VII SA/Wa 2019/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Mirosława Kowalska (spr.), , Sędzia WSA Monika Kramek, Sędzia WSA Krystyna Tomaszewska, Protokolant specjalista Monika Gąsińska - Goc, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 21 września 2018 r. sprawy ze skargi H. B. na decyzję Wojewody [...] z dnia [...] lipca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. zasądza od Wojewody [...] na rzecz H. B. kwotę 997 zł (dziewięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2017 r. nr [...] Wojewoda [...] po rozpatrzeniu odwołania P. K., reprezentowanego przez Z. G., oraz H. B., reprezentowanej przez r.pr. E. B., od decyzji Prezydenta [...] z [...] czerwca 2016 r. nr [...], znak: [...], zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej [...] z siedzibą w [...], pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą, na terenie nieruchomości stanowiącej działkę ew. nr [...] z obr. [...] przy ul. [...] w [...] – utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu decyzji Wojewoda [...] wskazał, że 12 lutego 2014 r. do Prezydenta [...] wpłynął wniosek inwestora - [...] o pozwolenie na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] numer [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą, na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w [...] przy ul. [...] . Prezydent [...][...] czerwca 2014 r. wydał decyzję nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej numer [...] wraz z infrastrukturą techniczną w postaci wieży o wysokości około 35 m oraz z antenami nadawczo-odbiorczymi i szafami telekomunikacyjnymi, na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w [...]. Z zachowaniem ustawowego terminu odwołania od powyższej decyzji wniosły strony postępowania: P. K., reprezentowany przez Z. G., T. N. i B. N., H. B., reprezentowana przez r.pr. E. B., A. W. oraz osoby, które nie były uznane za strony postępowania: "Mieszkańcy osiedla [...]", K. i S. W., S. C., "Społeczność osiedla [...]". Wojewoda [...] decyzją z [...] marca 2015 r. nr [...], znak: [...], uchylił w całości decyzję Prezydenta [...] z [...] czerwca 2015 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej numer [...] wraz z infrastrukturą techniczną w postaci wieży o wysokości około 35 m oraz z antenami nadawczo-odbiorczymi i szafami telekomunikacyjnymi, na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji. Organ powiatowy, po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego decyzją z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], znak: [...], odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia dla [...] na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej [...] nr [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą, na terenie działki nr ew. [...] z obrębu [...], przy ul. [...] w [...]. Odwołanie od powyższej decyzji, w ustawowym terminie, wniosła [...] reprezentowana przez P. B.. Wojewoda [...], decyzją z [...] listopada 2015 r. nr [...] uchylił rozstrzygnięcie Prezydenta [...] z [...] sierpnia 2015 r. nr [...], znak: [...], i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym zbadaniu sprawy organ powiatowy decyzją z [...] czerwca 2016 r. nr [...], znak: [...], zatwierdził projekt budowlany i udzielił [...] z siedzibą w [...], pozwolenia na budowę ww. inwestycji. Odwołania, od powyższej decyzji, w ustawowym terminie złożyły strony postępowania: P. K., reprezentowany przez Z. G. oraz H. B. reprezentowana przez r.pr. E. B., oraz osoby niebędące stronami postępowania w postępowaniu pierwszoinstancyjnym, tj. M. i R. W. oraz M. F. B. i M. B. Odwołanie pochodzące od osób niebędących stronami postępowania zostało rozpatrzone odrębnym rozstrzygnięciem. Wojewoda [...], stwierdzając niewielkie braki w dokumentacji projektowej, postanowieniem z [...] maja 2017 r. nr [...], działając na podstawie art. 136 k.p.a., zlecił Prezydentowi [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu: 1) dołączenie oryginalnej bądź poświadczonej za zgodność z oryginałem (przez notariusza albo ustanowionego w sprawie adwokata lub radcę prawnego) kopii decyzji Prezydenta [...] z [...] marca 2012 r. nr [...], znak: [...], o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego; 2) doprowadzenie do zgodności projektu budowlanego z § 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z 21 lutego 1995 r. w sprawie rodzaju i zakresu opracowań geodezyjno- kartograficznych oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie (Dz. U 1995, mr 25, poz. 133). Zgodnie bowiem z tym przepisem mapy do celów projektowych powinny obejmować obszar otaczający teren inwestycji w pasie co najmniej 30 m a w razie konieczności ustalenia strefy ochronnej - także teren tej strefy. Zaznaczony na projekcie zagospodarowania działki obszar aktualizacji został określony w pasie znacznie mniejszym; 3) wyjaśnienie, czy uzupełniony zgodnie z niniejszym postanowieniem projekt zagospodarowania terenu jest merytorycznie tożsamy z projektem zagospodarowania terenu zatwierdzonym przez organ I instancji; 4) wyjaśnienie z jakich działek zostały wyodrębnione dz. nr ew. [...],[...],[...],[...] z obr. [...]będące współwłasnością M. i R. W., M. F.-B., M. B.; w odwołaniu wskazali, że są współwłaścicielami ww. nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania stacji bazowej telefonii komórkowej, podczas gdy w postępowaniu pierwszoinstancyjnym wykazywali się prawem własności do dz. nr ew. [...] i [...] z obr. [...];[...]) w przypadku dokonywania zmian w projekcie budowlanym, uzupełnienie projektu budowlanego, o aktualne na dzień dokonania ostatnich zmian w projekcie, zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7 oraz o oświadczenie o którym mowa w art. 20 ust. 3 ustawy Prawo budowlane. Organ powiatowy, przy piśmie z dnia 19 maja 2017 r., przedłożył cztery egzemplarze projektu budowlanego uzupełnionego zgodnie z postanowieniem Wojewody [...]. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie Wojewoda [...] wskazał, że stosownie do treści art. 32 ust. 4 Prawa budowlanego pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto: 1) złożył wniosek w - tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym; 1a) złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwolenia, o którym mowa w art. 23 i art. 23a ustawy z 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej i administracji morskiej, jeżeli jest ono wymagane; 2) złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Z kolei art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego określa jakie załączniki inwestor winien dołączyć do wniosku o pozwolenie na budowę. Są to między innymi: cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; nie dotyczy to uzgodnienia i opiniowania przeprowadzanego w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000 oraz oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane. Ponadto, art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane stanowi - przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza: 1) zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska, w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko; 2) zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi; 3) kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7, oraz dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 6; 4) wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust. 2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia -zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7. W przypadku stwierdzenia naruszeń w zakresie określonym w art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, właściwy organ powinien wydać postanowienie zobowiązujące inwestora do usunięcia wskazanych w tym postanowieniu nieprawidłowości, w określonym terminie. Możliwość wezwania inwestora do uzupełnienia nieprawidłowości w projekcie budowlanym nie jest zarezerwowana wyłącznie dla organu I instancji. Organ odwoławczy, również może skorzystać z tego uprawnienia, gdyż zgodnie z art. 136 k.p.a. "organ odwoławczy może przeprowadzić na żądanie strony lub z urzędu dodatkowe postępowanie w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie albo zlecić przeprowadzenie tego postępowania organowi, który wydał decyzję", o ile nie zostały naruszone przepisy postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy nie ma istotnego wpływu na jej rozstrzygnięcie. Wojewoda [...] wskazał, że stwierdził niewielkie braki w dokumentacji projektowej i korzystając z uprawnienia wynikającego z art. 136 k.p.a., postanowieniem z dnia [...] lutego 2017 r. nr [...] zlecił Prezydentowi [...] przeprowadzenie dodatkowego postępowania wyjaśniającego, mającego na celu doprowadzenie dokumentacji projektowej do zgodności z przepisami prawa. Organ powiatowy, przy piśmie z dnia 19 maja 2017 r. przedłożył cztery egzemplarze projektu budowlanego uzupełnionego zgodnie z postanowieniem Wojewody [...]. Organ drugiej instancji, powołując się na tak zebrany materiał dowodowy, stwierdził, że inwestor spełnił wszystkie obowiązki nałożone przepisami art. 32 ust. 4 i art. 33 ust. 2 Prawa budowlanego, a przedłożona do zatwierdzenia dokumentacja projektowa spełnia wymogi art. 35 ust. 1 ww. ustawy. Inwestor przedłożył prawidłowo wypełnione oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane dla działki objętej inwestycją. Projektowane przedsięwzięcie, objęte wnioskiem o pozwolenie na budowę, a zatwierdzone zaskarżoną decyzją jest zgodne z ustaleniami ostatecznej decyzji Prezydenta [...] z [...] marca 2012 r. nr [...] o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Projekt budowlany jest kompletny i został sporządzony przez osoby posiadające odpowiednie uprawnienia budowlane. Do projektu budowlanego dołączono oświadczenia projektantów, potwierdzające, iż projekt budowlany został sporządzony zgodnie z przepisami prawa budowlanego oraz z zasadami wiedzy technicznej. Projekt budowlany posiada też wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia i sprawdzenia, zawiera informację dotyczącą bezpieczeństwa i ochrony zdrowia. W tych okolicznościach sprawy, w ocenie organu odwoławczego, brak jest merytorycznych przesłanek do podjęcia rozstrzygnięcia innej treści niż zawarte w sentencji decyzji organu pierwszej instancji - Prezydenta [...] z [...] czerwca 2016 r. nr [...], znak: [...]. Odnosząc się do zarzutów odwołań Wojewoda [...] wskazał, że są one bezpodstawne. I tak, organ I instancji nie naruszył wbrew twierdzeniom skarżących przepisu art. 10 k.p.a. Wszystkie strony postępowania miały zapewniony czynny udział na każdym etapie postępowania administracyjnego oraz posiadały możliwość składania wyjaśnień i dowodów w sprawie. W aktach sprawy brak jest natomiast dowodów stwierdzających, aby skarżona decyzja została skierowana do osoby nieżyjącej. Treść wniosku o pozwolenie na budowę z [...] lutego 2014 r. stacji bazowej telefonii komórkowej [...] numer [...] wraz z wewnętrzną linią zasilającą, na działce nr ew. [...] z obrębu [...] w [...] przy ul. [...] pozostaje w zgodności z ustaleniami ostatecznej decyzji Prezydenta [...] nr [...] z dnia [...] marca 2012 r. o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego. Skarżący zarzucili naruszenie art. 7, 8, 9, 77, 107 § 1 i 3 k.p.a. poprzez zezwolenie inwestorowi na obejście prawa oraz sporządzenie decyzji w sposób uniemożliwiający jej "odkodowanie". W ocenie Wojewody [...] , zarzut ten nie jest zasadny - decyzja Prezydenta [...] z [...] czerwca 2016 r. nr [...], znak: [...], zawiera prawidłową podstawę prawną oraz uzasadnienie prawne i faktyczne. Decyzja została zredagowana w sposób umożliwiający merytoryczną ocenę prawidłowości jej osnowy. Organ wojewódzki, utrzymując w mocy przedmiotową decyzję przeprowadził dodatkowe postępowanie wyjaśniające mające na celu uzupełnienie dokumentacji projektowej, czemu dał wyraz w uzasadnieniu niniejszej decyzji. Konsekwencją bowiem obowiązywania zasady prawdy obiektywnej jest m.in. regulacja zawarta w art. 107 § 1 k.p.a. ustanawiającym obok innych wymogów decyzji obowiązek zawarcia w niej podstawy prawnej i uzasadnienia faktycznego, które w myśl § 3 tego artykułu powinno w szczególności obejmować wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, oraz przyczyn, z powodu których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, zaś uzasadnienie prawne - wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa. Zadaniem organu wydającego pozwolenie na budowę jest sprawdzenie zgodnie z art. 35 ust. 1 "kompletności projektu" oraz jego zgodności z planem miejscowym, przepisami techniczno-budowlanymi i przepisami regulującymi zakres projektu budowlanego. Organ administracji architektoniczno-budowlanej przy zatwierdzaniu projektu budowlanego i wydawaniu pozwolenia na budowę został pozbawiony możliwości ingerencji w zawartość merytoryczną projektu - ocenie może podlegać jedynie zgodność przyjętych rozwiązań z prawem i to w zakresie ściśle określonym w ustawie. Dopuszczalne jest jedynie sprawdzenie zgodności projektu budowlanego (a więc projektu zagospodarowania działki i projektu architektoniczno-budowlanego) z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego (...) Projekt zagospodarowania działki lub terenu podlega sprawdzeniu tylko pod kątem zgodności z przepisami, w tym zwłaszcza techniczno-budowlanymi (np. warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie). Odnosząc się natomiast do zarzutu, w przedmiocie niedopuszczenia w postępowaniu pierwszoinstancyjnym dowodów w postaci opinii biegłego, warto przytoczyć treść art. 75 § 1 k.p.a. , zgodnie z którym "Jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny." Przepis ten daje uprawnienie właściwemu organowi do przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków i oględzin w danej sprawie, jednak nie nakłada na niego takiego obowiązku. Zgodnie z art. 78 § 1 k.p.a. "Żądanie strony dotyczące przeprowadzenia dowodu należy uwzględnić, jeżeli przedmiotem dowodu jest okoliczność mająca znaczenie dla sprawy. § 2. Organ administracji publicznej może nie uwzględnić żądania (§ 1), które nie zostało zgłoszone w toku przeprowadzania dowodów lub w czasie rozprawy, jeżeli żądanie to dotyczy okoliczności już stwierdzonych innymi dowodami, chyba że mają one znaczenie dla sprawy". Zatem uznać należy, iż organ administracji nie jest związany wnioskiem strony o przesłuchanie świadków i dokonanie oględzin. Zwłaszcza, że co do zasady, w sprawach dotyczących wniosków o pozwolenie na budowę, nie przeprowadza się dowodów z przesłuchania świadków, opinii biegłych, czy też oględzin. Odpowiadając na zarzut naruszenia interesów osób trzecich, w tym odwołujących się w związku z realizacją projektowanej stacji bazowej wyjaśnił, że w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę ocenie podlega badanie, czy dochodzi, względnie może dojść do naruszenia interesów osób trzecich, a więc i interesu właściciela sąsiedniej nieruchomości, jednakże wyłącznie w aspekcie ewentualnego naruszenia norm z zakresu prawa budowlanego i warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 12 maja 2016 r., sygn. akt II OSK 2092/14, z treści art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego wywieść należy, iż poszanowaniu podlegają nie wszystkie, lecz jedynie uzasadnione (kwalifikowane) interesy osób trzecich. Jeżeli zatem decyzja o pozwoleniu na budowę nie wykazuje żadnej sprzeczności z powyższymi wymogami, to spowodowane realizacją inwestycji dolegliwości dla otoczenia nie mogą zostać zakwalifikowane jako naruszające uzasadnione interesy osób trzecich. Nie chodzi bowiem o wszelkie utrudnienia, jakie może przynieść planowane przedsięwzięcie, a jedynie o takie, które dotyczyć mogą naruszeń interesów prawnych, a nie interesów faktycznych, innych osób. Naczelny Sąd Administracyjny w powyższym wyroku wskazał ponadto, że "Zgodnie z wymogiem wynikającym z art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego przy projektowaniu nowego obiektu powinno się wziąć pod uwagę takie interesy. Jednak to nie znaczy, że interesy te będą musiały być w całość uwzględnione". O naruszeniu interesu osób trzecich można więc mówić tylko wtedy, gdy został naruszone w tym względzie konkretne przepisy (wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2006 r., sygn. akt II OSK 643/05, wyrok z 24 września 2015 r., sygn. akt II OSK 182/14). Należy mieć również na uwadze treść art. 4 Prawa budowlanego, w którym została sformułowana zasada wolności budowlanej, zgodnie z którą każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego z przepisami obowiązującego prawa. Zatem, zgodność zamierzenia inwestycyjnego z przepisami prawa i posiadanie przez inwestora prawa do dysponowania nieruchomością na cele budowlane, to w świetle art. 4 Prawa budowlanego jedyne warunki ograniczające wolność budowlaną. Podkreślił, że decyzja o pozwoleniu na budowę obiektu budowlanego, będąca podstawowym środkiem reglamentacji prawnobudowlanej, to typowy przykład decyzji o charakterze związanym, tj. decyzji, której przesłanki wydania są ściśle określone przepisami prawa, co wyłącza działanie organu w warunkach luzu decyzyjnego na etapie rozstrzygania. Potwierdzeniem powyższej tezy jest treść art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego, zgodnie z którym, w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4 tej ustawy, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Z brzmienia przepisu wynika zatem wprost, że inwestor ma zapewnione uzyskanie pozwolenia na budowę wówczas, gdy przedłożony przez niego projekt budowlany spełnia wymagania określone w art. 35 ust. 1 Prawa budowlanego (jest zgodny z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, albo wymaganiami decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także z wymogami ochrony środowiska w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach; projekt zagospodarowania terenu jest zgodny z przepisami techniczno - budowlanymi, projekt budowlany jest kompletny, posiada wymagane opinie, uzgodnienia, pozwolenia, opracowania, sprawdzenia, a także wykonany został przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane, legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia - zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7). Zatem zarzut dotyczący naruszenia interesów osób trzecich należy uznać za bezpodstawny. Odpowiadając natomiast na zarzuty skarżących dotyczące naruszeń w zakresie kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnej pod względem oddziaływania na środowisko oraz błędnego uznania, iż w osi głównej promieniowania anten sektorowych nie występują miejsca dostępne dla ludności, Wojewoda [...] wyjaśnił, że organ powiatowy prawidłowo ustalił obszar oddziaływania obiektu zaliczając do niego nieruchomość, na której realizowana ma być inwestycja (dz. ew. nr [...] z obrębu [...]) oraz nieruchomości, na które rzutowane są osie główne wiązki promieniowania w odległości 150 m od środka elektrycznego każdej anteny sektorowej oraz obszary pól elektromagnetycznych o poziomach wyższych od dopuszczalnych (wg przedstawionej w projekcie budowlanym kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnej pod względem oddziaływania na środowisko, sporządzonej w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko). Na podstawie tak wyznaczonego obszaru oddziaływania obiektu ustalono krąg stron postępowania. Właścicieli nieruchomości, które znalazły się poza tym obszarem, zawiadomiono pismem z 3 marca 2016 r., że nie będzie im przysługiwał przymiot strony. Przedstawione w projekcie budowlanym opracowania: Kwalifikacja instalacji radiokomunikacyjnej pod względem oddziaływania na środowisko z maja 2016 r. oraz Graficzny model obszaru oddziaływania instalacji radiokomunikacyjnej na środowisko z maja 2016 r., sporządzone przez mgr inż. U. K. - specjalistę systemów ochrony atmosfery, uwzględniające możliwą zabudowę na terenach sąsiednich, w której znajdują się budynki 4 i 5 kondygnacyjne o maksymalnej wysokości do 16 m n.p.t., dowodzą, że w osi głównej wiązki promieniowania elektromagnetycznego oraz w przewidywanym obszarze pól elektromagnetycznych o wartościach wyższych od dopuszczalnych nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Zatem, dla przedstawionej konfiguracji anten sektorowych, zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, rozpatrywana instalacja radiokomunikacyjna nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko lub potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko. W związku z czym nie ma obowiązku uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach w oparciu ustawę z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2016 r., poz. 353, j.t.). Odpowiedzialność za zgodność projektu budowlanego z przepisami ponosi przede wszystkim projektant. Zgodnie z art. 20 ust. 1 pkt 1, ust. 2 i 4 Prawa budowlanego, do podstawowych obowiązków projektanta należy opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z ustaleniami określonymi w decyzji o warunkach zabudowy i wymaganiami przepisów oraz zasadami wiedzy technicznej; zapewnienie sprawdzenia projektu architektoniczno-budowlanego; dołączenie do projektu oświadczenia swojego oraz sprawdzającego o sporządzeniu projektu budowlanego zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej. "Nieprzestrzeganie przez projektanta przy projektowaniu lub wykonywaniu robót budowlanych przepisów art. 5 Prawa budowlanego może powodować odpowiedzialność zawodową w budownictwie (art. 95 Prawa budowlanego) skutkującą nałożeniem jednej z kar wymienionych w art. 96 Prawa budowlanego, aż do zakazu wykonywania samodzielnej funkcji technicznej - w budownictwie, na okres od roku do 5 lat, połączonego z obowiązkiem złożenia egzaminu, o którym mowa w art. 12 ust. 3 tej ustawy. Niezależnie od odpowiedzialności korporacyjnej projektant jako podmiot gospodarczy może podlegać dochodzeniu roszczeń cywilnoprawnych związanych ze szkodami będącymi efektem wadliwego projektowania. Tak szeroko zakrojona odpowiedzialność projektanta stanowić ma gwarancje dla inwestora, ale i dla organu, że projekt jest opracowany zgodnie z przepisami, co zwalnia organy architektoniczno-budowlanej ze szczegółowego badania projektu poza przypadkami opisanymi w art. 35 ust 1 pkt 1 i 2 Prawa budowlanego" (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 44/12). Ponadto, organ administracji nie może ingerować w zawartość merytoryczną projektu, a jego ocenie podlega jedynie zgodność przyjętych rozwiązań z prawem. W niektórych orzeczeniach Naczelny Sąd Administracyjny ogranicza nawet zakres kontroli organu do sprawdzenia zgodności projektu budowlanego z planem miejscowym lub decyzją o warunkach zabudowy (por. ww. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 10 maja 2013 r., sygn. akt II OSK 44/12 i przywołane tam orzecznictwo). Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na opisane powyżej orzeczenie wniosła H. B., reprezentowana przez r.pr. E. B. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy: 1. art. 6, 7, 8, 11, 77 k.p.a. oraz art. 7 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej poprzez ich niezastosowanie, a tym samym przeprowadzenie postępowania administracyjnego w sposób niepełny i budzący wątpliwości, co do sposobu prowadzenia postępowania, a także zebrania i rozpatrywania dowodów. Organ nie wyjaśnił także przesłanek rozstrzygnięcia, którymi kierował się przy załatwianiu sprawy; 2. art. 84 k.p.a. w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez ich niezastosowanie i wydanie decyzji jedynie w oparciu o dowody przedstawione przez inwestora, w sytuacji, gdy z uwagi na ewentualne oddziaływanie inwestycji na środowisko, przeprowadzenie postępowania z udziałem biegłego zapewniłoby poszanowanie interesu społecznego w pełnym wymiarze; 3. art. 107 § 3 k.p.a. poprzez jego niezastosowanie i niewyjaśnienie w sposób pełny podstaw wydanej decyzji, w szczególności w uzasadnieniu brak jest odniesienia się do kwestii, na które zwracały uwagę strony odwołujące się w toku niniejszej sprawy; 4. art. 124 ust. 2 ustawy z 27 kwietnia 2001 r. Prawo Ochrony Środowiska poprzez uznanie, iż w osi głównej promieniowania anten sektorowych nie występują miejsca dostępne dla ludności; 5. art. 72 w zw. z art. 71 oraz art. 60 ustawy z 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz ocenach oddziaływania na środowisko w zw. z §1 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko z dnia 9 listopada 2010 r., w szczególności poprzez jego niezastosowanie w zakresie § 2 ust. 1 pkt 7 b) oraz § 3 ust. 1 pkt 8f oraz błędne zastosowanie w zakresie § 3 ust. 1 pkt 8e. Skarżąca wniosła: 1. na podstawie art. 145 §1 pkt 1 lit. a oraz c p.p.s.a. o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji administracyjnej; 2. na podstawie art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a oraz c w zw. z art. 135 p.p.s.a. o uchylenie w całości poprzedzającej ją decyzji Prezydenta [...] z [...] czerwca 2016 r.; 3. o zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych; Zarzuty skargi znalazły rozwinięcie w jej obszernym uzasadnieniu. Wskazano w szczególności, że organ utrzymując zaskarżoną decyzję nie wypowiedział się w sposób pełny co do zarzutów podniesionych przez odwołujących się od decyzji Prezydenta [...]. Powinien przeprowadzić analizę warunków zagospodarowania przestrzennego dla terenu sąsiadującego z działką nr [...] z obrębu [...]. Z kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnej pod względem oddziaływania na środowisko, sporządzonej w maju 2016 roku, przez mgr inż. U. K. wynika, że dokument został sporządzony w oparciu o istniejący stan zabudowy. Na karcie 137 akt znajduje się informacja, iż "Wszystkie rysunki uwzględniają ukształtowanie terenu oraz istniejącą zabudowę na dzień wykonania niniejszego opracowania." Z kolei na karcie 138 akt (6. Wnioski) znajduje się informacja, iż "Miejsca dostępne dla ludności nie występują w osi głównej promieniowania żadnej z anten sektorowych." Informacje te nie są pełne i nie wyjaśniają zagadnienia przyszłego ewentualnego zagospodarowania działek, przez które może przechodzić promieniowanie sektorowe, a na których w przyszłości mogą powstać budynki. Przyjęcie, iż obecnie na terenach sąsiednich znajdują się budynki 4 i 5 kondygnacyjne o maksymalnej wysokości do 16 m n.p.t. nie wyjaśnia problemu oddziaływania stacji bazowej na budynki, które mogą dopiero powstać. Wyjaśnienia wymaga kwestia możliwości zabudowy działek sąsiednich. Czy i w jakim stopniu mogą one być zabudowane. Jakie budynki i o jakiej wysokości mogą zostać tam wybudowane. Dopiero w kontekście takich ustaleń będzie można odpowiedzieć na pytanie, czy budowa stacji bazowej może mieć wpływ na środowisko i czy inwestycja wymaga uzyskania decyzji o uwarunkowaniach środowiskowych. W uzasadnieniu skargi wskazano także, że z dokumentów zgromadzonych w niniejszej sprawie nie wynika, czy w okolicy projektowanej stacji bazowej nie znajdują się inne stacje bazowe oraz linie wysokiego napięcia, które mogą dodatkowo oddziaływać na sąsiednie nieruchomości poprzez kumulację pól elektromagnetycznych. Organ wydając zaskarżoną decyzję nie przeprowadził żadnego postępowania sprawdzającego związanego z dowodami dostarczonymi przez inwestora. Organ ustalił, że w obszarze pól elektromagnetycznych nie znajdują się miejsca dostępne dla ludności. Zdaniem skarżącej, opinia znajdująca się w aktach sprawy, sporządzona w maju 2016 roku, a dotycząca kwalifikacji instalacji radiokomunikacyjnej pod względem oddziaływania na środowisko, wydana w oparciu o rozporządzenie Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r., zawiera błędy mogące mieć znaczenie w kontekście wydania przedmiotowej decyzji. W sporządzonym dokumencie przyjęto natomiast dla projektowanej stacji anten sektorowych, których równoważna moc promieniowania izotropowo zawiera się w przedziale 1000-2000 W, że miejsca dostępne dla ludności znajdują się w odległości do 70 m, zamiast w przedziale od 100 m do 150 m (zgodnie z § 3 pkt 8 e), dla przedsięwzięć mogących potencjalnie znacząco oddziaływa na środowisko oraz w odległości do 100 m (zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 a) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Dodatkowo, dla projektowanej stacji dla anten sektorowych, dla których moc promieniowania izotropowo zawiera się w przedziale 2000-5000 W przyjęto 150 m, a więc zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 b) rozporządzenia, jednak brak jest informacji czy taka antena może potencjalnie znacząco oddziaływa na środowisko (zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 8f). Organ administracji nie zebrał ponadto informacji o potencjalnym promieniowaniu kilku anten. Zgodnie z opisem dotyczącym stacji bazowej, przewidziane zostało działanie 6 anten. Brak jest jednak informacji o oddziaływaniu anten w przypadku gdy wszystkie z nich będą stale używane. Brak jest także informacji o kumulacji anten z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne, jak chociażby inna stacja telefonii komórkowej lub inne urządzenia wytwarzające takie pole. Brak jest w informacji o wartościach i parametrach określonych w rozporządzeniu wynikających z zsumowania mocy promieniowania anten. Taka analiza posłużyć powinna za punkt wyjścia do wydania decyzji i środowiskowych uwarunkowaniach przedsięwzięcia. Skarżąca stwierdziła ponadto, że niedopuszczalne jest wskazywanie osoby projektanta jako osoby ewentualnie odpowiedzialnej za błędy, w sytuacji gdy to organ administracji powołany jest do badania zgodności przedstawionych dokumentów z obowiązującymi przepisami. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie i podtrzymał wcześniej prezentowane stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Rzeczą Sądu, w niniejszym postępowaniu, było stosownie do dyspozycji art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1269), dokonanie kontroli zaskarżonego i poprzedzającego go aktu pod względem zgodności z prawem - prawidłowości zastosowania przepisów obowiązującego prawa oraz trafności ich wykładni. Przepis art. 145 § 1 pkt 1 p.p.s.a. - ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1302) stanowi, że uwzględnienie przez sąd administracyjny skargi i uchylenie zaskarżonego orzeczenia (decyzji bądź postanowienia) następuje wówczas, gdy sąd stwierdzi: naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego, albo inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło mieć ono istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zaskarżona decyzja nie odpowiada przepisom prawa. Sąd stwierdza, że wbrew zasadzie dwuinstancyjności postępowania administracyjnego wyrażonej w art. 15 k.p.a. organ drugiej instancji nie przeprowadził ponownego rozpoznania sprawy w jej całokształcie. Uzasadnienie decyzji nie spełnia także kryteriów, o których mowa w art. 107 § 3 k.p.a. Organ przywołał przepisy ustawy Prawo budowlane i ocenił, że inwestor spełnił ustawowe przesłanki uzasadniające udzielenie pozwolenia na budowę, ale nie poparł tego właściwą i wyczerpującą analizą materiału dowodowego z uwzględnieniem zindywidualizowanych okoliczności sprawy. Wojewoda [...] powołał się na pochodzący z maja 2016 r., dokument pt. "Kwalifikacja instalacji radiokomunikacyjnej pod względem, oddziaływania na środowisko (...), sporządzonej przez mgr inż.. U. K. W świetle uzasadnienia zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że przyjął ten dokument bezkrytycznie. Opracowanie to może oczywiście, zgodnie z art. 75 § 1 k.p.a., być dowodem w sprawie. Jak każdy dowód wymaga jednak poddania go swobodnej ocenie w kierunku ustalenia przesłanek wymaganych przepisami prawa materialnego. Opracowanie wymagało wnikliwej analizy w kontekście przede wszystkim procesu dowodzenia, w efekcie którego jego autorka oceniła, że planowane przedsięwzięcie nie jest tym, dla którego wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Podzielenie kwalifikacji dokonanej w ramach sporządzonego opracowania jest dopuszczalne tylko pod warunkiem, że organ dokona jej właściwej oceny, a następnie wypowie się czy kwalifikacja ta jest sporządzona przez właściwe osoby, czy zawiera fachowe i przekonywujące uzasadnienie, czy są dostatecznie wyjaśnione kwestie istotne dla możliwości oceny inwestycji w świetle postanowień rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. Prawidłowa ocena ww. dowodu winna uwzględniać stanowisko utrwalone w orzecznictwie sądów administracyjnych - wykładnia systemowa § 3 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. prowadzi do wniosku, że celem ustawodawcy było wskazanie inwestycji, które potencjalnie znacząco mogą oddziaływać na środowisko, co oznacza, że rolą organów jest ustalenie, w jaki sposób inwestycja (a nie poszczególne anteny) wpłynie na środowisko. Dla poczynienia prawidłowych ustaleń niezbędne jest zatem określenie nie tylko mocy poszczególnych anten, ale i rozważenia ewentualnego nakładania się (nachodzenia) wiązek promieniowania emitowanych przez poszczególne anteny. Ewentualne nakładanie lub nachodzenie się wiązek może spowodować, że moc promieniowania znacznie przekroczy wielkości dopuszczalne. Odmienna interpretacja § 3 ust. 1 pkt 8 rozporządzenia prowadziłaby do możliwości obejścia prawa przez potencjalnych inwestorów, co z pewnością nie było intencją ustawodawcy. Przyjęcie bowiem, że dla prawidłowej oceny czy przedsięwzięcie oddziałuje potencjalnie znacząco na środowisko niezbędne jest ustalenie mocy promieniowania jedynie pojedynczej anteny może doprowadzić do planowania takich przedsięwzięć, które składać się będą z kilku a nawet kilkunastu anten, których każda posiadać będzie moc promieniowania niewpływającą ujemnie na środowisko, zaś po przecięciu z inną co najmniej na linii nakładania się lub przecinania stworzy moc znacznie przekraczającą wartości dopuszczalne. Z tych względów niezbędne jest dla prawidłowej oceny czy dana inwestycja może potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko dokładne określenie parametrów zarówno poszczególnych anten jak i całego przedsięwzięcia. Taki pogląd wyraził Naczelny Sąd Administracyjny m.in. w wyrokach z 16 czerwca 2015 r. sygn. II OSK 2706/13, z 29 września 2015 r., sygn. II OSK 139/14, z 9 czerwca 2017 r., sygn. II OSK 1839/16 czy też z 9 grudnia 2016 r., sygn. II OSK 708/15 (wszystkie dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych pod adresem: http://:orzeczenia.nsa.gov.pl). Dla oceny oddziaływania inwestycji na środowisko istotne znaczenie może mieć wyjaśnienie kwestii, czy moc anten planowanych do zainstalowania w ramach zamierzonego przedsięwzięcia nie kumuluje się wzajemnie lub z innymi urządzeniami wytwarzającymi pole elektromagnetyczne (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 29 września 2015 r., sygn. akt II OSK 139/14 - do wyroku zgłoszono zdanie odrębne; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 9 marca 2016 r., sygn. akt VII SA/Wa 923/15). Ponadto, kwestia oddziaływania pola elektromagnetycznego wymaga uwzględnienia maksymalnego możliwego emitowania tego pola z urządzenia, maksymalnego możliwego pochylenia osi wiązki promieniowania (tzw. tilt pochyleń anten elektrycznych, mechanicznych jak i wywołanych działaniem sił natury np. naporem wiatru na całą wieżę), ukształtowania terenu oraz istniejącego i potencjalnego zagospodarowania. Rzetelna analiza wskazanych wyżej okoliczności jest kluczowa dla prawidłowego rozpoznania przedmiotowego wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę. Ma znaczenie dla ustalenia ewentualnej konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach. Sąd podziela stanowisko skarżącej, jak chodzi o potrzebę uwzględnienia dla badania oddziaływania inwestycji nie tylko istniejącą zabudowę, ale również tej, która może powstać. Negatywne oddziaływanie pola elektromagnetycznego występującego w przestrzeni nad gruntem nie może naruszać granic nieruchomości innej niż ta, na terenie której jest wytwarzane i do której inwestor posiada tytuł prawny. Społeczno - gospodarcze przeznaczenie nieruchomości wyznacza sposób, w jaki właściciel faktycznie i potencjalnie może zgodnie ze swoją wolą korzystać z przysługującej mu własności gruntu rozciągającej się na przestrzeń nad i pod jego powierzchnią (tzw. pionowy zasięg własności nieruchomości gruntowej). To zaś oznacza, że inwestor przez realizację zamierzeń inwestycyjnych na własnej nieruchomości nie może ograniczać bądź pozbawiać właścicieli nieruchomości sąsiednich możliwości korzystania z przysługującej im własności gruntu. Dotyczy to tak dotychczasowego korzystania jak i przyszłego korzystania z gruntu, oczywiście w granicach przysługującego prawa własności i obowiązującego systemu prawa, w tym porządku prawnego w zakresie planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz przepisów dotyczących ochrony środowiska. Kwestia istnienia miejsc dostępnych dla ludności jest nierozerwalnie związana z możliwością korzystania z prawa własności przez właścicieli nieruchomości będących w zakresie oddziaływania planowanej stacji bazowej. Należy ocenić bowiem, czy realizacja danego zamierzenia inwestycyjnego nie wpłynie w niedopuszczalny sposób na możliwość przyszłego zagospodarowania terenów sąsiednich, a więc czy planowana inwestycja nie spowoduje nadmiernego ograniczenia praw do sąsiednich nieruchomości bądź naruszenia istoty prawa własności, w tym wypadku przez możliwość promieniowania w miejscach dostępnych dla ludzi. W tym zaś celu niezbędne jest odniesienie się do możliwej zabudowy na terenach sąsiednich, w tym zabudowy planowanej. Podkreślmy - zabudowy także planowanej. Ustawodawca mówiąc o miejscach dostępnych dla ludzi, nie zastrzega, że chodzi o miejsca dostępne dla ludzi w danym momencie, w tej chwili, w dacie składania przez inwestora wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę stacji bazowej telefonii komórkowej. Jeśli przepis nie określa cezury czasowej dla dokonania oceny, czy dane miejsce jest miejscem dostępnym dla ludności, to należy przyjąć, że ustawodawca mówiąc o miejscach dostępnych dla ludności ma na uwadze nie tylko miejsca dostępne dla ludzi w dacie składania przez inwestora wniosku o udzielenie pozwolenia na budowę, czy też wydania decyzji przez właściwy organ, ale także w przyszłości - przy uwzględnieniu obowiązujących miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego, jak również istniejących w obrocie prawnym decyzji o warunkach zabudowy i decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji celu publicznego dla terenów, dla których brak jest miejscowych planów zagospodarowania przestrzennego. Tym samym organ administracji publicznej obowiązany jest do badania i uwzględniania ewentualnej wysokościowej zabudowy działek leżących w pobliżu projektowanej stacji bazowej. Z punktu widzenia istnienia miejsc dostępnych dla ludności istotna jest bowiem okoliczność do jakiej wysokości na terenie będącym w zakresie oddziaływania planowanej stacji bazowej mogą sięgać budynki, w tym, czy wydano decyzje o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, które określałyby parametry tej zabudowy (por. wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z: 31 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 719/09; 25 października 2011 r., sygn. akt II OSK 1485/10; 20 listopada 2013 r., sygn. akt II OSK 1421/12; 7 sierpnia 2014 r., sygn. akt II OSK 419/13). Uznanie, że miejsce, w którym znajdują się budynki mieszkalne, jest miejscem niedostępnym dla ludności, wymaga zatem wyjaśnienia, czy obowiązujące przepisy, w tym ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jeżeli obowiązuje na tym terenie, zawierają ograniczenia dotyczące wysokości budynków (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 kwietnia 2013 r., sygn. akt II OSK 2589/11). Co szczególnie istotne w stanie materiału dowodowego sprawy - ustalenia miejsc dostępnych dla ludności nie można dokonać jedynie na podstawie mapy ewidencyjnej sporządzonej dla terenu, na którym zlokalizowano inwestycję (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 31 maja 2010 r., sygn. akt II OSK 719/09). Organ rozpoznając ponownie sprawę uwzględni przedstawione powyżej wskazania. Kierując się powyższą argumentacją, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, orzekł jak w sentencji, w trybie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c oraz art. 200 p.p.s.a. - ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U.2018.1302 t.j.).