I OSK 3853/18
WyrokNaczelny Sąd Administracyjny2021-04-26
Skład orzekający: Mirosław Wincenciak, Iwona Bogucka, Agnieszka Miernik
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ wydający decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami jest uprawniony do weryfikacji prawidłowości przypisanych punktów karnych i odmowy usunięcia tych punktów z ewidencji?Ratio decidendi
Organ wydający decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami (starosta) nie jest uprawniony do weryfikacji prawidłowości przypisanych punktów karnych ani do obniżania ich liczby. Kompetencje w tym zakresie przysługują organowi Policji. Kwestie te podlegają odrębnej kontroli sądowej. Skoro liczba punktów i skuteczność odbytego szkolenia zostały prawomocnie rozstrzygnięte w innym postępowaniu, organ nie może być obciążany zarzutem naruszenia przepisów proceduralnych w tym zakresie.Stan faktyczny
Skarżący został skierowany na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w związku z przekroczeniem limitu 24 punktów karnych. Skarżący twierdził, że odbył dodatkowe szkolenie, które powinno skutkować zmniejszeniem liczby punktów, a suma punktów nie powinna przekroczyć 24. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną, uznając, że kwestia prawidłowości punktacji i skuteczności szkolenia została już prawomocnie rozstrzygnięta w innym postępowaniu.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę kasacyjną.Pełny tekst orzeczenia
Naczelny Sąd Administracyjny w składzie: Przewodniczący: sędzia NSA Mirosław Wincenciak Sędziowie sędzia NSA Iwona Bogucka (spr.) sędzia del. WSA Agnieszka Miernik po rozpoznaniu w dniu 26 kwietnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej R. M. od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 4 lipca 2018 r. sygn. akt II SA/Po 304/18 w sprawie ze skargi R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z dnia [...] czerwca 2014 r. Nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami oddala skargę kasacyjną.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 4 lipca 2018 r., II SA/Po 304/18, oddalił skargę R. M. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] czerwca 2014 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Starosty O. z [...] listopada 2013 r. nr [...] w przedmiocie skierowania na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wyjaśnił, że postępowanie w sprawie zostało wszczęte na wniosek Komendanta Wojewódzkiego Policji w P. (dalej: KWP) z 12 października 2012 r., w związku z przekroczeniem przez skarżącego limitu punktów karnych, albowiem skarżący otrzymał łącznie 25 punktów za naruszenie przepisów ruchu drogowego.
Decyzją z [...] listopada 2013 r. Starosta O. (dalej: Starosta) skierował skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami w zakresie prawa jazdy kategorii A, B oraz nadał decyzji rygor natychmiastowej wykonalności. Podstawą prawną decyzji był przepis art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) ustawy z 20 czerwca 1997 r. – Prawo o ruchu drogowym (Dz. U. z 2012 r., poz. 1137, dalej: p.r.d.) oraz art. 49 ust. 1 pkt 2 ustawy z 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami (Dz. U. z 2011 r. nr 30, poz. 151 ze zm., dalej: u.k.p.), a także art. 108 § 1 k.p.a.
Rozstrzygnięcie to zostało utrzymane w mocy decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego w P. z [...] czerwca 2014 r. W uzasadnieniu Kolegium wyjaśniło, że skarżący w okresie od 8 stycznia 2012 r. do 10 października 2012 r. wielokrotnie naruszał przepisy ruchu drogowego, otrzymując z tego tytułu łącznie 25 punktów karnych. Bez znaczenia była okoliczność, że przed udaniem się na dodatkowe szkolenie, w ewidencji nie zostało jeszcze odnotowane 10 punktów karnych za wykroczenie, jakiego skarżący dopuścił się w dniu 10 października 2012 r. Nie było bowiem możliwości zmniejszenie liczby punktów wobec osoby, która przed jego rozpoczęciem dopuściła się naruszeń, za które suma punktów ostatecznych i podlegających wpisowi tymczasowemu przekroczyła lub przekroczyłaby 24, zgodnie z § 8 ust. 6 rozporządzenia Ministra Spraw Wewnętrznych z 25 kwietnia 2012 r. w sprawie postępowania z kierowcami naruszającymi przepisy o ruchu drogowym (Dz.U. z 2012 r. poz. 488, dalej: rozporządzenie).
Sąd I instancji ocenił, że skarga na decyzję Kolegium nie jest zasadna. Zwrócił przy tym uwagę, że postępowanie sądowe w sprawie niniejszej było zawieszone do czasu prawomocnego rozpoznania skargi w przedmiocie zmiany wpisu w ewidencji punktów karnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z 21 stycznia 2016 r. III SA/Po 735/15, oddalił skargę skarżącego na czynność KWP z [...] kwietnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany wpisu w ewidencji punktów karnych uznając, że prawidłowo nie odjęto skarżącemu 6 punktów karnych. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 21 marca 2018 r., I OSK 1169/16, oddalił skargę kasacyjną od powyższego wyroku.
Uzasadniając oddalenie skargi Sąd I instancji wyjaśnił, że wykładnia art. 130 ust. 3 p.r.d. oraz § 8 ust. 4-6 rozporządzenia, z uwzględnieniem ich wykładni systemowej i funkcjonalnej, prowadzi do konstatacji, że rozporządzenie nie jest sprzeczne z upoważnieniem ustawowym i przepisami p.r.d. Zgodnie upoważnieniem ustawowym z art. 130 ust. 4 p.r.d., przepisy wykonawcze mają służyć dyscyplinowaniu i wdrażaniu kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganiu wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego. W tym też kontekście, konstytucyjność § 8 ust. 6 rozporządzenia oceniał Naczelny Sąd Administracyjny, który wielokrotnie formułował tezę, że wymieniony przepis wykonawczy odpowiada nie tylko unormowaniom zawartym w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) i art. 130 ust. 3 p.r.d., lecz także realizuje wytyczne ustawodawcy, co do treści aktu oraz kierunku regulacji i mieści się w granicach upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4.
Przekroczenie limitu 24 punktów uniemożliwia już usunięcie części z nich, czy to na skutek upływu czasu, czy na skutek odbycia szkolenia. Przepis art. 130 ust. 3 p.r.d. przewidujący zmniejszenie liczby punktów przez uczestnictwo kierowcy w szkoleniu może więc dotyczyć tylko takiej osoby, której za naruszenie przepisów ruchu drogowego nie przypisano więcej niż 24 punkty karne. Za takim rozumieniem tego przepisu przemawia także treść § 8 ust. 6 rozporządzenia. Przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia realizuje wytyczne ustawodawcy i mieści się w granicach upoważnienia. Stanowi konkretyzację normy zawartej w art. 130 ust. 3 p.r.d. i nie jest sprzeczny z unormowaniami o randze ustawowej. W konsekwencji organy zasadnie przyjęły, że skoro w dniu 11 października 2012 r., tj. w dniu odbycia przez skarżącego szkolenia, suma otrzymanych przez niego punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, przekroczyła 24, to odbyte szkolenie nie mogło wywołać skutku, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d. Organ działał bowiem na podstawie niekwestionowanych ustaleń faktycznych i był związany obowiązującymi przepisami prawa dotyczącymi ruchu drogowego. Brak jest również podstaw do przyjęcia, że niezasadnie nadano decyzji organu I instancji rygor natychmiastowej wykonalności. Organy administracji wyraźnie zwróciły w tym względzie uwagę na konieczność zapewnienia bezpieczeństwa wszystkich uczestników ruchu drogowego, co należy uznać za mieszczące się w zakresie dyspozycji art. 108 § 1 k.p.a. Istotne w sprawie jest, że NSA w uzasadnieniu do sprawy I OSK 1169/16 w sposób prawomocny przesądził, że skoro w dniu 11 października 2012 r., tj. w dniu odbycia przez skarżącego szkolenia, suma otrzymanych przez niego punktów za naruszenia przepisów ruchu drogowego, przekroczyła 24, to odbyte szkolenie nie mogło wywołać skutku, o którym mowa w art. 130 ust. 3 p.r.d.
W skardze kasacyjnej skarżący zaskarżył wyrok Sądu I instancji w całości, wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu, a także o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm prawem przepisanych oraz o rozpoznanie sprawy na rozprawie.
Sądowi I instancji zarzucono naruszenie:
1. prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy w postaci art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej: p.p.s.a.) w zw. z:
a) art. 130 ust. 3 p.r.d. w brzmieniu obowiązującym w 2012 r. przez niewłaściwe zastosowanie polegające na skierowaniu skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami pomimo braku podstaw, w szczególności pomimo braku podstawowej przesłanki w postaci przekroczenia przez skarżącego liczby 24 punktów karnych przypisanych skarżącemu w ewidencji kierowców naruszających zasady ruchu drogowego, z uwagi na błędne uznanie, że odbyte przez skarżącego dodatkowe szkolenie nie mogło skutkować zmniejszeniem liczby punktów karnych,
b) § 8 ust. 4 rozporządzenia przez niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że wobec skarżącego nie można było zastosować instytucji zmniejszenia liczby punktów karnych pomimo tego, że w rzeczywistości zachodziły wszystkie przesłanki wymagane do zastosowania owej instytucji, w szczególności pomimo tego, iż skarżący nie przekroczył liczby 24 punktów karnych z uwagi na odbyte przez niego dodatkowe szkolenie, które winno skutkować zmniejszeniem liczby punktów karnych,
c) § 8 ust. 6 rozporządzenia przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie polegające na uznaniu, że skarżący został objęty dyspozycją tego przepisu, pomimo iż ów przepis nie znajdował zastosowania wobec skarżącego z uwagi na istnienie sprzeczności pomiędzy owym przepisem oraz art. 130 ust. 3 p.r.d. uniemożliwiającej zastosowania § 8 ust. 6 rozporządzenia w niniejszej sprawie w związku z faktem, że prawidłowa interpretacja obu przepisów powinna uwzględniać hierarchię aktów prawnych, a w konsekwencji powinna przesądzić o nadrzędności przepisu rangi ustawowej nad przepisem rozporządzenia, czego konsekwencją winno być uznanie, że odbyte przez skarżącego dodatkowe szkolenie w rzeczywistości doprowadziło do zmniejszenia liczby punktów karnych, w wyniku czego odpadła przesłanka do skierowania skarżącego na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji do kierowania pojazdami,
d) art. 130 ust. 4 p.r.d. przez błędną wykładnię na skutek uznania, że przepis wykonawszy w postaci § 8 ust. 6 rozporządzenia mieści się w granicach ustawowego upoważnienia w sytuacji, w której ww. przepis wykonawczy wprowadza dodatkowy warunek nieznany ustawie p.r.d., ograniczający skarżącemu w sposób zupełnie pozaustawowy możliwość zmniejszenia liczby punktów karnych przez odbycie dodatkowego szkolenia przewidzianego w art. 130 ust. 3 p.r.d.;
2. przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, a mianowicie art. 135 w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. przez niepodjęcie działań w celu usunięcia naruszenia prawa i oddalenie skargi na decyzję, która została wydana z naruszeniem prawa w postaci:
a) art. 7 k.p.a. na skutek naruszenia zasady prawdy obiektywnej polegającej w szczególności na zaniechaniu podjęcia wszelkich czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy w zakresie liczby punktów karnych przypisanych skarżącemu oraz odbycia przez niego dodatkowego szkolenia skutkującego zmniejszeniem liczby posiadanych punktów karnych,
b) art. 80 k.p.a. na skutek dokonania nieprawidłowej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, w szczególności przez uznanie, że skarżącemu nie przysługiwało prawo do obniżenia liczby punktów karnych wynikające z odbycia przez niego dodatkowego szkolenia dla kierowców naruszających zasady ruchu drogowego i uznanie, że skarżący przekroczył liczbę 24 punktów karnych pomimo braku w zebranym materiale dowodowym dowodów wskazujących na takie ustalenia oraz pomimo przedłożenia przez skarżącego dowodów przemawiających za odmiennym rozstrzygnięciem.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że skarżący mając informację o istnieniu możliwości zmniejszenia liczby punktów karnych w wyniku odbycia dodatkowego szkolenia, przewidzianego przepisem art. 130 ust. 3 p.r.d., zgłosił gotowość jego odbycia, które ostatecznie odbył w dniu 11 października 2012 r. Jako, że skarżący miał świadomość tego, iż do skutecznego odbycia szkolenia dodatkowego i odpowiedniego zmniejszenia liczby punktów karnych konieczne jest, aby w dniu odbycia szkolenia nie przekroczyć liczby 24 punktów karnych, a jednocześnie w dniu 10 października 2012 r. w godzinach popołudniowych w miejscowości L. został ukarany mandatem za przekroczenie przepisów ruchu drogowego, tego samego dnia skarżący udał się do komisariatu Policji mieszczącego się w P., aby ustalić aktualnie posiadaną liczbę punktów karnych. Skarżący otrzymał informację o 15 punktach karnych widniejących w jego ewidencji i tym samym miał prawo oczekiwać, że może odbyć zaplanowane wcześniej szkolenie ze skutkiem zmniejszenia liczby przypisanych mu punktów. Skarżący działał w zaufaniu do rzetelnego prowadzenia ewidencji punktów karnych przez odpowiednie organy administracji publicznej i prawdziwości oraz aktualności danych ujawnionych w tej ewidencji. Co więcej, funkcjonariusz Policji, który ukarał skarżącego w dniu 10 października 2012 r. mandatem poinformował go, że punkty związane z danym przekroczeniem są automatycznie wprowadzane do ewidencji. Skarżący, uzyskawszy uprzednio informację o aktualnej liczbie posiadanych punktów karnych przystąpił do odbycia dodatkowego szkolenia. W związku z powyższym skarżący oczekiwał, że w wyniku odbytego w dniu 12 października 2012 r. dodatkowego szkolenia jego ewidencja zostanie zmniejszona o 6 punktów karnych i wyniesie 9 punktów karnych. Dopisanie dodatkowych 10 punktów karnych tytułem wykroczenia popełnionego w dniu 10 października 2012 r. nie mogło zatem skutkować przekroczeniem przez skarżącego limitu 24 punktów karnych, bowiem suma nałożonych na niego punktów powinna wynieść 19.
W ocenie skarżącego kasacyjnie Sąd I instancji nie dostrzegł, że przepis wykonawczy wykracza poza granice ustawowego upoważnienia wynikającego z art. 130 ust. 4 p.r.d., bowiem wprowadza warunek nieznany ustawie p.r.d., ograniczający skarżącemu w sposób zupełnie pozaustawowy możliwość zmniejszenia liczby punktów karnych przez odbycie dodatkowego szkolenia przewidzianego w art. 130 ust. 3 p.r.d. Niezgodność przepisu rozporządzenia z rozważanym przepisem p.r.d. winna doprowadzić Sąd I instancji do uwzględnienia skargi skarżącego, bowiem decyzja została wydana niezasadnie. Skarżący kasacyjnie podkreślił, że opisana sprzeczność przepisów rangi ustawowej z przepisem wykonawczym została dostrzeżona przez Rzecznika Praw Obywatelskich, który pismem z 31 października 2014 r. nr V.511.605.2014.TS zwrócił się do Ministra Spraw Wewnętrznych o wyjaśnienie kwestii zgodności tych przepisów. Zdaniem RPO, analiza przepisów prawa potwierdzała zastrzeżenia w kwestii konstytucyjności § 8 ust. 6 rozporządzenia. RPO podzielił stanowisko i argumentację tych sądów administracyjnych, które kwestionowały konstytucyjność postanowień § 8 ust. 6 rozporządzenia. RPO stanął na stanowisku, że upoważnienia do wydania regulacji zamieszczonej w § 8 ust. 6 rozporządzenia nie można było wyprowadzić ani z umocowania ministra spraw wewnętrznych do unormowania warunków i sposobu prowadzenia ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego (art. 130 ust. 4 pkt 2 p.r.d.), ani też z faktu, że został on wyposażony w uprawnienia do ustalania liczby punktów odejmowanych z tytułu odbytego szkolenia (art. 130 ust. 4 pkt 4 p.r.d.). To wszystko doprowadziło RPO do stwierdzenia, że przepis art. 130 ust. 4 p.r.d. nie uprawniał ministra spraw wewnętrznych do określenia w rozporządzeniu okoliczności, w jakich odbycie szkolenia nie powodowało zmniejszenia liczby punktów wpisanych do ewidencji kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego oraz do sformułowania wniosku o uchylenie § 8 ust. 6 rozporządzenia z uwagi na brak zgodności z Konstytucją i naruszenie standardów demokratycznego państwa prawnego. Ponadto, skarżący kasacyjnie stwierdził, że przedstawione przez niego w skardze stanowisko znajdowało oparcie w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 15 lipca 2010 r., I OSK 885/09, zgodnie z którym odmowa obniżenia liczby punktów karnych w wyniku odbycia dodatkowego szkolenia kierowcy posiadającemu prawo jazdy dłużej niż rok, na podstawie § 8 ust. 6 rozporządzenia, stanowiło nieprawidłowe zastosowanie wymienionych przepisów prawa, bowiem prowadziło do zastosowania rozszerzającej wykładni przepisu prawa (rozporządzenia) przewidującego wyjątek od ogólnej reguły (zawartej w p.r.d.). Zdaniem skarżącego kasacyjnie, Sąd I instancji w sposób zupełnie niezasadny oparł się na wykładni celowościowej przepisu art. 130 ust. 3 p.r.d. w zw. z § 8 ust. 6 rozporządzenia akcentując cele przyjęte przez ustawodawcę (dyscyplinowanie i wdrażanie kierujących pojazdami do przestrzegania przepisów ustawy oraz zapobieganie wielokrotnemu naruszaniu przepisów ruchu drogowego). Dokonując takiej wykładni przepisów Sąd I instancji zignorował zasady wykładni i dopuścił do tego, aby przepis niższej rangi zmodyfikował przepis wyższej rangi.
W wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału I Izby Ogólnoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego z 3 listopada 2020 r., na podstawie art. 15 zzs4 ust. 1 ustawy z 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (t.j. Dz. U. z 2020 r., poz. 1842 ze zm., dalej uCOVID-19), zawiadomiono strony niniejszego postępowania o zamiarze skierowania skargi kasacyjnej na posiedzenie niejawne w składzie trzech sędziów w celu przyśpieszenia jej rozpoznania oraz poinformowano, że rozpoznanie sprawy na posiedzeniu niejawnym możliwe będzie, jeżeli wszystkie strony – w terminie 14 dni od dnia doręczenia powyższego zawiadomienia – wyrażą zgodę.
W odpowiedzi na powyższe tylko Kolegium wyraziło zgodę na rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Zarządzeniem z 4 lutego 2021 r. Przewodniczący Wydziału I w Izbie Ogónoadministracyjnej Naczelnego Sądu Administracyjnego, powołując się na art. 15 zzs4 ust. 3 uCOVID-19, skierował sprawę na posiedzenie niejawne, z uwagi na to, że przeprowadzenie wymaganej przez ustawę rozprawy mogłoby wywołać nadmierne zagrożenie dla zdrowia osób w niej uczestniczących i nie można jej przeprowadzić na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku. W związku z tym strony postępowania zawiadomiono o skierowaniu sprawy na posiedzenie niejawne celem rozpoznania skargi kasacyjnej i możliwości pisemnego przedstawienia swojego stanowiska, w granicach zarzutów skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny rozważył, co następuje:
Zgodnie z art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej jako: "p.p.s.a.") Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, z urzędu biorąc pod uwagę tylko nieważność postępowania. W niniejszej sprawie nie stwierdzono żadnej z przesłanek nieważności wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a., wobec czego rozpoznanie sprawy nastąpiło w granicach zgłoszonych podstaw i zarzutów skargi kasacyjnej. Stosownie do art. 176 p.p.s.a. skarga kasacyjna winna zawierać zarówno przytoczenie podstaw kasacyjnych, jak i ich uzasadnienie. Przytoczenie podstaw kasacyjnych oznacza konieczność konkretnego wskazania tych przepisów, które zostały naruszone w ocenie wnoszącego skargę kasacyjną, co ma istotne znaczenie ze względu na zasadę związania Sądu II instancji granicami skargi kasacyjnej. Rozpoznana w tych granicach skarga kasacyjna nie podlega uwzględnieniu.
W pierwszej kolejności, przed rozpoznaniem poszczególnych zarzutów, należy zwrócić stronie skarżącej uwagę na relację, jaka zachodzi między postępowaniem dotyczącym skierowania osoby posiadającej prawo jazdy na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w trybie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.r.d., a postępowaniem dotyczącym weryfikacji prawidłowości przypisania kierującemu punktów prawnych i prawidłowości odmowy usunięcia takich punktów z ewidencji. W tym zakresie, w stanie prawnym mającym zastosowanie w sprawie, istnieje rozdział kompetencji. Decyzję o skierowaniu na podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.r.d. wydaje starosta, na wniosek komendanta wojewódzkiego Policji. Ewidencję kierowców naruszających przepisy ruchu drogowego prowadzi natomiast organ Policji, której organ rozstrzyga o wpisaniu do ewidencji punktów za określone naruszenia i usunięciu tych punktów. Starosta jest zobowiązany wydać decyzję o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji w stosunku do osoby, która przekroczyła liczbę 24 punktów za naruszenia, nie jest natomiast organem uprawnionym do weryfikowania, czy liczba przypisanych punktów jest prawidłowa i czy winno dojść (i kiedy) do ich usunięcia. W tym zakresie kompetencje przysługują organowi Policji. Ugruntowany jest przy tym w orzecznictwie pogląd, że wpis do ewidencji prowadzonej przez komendanta wojewódzkiego Policji stanowi czynność materialną, o której mowa w art. 3 § 2 pkt 4 p.p.s.a., a zatem przysługuje od niej prawo wniesienia skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego, kwestie te podlegają wobec tego odrębnej kontroli sądowej. W konsekwencji w postępowaniu o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji starosta nie jest uprawniony do ustalania, czy liczba punktów podana w zawiadomieniu przez komendanta Policji została ustalona prawidłowo, a tym bardziej do obniżania liczby punktów.
Okoliczności te zostały dostrzeżone przez skarżącego w toku postępowania przed Sądem I instancji, albowiem na jego wniosek postępowanie zostało zawieszone do czasu rozpoznania odrębnie wniesionej skargi na czynność Komendanta z [...] kwietnia 2015 r. o odmowie dokonania zmiany w ewidencji punktów karnych. Ze względu na prejudycjalny charakter rozstrzygnięcia w sprawie ze skargi na czynność Komendanta, Sąd I instancji zawiesił postępowanie, a następnie podjął je po prawomocnym zakończeniu postępowania dotyczącego czynności Komendanta. Kwestia liczby punktów i skuteczności odbytego szkolenia została zatem prawomocnie rozstrzygnięta wyrokiem NSA z 21 marca 2018 r., sygn. I OSK 1169/16. W wyroku tym przesądzono, że szkolenie odbyte przez skarżącego w dniu 11 października 2012 r., po przypisaniu mu w dniu 10 października 2012 r. kolejnych 10 punktów karnych, nie mogło odnieść skutku w postaci obniżenia ich liczby.
W kontekście powyższych uwag za nieskuteczne należy uznać zarzuty naruszenia przepisów postępowania. Przepis art. 7 k.p.a. zawiera w swej treści kilka zasad ogólnych: praworządności, prawdy oraz uwzględniania interesu społecznego i słusznego interesu strony. W skardze kasacyjnej zarzut dotyczy obowiązków dowodowych organu, związanych z wyjaśnieniem stanu faktycznego. Zakres koniecznych dla sprawy ustaleń faktycznych określają przepisy prawa materialnego. Skoro w sprawie o skierowanie na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji organy nie mają kompetencji do weryfikowania liczby punktów wpisanych w ewidencji i nie mogą decydować o ich usunięciu, to nie można tym organom postawić zarzutu, że nie podjęły czynności mających na celu dokładne wyjaśnienie liczby punktów przypisanych skarżącemu i skutków odbytego szkolenia. Bezpodstawny jest także zarzut naruszenia art. 80 k.p.a., skoro postępowanie w sprawie zakończonej wyrokiem I OSK 1169/16 potwierdza, że wydane w sprawie niniejszej decyzje oparte były na adekwatnych okolicznościach faktycznych.
Nie podlegają uwzględnieniu także zarzuty dotyczące naruszenia prawa materialnego. Wobec prawidłowego ustalenia okoliczności faktycznych, nie może odnieść skutku zarzut niewłaściwego zastosowania art. 130 ust. 3 p.r.d. i § 8 ust. 4 rozporządzenia. Ponownie należy przy tym podkreślić, że skutek odbycia szkolenia w postaci obniżenia liczby punktów nie leży w kompetencji organu orzekającego o skierowaniu na kontrolne sprawdzenie kwalifikacji, podstawą decyzji wydanych w sprawie nie był przepis art. 130 ust. 3 p.r.d., a zmniejszenia liczby punktów nie mógł dokonać starosta, zaś prawidłowość stanowiska KWP w sprawie liczby punktów przypisanych skarżącego została potwierdzona w prawomocnym wyroku.
Nie jest też trafny zarzut dotyczący § 8 ust. 6 rozporządzenia w zw. z art. 130 ust. 3 u.r.d. Przedstawiona przez skarżącego propozycja wykładni pomija regulację ustawy, w szczególności przewidziane w ustawie skutki przekroczenia 24 punktów. W takim przypadku ustawa w art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.r.d. obligatoryjnie przewiduje, że osoba posiadająca uprawnienie do kierowania pojazdem, podlega kontrolnemu sprawdzeniu kwalifikacji. Decyzja wydawana w tej sprawie ma charakter związany. Przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia nie może być zatem zestawiany w opozycji do art. 130 ust. 3 p.r.d., pozostaje on bowiem w związku z art. 114 ust. 1 pkt 1 lit. b) p.r.d. Przepis § 8 ust. 6 rozporządzenia bynajmniej nie wprowadza zatem warunku nieznanego ustawie i nie można uznać, że został wydany z przekroczeniem granic upoważnienia ustawowego z art. 130 ust. 4 p.r.d.
Mając na uwadze podane argumenty, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji o oddaleniu skargi kasacyjnej. Podstawą do rozpoznania skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym był przepis art. 15zzs4 ust. 3 uCOVID-19. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego przesłanki określone w tym przepisie zostały w niniejszej sprawie spełnione. Rozpoznanie sprawy, zgodnie z kolejnością wpływu skargi kasacyjnej, jest konieczne, zaś stan epidemii ogłoszony z powodu COVID-19 jest okolicznością notoryjną, podobnie jak to, że źródłem zakażenia i zagrożenia są osobiste kontakty w szczególności w zamkniętych pomieszczeniach, natomiast rozpoznanie sprawy na odległość z jednoczesnym przekazem obrazu i dźwięku, ze względów technicznych nie jest możliwe.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło