. 1 w zw. z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji jest niewątpliwie to, żeby policjant w służbie stałej mieszkał w miejscowości, w której pełni służbę albo w miejscowości pobliskiej. Z tym celem, a nie przywilejem jako takim, związane jest prawo, o którym mowa w art. 88 ustawy o Policji. Tak rozumianemu uprawnieniu policjanta odpowiadają obowiązki organów Policji zaspokojenia tego prawa. Działanie skarżącego, który niejako wyręcza organy Policji z wypełnienia swojego obowiązku odpowiadającego prawu policjanta do zamieszkiwania w miejscowości, w której pełni służbę nie może prowadzić do pozbawienia policjanta prawa do pomocy finansowej, o jakiej mowa w przepisie. Skarżący zauważył, że obecnie prawo policjanta do lokalu nie jest realizowane ze względu na brak lokali w zasobie Policji. Policjant, który zaciąga kredyt hipoteczny na zakup mieszkania, a następnie składa wniosek o pomoc finansową nie może być gorzej traktowany od policjanta, który nabywa lokal już po złożeniu wniosku o dofinansowanie zakupu. Brak jest racjonalnej przesłanki do rozróżnienia opisanych wyżej sytuacji, skoro policjant nieobciążony ratami kredytu hipotecznego jest zazwyczaj w lepszej sytuacji ekonomicznej od policjanta, który dokonał już zakupu mieszkania sfinansowanego takim kredytem. Policjant decyduje się na zaciągnięcie kredytu na zakup mieszkania ze względu na brak realnej możliwości realizacji jego prawa do lokalu z zasobu Policji. Skarżący w piśmie z [...] stycznia 2021 r. wniósł o skierowanie sprawy w trybie ustawy z dnia 14 maja 2020 r. o zmianie niektórych ustaw w zakresie działań osłonowych w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 875) na posiedzenie niejawne oraz o przyspieszenie rozpoznania sprawy. W pozostałym zakresie skarżący wniósł i wywodził jak dotychczas, tj. o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości oraz przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Gdańsku do ponownego rozpoznania oraz o przyznanie skarżącemu kosztów postępowania przed sądami administracyjnymi obu instancji, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego w tych postępowaniach według norm przepisanych. Ponadto skarżący podtrzymał zarzuty postawione w skardze kasacyjnej. W ocenie skarżącego brak jest uzasadnienia do pozbawienia pomocy finansowej policjanta (ok. 5000 zł) obciążonego ratami kredytu mieszkaniowego i stawiania go w gorszej sytuacji w porównaniu do policjanta, który dopiero podejmuje decyzję w jakiej formie zapewnić sobie lokal mieszkalny w miejscowości pełnienia służby. Nabycie przez funkcjonariusza lokalu mieszkalnego przed złożeniem wniosku o przyznanie pomocy finansowej nie wyklucza samo przez się przyznania tej pomocy. Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 15zzs4 ust. 1 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (Dz. U. poz. 1842 ze zm.) wynikającą z art. 4 pkt 3 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z poz. 1090) pismami z 10 sierpnia 2021 r. poinformował strony postępowania, że w okresie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania ostatniego z nich, w sprawach, w których strony nie zrzekły się przeprowadzenia rozprawy, Naczelny Sąd Administracyjny przeprowadza rozprawę wyłącznie zdalnie przy użyciu urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie jej na odległość, jeżeli wszystkie strony wyrażą na to zgodę. We wskazanym wyżej okresie nie przeprowadza się rozpraw w siedzibie Sądu z udziałem stron. Jeżeli którakolwiek z wezwanych stron oświadczy, że nie ma możliwości technicznych uczestniczenia w rozprawie zdalnej, sprawa zostanie skierowana na posiedzenie niejawne w trybie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych. W związku z powyższym zwrócono się do stron postępowania o udzielenie informacji, w terminie 7 dni od dnia doręczenia pisma, czy wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, co zdecydowanie może przyspieszyć rozpoznanie wniesionej skargi kasacyjnej. W razie wyrażenia zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, strony zostały poinformowane o możliwości przedstawienia, w terminie 7 dni, dodatkowych wyjaśnień na piśmie. Jednocześnie w przypadku, gdy strony postępowania nie wyrażają zgody na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym, Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił się o udzielenie informacji, czy strona posiada możliwości techniczne uczestniczenia w rozprawie zdalnej przy użyciu informatycznej aplikacji. Ponadto strony postępowania zostały zawiadomione, że na podstawie art. 15 zzs4 ust. 3 ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych – Przewodniczący może zarządzić przeprowadzenie posiedzenia niejawnego, jeżeli uzna rozpoznanie sprawy za konieczne, a rozprawy nie można przeprowadzić na odległość z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku. Skarżący oraz organ w pismach procesowych oświadczyli, że wyrażają zgodę na rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym. Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, dalej jako p.p.s.a.) Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie przesłanki uzasadniające nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 p.p.s.a. W rozpoznawanej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny nie stwierdził tak rozumianej nieważności postępowania sądowego. Dlatego skarga kasacyjna podlegała rozpoznaniu w granicach zgłoszonych w niej zarzutów. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając skargę kasacyjną we wskazanych granicach uznał, że skarga ta nie zasługuje na uwzględnienie, gdyż jej zarzuty są niezasadne. Naruszenie prawa materialnego przez błędną wykładnię polega na mylnym rozumieniu treści określonej normy prawnej i właściwie sprowadza się do sytuacji, gdy sąd pierwszej instancji nieprawidłowo odczytał konkretny przepis prawa materialnego konstruując materialnoprawny wzorzec kontroli rozstrzygnięcia organu administracji (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Komentarz, Lexis Nexis Warszawa 2006 s.367, H. Knysiak-Molczyk, Skarga kasacyjna w postępowaniu sądowoadministracyjnym, Warszawa 2009, s.224-226). Naruszenie prawa materialnego polegające na jego błędnej wykładni może stanowić podstawę kasacyjną, gdy miało wpływ na rozstrzygnięcie, a więc wówczas, gdy na skutek błędnej wykładni orzeczenie nie odpowiada prawu. Skuteczność zarzutu naruszenia prawa materialnego przez błędną wykładnię należy analizować w oderwaniu od oceny ustaleń faktycznych, a jedynie w odniesieniu do bezspornych okoliczności faktycznych sprawy i uzasadnienia (por. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, LexisNexis 2011, uwaga 3 do art. 174). Skoro okoliczności faktyczne stanowiące podstawę zaskarżonej decyzji, a także akceptującego jego poprawność wyroku Sądu pierwszej instancji, nie zostały skutecznie podważone, to ocenę prawidłowości wykładni przepisów prawa materialnego mogących stanowić podstawę rozstrzygnięcia sprawy należy odnosić do okoliczności faktycznych ustalonych przez organ. Tę samą uwagę należy odnieść do zarzutu błędnego zastosowania art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji. Błędne zastosowanie prawa materialnego, czyli tzw. błąd w subsumcji, polega na wadliwym uznaniu, że ustalony w sprawie stan faktyczny odpowiada hipotezie określonej normy prawnej. Ocena zasadności zarzutu naruszenia prawa materialnego może być zatem dokonana wyłącznie na postawie konkretnie ustalonego w sprawie stanu faktycznego, nie zaś na podstawie stanu faktycznego, który skarżący uznaje za prawidłowy. Nie ma zatem możliwości skutecznego powoływania się na zarzut wadliwego zastosowania prawa materialnego w sytuacji, gdy nie zakwestionowano równocześnie ustaleń stanu faktycznego, na których oparto skarżone rozstrzygnięcie. Jest to konsekwencją faktu, że błędne zastosowanie (bądź niezastosowanie) przepisów materialnoprawnych zasadniczo każdorazowo pozostaje w ścisłym związku z ustaleniami stanu faktycznego sprawy i może być wykazane pod warunkiem wcześniejszego obalenia tych ustaleń czy też szerzej – dowiedzenia ich wadliwości (por. wyrok NSA z 21 października 2011 r., II FSK 775/10 i z 10 stycznia 2012 r., I FSK 319/11). Nie narusza prawa dokonana przez Sąd pierwszej instancji wykładnia art. 94 ust. 1 ustawy o Policji zakładająca, że przepis ten, określając uprawnienie policjanta do uzyskania pomocy finansowej, wiąże to uprawnienie z obowiązkiem organu administracji publicznej przewidzianym w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Stosownie zaś do tego przepisu policjantowi w służbie stałej przysługuje prawo do lokalu mieszkalnego w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, z uwzględnieniem liczby członków rodziny oraz ich uprawnień wynikających z przepisów odrębnych. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 marca 1999 r., sygn. akt OPS 1/99 wskazano, że pomoc finansowa, o której mowa w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji, jest konsekwencją niezrealizowania uprawnienia policjanta, który ma prawo do otrzymania lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 ustawy, na podstawie decyzji administracyjnej o przydziale. Za takim rozumieniem przepisu art. 94 ust. 1 ustawy przemawia sama istota prawa policjanta do lokalu, o którym mowa w art. 88 ust. 1 ustawy o Policji. Prawo policjanta do lokalu mieszkalnego jest wyraźnie powiązane z przesłanką niezaspokojenia potrzeby mieszkaniowej uprawnionego funkcjonariusza. Omawiane uprawnienia policjanta do lokalu mieszkalnego lub pomocy finansowej na cele mieszkaniowe nie mogą być interpretowane w oderwaniu od treści art. 95 ustawy o Policji. Zgodnie z tym przepisem lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji nie przydziela się policjantowi w następujących sytuacjach: 1) w razie skorzystania z pomocy finansowej, o której mowa w art. 94 ustawy, 2) posiadającemu w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej lokal mieszkalny odpowiadający co najmniej przysługującej mu powierzchni mieszkalnej albo dom jednorodzinny lub dom mieszkalno-pensjonatowy, 3) którego małżonek posiada lokal mieszkalny lub dom określony w pkt 2; 4) w razie zbycia przez niego lub jego małżonka własnościowego prawa do spółdzielczego lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość albo dom, o którym mowa w pkt 2, z wyjątkiem przypadków określonych na podstawie art. 96 ust. 3. Ani prawo do przydziału lokalu mieszkalnego na podstawie decyzji administracyjnej, ani pomoc finansowa udzielona na cel wymieniony w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji nie przysługują więc policjantowi mającemu zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości, w której pełni służbę, lub w miejscowości pobliskiej, w sposób określony w art. 95 pkt 1-4 ustawy. Warunek przyznania pomocy finansowej na uzyskanie lokalu lub domu zatem wiązać należy tylko z taką sytuacją, w której policjant spełnia warunki do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, o jakim mowa w art. 90 ustawy o Policji, na podstawie decyzji administracyjnej, lecz lokalu takiego nie otrzymał. Natomiast jeśli policjant ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscowości pełnienia służby lub miejscowości pobliskiej w formie przewidzianej przez ustawę (art. 95 ustawy), to nie spełnia on ustawowych warunków do uzyskania prawa do lokalu (art. 88 ustawy). W konsekwencji taki policjant nie spełnia niezbędnej przesłanki przyznania pomocy finansowej (określonej w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji), tj. niezrealizowania prawa do lokalu mieszkalnego w rozumieniu art. 95 tej ustawy. Powyższe rozważania prowadzą do konkluzji, że stosownie do art. 94 ust. 1 w związku z art. 88 ust. 1 ustawy o Policji policjantowi nie przysługuje pomoc finansowa na uzyskanie lokalu lub domu, jeżeli policjant nie ma prawa do uzyskania przydziału lokalu mieszkalnego, określonego w art. 90 tej ustawy, w drodze decyzji administracyjnej, ponieważ posiada inny odpowiedni lokal mieszkalny w miejscowości, w której pełni służbę lub w miejscowości pobliskiej (art. 95 powołanej ustawy). Przypomnieć należy, iż wykładnia to określenie rzeczywistej treści przepisu prawnego (zakodowanej w nim normy prawnej), która jest rezultatem procesu interpretacyjnego zachodzącego wówczas, gdy istnieje konieczność zastosowania danego przepisu. Procesowi wykładni należy poddać każdy przepis prawny (tekst prawny) w celu ustalenia jego treści, niezależnie od stopnia jego rozumienia prima facie (por. Maciej Zieliński w: Wykładnia prawa. Zasady, reguły, wskazówki. Warszawa 2008, str. 320). Znaczenie przepisu zależy nie tylko od jego językowego sformułowania (kontekst językowy), ale także od treści innych przepisów (kontekst systemowy) oraz całego szeregu wyznaczników językowych, takich jak m.in. cele i funkcje danej regulacji prawnej (kontekst funkcjonalny). Względy celowościowe w żadnym razie nie mogą być jednak wykorzystane do podważenia i w rezultacie odrzucenia zastosowania normy prawnej, która na gruncie językowym nie budzi żadnych wątpliwości, a one same muszą być uzasadnione. Zgodnie z wykładnią systemową nie można przepisów prawa interpretować w sposób prowadzący do ich sprzeczności z innymi przepisami, a przy wykładni przepisów należy brać pod uwagę ich miejsce w systematyce wewnętrznej aktu normatywnego. Wykładnia powyższych przepisów dokonana przez Sąd pierwszej instancji uwzględnia te reguły. Interpretując znajdujące zastosowanie w sprawie przepisy Sąd odniósł się i do celu wprowadzenia powyższej regulacji, którym jest zapewnienie funkcjonariuszowi prawa lokalu mieszkalnego w sytuacji, gdy jego potrzeby mieszkaniowe nie są zaspokojone, jak też do usytuowania powyższych przepisów w całej regulacji odnoszącej się do mieszkań funkcjonariuszy Policji. W wyroku z 14 maja 2001 r., sygn. akt SK 1/00 Trybunał Konstytucyjny podkreślił, że szczególna pomoc w uzyskaniu mieszkania przez policjantów uzasadniona jest dążeniem do zapewnienia policjantowi możliwości zamieszkania w miejscowości, w której pełni służbę. Ustawa o Policji nie formułuje praw podmiotowych wszystkich policjantów do uzyskania pomocy finansowej do nabycia mieszkania na własność, bez względu na to, czy mają oni zaspokojone potrzeby mieszkaniowe w miejscu pełnienia służby. Przepis art. 32 Konstytucji RP nie obliguje też ustawodawcy do zakreślenia tak szerokich ram pomocy udzielanej policjantom w celu zapewnienia im możliwości nabywania mieszkań na własność. Prawo do uzyskania świadczenia mieszkaniowego - jego cel i zakres, należy oceniać jedynie według przepisów ustawy, zaś przewidziana w art. 94 ust. 1 ustawy o Policji pomoc mieszkaniowa nie została ukształtowana jako prawo z tytułu samego pełnienia służby w Policji, zatem nie może być uznana za dodatkowy przywilej tej grupy zawodowej (por. uchwała NSA z 29 marca 1999 r., OPS 1/99). Wskazując na konieczność interpretacji przepisów ustawy o Policji przy uwzględnieniu przepisów regulujących równokształtne instytucje zawarte w ustawie o zakwaterowaniu Sił Zbrojnych RP, skarżący nie podaje jakie przepisy w procesie wykładni miałyby być uwzględnione i już z tego powodu nie można odnieść się do zarzutu ich pominięcia. Dodatkowo zważyć należy, że każda ustawa pragmatyczna zawiera odrębne regulacje kwestii mieszkaniowych, które uwzględniają m.in. charakter danej służby, stąd przenoszenie określonych regulacji między ustawami, w sytuacji, gdy nie są analogiczne, jest nieuprawnione. W rozpoznawanej sprawie kluczowe znaczenie ma, jak przedstawiała się sytuacja mieszkaniowa skarżącego na datę rozpoczęcia służby stałej w Policji. Dopiero bowiem z tym momentem skarżącemu, zgodnie z regulacją art. 88 ust. 1 ustawy o Policji, zaczęło przysługiwać prawo do lokalu mieszkalnego. Stosownie do art. 88 ust. 2 ww. ustawy policjant w służbie przygotowawczej może bowiem otrzymać jedynie tymczasową kwaterę. Skarżący do służby stałej w Policji został mianowany [...] stycznia 2017 r. i w tej dacie miał już zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, gdyż [...] listopada 2015 r. kupił mieszkanie, które odpowiadało przysługującym mu normom mieszkaniowym. Przewidziana ustawą o Policji pomoc finansowa nie została ukształtowana jako prawo podmiotowe z tytułu samego pełnienia służby w charakterze policjanta, ale jako jedna z form pomocy w uzyskaniu mieszkania w miejscu pełnienia służby. Jeżeli więc policjant wykorzystując własne zasoby finansowe zaspokoił swoje potrzeby mieszkaniowe przed mianowaniem do służby stałej w Policji, to pomoc finansowa mu nie przysługuje. Powyższe prowadzi do wniosku, że organ w sposób prawidłowy zastosował art. 95 ust. 1 pkt 2 ustawy o Policji, co czyni zarzut pierwszy skargi kasacyjnej pozbawionym usprawiedliwionych podstaw. Mając te wszystkie względy na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na zasadzie art. 184 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji wyroku. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 15zzs⁴ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczeniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842), w brzmieniu od 3 lipca 2021 r. (Dz.U. z 2021 poz. 1090).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło