II SA/Łd 454/18
WyrokWSA w Łodzi2018-07-10
Skład orzekający: Jolanta Rosińska, Renata Kubot-Szustowska, Barbara Rymaszewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Wojewoda prawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. (uchylenie postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia) w sytuacji, gdy organ I instancji wydał postanowienie odmawiające wznowienia postępowania, a organ II instancji uznał, że przesłanki do wznowienia postępowania zostały spełnione?Ratio decidendi
Wojewoda nieprawidłowo zastosował art. 138 § 2 k.p.a. uchylając postanowienie organu I instancji i przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Organ odwoławczy powinien był rozpoznać sprawę merytorycznie (art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a. w zw. z art. 144 k.p.a.), ponieważ organ I instancji nie wykazał uchybień procesowych uzasadniających konieczność ponownego postępowania wyjaśniającego, a jedynie wyraził odmienne stanowisko co do spełnienia przesłanek do wznowienia postępowania.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła sprzeciwu spółki D sp. z o.o. od postanowienia Wojewody, które uchyliło postanowienie Prezydenta Miasta Ł. odmawiające wznowienia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę. Wojewoda uznał, że wnioskodawcom (małżonkom C.) przysługuje przymiot strony i że zachowali termin do złożenia wniosku o wznowienie postępowania. Spółka D zarzuciła Wojewodzie naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, w szczególności błędne uznanie, że małżonkowie C. są stroną postępowania, powołując się na wcześniejsze orzeczenia sądów administracyjnych.Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżone postanowienie Wojewody.Pełny tekst orzeczenia
Dnia 10 lipca 2018 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi – Wydział II w składzie następującym: Przewodnicząca Sędzia WSA Jolanta Rosińska, Sędziowie Sędzia WSA Renata Kubot-Szustowska (spr.), Sędzia WSA Barbara Rymaszewska, , Protokolant Referent stażysta Aleksandra Banasiak, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 lipca 2018 roku sprawy ze sprzeciwu A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. od postanowienia Wojewody [...] z dnia [...] nr [...] znak: [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania dotyczącego zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę 1. uchyla zaskarżone postanowienie; 2. zasądza od Wojewody [...] na rzecz A Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Ł. kwotę 597 (pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. LS
Postanowieniem z dnia [...], nr [...], Wojewoda [...], na podstawie art. 138 § 2 w związku z art. 144 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1257 ze zm.), powoływanej dalej jako "k.p.a.", po rozpoznaniu zażalenia M.T. – C. i B.C., uchylił postanowienie Prezydenta Miasta Ł. z [...], nr [...], odmawiające wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją tegoż organu z dnia [...] maja 2014 r., Nr [...], zatwierdzającą projekt budowlany i udzielającą pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego i instalacji zewnętrznych: elektrycznej, gazowej, lokalnej kanalizacji sanitarnej z bezodpływowym zbiornikiem na nieczystości ciekłe, na terenie nieruchomości położonej przy ul. A (u zbiegu ul. B i ul. C) w Ł., działka nr 65/17 w obrębie [...] i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji.
Organ II instancji przedstawił stan faktyczny sprawy, z którego wynikało, że po złożeniu przez M.T. – C. i B.C. wniosku o wznowienie na podstawie art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a. postępowania, zakończonego decyzją organu I instancji z [...]maja 2014 r., nr [...], w dniu [...] listopada 2017 r. Prezydent Miasta Ł. wydał postanowienie nr [...], którym odmówił wznowienia postępowania. W wyniku złożonego przez wnioskodawców zażalenia, w dniu [...] stycznia 2018 r. Wojewoda [...] wydał postanowienie, którym uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Podstawą wydania przez organ zażaleniowy powyższego rozstrzygnięcia było niewłaściwe ustalenie podmiotów, którym przysługuje status stron postępowania, również w zakresie wnioskodawców.
W dniu [...] Prezydent Miasta Ł. wydał opisane na wstępie postanowienie nr [...], którym ponownie odmówił wznowienia postępowania zakończonego własną decyzją z [...] maja 2014 r., nr [...].
W zażaleniu na ww. postanowienie M.T. – C. oraz B.C. podnieśli, że Prezydent Miasta Ł. nie miał prawa wydania takiego samego w treści postanowienia.
Dalej organ II instancji, w oparciu o art. 145 § 1, art. 147, art. 148 § 1 k.p.a. wyjaśnił zasady wznowienia postępowania administracyjnego, a następnie wskazał, że Prezydent Miasta Ł. wydał postanowienie odmawiające wznowienia postępowania, opierając się na twierdzeniu, że wnioskodawcom nie należy się przymiot strony. Jednakże, w ocenie organu odwoławczego, w przedmiotowej sprawie wnioskodawcom przymiot ten przysługuje, o czym przesądził wyrok WSA w Warszawie, sygn. akt VII SA/Wa 2954/14, którym uchylono postanowienie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] listopada 2014 r., znak: [...] oraz poprzedzające je postanowienie Wojewody [...] z [...]września 2014 r., nr [...], o odmowie wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...]maja 2014 r., nr [...].
Ponadto Wojewoda wskazał, że w swoim podaniu o wznowienie postępowania wnoszący wskazali na wyrok NSA z dnia 4 października 2017 r., sygn. akt II OSK 1348/17, oddalający skargę kasacyjną od wyroku WSA w Łodzi, sygn. akt II SA/Łd 434/16 z 28 października 2016 r., uchylającego decyzję SKO w Ł. z [...] maja 2013 r. oraz m. in. poprzedzającą decyzję Prezydenta Miasta Ł. o ustalenie warunków zabudowy dla inwestycji będącej przedmiotem decyzji Prezydenta Miasta Ł. z [...] maja 2014 r., nr [...], o pozwoleniu na budowę. Zdaniem organu II instancji, wskazywana przez małżonków C. w podaniu okoliczność wznowienie postępowania wypełnia przesłankę określoną w art. 145 § 1 pkt 8 k.p.a.
Organ odwoławczy stwierdził również, że zestawiając ze sobą datę wydania wskazywanego przez wnioskodawców wyroku NSA z datą złożenia podania o wznowienia postępowania należy stwierdzić, że wnoszący zachowali miesięczny termin do wniesienia podania o wznowienie postępowania określony w art. 148 § 1 k.p.a. Zdaniem Wojewody, w przedmiotowej sprawie wystąpiły wszystkie przesłanki, których łączne zaistnienie determinuje właściwy organ do wznowienia postępowania.
Organ II instancji wskazał, że ponownie rozpatrując podanie organ I instancji winien na podstawie art. 149 § 1 k.p.a. wznowić postępowanie zakończone ostateczną decyzją Prezydenta Miasta Ł. z [...] maja 2014 r., nr [...], co będzie stanowiło podstawę do przeprowadzenia przez organ postępowania co do przyczyn wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia istoty sprawy. Organ odwoławczy wyjaśnił również, że rodzaje decyzji, które kończą postępowanie wznowieniowe, przewiduje art. 151 § 1 i § 2 k.p.a.
Od ostatecznego postanowienia Wojewody [...] sprzeciw do sądu administracyjnego złożyła D sp. z o.o. z siedzibą w Ł., zarzucając:
1. naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy tj. art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20) ustawy z dnia 7 lipca 1994r. Prawo budowlane (tekst jednolity Dz.U. z 2017r., poz. 1332 ze zm.) poprzez błędne zastosowanie ww. przepisów i uznanie, że nieruchomość B.C. i M.T.-C. znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu znajdującego się na działce gruntu o dawnym numerze ewidencyjnym 65/17 (65/27, 65/28) w obrębie [...] w Ł., a tym samym uznanie, że są stroną postępowania w sprawie wznowienia postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę.
2. naruszenie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy:
a) art. 147 k.p.a. poprzez uznanie, że B.C. i M.T.-C. wykazali, że mogą być stroną postępowania w sprawie wznowienia postępowania o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę w sytuacji, w której za wyjątkiem wyroku wydanego w innej sprawie, nie przywołali żadnych okoliczności lub dowodów, mogących potwierdzać te twierdzenia;
b) art. 7 k.p.a. w zw. z art. 8 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, w szczególności przez niezbadanie czy skarżący B.C. i M.T.- C. posiadają przymiot strony w niniejszym postępowaniu poprzez brak wystarczającej weryfikacji czy niniejsze postępowanie dotyczy interesu prawnego lub obowiązku skarżących, a jedynie oparcie się na błędnej analizie treści orzeczenia wydanego przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w sprawie o sygnaturze akt VII SA/Wa 2954/14;
c) art. 28 k.p.a. w zw. z art. 147 k.p.a. poprzez uznanie, że skarżącym B.C. i M.T.-C. przysługuje inicjatywa wszczęcia postępowania wznowieniowego, podczas gdy podmiotom tym nie można przypisać przymiotu strony, a w konsekwencji nie mogą one żądać wszczęcia takiego postępowania;
d) art. 153 p.p.s.a. poprzez nieprawidłową jego wykładnię i przyjęcie, że ustalenia sądu co do oceny prawnej w innej sprawie są wiążące także w niniejszej sprawie o wznowienie postępowania, a także błędną interpretację oceny faktycznej i prawnej wyrażonej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, w sprawie o sygnaturze akt VII SA/Wa 2954/14, podczas gdy orzeczenie to nie określa, czy skarżącym B.C. i M.T.-C. przysługuje przymiot strony w niniejszym postępowaniu;
e) art. 170 p.p.s.a. poprzez błędną jego wykładnie i przyjęcie, że wnioskodawcy nie muszą wykazywać, że mogą być stroną niniejszego postępowania oraz dokonanie odmiennej oceny stanu faktycznego i prawnego w niniejszej sprawie, podczas gdy stan faktyczny tej sprawy wykazuje istotne podobieństwo ze stanem zaistniałym wcześniej, poddanym sądowoadministracyjnej kontroli w sprawie zakończonej wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2018 r. w sprawie o sygnaturze akt II OSK 1822/17, w którym doszło do przesądzenia, iż B.C. i M.T.-C. nie przysługuje przymiot strony w sprawie o udzielenie pozwolenia na budowę.
Mając powyższe na uwadze skarżąca wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
Skarżąca podniosła, że, w jej ocenie, nieruchomość stanowiąca własność wnoszących o wznowienie postępowania nie znajduje się w obszarze oddziaływania obiektu, powstałego na terenie nieruchomości położonej przy ul. A na działce o numerze ewidencyjnym 65/27 i 65/28 w obrębie [...]. Właściciele nieruchomości sąsiadujących z ww. działką, aby być stroną, musieliby wskazać konkretny przepis, ograniczający swobodne korzystanie z ich nieruchomości w wyniku realizacji inwestycji. Stronami postępowania o wznowienie postępowania w sprawie pozwolenia na budowę są strony pierwotnego postępowania o wydanie tego pozwolenia oraz podmioty, których interesu prawnego lub obowiązku dotyczyć mogą skutki wznowienia tego postępowania i uchylenia pozwolenia. Postępowanie nadzwyczajne w sprawie stwierdzenia nieważności pozwolenia na budowę lub jego wznowienia stanowi jedynie odrębną sprawę procesową od postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę, brak jest zatem racjonalnych przesłanek rozszerzania kręgu stron postępowania nadzwyczajnego w stosunku do postępowania zwykłego. Zatem w sprawie, dotyczącej pozwolenia na budowę, zarówno w zwykłym trybie, jak i w trybach nadzwyczajnych krąg podmiotów uznanych za strony w takim samym stanie faktycznym powinien być ustalony identycznie, z uwzględnieniem przepisu art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. To czy B.C. i M.T.-C. posiadają przymiot strony w postępowaniu zakończonym wydaniem ww. decyzji o pozwoleniu na budowę była już przedmiotem analizy i zostało rozstrzygnięte, iż skarżący tego przymiotu nie posiadają.
Zdaniem skarżącej, błędne jest stanowisko Wojewody [...] jakoby o tym, że w przedmiotowej sprawie wnioskodawcom należy się przymiot strony przesądza wyrok WSA w Warszawie wydany w sprawie VII SA/Wa 2954/14. Sąd w powyższym wyroku bowiem nie przyznał, że B.C. i M.T.-C. byli stroną postępowania. Sąd uznał jedynie, że zaskarżone postanowienie oraz utrzymane nim w mocy postanowienie Wojewody wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W przywołanym wyroku nie znajduje się natomiast kategoryczne stwierdzenie, pozwalające przyjąć, że Sąd przesądza o istnieniu przymiotu strony dla wnioskodawców. Wojewoda [...] tym samym błędnie zinterpretował treść wyroku Sądu, który dotyczył jednak postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji a nie wznowienia postępowania.
W ocenie skarżącej, brak jest przeszkód w zagospodarowaniu nieruchomości sąsiadującej, stanowiącej własność B.C. i M.T.-C. Obszar oddziaływania inwestycji, w rozumieniu art. 3 pkt 20) Prawa budowlanego, w żadnym wypadku nie obejmuje swym zakresem działki stanowiącej współwłasność wnioskodawców. Wielkość działki inwestora i rozmieszczenie na niej obiektów budowlanych powodują, że zamierzona inwestycja nie ogranicza możliwości zagospodarowania nieruchomości skarżących B.C. i M.T.-C.
Skarżąca odwołała się także do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 17 stycznia 2018 r. w sprawie II OSK 1822/17, wydanego na skutek wniesienia skargi kasacyjnej przez B.C. i M.T.-C. od wyroku WSA w sprawie ze skargi ww. na decyzję Głównego Inspektowa Nadzoru Budowlanego w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji, w którym to przedmiotem analizy Sądu orzekającego było to, czy działka skarżących znajduje się w obszarze oddziaływania nieruchomości, a tym samym czy skarżący powinni posiadać status strony w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji zatwierdzającej projekt budowlany i udzielającej pozwolenia na budowę układu drogowego na działce o nr 65/13 w obrębie [...] w Ł., która to działka sąsiaduje bezpośrednio z działkami 65/27 i 65/28 i działką 106/21. Prawomocność orzeczeń sądów administracyjnych i wyrażona w nich wykładnia prawa powinny przekładać się na praktykę interpretacyjną kształtowaną przez organy administracji publicznej. W przywołanym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że nieruchomość B.C. i M.T.-C. nie znajduje się w obszarze planowanego na działce 65/13 przedsięwzięcia. Należy uznać, że stan faktyczny niniejszej sprawy jest tożsamy, ze stanem faktycznym, będącej przedmiotem analizy Sądu orzekającego w przywołanej sprawie.
Mając powyższe na uwadze skarżąca wniósł o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości, a ponadto o zasądzenie kosztów postępowania administracyjnego, w tym kosztów zastępstwa prawnego według norm przepisanych.
W odpowiedzi na sprzeciw Wojewoda podtrzymał stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia i w związku z tym wniósł o oddalenie sprzeciwu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Sprzeciw jest zasadny, choć nie z powodu zarzutów, podniesionych w jego uzasadnieniu.
W myśl art. 1 § 1-2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (tekst jednolity Dz. U. z 2016 r. poz. 1066 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę zgodności z prawem działalności administracji publicznej, która zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako p.p.s.a.") odbywa się na zasadach określonych w przepisach tej ustawy. W ramach kontroli działalności administracji publicznej, przewidzianej w art. 3 p.p.s.a., sąd uprawniony jest do badania, czy przy wydaniu zaskarżonego aktu nie doszło do naruszenia przepisów prawa materialnego i przepisów postępowania, nie będąc przy tym związanym zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną (art. 134 § 1 p.p.s.a.).
Z dniem 1 czerwca 2017 r. weszła w życie ustawa z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2017, poz. 935 dalej zwana ustawą nowelizującą), która wprowadziła zmiany między innymi do ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zgodnie z art. 9 pkt 7 ustawy nowelizującej, w dziale III ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi po rozdziale 3 dodaje się rozdział 3a o tytule "Sprzeciw od decyzji". W myśl nowowprowadzonego art. 64a od decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego, skarga nie przysługuje, jednakże strona niezadowolona z treści decyzji może wnieść od niej sprzeciw.
Postępowanie w przedmiocie sprzeciwu znacznie uproszczono, bowiem organ administracji nie musi udzielać odpowiedzi na skargę (art. 64c § 4), w postępowaniu przed sądem nie biorą udziału uczestnicy, a jedynie strona skarżąca i organ, który wydał zaskarżoną decyzję (art. 64b § 3), sąd rozpoznaje sprawę na posiedzeniu niejawnym (art. 64d § 1). Skróceniu uległy też terminy procesowe: sprzeciw wnosi się w terminie czternastu dni od dnia doręczenia skarżącemu decyzji (art. 64c § 1), organ, który wydał zaskarżoną decyzję, przekazuje sprzeciw od decyzji sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy w terminie czternastu dni od dnia jego otrzymania (art. 64c § 4), a sąd rozpoznaje sprzeciw od decyzji w terminie trzydziestu dni od dnia wpływu sprzeciwu od decyzji (art. 64d § 1).
Zgodnie z art. 17 ust. 1 ustawy nowelizującej, do postępowań przed sądami administracyjnymi, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi w brzmieniu dotychczasowym. Z przepisu tego wynika jednocześnie, że do spraw wszczętych po wejściu w życie ustawy nowelizującej stosuje się nowe przepisy.
Ponieważ zarówno doręczenie zaskarżonego postanowienia, jak i wniesienie sprzeciwu odeń (które powoduje wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego) nastąpiło już po wejściu w życie ustawy nowelizującej - zastosowanie do niniejszej sprawy znajdzie ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, objęta tekstem jednolitym opublikowanym w Dz. U. z 2017 r., poz. 1369.
Wprawdzie zatem strona skarżąca nazwała wniesiony środek zaskarżenia "skargą" oraz złożyła go po upływie wskazanego wyżej terminu ustawowego, w związku z wadliwym pouczeniem, zawartym w treści skarżonego postanowienia, uznano, iż uchybienia te pozostają bez wpływu na dopuszczalność wniesionego sprzeciwu.
Według nowego brzmienia przepisów p.p.s.a. sąd, rozpoznając sprzeciw od decyzji, ocenia jedynie istnienie przesłanek do wydania decyzji, o której mowa w art. 138 § 2 k.p.a. Uwzględniając sprzeciw od decyzji (postanowienia), sąd uchyla decyzję (postanowienie) w całości, jeżeli stwierdzi naruszenie art. 138 § 2 k.p.a. (art. 151 a § 1 zd. 1. p.p.s.a.). W przypadku nieuwzględnienia sprzeciwu, sąd oddala sprzeciw (art. 151 a § 2 p.p.s.a.).
Kontrola prawidłowości zaskarżonego orzeczenia w ramach rozpoznania sprzeciwu oznacza zatem konieczność dokonania oceny, czy w realiach konkretnej sprawy organ II instancji w uzasadniony sposób skorzystał z możliwości wydania rozstrzygnięcia kasacyjnego, czy też bezpodstawnie uchylił się od merytorycznego załatwienia sprawy. Podstawowym obowiązkiem sądu administracyjnego rozpoznającego skargę na orzeczenie kasacyjne będzie przede wszystkim ustalenie, czy zachodziły przesłanki do zastosowania art. 138 § 2 k.p.a., a więc odstąpienie od zasady ogólnej ponownego, merytorycznego rozpoznania sprawy albo zakończenia jej w inny sposób. Dokonując kontroli rozstrzygnięcia wydanego na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. sąd nie jest natomiast władny odnosić się do meritum sprawy w kierunku jej przesądzenia, skoro na skutek uchylenia aktu organu I instancji sprawa wraca do merytorycznego rozpatrzenia przed tym organem (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 maja 2017 r., sygn. akt II OSK 2219/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej http:/orzeczenia.nsa.gov.pl).
Z orzecznictwa sądów administracyjnych jednoznacznie wynika, że na tle przepisu art. 138 § 2 k.p.a. organ odwoławczy nie jest uprawniony do wydania kasacyjnego rozstrzygnięcia, jeśli organ I instancji nieprawidłowo ocenił zebrany w sprawie materiał dowodowy (por. np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 11 stycznia 2007r., sygn. akt II SA/GI 439/06, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Rozstrzygnięcie kasacyjne nie może zostać wydane, jeśli kwestią sporną będzie tylko ocena prawna zebranego materiału dowodowego w sprawie (por.np. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie z dnia 29 maja 2014r., sygn. akt I SA/Sz 1256/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). W sprzeczności z art. 138 § 2 k.p.a. pozostaje wydanie orzeczenia kasacyjnego zarówno w przypadku, "gdy zaskarżona decyzja była dotknięta jedynie błędami natury prawnej, jak i w przypadku, gdy postępowanie wyjaśniające przeprowadzone przez organ pierwszej instancji jest dotknięte niewielkimi brakami, które z powodzeniem można uzupełnić w postępowaniu odwoławczym na podstawie art. 136 k.p.a." (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 10 października 2013 r., II SA/Kr 997/13, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W myśl art. 138 § 2 k.p.a. stosowanego na podstawie art. 144 k.p.a. odpowiednio do zażaleń, organ odwoławczy może uchylić zaskarżone postanowienie w całości i przekazać sprawę do ponownego rozpatrzenia organowi I instancji, gdy zostało ono wydana z naruszeniem przepisów postępowania, a konieczny do wyjaśnienia zakres sprawy ma istotny wpływ na jej rozstrzygnięcie. Przekazując sprawę, organ ten powinien wskazać, jakie okoliczności należy uwzględnić przy ponownym rozpatrzeniu sprawy. Reasumując, organ odwoławczy może wydać orzeczenie kasacyjne, gdy organ I instancji przy rozpatrywaniu sprawy nie przeprowadził w ogóle postępowania wyjaśniającego lub naruszył przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym uznanie sprawy za niewyjaśnioną i przez to niekwalifikującą się do merytorycznego rozstrzygnięcia przez organ drugiej instancji (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 lutego 2017r., sygn. akt II OSK 1386/15, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
W ocenie Sądu, w rozpoznawanej sprawie, zastosowanie normy art. 138 § 2 k.p.a. do uchylenia postanowienia organu I instancji i przekazanie sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia, uznać należy za nieprawidłowe, w każdym zaś razie za nienależycie uzasadnione. Wojewoda, w uzasadnieniu zaskarżonego postanowienia nie wskazał bowiem na jakiekolwiek uchybienia procesowe organu I instancji, rodzące konieczność przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w zakresie odnoszącym się do procedowanego zagadnienia (wznowienia postepowania), co więcej wprost wyraził stanowisko o potrzebie wznowienia postępowania, wobec spełnienia przesłanek ustawowych (podmiotowych i przedmiotowych), uzasadniających wydanie postanowienia o wznowieniu postępowania w trybie art. 149 § 1 k.p.a. W postępowaniu zażaleniowym organ drugiej instancji dysponuje kompetencjami o charakterze merytoryczno-reformacyjnymi oraz kompetencjami o charakterze kasacyjnym. Brak jest zatem jakiegokolwiek uzasadnienia dla zastosowania instytucji kasacji, w sytuacji, gdy zaskarżone postanowienie, przy wskazanym wyżej uzasadnieniu, mogło być przedmiotem reformacji, na podstawie art. 138 § 1 pkt 2 k.p.a., stosowanego odpowiednio po myśli art. 144 k.p.a. (por. np. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 listopada 2012r., sygn. akt II GSK 1503/11, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Odnosząc się natomiast do zarzutów skargi, wskazać należy, iż w postępowaniu sądowoadministracyjnym, którego istotą jest jedynie ocena prawidłowości zastosowania przepisu art. 138 § 2 k.p.a., nie jest możliwa ich merytoryczna ocena. Kwestie te dotyczą bowiem zagadnień materialnoprawnych, których rozważanie w postępowaniu wywołanym sprzeciwem, jest niedopuszczalne.
Biorąc pod uwagę powyższe, na podstawie art. 151a § 1 p.p.s.a. orzeczono o uchyleniu zaskarżonego postanowienia.
O kosztach postępowania rozstrzygnięto na podstawie art. 200 p.p.s.a., zasądzając na rzecz strony skarżącej ich zwrot w kwocie równej uiszczonemu wpisowi sądowemu od sprzeciwu (100,-zł.), wynagrodzeniu pełnomocnika, będącego radcą prawnym (480,-zł.) oraz opłacie od pełnomocnictwa (17,-zł.).
k.ż.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło